Tag Archives: 1917

Ένας εξαιρετικός κατάλογος για μία εξαιρετική έκθεση

img050

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Το τέλος της παλιάς μας πόλης – Θεσσαλονίκη 1870-1917

Συγγραφέας: Συλλογικό έργο

Έκδοση: ΜΙΕΤ (2017)

ISBN: 978-960-250-696-7

Τιμή: Περίπου €7

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τις μέρες αυτές διοργανώνεται στο Πολιτιστικό Κέντρο του Μορφωτικού Ιδρύματος Εθνικής Τράπεζας (ΜΙΕΤ), το οποίο στεγάζεται στη Βίλα Καπαντζή επί της Βασ. Όλγας, μια έκθεση με τίτλο «Το τέλος της παλιάς μας πόλης, Θεσσαλονίκη 1870-1917». Ο κατάλογος της έκθεσης αυτής, η οποία ξεκίνησε στις 15 Νοεμβρίου και θα διαρκέσει έως τις 18 Φεβρουαρίου 2018, είναι το θέμα της σημερινής ανάρτησης.

Η έκδοση είναι εκπληκτική, αντάξια του κύρους και της ποιότητας των εκδόσεων του ΜΙΕΤ. Χρησιμοποιήθηκε χαρτί Tatami ivory των 135gr. Οι φωτογραφίες είναι σε πολύ καλή ανάλυση και πεντακάθαρες. Κείμενα ευανάγνωστα. Στο τέλος τα κείμενα είναι γραμμένα και στην αγγλική γλώσσα. Υπάρχει ένα ένθετο, το οποίο παρουσιάζει κάποιες σπάνιες φωτογραφίες, ένα πανόραμα των Robert Weir Schultz και Sidney Howard Barnsley του 1890 και τη σύγκριση των δύο παλαιότερων, όπως νομίζαμε μέχρι πρόσφατα, φωτογραφιών της Θεσσαλονίκης, αυτή του Herbert Sayce και αυτή του Josef Szekely, οι οποίες είχαν παρουσιαστεί σε παλαιότερες εκδόσεις του ΜΙΕΤ. Αρχοντική δουλειά, πολυτελής και πανέμορφη.

Στον κατάλογο υπάρχουν 7 κείμενα. Κάποια από αυτά έχουν γραφτεί από ανθρώπους, που έχουν παρουσιάσει σημαντικότατο έργο σχετικά με το παρελθόν της Θεσσαλονίκης (Γιάννης Επαμεινώνδας, Βασίλης Γούναρης, Ευάγγελος Χεκίμογλου, Αλέκα Καραδήμου-Γερόλυμπου, Βασίλης Κολώνας, Μαρία Καμπούρη-Βαμβούκου). Τα κείμενα φυσικά είναι μικρά, καθώς αποτελούν κομμάτι ενός καταλόγου έκθεσης:

  • Ο Γιάννης Επαμεινώνδας υπογράφει το κείμενο με τίτλο «Το τέλος της παλιάς μας πόλης», το οποίο νομίζω στους περισσότερους φέρνει στο νου τον τίτλο του βιβλίου του Δημήτρη Χατζή «Το τέλος της μικρής μας πόλης». Εδώ ο συγγραφέας υποστηρίζει ότι άσχετα από το γεγονός ότι οι περισσότεροι θεωρούμε ότι η πόλη άλλαξε πρόσωπο μετά την Μεγάλη Πυρκαγιά του 1917, εν τούτοις οι περισσότερες και βαθύτερες αλλαγές τόσο στην όψη, όσο και στην πληθυσμιακή της δομή έγιναν πολύ μετά από τότε και για διαφορετικούς λόγους.
  • Ο Βασίλης Γούναρης στο κείμενό του με τίτλο «Αναζητώντας την ταυτότητα της Θεσσαλονίκης στις στάχτες της πυρκαγιάς του 1917» υποστηρίζει ότι ήταν μοιραίο να υπάρξουν αλλαγές στη Θεσσαλονίκη και να μοιάζει περισσότερο με Ευρωπαϊκή, παρά με Ανατολίτικη πόλη, απλά η Μεγάλη Πυρκαγιά επιτάχυνε αυτές τις διαδικασίες και τις διευκόλυνε ίσως.
  • Το επόμενο κείμενο υπογράφει ο Δρ Ρόντερικ Μπέιλυ και αναφέρεται σε φωτογραφικό υλικό από τις Βρετανικές δυνάμεις, που βρίσκονταν στη Θεσσαλονίκη κατά την περίοδο της Μεγάλης Πυρκαγιάς και οι οποίες βρίσκονται στην έκθεση.
  • Ο Ευάγγελος Χεκίμογλου στο κείμενό του με τίτλο «Η πυρκαγιά και η μεσαία τάξη» μιλάει για τις κοινωνικές αλλαγές, που έφερε η Μεγάλη Πυρκαγιά στον πληθυσμό της πόλης και στην αναδιανομή της γης, που ήταν αποτέλεσμα του τρόπου, που επιλέχτηκε από το Κράτος να χτιστεί η νέα Θεσσαλονίκη.
  • Η Αλέκα Καραδήμου-Γερόλυμπου, μια συγγραφέας με πολύ και σημαντικό έργο πάνω στο θέμα της Μεγάλης Πυρκαγιάς, γράφει ένα κείμενο με τίτλο «Αντιδράσεις Θεσσαλονικέων στον ανασχεδιασμό της πόλης μετά την πυρκαγιά του 1917» και στο οποίο περιγράφει τις πρώτες αντιδράσεις στο σχέδιο ανοικοδόμησης της πόλης και υποστηρίζει ότι οι αλλαγές στην κατανομή της γης είχαν κυρίως ταξικά χαρακτηριστικά και όχι εθνικά ή φυλετικά.
  • Ο Βασίλης Κολώνας στο κείμενό του με τίτλο «Σχέδια του Ernest Hebrard από τη συλλογή Αλέξανδρου και Στέφανου Καλλιγά» σχολιάζει ένα εξαιρετικό εύρημα, το τοπογραφικό διάγραμμα της Αριστοτέλους, όπως το είχε οραματιστεί ο Γάλλος πολεοδόμος.
  • Τέλος η Μαρία Καμπούρη-Βαμβούκου στο κείμενο με τίτλο «Η καθημερινότητα στη Θεσσαλονίκη, 1917» επικεντρώνεται στους Θεσσαλονικείς τους «αφανείς» και στον τρόπο, που αυτοί έδιναν το χρώμα στην πόλη πριν την Μεγάλη Πυρκαγιά, προσπαθώντας εν συντομία να παρουσιάσει τη ρουτίνα της πόλης.

Πέρα από τα πολύ ενδιαφέροντα κείμενα, ο αναγνώστης μπορεί να βρει και σε άριστη ποιότητα τη φωτογραφία με το θαλάσσιο τείχος της Θεσσαλονίκης, η οποία εντοπίστηκε πριν λίγο καιρό από τον Ζαχαρία Σεμερτζίδη και παρουσιάστηκε στην ομάδα του Facebook «Παλιές φωτογραφίες της Θεσσαλονίκης» στις 23 Σεπτεμβρίου και για την οποία έγινε τόσος λόγος αν όντως απεικονίζεται η πόλη μας ή όχι. Η αγάπη και το μεράκι κάποιων ανθρώπων για το παρελθόν και για την πόλη γενικότερα είχε ως αποτέλεσμα να ταυτοποιηθεί η εικόνα και να αποδειχτεί ότι όντως η πόλη αυτή είναι η Θεσσαλονίκη. Στο βιβλίο υπάρχει και σχολιασμός της εικόνας.

Προσωπικά βρήκα το βιβλίο εξαιρετικό ή για να είμαι ακριβής, τον κατάλογο της έκθεσης. Αν δεν έχετε πάει στην έκθεση, να φροντίσετε να το κάνετε, ο κατάλογος είναι σαν «ορεκτικό». Αλλά και μόνο για το φωτογραφικό του υλικό και τα κείμενα αξίζει να αποκτήσετε την έκδοση αυτή, η τιμή του αναλογικά με την ποιότητα του καταλόγου είναι αστεία. Πάρα πολύ όμορφη δουλειά, πραγματικό κόσμημα.

 

Advertisements

Σχολιάστε

Filed under Συγγραφείς, ΣΥΛΛΟΓΙΚΟ ΕΡΓΟ

Φωτογραφικό υλικό του Εθνικού Ιστορικού Μουσείου για τη Θεσσαλονίκη

%cf%83%ce%ac%cf%81%cf%89%cf%83%ce%b7_20161228

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Θεσσαλονίκη: Στιγμές ιστορίας

Συγγραφέας: Συλλογικό έργο

Έκδοση: Ιστορική και Εθνολογική Εταιρεία της Ελλάδος (2016)

ISBN: 978-960-6812-57-6

Τιμή: Περίπου €80

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Ένα λεύκωμα είναι το αντικείμενο της σημερινής ανάρτησης, το οποίο κυκλοφόρησε από το Εθνικό Ιστορικό Μουσείο στην Αθήνα πριν από λίγο καιρό. Συνεργάστηκαν για το βιβλίο αυτό ο Δήμος Θεσσαλονίκης και το Ιστορικό Κέντρο Θεσσαλονίκης και ένας από τους σημαντικότερους ερευνητές της ιστορίας της πόλης μας, ο Αντώνης Σατραζάνης (βιβλία του, που παρουσιάστηκαν στη Vivlioniki είναι αυτό κι αυτό κι αυτό).

Η έκδοση ποιοτικά είναι άριστη. Σκληρό λευκό εξώφυλλο, οι φωτογραφίες είναι σε υψηλή ανάλυση με τεκμηρίωση και σχολιασμό. Στο πίσω μέρος του βιβλίου υπάρχει η βιβλιογραφία, ελληνική και ξενόγλωσση. Το μεγαλύτερο μέρος του φωτογραφικού υλικού ανήκει στην Ιστορική και Εθνολογική Εταιρεία της Ελλάδος, ενώ ένα κομμάτι έχει προσφέρει και ο Αντώνης Σατραζάνης.

Το βιβλίο ξεκινάει με τα εισαγωγικά σημειώματα, που υπογράφουν οι Ιωάννης Κ. Μαζαράκης-Αινιάν (γενικός γραμματέας της Εταιρείας) και Αντώνης Σατραζάνης (προϊστάμενος του Κέντρου Ιστορίας Θεσσαλονίκης). Στη συνέχεια υπάρχουν 9 κεφάλαια, όπου έχουν ταξινομηθεί οι φωτογραφίες του λευκώματος:

  • Το πρώτο κεφάλαιο έχει τίτλο «Ο Λευκός Πύργος και τα τείχη» και νομίζω όλοι καταλαβαίνετε το περιεχόμενό του. Ενδιαφέρον υλικό, τόσο από το έμβλημα της πόλης μας, όσο και από τα τείχη, που κύκλωναν παλαιότερα τη Θεσσαλονίκη. Το σημείωμα έχει ένα χτυπητό λάθος σχετικά με την επιγραφή, που βρισκόταν πάνω από την είσοδο του Λευκού Πύργου και δυστυχώς καταστράφηκε. Την επιγραφή αυτήν στο σημείωμα διαβάζουμε ότι βρισκόταν στο προτείχισμα του Λευκού Πύργου (γκρεμίστηκε στις αρχές του 20ου αιώνα). Τέτοια λάθη για τέτοιες εκδόσεις δεν επιτρέπονται.
  • Το δεύτερο κεφάλαιο έχει τίτλο «Θεσσαλονίκη και Μακεδονικός Αγώνας» και περιέχει πάρα πολλές φωτογραφίες κυρίως από τους πρωταγωνιστές του Αγώνα, άτομα, που μέσα από τη λειτουργία του Ελληνικού Προξενείου (το νυν Μουσείο Μακεδονικού Αγώνα) έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στην έκβαση της διαμάχης με τους Βούλγαρους για τη Μακεδονία.
  • Το τρίτο κεφάλαιο έχει τίτλο «Η εκπαίδευση» και ο αναγνώστης μπορεί να δει πολλές φωτογραφίες από τα σχολεία και τους μαθητές στις αρχές του 20ου αιώνα. Το σημείωμα αυτού του κεφαλαίου επίσης δίνει σημαντικές πληροφορίες, κυρίως για τα ελληνικά σχολεία. Δεν είναι πάντως αντιπροσωπευτικά τα κείμενα και οι φωτογραφίες για το τι συνέβαινε στον τομέα της εκπαίδευσης στη Θεσσαλονίκη, καθώς το βάρος έχει πέσει σχεδόν ολόκληρο στην ελληνική πλευρά, ενώ υπήρχαν πολλά και σημαντικά σχολεία κυρίως από την Εβραϊκή Κοινότητα, αλλά και σπουδαία ξενόγλωσσα σχολεία.
  • Το τέταρτο κεφάλαιο έχει τίτλο «Το Κίνημα των Νεότουρκων» και επίσης ο αναγνώστης καταλαβαίνει τι θα διαβάσει εδώ. Στο σύντομο σημείωμα γίνεται μία εξήγηση για το πώς δημιουργήθηκε, πώς επικράτησε και πώς κατέληξε το Κίνημα αυτό, το οποίο ήταν τελικά καταστροφικό για τους λαούς των Βαλκανίων, άσχετα αν στις αρχές στηρίχθηκε σχεδόν από όλους. Πολύ ενδιαφέρον το φωτογραφικό υλικό, παρουσιάζει μια Θεσσαλονίκη να γιορτάζει. Για το Κίνημα αξίζει να διαβάσετε το μοναδικό βιβλίο του Γιάννη Μέγα.
  • Το πέμπτο κεφάλαιο έχει τίτλο «Απελευθέρωση-Η Θεσσαλονίκη στους Βαλκανικούς Πολέμους» και μας πάει χρονικά στα χρόνια του 1912 και 1913, όταν στον Α’ Βαλκανικό Πόλεμο η Θεσσαλονίκη έγινε κομμάτι της Ελληνικής επικράτειας και στον Β’ Βαλκανικό Πόλεμο ολόκληρη η Μακεδονία έγινε μέρος του Ελληνικού Κράτους. Στο φωτογραφικό υλικό υπάρχει και το πρωτόκολλο παράδοσης της πόλης από τον Χασάν Ταχσίν Πασά στον Ελληνικό Στρατό. Εκ μέρους των Ελλήνων υπέγραψαν οι Βίκτωρ Δούσμανης και Ιωάννης Μεταξάς. Εξαιρετικές οι φωτογραφίες, μερικές δεν τις έχουμε ξαναδεί ποτέ, κυρίως αυτές με τον Βασιλέα Γεώργιο και τη Βασίλισσα Όλγα. Υπάρχει επίσης και μία φωτογραφία με το θωρηκτό «Αβέρωφ» στο λιμάνι της πόλης μας. Γενικά από τα ενδιαφέροντα κεφάλαια του βιβλίου.
  • Το έκτο κεφάλαιο έχει τίτλο «Το Ανατολικό Μέτωπο» και εξιστορεί τα χρόνια του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, όταν η Θεσσαλονίκη αποτέλεσε ένα τεράστιο στρατόπεδο για τα στρατεύματα των δυνάμεων της Αντάντ. Ενδιαφέρον εισαγωγικό σημείωμα και φωτογραφίες, που παρουσιάζουν τη Θεσσαλονίκη τόσο ως στρατόπεδο, όσο και ως μια πόλη ζωντανή, γεμάτη κόσμο και κίνηση.
  • Το έβδομο κεφάλαιο έχει τίτλο «Το Κίνημα της Εθνικής Άμυνας» και μιλάει για το πώς φτάσαμε στη δημιουργία της Προσωρινής Κυβέρνησης Θεσσαλονίκης, για την Τριανδρία (Βενιζέλος, Κουντουριώτης, Δαγκλής) και για τη σημασία αυτού του Κινήματος, για το οποίο οι περισσότεροι δεν γνωρίζουν ότι ξεκίνησε καιρό πριν ο Βενιζέλος το ακολουθήσει. Το φωτογραφικό υλικό μας παρουσιάζει τους πρωταγωνιστές, τις κινητοποιήσεις των Θεσσαλονικέων εκείνη την εποχή και τη συγκρότηση των πρώτων στρατιωτικών σωμάτων της Εθνικής Άμυνας. Αν ο αναγνώστης θέλει να διαβάσει περισσότερα για την Εθνική Άμυνα, έχουν παρουσιαστεί δύο βιβλία στη Vivlioniki με τον ίδιο τίτλο μάλιστα (εδώ και εδώ).
  • Το όγδοο κεφάλαιο έχει τίτλο «Η Πυρκαγιά του 1917» και ευνόητο είναι ότι μιλάει για την καταστρεπτική Πυρκαγιά του Αυγούστου του 1917, η οποία έμελλε να αλλάξει ολοκληρωτικά την εικόνα της πόλης. Ενδιαφέρον φωτογραφικό υλικό, καθώς και το σημείωμα. Αν κάποιος θέλει να δει περισσότερες λεπτομέρειες τόσο σε κείμενο, όσο και σε εικόνες μπορεί να ρίξει μια ματιά στα βιβλία της Καραδήμου-Γερόλυμπου ή του Πετρόπουλου.
  • Το ένατο κεφάλαιο έχει τίτλο «Η καθημερινή ζωή 1915-1918» και αφήνει πίσω τα μεγάλα ιστορικά γεγονότα και επικεντρώνεται στο βίο και τις δραστηριότητες των Θεσσαλονικέων, τις γειτονιές τους, το πού κινούνταν, τι φορούσαν, τις θρησκευτικές τους εορτές κοκ. Πολύ ενδιαφέρουσες φωτογραφίες από το αρχείο του Σατραζάνη, σωστά για μένα μπήκε το κεφάλαιο αυτό στο τέλος, για να μην ξεχνάμε ότι όλα όσα διαβάζουμε για το παρελθόν της πόλης έχουν συμβεί με μάρτυρες τους κατοίκους αυτής της πόλης, των οποίων τη θέση τώρα έχουμε εμείς και αύριο κάποιοι άλλοι.

Σε γενικές γραμμές το βιβλίο μου έχει αφήσει μία περίεργη αίσθηση. Δεν μπορώ να πω ότι δεν είναι καλό, αλλά ούτε με έχει εντυπωσιάσει κιόλας. Υπάρχουν κάποια κομμάτια του, που είναι πολύ ενδιαφέροντα, ποιοτικά η έκδοση είναι άρτια, οι φωτογραφίες έχουν τυπωθεί σωστά και με κατάλληλη επεξεργασία για να έχουν μια ζωντάνια σύγχρονη, αλλά κάτι με χαλάει. Είναι ίσως το γεγονός ότι όταν βλέπω μια έκδοση ενός τόσο σημαντικού κρατικού φορέα, τότε οι προσδοκίες μου είναι πολύ υψηλές. Πιθανόν να είμαι εγώ ο υπερβολικός. Αξιόλογη δουλειά, που νομίζω θα ικανοποιήσει τον αναγνώστη. Γιορτές έχουμε, στην τιμή, που είναι νομίζω ότι αποτελεί ένα όμορφο δώρο.

Σχολιάστε

Filed under Συγγραφείς, ΣΥΛΛΟΓΙΚΟ ΕΡΓΟ

Η μεταμόρφωση της παλιάς Θεσσαλονίκης στη σύγχρονη πόλη

vivlioniki131

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Η ανάδυση της σύγχρονης Θεσσαλονίκης

Συγγραφέας: Αλέκα Καραδήμου – Γερόλυμπου

Έκδοση: University Studio Press (2013)

ISBN: 978-960-12-2166-3

Τιμή: Περίπου €32

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Το να γίνονται αλλαγές στην εικόνα μίας πόλης δεν είναι περίεργο, το αντίθετο μάλιστα, είναι η φυσιολογική εξέλιξη, ειδικά όταν λόγοι ιστορικοί, πολιτικοί και λειτουργικοί το επιβάλλουν. Αυτό όμως, που έγινε στην Θεσσαλονίκη τα τελευταία 150 χρόνια, σπάνια το συναντάμε. Οι μεγάλες πυρκαγιές (1890, 1917), τα κύματα προσφύγων, οι πόλεμοι, η αστυφιλία, η οικονομική ανάπτυξη αποτέλεσαν μοχλούς αλλαγών για την Θεσσαλονίκη. Αυτήν την «ανάδυση» της σύγχρονης πόλης εξετάζει το βιβλίο, για το οποίο θα μιλήσουμε σήμερα, μέσα από μία συλλογή κειμένων και φωτογραφιών.

Η έκδοση είναι άριστη, με πλαστικοποιημένο εξώφυλλο, πάρα πολλές φωτογραφίες, κάποιες εκ των οποίων σπάνιες και πολύ καλή ποιότητα εκτύπωσης. Στο τέλος του βιβλίου υπάρχουν βιβλιογραφία, προέλευση των πολλών φωτογραφιών και ευρετήριο, ενώ στο τέλος κάθε κεφαλαίου υπάρχουν σημειώσεις-επεξηγήσεις του κειμένου.

Τη συγγραφέα την είχαμε γνωρίσει στη Vivlioniki μέσα από ένα άλλο της βιβλίο, σχετικά με την Μεγάλη Πυρκαγιά του 1917. Αρχιτέκτων-πολεοδόμος η ίδια, ασχολήθηκε αρκετά με την εξέλιξη της πόλης. Το πώς έφτασε η Θεσσαλονίκη στη σημερινή της εικόνα δεν έχει μια απλή εξήγηση, αλλά πολλοί παράγοντες έπαιξαν τον ρόλο τους, άλλοι περισσότερο, άλλοι λιγότερο.

Μετά τον πρόλογο και την εισαγωγή, υπάρχει μία σειρά από φωτογραφίες της σύγχρονης πόλης, εικόνες του σήμερα, σαν να λέμε ότι εδώ είναι το σημείο, που φτάσαμε και τους λόγους (ή κάποιους από αυτούς) θα διαβάσετε στη συνέχεια.

Ακολουθεί μία σειρά από χάρτες, με τις επεξηγήσεις τους, από τα μέσα του 17ου αιώνα έως τα τέλη του 19ου. Σαν χρονιά ορόσημο των αλλαγών έχει τοποθετηθεί το 1870, καθώς από τότε η Οθωμανική Αυτοκρατορία αποφασίζει την έναρξη εξωραϊσμού και εξευρωπαϊσμού της Θεσσαλονίκης.

Από εκεί και πέρα, υπάρχουν 11 κεφάλαια, με ξεχωριστές θεματικές ενότητες, τα οποία αναπτύσσουν κάποιους παράγοντες, που λειτούργησαν με τρόπο τέτοιο, ώστε να φτάσουμε στη σύγχρονη εικόνα της πόλης μας.

  • Το πρώτο κεφάλαιο μιλάει για την εξάπλωση της πόλης έξω από τα τείχη, κάτι, που για εμάς σήμερα φαίνεται απολύτως φυσιολογικό, αλλά για μία πόλη, που για πάνω από δύο χιλιετίες παρέμενε «φυλακισμένη» στα τείχη της, ήταν μία τεράστια αλλαγή.
  • Το δεύτερο κεφάλαιο αφιερώνεται στις Εβραϊκές συνοικίες της Θεσσαλονίκης και πιο συγκεκριμένα σε αυτές, που δημιουργήθηκαν μετά το 1870. Για τον σημερινό Θεσσαλονικέα είναι δύσκολο να φανταστεί μία περιοχή της πόλης, όπου η κυρίαρχη γλώσσα ήταν η Εβραιο-ισπανική, αλλά πριν ούτε 100 χρόνια, τέτοιες γειτονιές υπήρχαν πολλές, από το γνωστό από την πυρπόλησή του Κάμπελ, μέχρι τη συνοικία του Χιρς και τα γκέτο της Κατοχής.
  • Το τρίτο κεφάλαιο το βρήκα εξαιρετικά ενδιαφέρον, καθώς μιλάει για μία πρόταση σχετικά με την εξέλιξη της πόλης, μέσα από κομμάτια ενός σχεδίου του Αριστοτέλη Ζάχου. Η πρόταση αυτή έγινε το 1914, πριν δηλαδή τη Μεγάλη Πυρκαγιά. Τον Αριστοτέλη Ζάχο τον γνωρίσαμε στη Vivlioniki μέσα από ένα εξαιρετικό βιβλίο-λεύκωμα, έκδοση του Μουσείου Μπενάκη.
  • Το τέταρτο κεφάλαιο είναι αφιερωμένο στον Ερνέστ Εμπράρ και τον Ζοζέφ Πλεμπέρ, σημαντικότατων συντελεστών στην ανάπτυξη και τον σχεδιασμό της πόλης μετά την Μεγάλη Πυρκαγιά του 1917. Πολλοί πιστεύουν, ότι αν το σχέδιο Εμπράρ είχε ακολουθηθεί χωρίς προβλήματα, η Θεσσαλονίκη θα ήταν πολύ ομορφότερη σήμερα.
  • Το πέμπτο κεφάλαιο μιλάει για κάποια από αυτά τα προβλήματα, ίσως το σημαντικότερο. Οι Θεσσαλονικείς εκείνης της εποχής, όταν βγήκε δηλαδή το σχέδιο Εμπράρ, δεν το υποδέχτηκαν με ενθουσιασμό, φέραν πολλές αντιρρήσεις και με τον κλασσικό ελληνικό τρόπο (πολιτικές πιέσεις κτλ) επέφεραν τεράστιες αλλαγές στο αρχικό σχέδιο, για κερδοσκοπικούς κυρίως λόγους.
  • Το έκτο κεφάλαιο αφιερώνεται σε ένα θέμα, που πολύ πρόσφατα έληξε οριστικά για την Θεσσαλονίκη. Άλλωστε δεν γνωρίζω πολλές πόλεις, του μεγέθους της Θεσσαλονίκης, που να μην είχαν Δημαρχείο δικό τους, αλλά να βολεύονται στα ενοίκια! Σκεφτείτε ότι το σχέδιο Εμπράρ στα τέλη της δεκαετίας του 1910 είχε πρόβλεψη και σχέδιο του Δημαρχιακού Μεγάρου και μετά από έναν αιώνα, με εντελώς διαφορετικά σχέδια, ολοκληρώθηκε το Δημαρχείο στη σημερινή του θέση.
  • Το έβδομο κεφάλαιο μιλάει για την ίδρυση στη Θεσσαλονίκη συλλόγου μηχανικών και αρχιτεκτόνων. Ίσως το πιο βαρετό κεφάλαιο για μένα, πιθανότατα επειδή δεν είμαι μηχανικός και δεν το βρήκα ενδιαφέρον.
  • Το όγδοο κεφάλαιο από την άλλη είναι εξαιρετικά ενδιαφέρον, καθώς μιλάει για παλιούς και νέους τόπους εμπορίου-αγορές της Θεσσαλονίκης. Η πόλη διαχρονικά ήταν γνωστή για το εμπόριό της, από την ημέρα της ίδρυσής της και η ανάπτυξή της συμβάδιζε με την ανάπτυξη του εμπορίου.
  • Το ένατο κεφάλαιο αφιερώνεται σε έναν από τους σημαντικότερους και πιο δραστήριους πολιτικούς, που με τις αποφάσεις τους έπαιξαν σημαντικό ρόλο, στο να πατήσει η πόλη πάλι στα πόδια της. Η Θεσσαλονίκη τον τιμά δίνοντας το όνομά του στον κεντρικό δρόμο της Χαριλάου και φυσικά μιλάμε για τον Αλέξανδρο Παπαναστασίου.
  • Το δέκατο κεφάλαιο μιλάει για έναν άνθρωπο, ο οποίος ήταν από τους μεγαλύτερους και σημαντικότερους πολεοδόμους της χώρας και ο οποίος έπαιξε σημαντικό ρόλο στην δημιουργία της νέας πόλης της Θεσσαλονίκης κατά τον καιρό του Μεσοπολέμου, αλλά το όνομά τους είναι άγνωστο στους περισσότερους. Πρόκειται για τον Ανάργυρο Δημητρακόπουλο.
  • Το ενδέκατο κεφάλαιο τέλος ξεφεύγει από πολεοδομικά θέματα και μιλάει για το βιβλίο του Γιόσεφ (Ιωσήφ) Νεχαμά σχετικά με τον Εβραϊσμό της Θεσσαλονίκης.

Η γλώσσα που χρησιμοποιείται ίσως σε κάποια σημεία δυσκολέψει τον αναγνώστη, αλλά σε γενικές γραμμές έχει γίνει προσπάθεια από τη συγγραφέα, χωρίς το κείμενο να είναι απλοϊκό, να γίνεται κατανοητό και από άτομα χωρίς ειδικές γνώσεις σε θέματα αρχιτεκτονικής και πολεοδομίας.

Προσωπικά βρήκα το βιβλίο εξαιρετικά ενδιαφέρον. Σίγουρα για κάποια θέματά του μπορείτε να διαβάσετε περισσότερα σε άλλα βιβλία και ίσως αν κάποιος θέλει να διαβάσει πιο επιστημονικά πράγματα να μπορεί να ανατρέξει σε διαφορετικά συγγράμματα, αλλά ο ρόλος του βιβλίου είναι να δείξει στον αναγνώστη χωρίς ειδικές γνώσεις την πορεία της πόλης και την μεταμόρφωσή της σε αυτό, που ζούμε σήμερα, με τα καλά και τα αρνητικά του. Το ότι δίνονται εξηγήσεις για το πώς φτάσαμε στη σύγχρονη εικόνα της Θεσσαλονίκης είναι σημαντικό, γιατί είναι το πρώτο βήμα, ώστε να διορθώσουμε στο μέλλον κάποια από τα λάθη, που έγιναν. Επίσης σημαντική είναι η ανάδειξη μέσα από τις σελίδες συγκεκριμένων ανθρώπων, που προσπάθησαν να φτιάξουν μια σύγχρονη, ευρωπαϊκή πόλη. Νομίζω ότι και η τιμή του βιβλίου είναι πολύ καλή, με δεδομένο την ποιότητα του έργου.

1 σχόλιο

Filed under ΚΑΡΑΔΗΜΟΥ-ΓΕΡΟΛΥΜΠΟΥ, Αλέκα, Συγγραφείς