Tag Archives: 20ος αιώνας

2000 σελίδες για την ιστορία της Θεσσαλονίκης (και όχι μόνο) στον 20ο αιώνα

 

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΩΝ

Τίτλος: Θεσσαλονίκη…εν θερμώ

Συγγραφέας: Απόστολος Παπαγιαννόπουλος

Έκδοση: Μαλλιάρης (2009)

ISBN: 978-960-457-231-1 (Α’ Τόμος), 978-960-457-239-7 (Β’ Τόμος), 978-960-457-246-5 (Γ’ Τόμος)

Τιμή: Περίπου €45

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΩΝ

Η σημερινή ανάρτηση θα ασχοληθεί με το πολύ σημαντικό έργο του Απόστολου Παπαγιαννόπουλου σχετικά με την ιστορία της Θεσσαλονίκης κατά τον 20ο αιώνα. Το τρίτομο αυτό έργο νομίζω ότι δεν πρέπει να λείπει από καμία βιβλιοθήκη Θεσσαλονικέα, ειδικά τώρα, που η τιμή του έχει πέσει πάρα πολύ.

Η έκδοση των τριών βιβλίων είναι πάρα πολύ καλή. Πάρα πολλές φωτογραφίες, μερικές εξ αυτών ιδιαίτερα σημαντικές, ίσως και σπάνιες. Πέρα από τις εικόνες, που υπάρχουν στις σελίδες του βιβλίου, στο τέλος υπάρχει και ένα ξεχωριστό παράρτημα με φωτογραφικό υλικό. Στο κάτω μέρος πολλών σελίδων υπάρχουν σημειώσεις και βιβλιογραφικά στοιχεία. Στο τέλος του Γ’ Τόμου υπάρχει συγκεντρωμένη όλη η πλουσιότατη βιβλιογραφία καθώς και ευρετήριο όρων και ονομάτων (83 σελίδες!)

Πάνω από 2000 σελίδες είναι το έργο αυτό, το οποίο ακολουθεί την ιστορία της πόλης μέσα από τις εξελίξεις στην Ελλάδα αλλά και στο εξωτερικό, δείχνοντας τον τρόπο, που διάφορα γεγονότα επηρέαζαν τη Θεσσαλονίκη. Ο Παπαγιαννόπουλος δεν περιορίζεται να αναδείξει την τοπική ιστορία μόνο, αλλά την εντάσσει μέσα στο παγκόσμιο γίγνεσθαι (πχ στα κεφάλαια των Παγκόσμιων Πολέμων ή σχετικά με το Μακεδονικό ζήτημα κτλ). Καθώς τα βιβλία απευθύνονται σε αναγνώστες, που απλά αγαπούν την πόλη και την ιστορία της, ακολουθεί γλώσσα και ύφος κατανοητά από όλους, χωρίς να λαϊκίζει ή να υπεραπλουστεύει τα πράγματα.

Οι τρεις τόμοι ακολουθούν τη χρονολογική σειρά των γεγονότων και χωρίζονται θεματικά ως εξής:

  • Ο Α’ Τόμος ξεκινάει από τον 19ο αιώνα, μιλάει για τους Βαλκανικούς Πολέμους, τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο και την εποχή του Μεσοπολέμου.
  • Ο Β’ Τόμος ξεκινάει με τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, μιλάει για τον Εμφύλιο και τα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια έως την πολιτική κρίση του 1963 και των επόμενων χρόνων
  • Ο Γ’ Τόμος ξεκινάει από την Δικτατορία του 1967 και μιλάει για την Μεταπολίτευση φτάνοντας έως το 2007.

Το υλικό, που υπάρχει στο βιβλίο είναι ατέλειωτο. Με σωστή ταξινόμησή του, ο αναγνώστης μπορεί να διαβάζει τμηματικά τα κομμάτια, που αυτός θέλει. Τουλάχιστον έτσι το διάβασα εγώ (και ακόμη το διαβάζω). Βέβαια μπορεί ίσως κάποιος και να προσπαθήσει να το διαβάσει όπως ένα λογοτεχνικό βιβλίο, δεν το δοκίμασα, αλλά δεν το θεωρώ και αδύνατο.

Ο Παπαγιαννόπουλος προσπαθεί και νομίζω σε μεγάλο βαθμό επιτυγχάνει να είναι όσο το δυνατόν πιο αντικειμενικός στην παρουσίαση της ιστορίας, πράγμα ιδιαίτερα δύσκολο. Επίσης δεν προσπαθεί απλά να αναφέρει τα γεγονότα, αλλά θέλει να εμβαθύνει στα αίτια, ενώ δεν κρύβει ονόματα, ούτε φοβάται να αποδώσει ευθύνες. Αυτό έχει μεγάλη σημασία, ειδικά αν σκεφτεί κάποιος ότι στο βιβλίο του μιλάει και για πρόσφατα γεγονότα, τα οποία ακόμη ίσως θα μπορούσε κάποιος να πει ότι είναι νωρίς για να τα κρίνει η Ιστορία.

Προσωπικά βρήκα το τρίτομο έργο στο σύνολό του εξαιρετικό. Το να γράψω αναλυτικά για το κάθε κεφάλαιο πιστεύω θα κούραζε εσάς, που διαβάζετε αυτήν την ανάρτηση. Τα βιβλία νομίζω έχουν τα πάντα, μικρά και μεγάλα γεγονότα. Πιστεύω πως το έργο αυτό έχει αδικηθεί, καθώς δεν ξέρω πολλά έργα με τόση πληρότητα. Θλίβομαι όταν βλέπω αυτήν την έκδοση σε παζάρια βιβλίου και είναι από τους βασικούς λόγους να επισκεφθείτε ένα τέτοιο για να το πάρετε σε αστεία τιμή. Αν θέλετε έναν μπούσουλα για να ξεκινήσετε το ταξίδι στη σύγχρονη ιστορία της πόλης μας, δεν πιστεύω πως υπάρχει καλύτερο βιβλίο από το τρίτομο αυτό έργο.

 

Σχολιάστε

Filed under ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ, Απόστολος, Συγγραφείς

Μια ιστορική αναδρομή σε γνωστά και άγνωστα γεγονότα της Θεσσαλονίκης κατά τον 20ο αιώνα.

Σάρωση_20170525

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Θεσσαλονίκη, πατρίδα χωρίς σύνορα

Συγγραφέας: Φαίδων Γιαγκιόζης

Έκδοση: Μαλλιάρης (2009)

ISBN: 978-960-457-267-0

Τιμή: Περίπου €24

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Ένα ακόμη βιβλίο, που μιλάει γενικά για την ιστορία της πόλης μας ρίχνοντας το βάρος του στα γεγονότα του 20ου αιώνα είναι το αντικείμενο της σημερινής ανάρτησης. Συγγραφέας του ένας από τους πιο γνωστούς δημοσιογράφους της πόλης μας, του Φαίδωνα Γιαγκιόζη.

Η έκδοση είναι απλή και όμορφη. Πάρα πολλές οι φωτογραφίες, θα μπορούσε κάποιος να χαρακτηρίσει το βιβλίο ως λεύκωμα. Οι πηγές των φωτογραφιών είναι πάρα πολλές, από αρχεία του συγγραφέα, εφημερίδων, κρατικών και ιδιωτικών φορέων, αθλητικών ομάδων κτλ. Κάποιες από τις φωτογραφίες έχουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς δύσκολα μπορεί να τις βρει ο αναγνώστης σε άλλα βιβλία. Ευανάγνωστο κείμενο, στο σύνολό της μια καλή δουλειά. Η τιμή του εξωφρενικά ακριβή, αλλά το βιβλίο υπάρχει σε όλα τα παζάρια βιβλίων και στο βιβλιοπωλείο του Μαλλιάρη σε πολύ χαμηλότερη τιμή.

Δημοσιογράφος της παλιάς σχολής ο Γιαγκιόζης, ταξινόμησε με πολύ ωραίο τρόπο το υλικό του, ώστε όλο το βιβλίο να διαβάζεται εύκολα και χωρίς να κουράζει. Στην αρχή υπάρχουν δύο χρονολόγια, το πρώτο με σημαντικά ιστορικά γεγονότα, που συνέβησαν έως τον 20ο αιώνα και το δεύτερο με σημαντικά ιστορικά γεγονότα, που συνέβησαν στον 20ο αιώνα. Όπως είπαμε και πριν, το βιβλίο μιλάει κυρίως για τα όσα έγιναν στον αιώνα, που μας πέρασε. Πέρα από τα γνωστά (Μεγάλη Πυρκαγιά, Κατοχή, Εμφύλιος, έλευση προσφύγων, ΑΠΘ, ΔΕΘ, μνημεία της πόλης κτλ), ο Γιαγκιόζης μιλάει και για λιγότερο γνωστά γεγονότα, στα οποία πρωταγωνίστησε η πόλη μας και τα οποία ο πολύς κόσμος τα αγνοεί, όπως για παράδειγμα τις επισκέψεις του Οικουμενικού Πατριάρχη Αθηναγόρα, του Γάλλου Προέδρου Σαρλ Ντε Γκωλ και του Αμερικανού Προέδρου Λίντον Τζόνσον, το Άσυλο του Παιδιού και τον ΟΑΣΘ (μέρες, που είναι με τις απεργίες έχει ενδιαφέρον η ανάγνωση του κειμένου), τα έργα στον κάμπο της Θεσσαλονίκης ώστε από βάλτος να γίνει μια μεγάλη εύφορη έκταση κα. Μιλάει επίσης για πολλές προσωπικότητες από το χώρο του πνεύματος, τους εμπορίου, της βιομηχανίας και της πολιτικής, που έπαιξαν σημαντικό ρόλο τόσο για την πόλη, όσο και για τη χώρα γενικά.

Σε γενικές γραμμές βρήκα το βιβλίο ενδιαφέρον. Διαβάζεται εύκολα και για κάποιον, που θέλει τώρα να αρχίσει να διαβάζει κάποια πράγματα για το παρελθόν της Θεσσαλονίκης νομίζω είναι ένα καλό βιβλίο. Δεν εμβαθύνει σε γεγονότα και πρόσωπα, αλλά κάνει σύντομες αναφορές. Περισσότερο ενδιαφέρουσες βρήκα τις φωτογραφίες, που το συνοδεύουν.

Σχολιάστε

Filed under ΓΙΑΓΚΙΟΖΗΣ, Φαίδων, Συγγραφείς

Η σύγχρονη Θεσσαλονίκη μέσα από κείμενα 7 λογοτεχνών της

001

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Η Θεσσαλονίκη του 20ου αιώνα μέσα από το βλέμμα και την γραφή των Γ. Βαφόπουλου, Γ. Ιωάννου, Μ. Αναγνωστάκη, Π. Θασίτη, Π. Ζάννα, Λ. Ζησιάδη, Αλ. Ναρ

Συγγραφέας: Γιώργος Αναστασιάδης

Έκδοση: Κυριακίδη (2017)

ISBN: 978-960-599-193-7

Τιμή: Περίπου €10

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Το βιβλίο της σημερινής ανάρτησης παρουσιάστηκε στα πλαίσια της 14ης Διεθνούς Έκθεσης Βιβλίου Θεσσαλονίκης. Θέμα του η εικόνα της πόλης μας μέσα από τα κείμενα 7 ανθρώπων του πνεύματος, που με το έργο τους συνέβαλαν στον εμπλουτισμό της πολιτισμικής της κληρονομιάς.

Η έκδοση είναι απλή και λιτή. Ευανάγνωστο κείμενο, συμπαθητικό εξώφυλλο, στο τέλος υπάρχουν οι πρώτες δημοσιεύσεις των κειμένων. Δεν υπάρχει κάτι, που να ξεχωρίζει ή να ενοχλεί στο μάτι του αναγνώστη.

Ο Γιώργος Αναστασιάδης είναι ένας πολυγραφότατος συγγραφέας-μελετητής της σύγχρονης ιστορίας της πόλης, με πάρα πολλά έργα, αρκετά εκ των οποίων έχουν παρουσιαστεί και στη Vivlioniki. Σε αυτό το βιβλίο επιλέγει κάποια κείμενα των 7 προσωπικοτήτων, στα οποία παρουσιάζεται η Θεσσαλονίκη, όχι η «επίσημη» ιστορία της, αλλά περισσότερο η καθημερινότητά της και το κλίμα, που επικρατούσε και επικρατεί στη Θεσσαλονίκη σε συγκεκριμένες χρονικές στιγμές.

Οι 7 πρέσβεις του πνεύματος είναι οι Γιώργος Βαφόπουλος, Γιώργος Ιωάννου, Μανώλης Αναγνωστάκης, Πάνος Θασίτης, Παύλος Ζάννας, Λεωνίδας Ζησιάδης και Αλμπέρτο Ναρ. Χρονικά έζησαν από τις αρχές περίπου του 20ου αιώνα έως τα τέλη του. Ο κάθε ένας άφησε στον τομέα του σπουδαίο έργο (ποίηση, πεζογραφία, κινηματογράφος). Μέσα από αυτό το έργο, εσκεμμένα ή όχι, παρουσιαζόταν και η ζωή του τόπου μας.

Τα κείμενα έχουν μεν ενδιαφέρον, αν και προσωπικά μου φάνηκε πως δεν έχουν συνάφεια και σωστό δέσιμο. Κάποια έχουν ήδη δημοσιευτεί σε άλλα βιβλία του συγγραφέα ή έχουν παρουσιαστεί μέσα από τις σελίδες του περιοδικού Θεσσαλονικέων Πόλις, οπότε προσωπικά τυχαίνει να τα έχω διαβάσει. Κάποιοι δε από τους συγγραφείς, όπως για παράδειγμα ο Λεωνίδας Ζησιάδης, έχουν στο σύνολο του έργου τους τη Θεσσαλονίκη πρωταγωνίστρια, οπότε στις λίγες σελίδες του βιβλίου αυτού δεν είναι δυνατόν κάποιος να μαζέψει τα σημεία αυτά, που αναφέρονται στη Θεσσαλονίκη του 20ου αιώνα. Προσωπικά βρήκα περισσότερο ενδιαφέρον το κομμάτι, που αναφέρεται στον Πάνο Θασίτη, γιατί έχω διαβάσει τα λιγότερα για αυτόν σε σύγκριση με τους άλλους 6 συγγραφείς.

Ο Αναστασιάδης μάλλον θέλησε να μαζέψει κάποια κείμενά του σε έναν τίτλο. Δεν είναι ότι μου φάνηκε άσχημο το βιβλίο, αλλά ούτε με συνάρπασε. Θα το συνιστούσα μόνο σε κάποιον, που θέλει να έχει μια πρώτη γνωριμία με το έργο αυτών των 7 προσωπικοτήτων, χωρίς βέβαια να είναι και ενδεικτική του έργου τους.

 

Σχολιάστε

Filed under ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ, Γιώργος, Συγγραφείς

Επιχρωματισμένες παλιές φωτογραφίες της Θεσσαλονίκης

Σάρωση_20160209

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Θεσσαλονίκη 23 αιώνες

Συγγραφέας: Θανάσης Νέτας

Έκδοση: Ιδιωτική Έκδοση (1985)

ISBN: –

Τιμή: –

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τα λευκώματα με φωτογραφίες της Θεσσαλονίκης από τα τέλη του 19ου και τις αρχές του 20ου αιώνα είναι πολλά και ιδιαίτερα ενδιαφέροντα. Ειδικά τα τελευταία χρόνια, που παρατηρείται και μία τάση ανακάλυψης του παρελθόντος της πόλης, έχουν βγει μερικές εξαιρετικές δουλειές ποιοτικά. Το βιβλίο της σημερινής ανάρτησης είναι ένα ιδιαίτερο λεύκωμα, που είχε κυκλοφορήσει το 1985, με αφορμή τον εορτασμό των 2300 χρόνων.

Η έκδοση είναι καλή, με εξώφυλλο, που σίγουρα ελκύει το μάτι του αναγνώστη, μοιάζει με μαύρο μάρμαρο, πάνω στο οποίο έχει κολληθεί μια φωτογραφία παλιά με τον Λευκό Πύργο πριν γκρεμιστούν τα τείχη, που τον περιέβαλαν. Το λεύκωμα συνόδευε την ομώνυμη έκθεση, που είχε γίνει στην Αθήνα, στην γκαλερί «F» τον Φεβρουάριο του 1985 και η οποία παρουσίασε τις φωτογραφίες αυτές.

Τον συγγραφέα τον είχα ακουστά κυρίως ως σκηνοθέτη. Στο βιβλίο αυτό ο Νέτας πήρε 40 παλιές φωτογραφίες της πόλης και τις επιχρωμάτισε, παρουσιάζοντας έτσι μια ενδιαφέρουσα εικόνα του παρελθόντος της πόλης μας. Σκοπός του δεν ήταν να φτιάξει τις εικόνες σαν να βγήκαν σήμερα, αλλά σεβόμενος την παλαιότητά τους, χρησιμοποίησε το χρώμα για να μας προσφέρει μια διαφορετική προσέγγιση στην παλιά φωτογραφία. Σε κάποιες η παρέμβαση είναι τέτοια, που μοιάζουν περισσότερο με πίνακες ζωγραφικής. Πολλές τις έχουμε δει σίγουρα στην πρωτότυπη μορφή τους και σε άλλα βιβλία, ενώ κάποιες είναι πιο άγνωστες.

Πέρα από τις εικόνες, το βιβλίο έχει αξία γιατί το προλογίζει ο Γιώργος Ιωάννου, σε ένα από τα τελευταία του κείμενα μάλλον, καθώς πέθανε Φεβρουάριο του 1985. Γράφει δε στον πρόλογο «Ω, ναι, η Θεσσαλονίκη είναι φωτογενής πόλις, η πιο φωτογενής που έχουμε».

Βρήκα το λεύκωμα ενδιαφέρον, καθώς προσεγγίζει τις φωτογραφίες από μια διαφορετική πλευρά, όχι μόνο ως ιστορικά τεκμήρια, αλλά και ως καλλιτεχνικά έργα. Θα το βρείτε μόνο σε παλαιοβιβλιοπωλεία, έχω δει τιμές που κυμαίνονται στα €16 περίπου, νομίζω ότι δεν αξίζει τόσα πολλά, αλλά αν το βρείτε με περίπου €5 αξίζει τον κόπο.

Σχολιάστε

Filed under ΝΕΤΑΣ, Θανάσης, Συγγραφείς

Η Θεσσαλονίκη στη σκιά των πεταλούδων

vivlioniki139

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Στη σκιά της πεταλούδας

Συγγραφέας: Ισίδωρος Ζουργός

Έκδοση: Πατάκη (2005)

ISBN: 960-16-1498-2

Τιμή: Περίπου €22

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Στη σημερινή ανάρτηση θα μιλήσουμε για ένα από τα πιο γνωστά μυθιστορήματα της σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας των τελευταίων χρόνων. Πρόκειται για το έργο, το οποίο έκανε τον Ζουργό γνωστό στο ευρύτερο κοινό και ο κόσμος αποκαλεί «πεταλούδα» σκέτα.

Η έκδοση είναι απλή και όμορφή, χωρίς φωτογραφίες. Στο τέλος του βιβλίου υπάρχουν κάποιες σημειώσεις, χρήσιμες κατά την ανάγνωση, καθώς και πηγές βιβλιογραφίας, που χρησιμοποίησε ο συγγραφέας. Στο τέλος του βιβλίου επίσης υπάρχει και το σημείωμα του συγγραφέα, στο οποίο περιγράφει αυτός το τι θα ήθελε να πει με το κείμενό του.

Το έργο χωρίζεται σε 5 ευδιάκριτα μέρη. Η Αυλαία μοιάζει με τον πρόλογο ενός κειμένου, τα τρία επόμενα είναι το κύριο θέμα και ο Κομμός-Έξοδος ο επίλογός του. Σε αυτά τα μέρη, τα κεφάλαια δεν χωρίζονται με τίτλους, αλλά επίσης είναι εμφανώς διαχωρισμένα.

Πρόκειται για ένα ιστορικό μυθιστόρημα, το οποίο ξεκινάει στα τέλη του 19ου αιώνα και φτάνει έως τις ημέρες μας. Χώρος κύριας δράσης των γεγονότων, η Μακεδονία και πιο συγκεκριμένα η Δυτική Περιοχή με επίκεντρο την Κοζάνη και το Βελβεντό και φυσικά η Θεσσαλονίκη. Ένας άντρας και μία γυναίκα βρίσκονται τυχαία έγκλειστοι σε ένα ασανσέρ και ξετυλίγεται το παρελθόν των οικογενειών τους.

Η ιστορία εξελίσσεται σε τρία διαφορετικά επίπεδα σε χρόνο και χώρο. Το ένα είναι το σήμερα, όπου ο Μάρκος και η Ελένη βρίσκονται κλεισμένοι σε ανελκυστήρα σημερινής οικοδομής του κέντρου. Το άλλο είναι με επίκεντρο την Κοζάνη και το Βελβεντό, όπου ζει κυρίως ένας κλάδος της οικογένειας της Ελένης. Το τρίτο είναι με επίκεντρο την Θεσσαλονίκη και τα δυτικά της περίχωρα, όπου ζει ένας κλάδος οικογένειας του Μάρκου.

Ο Ζουργός γράφει ότι το βιβλίο του είναι για τους ηττημένους της ζωής. Για αυτούς, που τα όνειρά τους έμειναν στη μέση ίσως, μπορεί από δικά τους λάθη, μπορεί από τις συνθήκες που βίωσαν και από την ιστορία του τόπου και των γύρω ανθρώπων. Οι πάρα πολλοί πρωταγωνιστές του βιβλίου, κουβαλούν το παρελθόν των οικογενειών τους και των τόπων, όπου βιώνουν. Δεν γράφουν ιστορία, ανήκουν στις αναρίθμητες μάζες, που την ζούνε απλά και δεν μπορούν να αντισταθούν στο πέρασμά της, ούτε να τη διαμορφώσουν. Οι ιστορίες, αν και ανεξάρτητες μεταξύ τους, θα συναντηθούν τελικά στο ασανσέρ μιας πολυκατοικίας της Θεσσαλονίκης, ενώ νομίζω ότι υπάρχει και ένα ακόμη σημείο, μια στιγμή κατά την περίοδο της Κατοχής, στο Βελβεντό, όπου μέλη των δύο οικογενειών έρχονται κοντά και ίσως να συναντιούνται.

Η γραφή του είναι σε κάποια σημεία εκπληκτική, με συνεχή ροή, περιγραφές λυρικές, ρεαλιστικές, ωμές όπου χρειάζεται. Ο Ζουργός πλάθει με δεξιοτεχνία τους χαρακτήρες του, χωρίς να προσπαθεί να φτιάξει ιδανικούς ανθρώπους, όλοι τους έχουν λάθη και σωστά, ακόμη και οι χειρότεροι αυτών. Ξεπερνάει δε με ευκολία τα προβλήματα και τους κινδύνους, που έχουν τα ιστορικά μυθιστορήματα, δηλαδή δεν έπιασε ένα ιστορικό βιβλίο να αντιγράψει τα γεγονότα και να κολλήσει τους ήρωές του, αλλά πρόσωπα και ιστορία κολλάνε άψογα, χωρίς να φαίνεται πουθενά, ότι έχουν χρησιμοποιηθεί ιστορικές πηγές. Παρά το ότι ο συγγραφέας λέει ότι οι ήρωες ηττήθηκαν, αναδεικνύεται σε πολλά σημεία το μεγαλείο του ανθρώπου, αυτού, που από το πουθενά βρίσκει δύναμη να συγχωρέσει, να αγαπήσει, να βοηθήσει. Είναι δε τόσοι πολλοί οι βασικοί πρωταγωνιστές, που ο αναγνώστης μοιραία όλο και κάποιον θα βρει να παρομοιάσει με τον εαυτό του.

Η εικόνα της Θεσσαλονίκης, που παρουσιάζεται είναι κυρίως αυτή του Μεσοπολέμου και έπειτα. Νομίζω ότι ο Ζουργός καταφέρνει να την αποδώσει με αρκετή λεπτομέρεια και προσοχή, δίνοντας όχι μόνο τοπογραφικά στοιχεία της πόλης, αλλά και τον αέρα, που επικρατούσε. Κυρίως μιλάμε για την περιοχή του ιστορικού κέντρου, της γειτονιάς γύρω από το Τουρκικό Προξενείο, του Βαρδάρη και της Άνω Πόλης.

Προσωπικά το βιβλίο μου άφησε μια περίεργη εντύπωση. Νιώθω ότι εάν είχε τελειώσει περίπου στη σελίδα 500, θα μπορούσα να το συγκρίνω με την Μεγάλη Πλατεία του Μπακόλα. Άλλωστε κάποιοι από τους ήρωες του Ζουργού μπορεί να συναντήθηκαν με αυτούς του Μπακόλα. Ο συγγραφέας όμως επιλέγει να προχωρήσει μέχρι σήμερα και το περίεργο είναι ότι το χρονικό διάστημα, που αυτός έζησε και περιγράφει, είναι το πιο αδύναμο για μένα. Το τέλος του επίσης δεν με εντυπωσίασε. Σε γενικές γραμμές σίγουρα μου άρεσε, αλλά πιστεύω ότι το τέλος, επειδή αφήνει και την τελική γεύση στον αναγνώστη, αδικεί το υπόλοιπο κείμενο, το οποίο ακουμπάει τον χαρακτηρισμό του αριστουργήματος. Σίγουρα όμως αξίζει να διαβαστεί.

2 Σχόλια

Filed under ΖΟΥΡΓΟΣ, Ισίδωρος, Συγγραφείς

Μια κουβέντα με τον Πάνο Θεοδωρίδη, για τον 20ο αιώνα στην Θεσσαλονίκη και αλλού

vivlioniki108

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Θεσσαλονίκη, διήγηση ενός αιώνα ή ο νόμος ανατολικά του Πέκος

Συγγραφέας: Πάνος Θεοδωρίδης

Έκδοση: Θύραθεν (2013)

ISBN: 978-960-8097-95-7

Τιμή: Περίπου €14

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τα τελευταία χρόνια, πολλά ιστορικά βιβλία κυκλοφόρησαν σχετικά με την Θεσσαλονίκη. Ένα τέτοιο, σε μια πιο «εναλλακτική» φόρμα, είναι και αυτό, για το οποίο θα μιλήσουμε σήμερα. Πρόκειται για ένα έργο του Πάνου Θεοδωρίδη, γνωστού κυρίως από την αρθρογραφία του και τις τηλεοπτικές του εμφανίσεις.

Η έκδοση είναι όμορφη, με ωραίο χάρτινο εξώφυλλο. Υπάρχουν κάποιες ενδιαφέρουσες φωτογραφίες στο μέσο του βιβλίου. Δεν αναφέρονται βιβλιογραφικά στοιχεία.

Ο τίτλος του βιβλίου είναι αρκετά ακριβής σε σχέση με το περιεχόμενο του βιβλίου. Αν και το βιβλίο έχει πάρα πολλά ιστορικά στοιχεία, αν και έχει αναφορές σε ιστορικά πρόσωπα και γεγονότα, εν τούτοις δεν είναι καθαρά ιστορικό, όπως τουλάχιστον έχουμε συνηθίσει τέτοια έργα. Πρόκειται για μία σειρά πολλών, μικρών διηγήσεων, σχετικά με συμβάντα, πρόσωπα, λεγόμενα του παρελθόντος. Το βιβλίο αυτό διαβάζεται, δεν μελετάται. Δεν υπάρχουν οι βαθιές αναλύσεις και δεν είναι αυτός ο σκοπός του βιβλίου.

Σύντομες, κοφτές διηγήσεις, όχι πάντα με επίκεντρο την Θεσσαλονίκη, αν και η πόλη εμφανίζεται πολύ συχνά σε αυτές. Θα μπορούσα να χαρακτηρίσω το βιβλίο ως μια «κουβέντα», ακούει ο αναγνώστης τον συγγραφέα να του μεταφέρει ειδήσεις μιας άλλης εποχής. Το ενδιαφέρον του βιβλίου για μένα, είναι ότι πέρα από την ιδιαίτερη φόρμα του, ασχολείται παράλληλα με τις εξελίξεις στην πόλη, αλλά και στον κόσμο ολόκληρο. Μπαίνει δηλαδή το παρελθόν της πόλης απέναντι από αυτό της παγκόσμιας ιστορίας και μπορεί ο αναγνώστης να δει αν και πόσο οι παγκόσμιες εξελίξεις επηρέαζαν την πόλη μας.

Αξίζει επίσης να διαβαστεί το επίμετρο, όπου πλέον μιλάει ο Θεοδωρίδης και όχι τα γεγονότα του βιβλίου. Στην τελευταία σελίδα, στο βιογραφικό σημείωμα, το μάτι του αναγνώστη ίσως πέσει στο ότι προεξοφλεί ο Θεοδωρίδης την χρονιά θανάτου του, το 2016. Εύχομαι να διαψευσθεί πανηγυρικά.

Σχολιάστε

Filed under ΘΕΟΔΩΡΙΔΗΣ, Πάνος, Συγγραφείς

Στοιχεία για την μεταπολεμική αρχιτεκτονική της Θεσσαλονίκης

vivlioniki105

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Αρχιτεκτονική και πολεοδομία στη μεταπολεμική Θεσσαλονίκη

Συγγραφέας: Νίκος Καλογήρου

Έκδοση: Μπαρμπουνάκης (1991)

ISBN: 960-267-151-3

Τιμή: Περίπου €20

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Σχετικά με την αρχιτεκτονική της σύγχρονης Θεσσαλονίκης, λίγα πράγματα έχουν κυκλοφορήσει σε βιβλία και γενικά το θέμα φαίνεται να μην ενδιαφέρει τους περισσότερους, καθώς έχουν συνδυάσει την σύγχρονη αρχιτεκτονική, με την αντιπαροχή, την καταστροφή μνημείων και την έντονη αστικοποίηση της Θεσσαλονίκης. Αναμφίβολα όμως, υπάρχουν αρκετά δείγματα κτιρίων, τα οποία αξίζει να μην μπούνε στο γενικό τσουβάλιασμα. Το βιβλίο, για το οποίο θα μιλήσουμε σήμερα, ασχολείται με την εξέλιξη της αρχιτεκτονικής και της πολεοδομίας στην πόλη, μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Η έκδοση είναι απλή και λιτή, χωρίς κάτι το ιδιαίτερο, πέρα από το πλαστικοποιημένο εξώφυλλο. Υπάρχουν αρκετές φωτογραφίες, ενώ αυτό, που αξίζει να σημειωθεί, είναι πως είναι δίγλωσση έκδοση (ελληνικά-αγγλικά). Άλλο πράγμα, που μου έκανε εντύπωση, είναι ότι δεν αναγράφεται στο βιβλίο, η χρονιά έκδοσής του, ούτε το ISBN του βιβλίου, τα οποία βρήκα μετά από αναζήτηση στο διαδίκτυο. Το βιβλίο μπορείτε να το βρείτε σε πολλά παζάρια, σε πολύ χαμηλότερη τιμή, εγώ το βρήκα στα €6.

Είχα την τύχη να πάω στο σπίτι του Νίκου Καλογήρου, το οποίο βρίσκεται στην Άνω Πόλη, στα πλαίσια του Open House 2014 και μπορώ να σας διαβεβαιώσω, ότι πρόκειται για ένα έργο τέχνης στο εσωτερικό του.

Υπάρχουν 5 κεφάλαια στο βιβλίο και ένα τελευταίο με τα συμπεράσματα της έρευνας. Σε αυτά περιγράφονται οι αλλαγές των τάσεων στην αρχιτεκτονική λογική της πόλης, καθώς και πολεοδομικές λεπτομέρειες, που έπαιξαν τον ρόλο τους στη διαμόρφωση του σύγχρονου αστικού τοπίου.

Οφείλω να ομολογήσω, ότι από ένα σημείο και έπειτα το παράτησα το βιβλίο και ,ασχολήθηκα μόνο με τις πολλές φωτογραφίες που έχει ή έψαξα κάποια γενικά στοιχεία, για κάποια σύγχρονα κτίρια στην πόλη, όπως π.χ. ο Πύργος του ΟΤΕ στην Έκθεση. Επίσης ενδιαφέρον είχε η άποψη του συγγραφέα για το Βυζαντινό Μουσείο και το Νέο Δημαρχείο, καθώς αυτή γράφεται πολλά χρόνια πριν την ολοκλήρωσή τους. Το βιβλίο απευθύνεται σε άτομα, που έχουν ειδικές γνώσεις με την αρχιτεκτονική, χρησιμοποιώντας εξειδικευμένο λεξιλόγιο και φρασεολογία.

Δεν μπορώ να έχω άποψη για το αν είναι καλό ή κακό βιβλίο, ούτε μπορώ να πω αν μου άρεσε κάτι, το οποίο δεν έχω καταλάβει. Κάποιος με τις κατάλληλες γνώσεις, σίγουρα θα μπορεί να έχει πιο εμπεριστατωμένη άποψη για αυτό το έργο. Οι φωτογραφίες του είναι ενδιαφέρουσες και αν κάποιος θέλει γενικά στοιχεία για κάποια σύγχρονα κτίρια της πόλης μας, μπορεί να τα βρει στο κείμενο. Αν ο αναγνώστης δεν έχει τις απαιτούμενες γνώσεις, μπορεί να διαβάσει το βιβλίο του Βασίλη Κολώνα για την αρχιτεκτονική της πόλης κατά τον 20ο αιώνα, το οποίο μου φάνηκε πιο κατανοητό.

Σχολιάστε

Filed under ΚΑΛΟΓΗΡΟΥ, Νίκος, Συγγραφείς

Ένα μικρό λεύκωμα για τις εφημερίδες της Θεσσαλονίκης κατά τον 20ό αιώνα

vivlioniki044

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Ο τύπος της Θεσσαλονίκης στον 20ό αιώνα

Συγγραφέας: Γιώργος Αναστασιάδης

Έκδοση: Μαλλιάρης (2000)

ISBN: 960-239-435-8

Τιμή: Περίπου €18

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Η έλευση του 21ού αιώνα, αποτέλεσε σημαντική αφορμή για μία ανασκόπηση σπουδαίων γεγονότων που συνέβησαν κατά τον αιώνα που έφυγε. Σε αυτά τα πλαίσια, κυκλοφόρησαν σπουδαία βιβλία, τα οποία είχαν μια ποικίλη θεματολογία. Ένα τέτοιο είναι και αυτό για το οποίο θα μιλήσουμε σε αυτήν την ανάρτηση. Πρόκειται για ένα μικρό λεύκωμα, το οποίο σκοπό έχει να παρουσιάσει στον αναγνώστη κάποιες από τις σημαντικότερες, γνωστές ή άγνωστες εφημερίδες, που κυκλοφόρησαν στην Θεσσαλονίκη κατά τον 20ό αιώνα.

Η έκδοση είναι πολύ καλή, με σκληρό εξώφυλλο και φωτογραφία κολάζ παλιών πρωτοσέλιδων. Στο τέλος του βιβλίου υπάρχει ευρετήριο εικόνων, ενώ οι φωτογραφίες είναι πολύ καλής ποιότητας.

Πριν τις φωτογραφίες με τα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων, υπάρχει ένα πολύ ενδιαφέρον κείμενο του συγγραφέα, το οποίο για έναν ερασιτέχνη ερευνητή της ιστορίας της πόλης, αποτελεί σημαντικό μπούσουλα. Υπάρχει στην εισαγωγή αυτή και κάποιος σχολιασμός για την εξέλιξη και τις δυσκολίες που αντιμετώπισαν οι εφημερίδες της πόλης μας. Ενδιαφέρον επίσης και το κείμενο με τις χρονολογίες-σταθμούς στην πορεία του τύπου της Θεσσαλονίκης.

Το λεύκωμα χωρίζεται σε 5 κατηγορίες, ανάλογα με την θεματολογία κυρίως (η πέμπτη κατηγορία έχει να κάνει με τις ξενόγλωσσες εφημερίδες). Φυσικά τη μερίδα του λέοντος έχουν οι πολιτικές εκδόσεις.

Η πρώτη κατηγορία έχει να κάνει με τις πολιτικές εφημερίδες. Από τον Αστήρ και την Αλήθεια του Κούσκουρα, μέχρι τον Αγγελιοφόρο, υπάρχουν φωτογραφίες πολλών εκδόσεων και σημαντικών πρωτοσέλιδων. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχουν οι φωτογραφίες από την «Εφημερίς του εργάτου» του 1909, το πρωτοσέλιδο της Νέας Αλήθειας με τίτλο «Ο Ελληνικός στρατός εις τα πρόθυρα της Θεσσαλονίκης», λίγες μέρες πριν την είσοδο στην Θεσσαλονίκη το 1912, φυσικά το πρωτοσέλιδο της Μακεδονίας δύο μέρες μετά την απελευθέρωση, το πρωτοσέλιδο του Ριζοσπάστη, που ξεκίνησε την κυκλοφορία του στη Θεσσαλονίκη από τον Πετσόπουλο, ένα πρωτοσέλιδο της Μακεδονίας με λογοκριμένο κείμενο καθώς και αυτό με τα γεγονότα του Μάη του 1936, ένα πρωτοσέλιδο της Νέας Ευρώπης, φιλοναζιστικής εφημερίδας της Κατοχής καθώς και ένα πρωτοσέλιδο της Ελευθερίας, ίσως της πρώτης αντιστασιακής εφημερίδας που κυκλοφόρησε στην Ελλάδα και πολλά άλλα.

Η δεύτερη κατηγορία ασχολείται με σατιρικές εφημερίδες, οι οποίες ήταν μια εποχή, που ήταν ιδιαίτερα δημοφιλείς, γεγονός περίεργο, αν σκεφτεί κανείς ότι υπήρχε λογοκρισία για πολλά ζητήματα. Προσωπικά είχα απλά ακούσει για το Κουνούπι, η οποία είχε κυκλοφορήσει πριν το 1912, τους υπόλοιπους τίτλους δεν τους είχα καν ακουστά.

Η τρίτη κατηγορία μιλάει για τις οικονομικές εφημερίδες και υπάρχουν δύο τίτλοι, ο «Χρόνος» και ο «Οικονομικός Παρατηρητής», καμία από τις δύο δεν υπάρχει σήμερα.

Η τέταρτη κατηγορία είναι αφιερωμένη στα αθλητικά φύλλα της πόλης, με πρώτη την εφημερίδα «Αθλητικά Νέα», της οποίας υπάρχει πρωτοσέλιδο από το 1929 (!).

Η πέμπτη και τελευταία κατηγορία μιλάει για τις ξενόγλωσσες εφημερίδες, οι οποίες στο παρελθόν είχαν κυριαρχήσει στην πόλη. Υπάρχουν μόνο έξι τίτλοι, με περισσότερο γνωστές την El Avenir και την L’Independant. Ίσως θα μπορούσαν να υπάρχουν και πολλές άλλες, κυρίες Εβραϊκά φύλλα.

Προσωπικά βρήκα το λεύκωμα ενδιαφέρον. Σίγουρα δεν έχει λεπτομέρειες, τις οποίες θα αναζητούσε ένας ερευνητής ή ιστορικός, αλλά νομίζω σκοπός του βιβλίου είναι να φέρει τον αναγνώστη σε μια πρώτη επαφή με το παρελθόν του τύπου της πόλης μας. Το βιβλίο ξεφυλλίζεται γρήγορα και πιστεύω ότι καταφέρνει τελικά τον σκοπό του, να κεντρίσει το ενδιαφέρον του αναγνώστη. Το είχα βρει στο βιβλιοπωλείο του Μαλλιάρη στην τιμή του €1, ίσως να τους έχουν μείνει κάποια αντίτυπα σε αυτήν την τιμή, για όποιον ενδιαφέρεται.

Σχολιάστε

Filed under ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ, Γιώργος, Συγγραφείς

Όταν η λογοτεχνία προσεγγίζει την σύγχρονη ιστορία της Θεσσαλονίκης

vivlioniki038

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Παντού στη Θεσσαλονίκη σε βρίσκει η ιστορία

Συγγραφέας: Γιώργος Αναστασιάδης

Έκδοση: Κέδρος (2014)

ISBN: 978-960-04-4521-3

Τιμή: Περίπου €11

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Πολλές φορές στο παρελθόν έχουμε παρουσιάσει βιβλία του Γιώργου Αναστασιάδη, είτε με αυτόν ως το μόνο συγγραφέα, είτε σε συνεργασία με άλλους και κυρίως με τον Ευάγγελο Χεκίμογλου. Αποτελεί ένας από τους πιο γνωστούς ερευνητές της σύγχρονης, κυρίως, ιστορίας της πόλης μας και τα κείμενά του έχουν φωτίσει αρκετές πτυχές του παρελθόντος της Θεσσαλονίκης. Στα ίδια πλαίσια κινείται και αυτό το βιβλίο, αν και κύριος ρόλος του δεν είναι τόσο πολύ η έρευνα, όσο η παρουσίαση κομματιών ιστορίας της πόλης μας μέσα από τα μάτια κάποιων τρίτων, συγγραφέων ή εφημερίδων.

Η έκδοση είναι απλή, χωρίς κάτι το ιδιαίτερο. Η ποιότητα του χαρτιού μου φάνηκε ιδιαίτερα φθηνή, νομίζει κανείς ότι γυρνώντας την σελίδα, θα σου μείνει στο χέρι. Υπάρχουν λίγες φωτογραφίες, που πιθανότατα ο αναγνώστης θα βρει και σε πολλά άλλα βιβλία.

Το έργο αυτό αποτελείται από 7 κείμενα, τα οποία είχαν παρουσιαστεί στο παρελθόν σε περιοδικά (3 από τα 7 στο Θεσσαλονικέων Πόλις) και σε συνέδρια. Η συλλογή τέτοιων κειμένων είναι χρήσιμη, καθώς βοηθάει τον αναγνώστη, από το να χρειάζεται να ψάχνει περιοδικά και πρακτικά συνεδρίων. Η θεματολογία των κειμένων ποικίλει.

Το πρώτο κείμενο είναι το μεγαλύτερο και ουσιαστικά είναι μια ανασκόπηση της ιστορίας της πόλης, από το 1912 μέχρι περίπου το 1974. Το πιο ενδιαφέρον για μένα σε αυτό το κείμενο, είναι ότι ο αναγνώστης μπορεί να βρει μια σειρά από βιβλιογραφικές πηγές, ιδιαίτερα σημαντικές, κάποιες εκ των οποίων έχουμε δει και μέσα από τις αναρτήσεις στη Vivlioniki.

Το δεύτερο κείμενο ασχολείται με τον τύπο της Θεσσαλονίκης, της εφημερίδες δηλαδή, οι οποίες αποτελούν φορείς μνήμης και ιστορίας. Καταγράφονται κάποια τοπικά χαρακτηριστικά, τα οποία έχουν παίξει βασικό ρόλο στην ταυτότητα αυτών των μέσων. Όποιος αναγνώστης θέλει λεπτομέρειες σχετικά με τις εφημερίδες της πόλης μας, θα πρέπει να αναζητήσει το τετράτομο έργο του Μανώλη Κανδυλάκη με τίτλο «Εφημεριδογραφία της Θεσσαλονίκης», το οποίο κάποια στιγμή σύντομα, θέλω να πιστεύω, θα παρουσιάσουμε στη Vivlioniki.

Το τρίτο κείμενο μιλάει για την Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης και το πώς την είδαν όλα τα χρόνια της λειτουργίας της διάφοροι δημοσιογράφοι ή λογοτέχνες.

Το τέταρτο κείμενο είναι αφιερωμένο στον Γιώργο Ιωάννου και πιο συγκεκριμένα στον τρόπο, που αυτός παρουσιάζει τους πρόσφυγες της Θεσσαλονίκης, μέσα από τα κείμενά του. Μία τέτοια μελέτη είχε γίνει στο παρελθόν από την Έλενα Χουζούρη, την οποία είχαμε παρουσιάσει στη Vivlioniki.

Σύντομο το πέμπτο κεφάλαιο, κάνει αναφορά σε κάποιους από τους σπουδαιότερους παιδαγωγούς-δασκάλους, που τίμησαν με την παρουσία τους την Θεσσαλονίκη. Τα ονόματα των Τριανταφυλλίδη, Δελμούζου, Κουντουρά, Κακριδή, Τσολάκη και Κριαρά (ο οποίος έφυγε από τη ζωή τον Αύγουστο του 2014, σε ηλικία 108 ετών) θα κοσμούν πάντα την ιστορία της πόλης μας, καθώς όλοι έπαιξαν σημαντικότατο ρόλο στην πολιτισμική ανάταση της Θεσσαλονίκης.

Το έκτο κείμενο μιλάει για τον χαμό των Εβραίων Θεσσαλονικέων και την ανάγκη διατήρησης της μνήμης τους αλλά και του εγκλήματος το οποίο διαπράχθηκε εναντίον τους.

Το έβδομο και τελευταίο κεφάλαιο, είναι αυτό που προσωπικά μου άρεσε περισσότερο, γιατί μιλάει για ένα θέμα, το οποίο δεν συναντάμε πολλές φορές σε βιβλία. Η σχέση της Θεσσαλονίκης με την θάλασσα, τον Θερμαϊκό Κόλπο, όπως αυτή έχει φανεί μέσα από τα κείμενα Ελλήνων και ξένων λογοτεχνών, καθώς και από πρωτοσέλιδα εφημερίδων.

Νομίζω ότι ο Αναστασιάδης εστιάζει σε κάποια κομμάτια από την ιστορία της Θεσσαλονίκης και τα προσεγγίζει μέσα από διάφορα λογοτεχνικά κείμενα (κυρίως αυτά και λιγότερο άρθρα των εφημερίδων). Πρόκειται για μία προσπάθεια, που αν προστεθούν και πολλά άλλα βιβλία, θα έχει θαυμάσια αποτελέσματα, αφού πολλές φορές τα μυθιστορήματα και τα διηγήματα, μπορούν να αποτελούν ιστορικά ντοκουμέντα.

Το βιβλίο διαβάζεται εύκολα, ειδικά αν στο παρελθόν δεν έχεις διαβάσει τις πρωτότυπες δημοσιεύσεις των κειμένων. Ομολογώ πως από τον τίτλο περίμενα κάτι διαφορετικό, χωρίς όμως να μένω απογοητευμένος από το περιεχόμενο του έργου. Μόνο αρνητικό, που βρίσκω εγώ στο βιβλίο, είναι η κακή ποιότητα χαρτιού. Κατά τα άλλα, πρόκειται για ένα έργο, το οποίο ανοίγει στον αναγνώστη πολλές άλλες θύρες να διαβεί, αν ενδιαφέρεται για την ιστορία της Θεσσαλονίκης.

Σχολιάστε

Filed under ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ, Γιώργος, Συγγραφείς

Κομμάτια της σύγχρονης ιστορίας της Θεσσαλονίκης

Image

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Ανεξάντλητη πόλη: Θεσσαλονίκη 1917-1974

Συγγραφέας: Γιώργος Αναστασιάδης

Έκδοση: University Studio Press (1996)

ISBN: 960-12-00569-1

Τιμή: Περίπου €11

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Ο Γιώργος Αναστασιάδης είναι από τους πιο γνωστούς σύγχρονους ερευνητές της Θεσσαλονικιώτικης ιστορίας, κυρίως της σύγχρονης. Στο blog μας είχαμε μιλήσει στο παρελθόν για κάποια έργα του (εκπληκτικό βρίσκω το «παλίμψηστό» του Αναστασιάδη, ένα βιβλίο για τις πολιτικές δολοφονίες του 20ου αιώνα στην Θεσσαλονίκη). Αυτό είναι από τα πρώτα που είχε γράψει με θέμα την ιστορία της πόλης και έρχεται από το «μακρινό» 1996.

Η έκδοση είναι αρκετά καλή, χωρίς να εντυπωσιάζει βέβαια. Διαβάζεται εύκολα το βιβλίο, έχει κάποιες φωτογραφίες ενδιαφέρουσες, λείπει ευρετήριο όρων και ονομάτων.

Το βιβλίο αυτό είναι συλλογή κάποιων κειμένων του Αναστασιάδη (19 στο σύνολο), τα οποία γράφτηκαν μεταξύ 1993-1996 και έχουν θεματολογία σχετική με την Θεσσαλονίκη. Κάποια από αυτά είναι άρθρα περιοδικών, κάποια άλλα είναι κείμενα ομιλιών. Ευνόητο είναι ότι σε 19 κείμενα, κάποια θα είναι αρκετά ενδιαφέροντα και ίσως άγνωστα για τους πολλούς, ενώ κάποια άλλα θα είναι πιο συνηθισμένα και κοινά. Τα κείμενα είναι γενικά σύντομα και δεν κουράζουν στην ανάγνωση. Ουσιαστικά ο Αναστασιάδης δεν έχει σκοπό με αυτά τα κείμενα να εμβαθύνει σε κάποια γεγονότα, αλλά θέλει να τα αποκαλύψει στον αναγνώστη, ο οποίος μπορεί να μην ξέρει βασικές πτυχές της Θεσσαλονικιώτικης ιστορίας. Με βάση αυτό, νομίζω ότι είναι ένα καλό βιβλίο για να αρχίσει κάποιος την δική του, προσωπική έρευνα στην ιστορία της πόλης.

Το 1ο κείμενο είναι για την Θεσσαλονίκη του Γιώργου Ιωάννου, δηλαδή το πώς η πόλη επεμβαίνει στο έργο του συγγραφέα. Ενδιαφέρον κείμενο, αν θέλει κάποιος να μάθει περισσότερα, μπορεί να διαβάσει το βιβλίο της Έλενας Χουζούρη για τον Γιώργο Ιωάννου και την Θεσσαλονίκη.

Το 2ο κείμενο μιλάει για την Θεσσαλονίκη του Μεσοπολέμου, περίοδο από τις πιο άγνωστες της σύγχρονης εποχής, την οποία έχει περιγράψει με το έργο του ο Λεωνίδας Ζησιάδης αλλά και ο Αιμίλιος Δημητριάδης στο έργο του «Φοίνιξ Αγήρως», για το οποίο σύντομα θα πούμε κάποια πράγματα παραπάνω.

Από τα μεγαλύτερα κείμενα σε έκταση το 3ο, αυτό σχετικά με το ΑΠΘ. Ήταν παρουσίαση σε κάποιες εκδηλώσεις. Προσωπικά το βρήκα λίγο βαρετό, ίσως γιατί προσωπικά δεν έχω ασχοληθεί με τον ρόλο του ΑΠΘ στην ιστορία της πόλης, ίσως επειδή δεν έχω διαβάσει κάποιο από τα βιβλία που κυκλοφορούν με τέτοιο θέμα. Έχει πάντως κάποιες ενδιαφέρουσες φωτογραφίες το κείμενο αυτό.

Αντιθέτως βρήκα ιδιαίτερα ενδιαφέρον το 4ο κείμενο το οποίο μιλάει για την ιστορία του ραδιοφώνου στην Θεσσαλονίκη και την ιστορία του. Δυστυχώς λίγοι γνωρίζουν ότι ο πρώτος ραδιοφωνικός σταθμός στην Ελλάδα έγινε στην πόλη μας από τον πρωτοπόρο Χρίστο Τσιγγιρίδη, του οποίου δυστυχώς η συνεισφορά στην «ερτζιανή τέχνη» δεν εκτιμήθηκε αναλογικά με την σημασία του έργου του. Στο κείμενο γίνεται αναφορά στην ραδιοφωνική ιστορία της πόλης από το ραδιόφωνο του Τσιγγιρίδη, μέχρι τη δημιουργία του 9.58 (Πολιτιστικό Πρόγραμμα του Ρ.Σ. Μακεδονίας της ΕΡΤ3)

Στο 5ο κείμενο γίνεται αναφορά στο έργο ενός ευεργέτη της πόλης, του Αλέξανδρου Παπαναστασίου, ο οποίος συνδέεται τόσο με την δημιουργία της νέας πόλης, μετά την Μεγάλη Πυρκαγιά του 1917, όσο και με την δημιουργία του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ). Πολύ σημαντικό το κομμάτι που αναφέρεται από μία συνέντευξη του Παπαναστασίου, που διαφωνεί με το γκρέμισμα όλων των μιναρέδων της πόλης.

Το 6ο κείμενο αναφέρεται στις ιστορικές συγκυρίες μέσα στις οποίες δημιουργήθηκε και αναπτύχθηκε η Διεθνής Έκθεση Θεσσαλονίκης, χωρίς να φτάνει στην σημερινή μίζερη εικόνα της (είπαμε, το κείμενο έχει γραφτεί πριν περίπου 20 χρόνια).

Δεν θα μπορούσε φυσικά να λείπει ο Λευκός Πύργος από το βιβλίο αυτό, ο οποίος παρουσιάζεται στο 7ο κείμενο. Με σύντομο τρόπο, αναφέρονται οι κυριότερες στιγμές του συμβόλου της πόλης, από το 1912 μέχρι σήμερα [1994].

Για την Μεγάλη Πυρκαγιά του 1917 μιλάει το 8ο κείμενο, όπου περιληπτικά γίνεται λόγος στο πριν, στο μετά και στο τι συνέβη εκείνο το διήμερο του τρόμου. Δύο πολύ καλά βιβλία για την Πυρκαγιά έχουν παρουσιαστεί στην Vivlioniki, ένα του Ηλία Πετρόπουλου και ένα της Αλέκας Καραδήμου-Γερόλυμπου.

Το 9ο κείμενο μιλάει για ένα από τα πιο ιστορικά σχολεία της πόλης, το Β’ Γυμνάσιο Αρρένων. Προσωπικά με άφησε παγερά αδιάφορο, ίσως αν κάποιος είναι απόφοιτος αυτού του σχολείου, να τον ενδιαφέρει το κείμενο περισσότερο.

Το 10ο κείμενο έχει να κάνει με ένα θέμα, για το οποίο δεν έχουν γραφτεί πολλά. Μιλάει για μία από τις πιο δυναμικές γυναίκες που πέρασαν από την Θεσσαλονίκη, την Μερόπη Τσιώμου-Βασιλικού (1897-1979) και το «Ημερολόγιον Θεσσαλονίκης» το οποίο εκδίδει και επιμελείται η ίδια για 13 χρόνια (1919 μέχρι 1932 με κάποια κενά).

Για τον Βασίλη Τσιτσάνη είναι το 11ο κείμενο, το οποίο ουσιαστικά αναφέρεται σε πηγές οι οποίες έχουν να κάνουν με τον βίο και το έργο του Τσιτσάνη στην Θεσσαλονίκη. Ένα ωραίο μυθιστόρημα βασισμένο στην ζωή του Βασίλη Τσιτσάνη στην πόλη μας, έχει γράψει ο Γιώργος Σκαμπαρδώνης με τίτλο «Ουζερί Τσιτσάνης«.

Ένα άγνωστο κομμάτι της ιστορίας των εφημερίδων της Θεσσαλονίκης είναι το αντικείμενο του 12ου κειμένου. Μιλάει για κάποια σατιρικά έντυπα τα οποία κυκλοφόρησαν κυρίως στον Μεσοπόλεμο.

Ευνόητο είναι ότι όποτε μιλάμε για ιστορία της Θεσσαλονίκης κατά τον 20ο αιώνα, δεν γίνεται να απουσιάζει η αναφορά στον διωγμό των Εβραίων. Το 13ο κείμενο κάνει μια σύνοψη των βασικότερων γεγονότων που σχετίζονται με την Γενοκτονία των συμπολιτών μας. από τον Ιούλιο του 1942 (συγκέντρωση Εβραίων στην Πλατεία Ελευθερίας), μέχρι και τον Αύγουστο του 1943 (αναχώρηση του τελευταίου τρένου για τα στρατόπεδα συγκέντρωσης).

Το 14ο κείμενο θέλει να κάνει μια σύντομη αναδρομή στο παρελθόν της αθλητικής Θεσσαλονίκης. Ψιλοαδιάφορο μου φάνηκε και αυτό το κείμενο, αλλά σε κάποιον άλλον μπορεί να του αρέσει περισσότερο.

Στο 15ο κείμενο γίνεται αναφορά στην ιστορία του μουσικού πολιτισμού της πόλης. Είναι από τα θέματα τα οποία ελάχιστοι ασχολούνται δυστυχώς. Για όποιον ενδιαφέρεται για περισσότερες πληροφορίες στο θέμα αυτό, ο Κώστας Τομανάς έχει γράψει ένα από τα πιο πλήρη βιβλία, για το οποίο μπορείτε να διαβάσετε κάποια πράγματα εδώ.

Ποτέ δεν είχα ακούσει για τον «Τσακιτζή», στον οποίο αναφέρεται το 16ο κείμενο. Πρόκειται για έναν ήρωα των βουνών του Πόντου, προστάτη Ελλήνων και Τούρκων, ο οποίος γεννήθηκε μέσα στις σελίδες του Ελληνικού Βορρά, έγινε και ταινία και ήταν το ίνδαλμα των προσφύγων της πόλης, που μέσα στις κακουχίες και τις προσβολές της προσφυγιάς, έβρισκαν στον φανταστικό αυτόν ήρωα έναν λόγο να είναι περήφανοι.

Το 17ο κείμενο αναφέρεται στις μεταβολές της πόλης διαχρονικά, μέσα από τις φωτογραφικές απεικονίσεις. Ψιλοαδιάφορο και αυτό το κείμενο για μένα.

Το 18ο κείμενο κάνει μια σύντομη αναφορά στα θέματα της εφημερίδας «Θεσσαλονίκη» τις πρώτες εβδομάδες ουσιαστικά της Μεταπολίτευσης.

Τέλος στο 19ο κείμενο υπάρχει το αίτημα και την επιθυμία του Αναστασιάδη για την δημιουργία ενός Μουσείου Σύγχρονης Ιστορίας της Θεσσαλονίκης.

Σίγουρα μπορεί να γίνει πολύ κουβέντα σχετικά με το αν θα έπρεπε να λείπει κάποιο κείμενο ή να υπάρχει κάποιο άλλο με διαφορετική θεματολογία. Όπως ανέφερα και πριν, υπάρχουν κάποια τα οποία μου φάνηκαν αδιάφορα, οπότε τα προσπέρασα. Στο σύνολό του όμως το βιβλίο μου άρεσε. Κυρίως νομίζω έχει γραφτεί για κόσμο που τώρα κάνει τα πρώτα του βήματα στον μαγικό κόσμος της Θεσσαλονικιώτικης ιστορίας και δη της σύγχρονης. Αν σας άρεσαν κάποια από τα θέματα που γράφτηκαν παραπάνω, νομίζω είναι μια καλή αγορά, θα το διαβάσετε και σχετικά σύντομα.

Σχολιάστε

Filed under ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ, Γιώργος, Συγγραφείς