Tag Archives: Σκαμπαρδώνης

Μικρές και μεγάλες στάσεις στη διαδρομή της ζωής του Γιώργου Σκαμπαρδώνη

002

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Λεωφορείο – 19 στάσεις

Συγγραφέας: Γιώργος Σκαμπαρδώνης

Έκδοση: Πατάκη (2018)

ISBN: 978-960-16-7954-9

Τιμή: Περίπου €13

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τα τελευταία χρόνια το όνομα του Γιώργου Σκαμπαρδώνη ακούγεται πολύ συχνά στο χώρο του βιβλίου, με νέες κυκλοφορίες έργων (όπως η συλλογή διηγημάτων «Ντεπό», την οποία όμως δεν έχω διαβάσει) ή με επανακυκλοφορίες παλαιότερων δουλειών του (όπως η συλλογή «Τα δεδουλευμένα«, όπου μαζεύτηκαν πέντε παλαιότερες δουλειές του συγγραφέα). Η σημερινή ανάρτηση μιλάει για το τελευταίο βιβλίο με την υπογραφή του Σκαμπαρδώνη, μια συλλογή κειμένων του, που είχαν δημοσιευτεί στο περιοδικό «Θεσσαλονικέων Πόλις».

Η έκδοση είναι απλή και λιτή. Ευανάγνωστο κείμενο, καλή ποιότητα δουλειάς, όπως μας συνηθίζουν τα τελευταία χρόνια οι εκδόσεις Πατάκη. Προσωπικά δεν μου άρεσε καθόλου το εξώφυλλο, ίσως η αυτοβιογραφική φύση των κειμένων να ώθησε τους παραγωγούς του βιβλίου στην απόφαση να βάλουν και το πρόσωπο του Σκαμπαρδώνη στη «βιτρίνα». Πέρα από αυτό όμως, είναι μια προσεγμένη δουλειά.

Το βιβλίο περιέχει 19 κείμενα, τα οποία όπως είπαμε και νωρίτερα είχαν δημοσιευτεί αρχικά στο περιοδικό «Θεσσαλονικέων Πόλις». Ακολουθώντας την πορεία της γραμμής του λεωφορείου 10, το οποίο κάνει τη διαδρομή Χαριλάου – Νέος Σιδηροδρομικός Σταθμός, ο Σκαμπαρδώνης θυμάται και αφηγείται κομμάτια της ζωής του, τα οποία είναι συνδεδεμένα με τους τόπους γύρω από 19 στάσεις του αστικού. Ξεκινώντας από τα βιώματα αυτά, ο αναγνώστης θα διαβάσει και κομμάτια της «μικροϊστορίας» του τόπου (αν και δεν νομίζω ότι χρησιμοποιώ σωστά τον όρο). Πρωταγωνιστές εδώ δεν είναι κυρίως τα μεγάλα ιστορικά γεγονότα, που σημάδεψαν τον τόπο μας, αλλά μικρά και άγνωστα, τα οποία μπορεί να μην χώρεσαν ούτε σε μια στήλη εφημερίδας. Αποτέλεσαν όμως μνήμες πολλών ανθρώπων, όχι μόνο του Σκαμπαρδώνη. Θα μου πείτε «και ποιον ενδιαφέρουν αυτά τα πράγματα;». Σίγουρα αφορούν κυρίως τα άτομα, που έζησαν την ίδια χρονική περίοδο στα ίδια μέρη και γνώρισαν αυτούς, που πρωταγωνιστούν στο βιβλίο του Σκαμπαρδώνη. Αλλά ο κάθε ένας από εμάς έχει στη μνήμη του τέτοιες φιγούρες και όλοι πιστεύω έχουμε εμπειρίες μικρών, ασήμαντων ίσως γεγονότων, τα οποία για κάποιο λόγο έχουν καρφωθεί στο μυαλό μας και έχουν συνδεθεί με παλαιότερα χρόνια και κυρίως τα παιδικά και εφηβικά μας.

Ο Σκαμπαρδώνης ξεκινά από την αφετηρία της διαδρομής του 10, στο πάρκο της Νέας Ελβετίας. Δεν γνώριζα ότι ο συγγραφέας γεννήθηκε και μεγάλωσε στη Χαριλάου, προστίθεται και αυτός στην ομάδα των συγγραφέων της γειτονιάς (μαζί με τον Περικλή Σφυρίδη, την Αρχοντούλα Διαβάτη και τον Παναγιώτη Γούτα). Στο εξής δεν θα μιλάω για «Αγία Τριάδα της Χαριλάου», αλλά για «καρέ».

Αν και αυτοβιογραφικά στοιχεία του συγγραφέα υπάρχουν σε πολλά έργα του, νομίζω ότι αυτό εδώ είναι με διαφορά το πιο προσωπικό. Επίσης επειδή ίσως είναι γραμμένο αρχικά για υλικό ενός περιοδικού, το βιβλίο διαβάζεται εξαιρετικά εύκολα. Προσωπικά επειδή τον τελευταίο καιρό χρησιμοποιώ αρκετά το αστικό λεωφορείο για τις μετακινήσεις μου, θεώρησα ότι είναι πρέπον να μου κρατήσει παρέα σε αυτές τις διαδρομές.

Προσωπικά το βιβλίο μου άρεσε. Σίγουρα δεν θα το συγκρίνω με το αριστούργημα του Σκαμπαρδώνη «Πολύ βούτυρο στο τομάρι του σκύλου«, ούτε με την εξαιρετική συλλογή του «Η στενωπός των υφασμάτων». Αλλά τα κείμενά του τα βρήκα ενδιαφέροντα, με χιούμορ, νοσταλγία, ζωντάνια. Δεν έζησα τις εποχές του συγγραφέα, ούτε έχω τις εμπειρίες του, αλλά καθώς διάβαζα τις γραμμές μου έρχονταν στο μυαλό αντίστοιχες καταστάσεις από τη δική μου εποχή και τον δικό μου προσωπικό κόσμο. Σίγουρα αξίζει να το διαβάσει κάποιος, που μεγάλωσε στη Χαριλάου ή και ζει ακόμη σε αυτήν την περιοχή, καθώς και κάποιος, που ανήκει στη γενιά του συγγραφέα. Αλλά και για τους άλλους μπορεί να αποτελέσει μια καλή αφορμή για ένα αντίστοιχο ταξίδι μέσα από τις διαδρομές των αστικών λεωφορείων, που σημάδεψαν τις δικές τους ζωές.

 

Advertisements

Σχολιάστε

Filed under Συγγραφείς, ΣΚΑΜΠΑΡΔΩΝΗΣ, Γιώργος

Μία μικρή συλλογή έργων από διηγηματογράφους της Θεσσαλονίκης

001

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Επτά διηγηματογράφοι της Θεσσαλονίκης

Συγγραφέας: Περικλής Σφυρίδης

Έκδοση: Σχήμα και Χρώμα (1993)

ISBN: –

Τιμή: –

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Το βιβλίο της σημερινής ανάρτησης αποτελεί μία μικρή ανθολόγηση συγγραφέων της Θεσσαλονίκης και πιο συγκεκριμένα διηγηματογράφων της πόλης. Την επιμέλεια την είχε κάνει ο Περικλής Σφυρίδης, και για αυτό τον αναφέρω ως συγγραφέα του βιβλίου.

Η έκδοση είναι απλή και λιτή, με εξώφυλλο διακοσμημένο από σχέδιο του Κάρολου Τσίζεκ. Εμφανισιακά θυμίζει κάπως τις εκδόσεις της Διαγωνίου. Οι εκδόσεις «Σχήμα και Χρώμα» είναι κομμάτι του ΚΕΘΕΑ. Στην εισαγωγή δε ο Σφυρίδης αναφέρει πως τα διηγήματα της συλλογής είχαν αρχικά δημοσιευτεί στο έντυπο, που εξέδιδε η «Ιθάκη».

Πριν τα διηγήματα των Θεσσαλονικέων συγγραφέων, υπάρχει ένα κείμενο του Σφυρίδη με τίτλο «Εισαγωγή στη μεταπολεμική πεζογραφία της Θεσσαλονίκης», στο οποίο με σύντομο τρόπο παρουσιάζει μερικούς από τους πιο γνωστούς συγγραφείς της πόλης, οι οποίοι εμφανίστηκαν στα γράμματα μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Ενδιαφέρον κείμενο, καθώς πέρα από τα γνωστά ονόματα, υπάρχουν αναφορές και σε μερικούς λιγότερο γνωστούς συγγραφείς, τουλάχιστον σε μένα. Για παράδειγμα δεν είχα ακούσει για τον Σταύρο Ζαφειρίου ή τον Γιώργο Κυρανόπουλο. Την εισαγωγή κοσμούν εννέα ξυλογραφίες του Νίκου Νικολαΐδη με θέμα μνημεία της Θεσσαλονίκης.

Ακολουθούν τα διηγήματα των επτά διηγηματογράφων της πόλης μας. Πρόκειται για έργα των Τάσου Καλούτσα, Γιώργου Κάτου, Ηλία Κουτσούκου, Πρόδρομου Μάρκογλου, Γιώργου Σκαμπαρδώνη, Περικλή Σφυρίδη και Ντίνου Χριστιανόπουλου. Κάποιοι ήταν ήδη καταξιωμένοι το 1993, που κυκλοφόρησε το βιβλίο, ενώ κάποιοι άλλοι ήταν στα πρώτα τους βήματα, όπως για παράδειγμα ο Σκαμπαρδώνης, ο Κάτος και ο Καλούτσας. Τα έργα τους χαρακτηρίζονται από ρεαλιστική γραφή, που τα κάνει ευκολοδιάβαστα από όλους.

Προσωπικά το βιβλίο μου άρεσε. Κάποια από τα διηγήματα βέβαια τα είχα διαβάσει στο παρελθόν, αλλά αυτό δεν μετρίασε την ποιότητά τους. Δεν κρίνω το βιβλίο σαν ανθολόγιο, αλλά σαν μια απλή συγκέντρωση κειμένων. Πιστεύω πως όταν βγήκε στην εποχή του αυτό το βιβλίο, θα αποτέλεσε μια καλή συντροφιά για τους αναγνώστες. Αξιοσημείωτο σίγουρα το γεγονός, πως η έκδοση έγινε για στήριξη του εκδοτικού οίκου της «Ιθάκης».

1 σχόλιο

Filed under Συγγραφείς, ΣΦΥΡΙΔΗΣ, Περικλής

Μια παλαιότερη συλλογή διηγημάτων του Σκαμπαρδώνη

%cf%83%ce%ac%cf%81%cf%89%cf%83%ce%b7_20161107

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Επί ψύλλου κρεμάμενος

Συγγραφέας: Γιώργος Σκαμπαρδώνης

Έκδοση: Κέδρος (2003)

ISBN: 960-04-2424-1

Τιμή: Περίπου €14

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Από τους σπουδαιότερους λογοτέχνες, που έχει βγάλει η πόλη μας, ο Γιώργος Σκαμπαρδώνης έχει παρουσιάσει έργο τόσο στο χώρο του βιβλίου, όσο και στον κινηματογράφο. Το βιβλίο της σημερινής ανάρτησης έχει να κάνει με μία συλλογή διηγημάτων, που είχε κυκλοφορήσει κάπως παλαιότερα.

Η έκδοση είναι απλή, χωρίς κάτι το ιδιαίτερο. Ο τίτλος του βιβλίου αποτελεί ένα λογοπαίγνιο (της γνωστής φράσης «επί ξύλου κρεμάμενος»). Το βιβλίο δε είχε βραβευτεί το 2004 με το βραβείο διηγήματος του περιοδικού «Διαβάζω». Δυστυχώς δεν κυκλοφορεί από τον εκδοτικό οίκο, γεγονός, που δεν μπορώ να καταλάβω, ειδικά για κείμενα, τα οποία έχουν τύχει μιας κάποιας αναγνώρισης. Πριν λίγο καιρό άλλωστε είχε κυκλοφορήσει και το τελευταίο μυθιστόρημα του Σκαμπαρδώνη (Υπουργός νύχτας), οπότε υπήρχε μια πολύ καλή αφορμή για τον εκδοτικό οίκο να βγάλει μια νέα έκδοση του «Επί ψύλλου κρεμάμενος». Φαντάζομαι οικονομικοί λόγοι δεν επιτρέπουν κάτι τέτοιο.

Το βιβλίο αποτελείται από 25 ανεξάρτητες ιστορίες μεταξύ τους. Μικρές σε έκταση οι περισσότερες, ενώ κάποιες δεν είναι ούτε μία σελίδα. Το γνωστό ύφος του Σκαμπαρδώνη (θεωρώ μεγάλη δουλειά να καταφέρνει κάποιος συγγραφέας να γράφει με τέτοιο τρόπο, ώστε να αναγνωρίζεται το κείμενό του από τον αναγνώστη), που αναμιγνύει με επιτυχία το χιούμορ, τη κινηματογραφική γραφή (εννοώ πως πολλά από τα διηγήματα θα μπορούσαν να αποτελούν σκηνές ταινίας), τη ζωντάνια και την αβίαστη ροή στο κείμενο. Πρωταγωνιστές άνθρωποι καθημερινοί, κινούνται και βιώνουν απλά γεγονότα, τα οποία όμως κρύβουν ιδιαίτερες στιγμές. Νεορεαλιστική προσέγγιση, με πινελιές παραλόγου σε κάποια διηγήματα.

Ιδιαίτερα έντονη είναι η παρουσία των ζώων σε πάρα πολλά διηγήματα. Σκύλοι, οχιές, αρκούδες, ψύλλοι, αλεπούδες, κολιοί, σμέρνες έχουν θέση στα κείμενα και αποτελούν καταλύτες για την εξέλιξη της διήγησης, αν όχι πρωταγωνιστές σε κάποια από αυτά.

Ο τόπος δράσης ποικίλει, κυρίως είναι ο αστικός και περιαστικός χώρος της Θεσσαλονίκης. Αλλά ακόμη και όταν η δράση φεύγει από την πόλη, ο Σκαμπαρδώνης την τοποθετεί την πόλη έμμεσα στο κείμενο, πχ στο «Πρωινό ρόφημα» η σκηνή διαδραματίζεται στο Άγιο Όρος, αλλά οι πρωταγωνιστές αναφέρεται πως είναι από τη Θεσσαλονίκη ή στο «Τα άμφια της σμέρνας» η σκηνή διαδραματίζεται στον Σκοπελίτη (το γνωστό πλοίο, που εκτελεί δρομολόγια στις Κυκλάδες), αλλά ο συγγραφέας χρησιμοποιεί στην πλοκή ένα νεαρό ζευγάρι τουριστών από τη Θεσσαλονίκη.

Φυσικό είναι πως όταν υπάρχουν 25 διηγήματα, κάθε αναγνώστης θα έχει διαφορετική άποψη για το ποιο ήταν καλύτερο. Προσωπικά βρήκα εξαιρετικά τα εξής: «Η ταμίας των νερών», «Επί ψύλλου κρεμάμενος», «Ο καθρέφτης απέναντι», «Πρωινό ρόφημα», «Με τη Rolls Roys του Βελλίδη», «Η Όντρια πέφτει στην τάφρο», «Αγύριστο κεφάλι» (τον πρωταγωνιστή τον είδαμε στην ταινία του Παντελή Βούλγαρη «Όλα είναι δρόμος«, να παίζει με το κολάρο ηλεκτρική κιθάρα), «Η ασθένεια του κουρέως», «Της αρκούδας τα υπόβαθρα», «Ιπτάμενος δίσκος» (βασισμένο στη μελέτη του Γιάννη Μέγα για το Zeppelin, που έπεσε στη Θεσσαλονίκη το 1916 και είχε εκτεθεί μπροστά στο Λευκό Πύργο), «Η γεννήτρια», «Στο λεωφορείο του αεροδρομίου», «Οι κολιοί τον Αύγουστο», «Με το στρατηγό , στο ασανσέρ».

Προσωπικά το βιβλίο μου άρεσε πολύ. Από τα βασικά ατού της γραφής του Σκαμπαρδώνη νομίζω πως είναι η ικανότητά του να φτιάχνει εικόνες με τις λέξεις του, που στο μυαλό του αναγνώστη γίνονται εύκολα σκηνές από ταινία. Δεν βάζει περιττά στολίδια στο κείμενο, αλλά με γραφή στρωτή και ρεαλιστική αναδεικνύει νοήματα μέσα από την καθημερινότητα. Μακάρι να το βρείτε κάπου σε κάποιο παλαιοβιβλιοπωλείο ή ακόμη καλύτερα να φιλοτιμηθεί ο Κέδρος και να το επανακυκλοφορήσει.

 

Σχολιάστε

Filed under Συγγραφείς, ΣΚΑΜΠΑΡΔΩΝΗΣ, Γιώργος

Το νέο μυθιστόρημα του Γιώργου Σκαμπαρδώνη

Σάρωση_20160421

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Υπουργός νύχτας

Συγγραφέας: Γιώργος Σκαμπαρδώνης

Έκδοση: Πατάκη (2016)

ISBN: 978-960-16-6715-7

Τιμή: Περίπου €16

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Η προηγούμενη ανάρτηση στη Vivlioniki είχε να κάνει με το τελευταίο βιβλίο του Θωμά Κοροβίνη. Σε αυτήν την ανάρτηση θα μιλήσουμε για το τελευταίο βιβλίο ενός άλλου αγαπημένου συγγραφέα του ιστολογίου, τον Γιώργο Σκαμπαρδώνη, ο οποίος επιστρέφει με το πέμπτο του μυθιστόρημα (στη Vivlioniki έχουν παρουσιαστεί το προσφάτως μεταφερμένο στον κινηματογράφο «Ουζερί Τσιτσάνης» και το εκπληκτικό «Πολύ βούτυρο στο τομάρι του σκύλου«).

Η έκδοση είναι καλή και λιτή. Ενδιαφέρον εξώφυλλο, κείμενο ευανάγνωστο, χαρτί Chamois. Αξιοπρεπέστατη δουλειά.

Κύριος πρωταγωνιστής του έργου είναι ο Γιάννης Μπεχτσής, πιο γνωστός στην πιάτσα ως Πρίμο. Σπουδαγμένος αρχιτέκτονας στην Ιταλία, εθισμένος στον τζόγο και αφεντικό στο γραφείο τελετών «Η έσχατη φροντίδα» κινείται αρχικά στα όρια νομιμότητας και παρανομίας, μέχρι, που μια σειρά γεγονότων θα τον ωθήσουν πρώτα βαθιά στο χώρο του υποκόσμου και της μαφίας ως «υπουργός νύχτας»και στη συνέχεια στην πολιτική εξουσία ως «υπουργός ανάπτυξης». Ο Σκαμπαρδώνης καταφέρνει να μεταφέρει αυτές τις μεταβολές χωρίς να υπάρχουν κενά ή άλματα. Ναι μεν μιλάμε για μυθιστόρημα, που δεν βασίζεται σε αληθινή ιστορία, αλλά η πραγματικότητα έχει αποδείξει πολλές φορές ότι μπορεί να ξεπερνά τη φαντασία.

Ο Πρίμο πλαισιώνεται από μία σειρά άλλων πρωταγωνιστών, από τον Αρίστο, παλιό συμφοιτητή του και βαθιά μπλεγμένο μαφιόζο, τον Γεδεών, συνεργάτη του στο γραφείο τελετών, την Οξάνα, τραγουδίστρια από την Οδησσό σε σκυλάδικα της επαρχίας και άλλους πολλούς. Το χτίσιμο των χαρακτήρων αυτών γίνεται με εξαιρετικό τρόπο, όπως άλλωστε και των υπολοίπων, λιγότερο σημαντικών προσώπων.

Η βασική πλοκή του έργου είναι η εξέλιξη του Πρίμο από νεκροθάφτης σε μαφιόζο και από εκεί σε πολιτικό, αλλά υπάρχουν παράλληλες ιστορίες, που τρέχουν και οι οποίες χρησιμοποιούνται από τον Σκαμπαρδώνη ως εργαλεία για να χτίσει χαρακτήρες, κλίμα εποχής και το απαραίτητο background του έργου του. Για παράδειγμα η επίσκεψη του Πρίμο στο σπίτι της συνταξιούχου δικαστικού για να πληρωθεί για μία κηδεία και τα όσα συμβαίνουν εκεί δεν έχουν άμεση σχέση με την πλοκή, αλλά φανερώνουν στοιχεία για τον Πρίμο και τη λογική κάποιων ανθρώπων. Το ίδιο συμβαίνει και με την επίσκεψη κάποιων υπαλλήλων του Πρίμο στο σπίτι ενός τύπου, που καλλιεργεί χασισόδεντρα στο σπίτι του. Πιστεύω πως αυτές οι σκηνές του έργου ίσως αποτελούσαν ιδέες του συγγραφέα για διηγήματα (άλλωστε ο Σκαμπαρδώνης έχει γράψει περισσότερα βιβλία διηγημάτων από μυθιστορήματα), αλλά τελικά τις πάντρεψε με επιτυχία με την αρχική του ιδέα.

Το ύφος του Σκαμπαρδώνη είναι από τα βασικότερα ατού του βιβλίου. Ρεαλισμός στο μεγαλύτερο μέρος του, γλώσσα με πανέξυπνο χιούμορ και απολαυστικούς διαλόγους (ειδικά αυτοί μεταξύ των υπαλλήλων του γραφείου τελετών ή στο σκυλάδικο «Αμόρε»), μεταφέρει τον αναγνώστη μέσα στο βιβλίο, σαν να ακούει τους πρωταγωνιστές από μια γωνιά του χώρου. Καθαρά κινηματογραφικό βιβλίο, ειδικά οι σκηνές στο παρακμιακό σκυλάδικο μοιάζουν να βγήκαν από την ταινία «Όλα είναι δρόμος» και το κομμάτι της Βιετνάμ (το οποίο αναφέρεται άλλωστε και στο κείμενο) και της οποίας το σενάριο είχε γράψει ο Σκαμπαρδώνης.

Η Θεσσαλονίκη του σήμερα παρουσιάζεται από το συγγραφέα, σαν background με αρκετές τοπογραφικές αναφορές μαγαζιών και περιοχών. Η πόλη μας άλλωστε αποτελεί αγαπημένος χώρος δράσης του Σκαμπαρδώνη, ο οποίος ανήκει στους κορυφαίους σύγχρονους πεζογράφους της Θεσσαλονίκης.

Το βιβλίο μου άρεσε πολύ. Η πλοκή, η γραφή, το ύφος, νομίζω ότι ο Σκαμπαρδώνης έχει βρει μια φόρμα για να γράφει βιβλία ζωντανά, με δράση, ιδανικά για να γίνουν σενάρια ταινιών. Οφείλω να πω βέβαια, ότι το «Πολύ βούτυρο στο τομάρι του σκύλου» παραμένει το αγαπημένο μου από τα έργα του συγγραφέα, αλλά και αυτό είναι από τα βιβλία, που διαβάζονται ιδιαίτερα ευχάριστα, σχεδόν απνευστί.

1 σχόλιο

Filed under Συγγραφείς, ΣΚΑΜΠΑΡΔΩΝΗΣ, Γιώργος

Ο Νοέμβριος του Σκαμπαρδώνη

βιβλιονίκη015

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Νοέμβριος

Συγγραφέας: Γιώργος Σκαμπαρδώνης

Έκδοση: Πατάκη (2014)

ISBN: 978-960-16-5551-2

Τιμή: Περίπου €9

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Μια συλλογή διηγημάτων είναι το θέμα της σημερινής ανάρτησης, 33 μικρές ιστορίες, αυτοτελείς και ανεξάρτητες μεταξύ τους. Συγγραφέας ο Γιώργος Σκαμπαρδώνης, στα έργα του οποίου έχουμε αναφερθεί πολλές φορές μέσα από τη Vivlioniki.

Η έκδοση είναι καλή, με εξώφυλλο σχέδιο ενός λύκου (όπως νομίζω εγώ) ή ενός σκύλου (όπως νομίζουν οι περισσότεροι). Ευανάγνωστα κείμενα σε χαρτί Chamois.

Ο Σκαμπαρδώνης έχει γράψει και άλλα διηγήματα, έχουν παρουσιαστεί από τη Vivlioniki δύο τέτοια έργα του, το «Μάτι φώσφορο, κουμάντο γερό«, που ήταν και το πρώτο του έργο και το «Περιπολών περί πολλών τυρβάζω«. Χαρακτηριστικό των περισσοτέρων από αυτών των ιστοριών, η μοναδική ικανότητα του συγγραφέα να διαμορφώνει έργα κινηματογραφικά. Και ευτυχώς αυτό το βιβλίο του δεν αποτελεί εξαίρεση.

Οι ήρωες των περισσότερων διηγημάτων είναι καθημερινοί άνθρωποι πάλι. Από τις ιστορίες οι περισσότερες επίσης είναι καθημερινές, συνηθισμένες. Μέσα από αυτές όμως γεννιούνται συζητήσεις και θέματα και προβληματισμοί. Με κινηματογραφικούς όρους, θα χαρακτήριζα τις περισσότερες ιστορίες «νεορεαλιστικές».

Σε σύνολο βέβαια τόσων ιστοριών, ευνόητο είναι ότι κάθε αναγνώστης θα βρει κάποιες να του αρέσουν περισσότερο και κάποιες λιγότερο. Προσωπικά μου άρεσαν ιδιαίτερα τα: «Ο αυτόλυκος», «Θαμπό φανάρι», «Στη σκάλα του Μόλχο», «Ο καστανάς της Β’ Δημοτικού», «Λατέρνα στο ασανσέρ», «Το κέικ σκαντζόχοιρος», «Ροζ κόκκαλο παπουτσιών», «Το ερωτικότερο στήθος», «Νυχτερίδα στο σακάκι», «Κάτω απ’τα πόδια μας», «Κάτι αυγά σουπιάς», «Ο Τάκης Κανελλόπουλος στο Ντορέ», «Ταΐζοντας τα μυρμήγκια», «Ασημένια ποτηράκια στο ταβάνι», «Διακοσμητής όπλων». Κάποια από τα πεζά μοιάζουν να είναι αυτοβιογραφικά, κάποια άλλα όχι. Βέβαια κατά την γνώμη μου δεν υπάρχει κείμενο λογοτεχνικό, που να μην είναι αυτοβιογραφικό, ο τρόπος έκφρασης απλά αλλάζει.

Η Θεσσαλονίκη είναι παρούσα σε αρκετά από τα έργα, όχι όμως με πρωταγωνιστικό ρόλο, αλλά ως σκηνικό. Πιστεύω πάντως ότι πολλές από τις ιστορίες δεν θα μπορούσαν να διαδραματιστούν σε άλλο αστικό τοπίο πέρα από αυτό της πόλης μας.

Προσωπικά βρήκα το βιβλίο εξαιρετικό. Η ροή του λόγου και οι διηγήσεις είναι τέτοιες, που σε μία μέρα ο αναγνώστης θα το έχει τελειώσει το βιβλίο. Και το καλύτερο είναι ότι θα του γεννηθεί η επιθυμία να διαβάσει ξανά κάποιες από τις ιστορίες. Αν και ο τίτλος του βιβλίου φέρνει κάτι σε μουντάδα και γκρίζους ουρανούς (είναι και γκρι και το εξώφυλλο), σε κάποιες από τις ιστορίες υπάρχει μια αισιοδοξία και μια ευχάριστη νότα. Το διάβασα καλοκαίρι, αλλά νομίζω ότι μπορεί να συντροφέψει τον αναγνώστη και τις κρύες μέρες, του χειμώνα, που μας έρχεται. Επειδή θα βγει σε λίγο καιρό και το «Ουζερί Τσιτσάνης» σε ταινία, πιστεύω ότι θα υπάρξει κίνηση των έργων του Σκαμπαρδώνη, οπότε θα συζητηθούν ακόμη περισσότερο.

Σχολιάστε

Filed under Συγγραφείς, ΣΚΑΜΠΑΡΔΩΝΗΣ, Γιώργος

Ένα αριστουργηματικό μυθιστόρημα για το παρακράτος της Θεσσαλονίκης

vivlioniki169

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Πολύ βούτυρο στο τομάρι του σκύλου

Συγγραφέας: Γιώργος Σκαμπαρδώνης

Έκδοση: Κέδρος (2008)

ISBN: 978-960-04-3143-8

Τιμή: Περίπου €17

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Σε λίγο καιρό, θα βγει στις κινηματογραφικές αίθουσες η ταινία «Ουζερί Τσιτσάνης», η οποία έχει βασιστεί στο ομώνυμο βιβλίο του Γιώργου Σκαμπαρδώνη. Το βιβλίο το έχουμε παρουσιάσει στο παρελθόν (πατήστε εδώ για σχετικές πληροφορίες) και προσωπικά μου είχε αρέσει πολύ, αγωνιώ δε να δω τη μεταφορά του στο πανί. Με αφορμή αυτό το γεγονός, θέλησα σε αυτήν την ανάρτηση να μιλήσουμε για ένα άλλο μυθιστόρημα του συγγραφέα, το οποίο επίσης μας πάει στο παρελθόν, στη Θεσσαλονίκη του 1963, λίγες μέρες πριν τη δολοφονία του Λαμπράκη.

Η έκδοση είναι καλή, χωρίς κάτι το ιδιαίτερο. Κείμενο ευανάγνωστο, σημειώσεις σχετικά με λέξεις ή φράσεις, που θα συναντήσει ο αναγνώστης στο τέλος του βιβλίου. Εξαιρετικό βρήκα το εξώφυλλο, το οποίο μπορεί να έχει μία σύγχρονη φωτογραφία, αλλά το θέμα και το ασπρόμαυρο χρώμα συμβαδίζει εξαιρετικά με το θέμα του έργου.

Και ποιο είναι το θέμα του έργου; Ο Σκαμπαρδώνης μιλάει για το παρακράτος της Θεσσαλονίκης, το οποίο στα μετεμφυλιακά χρόνια ήταν πανίσχυρο, με διασυνδέσεις στον στρατό, στην αστυνομία και στην πολιτική εξουσία. Συνήθως τα έργα, που έχουμε δει στο παρελθόν, εξέταζαν την άλλη μεριά του άτυπου πολέμου, που συνεχίστηκε μετά το 1949. Εδώ ο συγγραφέας εξετάζει το παρακράτος από μέσα, μπαίνει στο μυαλό και τις ψυχές των πρωταγωνιστών, των μελών οργανώσεων, που είχαν ανθίσει στο εγγύς παρελθόν μας και με τη δράση τους έπαιξαν ρόλο στη διαμόρφωση της σύγχρονης ιστορίας της χώρας, αλλά και της Θεσσαλονίκης.

Το έργο εξελίσσεται σε 3 μέρες, από 17 Μαΐου έως 19 Μαΐου του 1963. Ο τότε Πρόεδρος της Γαλλίας, Στρατηγός Ντε Γκολ, θα επισκεφτεί τη Θεσσαλονίκη και οι παρακρατικές ομάδες φοβούνται επεισόδια αριστερών, οπότε προετοιμάζονται για πιθανό χτύπημα. Έχουν δε στο νου τους και τα πιθανά επεισόδια, που μπορεί να δημιουργηθούν κατά την επίσκεψη λίγες μέρες αργότερα, του βουλευτή της ΕΔΑ Γρηγόρη Λαμπράκη.

Πέρα από τα ιστορικά στοιχεία του βιβλίου, ο Σκαμπαρδώνης παρουσιάζει κυρίως την ψυχοσύνθεση αυτών των ανθρώπων, τις σκέψεις, τα βιώματά τους, τις συνθήκες, που έσπρωξαν κάποιον να γίνει μέλος μίας τέτοιας εγκληματικής οργάνωσης. Πολιτικός φανατισμός, φτώχεια, ανάγκη για μία καλύτερη ζωή, ανάγκη για εξουσία ή σαδιστικές ψυχώσεις, που θέλουν απλά να βασανίζουν άλλους ανθρώπους για να αισθάνονται καλύτεροι και σημαντικότεροι. Στο μέτρο του δυνατού ο συγγραφέας περιγράφει ως παρατηρητής, με ουδετερότητα. Σκοπός του δεν είναι να γίνει κριτής των πράξεών τους, αλλά να καταλάβει το πώς όλο αυτό το μόρφωμα μεγάλωσε και απέκτησε τόση εξουσία.

Προσωπικά βρήκα το βιβλίο εξαιρετικό, ίσως το καλύτερο του Σκαμπαρδώνη. Η γραφή είναι κινηματογραφική, θυμίζει ιταλικές ταινίες νεορεαλισμού, όπου η καθημερινότητα των πρωταγωνιστών κυριαρχεί σε ασπρόμαυρο φόντο και η ρουτίνα είναι αυτή, που εμπνέει τον συγγραφέα. Πρωταγωνιστές υπάρχουν πολλοί, από τον λαϊκό Εικοσιδυό έως τον υποστράτηγο Δοβρόμηρο, τον γιατρό Θανασέκο, όλοι αποτυπώνονται στο χαρτί με τρόπο τόσο ζωντανό, που οι σκηνές του έργου παίρνουν ζωή πολύ εύκολα στα μάτια του αναγνώστη. Σκηνές με χιούμορ, τραγικές, εναλλάσσονται συνεχώς, κρατώντας συνεχώς αμείωτο το ενδιαφέρον.

Η Θεσσαλονίκη μέσα στο έργο είναι στο παρασκήνιο, αν και υπάρχουν πολλές αναφορές τοπογραφικές. Το χρώμα της πόλης όμως δίδεται αριστοτεχνικά από τον Σκαμπαρδώνη.

Όπως είπα και πριν, θεωρώ το βιβλίο αυτό το καλύτερο έργο του συγγραφέα, από όσα έχω διαβάσει. Και περιμένω πως κάποια στιγμή στο μέλλον, θα γυριστεί και αυτό ταινία. Αλμυρούτσικο κάπως στην τιμή, αλλά νομίζω ότι αξίζει τα λεφτά του.

5 Σχόλια

Filed under Συγγραφείς, ΣΚΑΜΠΑΡΔΩΝΗΣ, Γιώργος

Μικρές ιστορίες, καθημερινών ανθρώπων

vivlioniki010

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Περιπολών περί πολλών τυρβάζω

Συγγραφέας: Γιώργος Σκαμπαρδώνης

Έκδοση: Πατάκη (2011)

ISBN: 978-960-16-4290-1

Τιμή: Περίπου €14

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τον Γιώργο Σκαμπαρδώνη τον είχαμε γνωρίσει στην Vivlioniki μέσα από το μυθιστόρημά του για την ζωή του Βασίλη Τσιτσάνη στην Θεσσαλονίκη, το πολύ γνωστό «Ουζερί Τσιτσάνης«. Το δεύτερο βιβλίο του για το οποίο θα μιλήσουμε είναι μια συλλογή διηγημάτων, 26 στο σύνολο, στα οποία η Θεσσαλονίκη είναι το σκηνικό στα περισσότερα.

Η έκδοση είναι καλή, χωρίς κάτι το ιδιαίτερο, συμπαθητική θα την έλεγα. Χαρτί chamois χρησιμοποιήθηκε για την εκτύπωση, ενώ οι γραφικοί χαρακτήρες το κάνουν ευκολοδιάβαστο.

Πρόκειται για ιστορίες μικρές, που άλλες μοιάζουν να είναι αυτοβιογραφικές, άλλες όχι. Τα άτομα που είναι πρωταγωνιστές, είναι οι καθημερινοί άνθρωποι, αυτοί που για κάποιον λόγο αποκαλούμε «της διπλανής πόρτας», λες και οι γείτονες όλων δεν κουβαλάνε την δική τους τρέλα ο καθένας. Ιστορίες από το σήμερα οι περισσότερες, γραμμένες με απλό και ευφυή τρόπο. Στο διήγημα «Κλαψόδεντρος» υπάρχει και ιδιαίτερα έντονο το στοιχείο του λυρισμού. Δεν λείπει το χιούμορ, πολύ έξυπνο (όπως για παράδειγμα στο διήγημα «Αν το ξανακάνεις»), ενώ σε κάποια είναι έντονο το νοσταλγικό ύφος (όπως για παράδειγμα στο «Συνταγή λουκουμιών» και στο «Ο άνθρωπος που έφτιαχνε καπάντζες»).

Οι εικόνες που μου σχημάτισαν πολλά από τα διηγήματα αυτά, είναι σαν να βγήκαν από κάποιες παλιές σειρές τηλεόρασης της Κρατικής Τηλεόρασης. Οι διάλογοι όπου υπάρχουν είναι απολύτως φυσικοί και ο συγγραφέας δεν προσπαθεί να εντυπωσιάσει με περίεργες και πολύπλοκες συζητήσεις. Πρόκειται για ιστορίες καθημερινές, που μπορεί κάποιος να στις διηγηθεί στην κουβέντα με τον καφέ. Δεν υπάρχει παρόλα αυτά προχειρότητα, αμεσότητα θέλει να πετύχει νομίζω ο Σκαμπαρδώνης και πιστεύω ότι το καταφέρνει.

Δεν υπάρχουν τοπογραφικά ή ιστορικά στοιχεία για την πόλη, η Θεσσαλονίκη εδώ αποτελεί τον τόπο όπου εξελίσσονται τα πράγματα, χωρίς όμως να παρεμβαίνει στην πλοκή. Η μόνη ένσταση που έχω, είναι για το διήγημα «Συνταγή λουκουμιών», όπου ο συγγραφέας λέει ότι ανεβαίνει την Χαλκέων και από εκεί στρίβει στην Σκρα. Στην σημερινή Θεσσαλονίκη αυτές οι δύο οδοί δεν συναντά η μία την άλλη, δεν ξέρω αν παλαιότερα ήταν διαφορετικά τα ονόματα των δρόμων.

Προσωπικά το βρήκα ένα πολύ ενδιαφέρον βιβλίο, το οποίο ξεκουράζει το μυαλό, όχι επειδή είναι ανάλαφρο ή απλοϊκό, αλλά επειδή η ροή των γεγονότων είναι τέτοια, που καταφέρνει να παρουσιάζει στον αναγνώστη εικόνες, παρά λέξεις. Νομίζω ότι για συντροφιά ενός Σαββατοκύριακου, αποτελεί μια πολύ καλή πρόταση.

2 Σχόλια

Filed under Συγγραφείς, ΣΚΑΜΠΑΡΔΩΝΗΣ, Γιώργος