Tag Archives: ρωμαϊκή

Ιστορία των Τειχών της Θεσσαλονίκης

vivlioniki140

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Τα τείχη της Θεσσαλονίκης

Συγγραφέας: Γεώργιος Βελένης

Έκδοση: University Studio Press (1998)

ISBN: 960-12-0665-5

Τιμή: Περίπου €27

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Από τα πιο εμβληματικά και φωτογραφημένα μνημεία της Θεσσαλονίκης είναι τα τείχη της πόλης, τουλάχιστον όσα έχουν διασωθεί. Για αιώνες αποτελούσαν τη βασική γραμμή άμυνας των κατοίκων, από ένα σημείο και έπειτα και λόγω των εξελίξεων στις πολεμικές τακτικές έμειναν αχρησιμοποίητα και απλά όριζαν τον αστικό χώρο, ενώ από τα τέλη του 19ου αιώνα και για διάφορους λόγους μέρος τους άρχισε να γκρεμίζεται, ανοίγοντας τον δρόμο στην εξάπλωση της Θεσσαλονίκης ανατολικά και δυτικά. Η μελέτη τους προσφέρει στους ιστορικούς πολλές πληροφορίες για το παρελθόν της πόλης και το βιβλίο αυτό, είναι μία τέτοια προσπάθεια.

Η έκδοση είναι πολύ καλή, με πλαστικοποιημένο εξώφυλλο. Υπάρχουν πολλές φωτογραφίες, σύγχρονες και παλαιότερες από τα τείχη της πόλης καθώς και αρκετά σχέδια αρχιτεκτονικά, που βοηθούν στην κατανόηση του κειμένου. Η βιβλιογραφία είναι στην αρχή του βιβλίου, ενώ υπάρχουν σημειώσεις του κειμένου στα πλαϊνά των σελίδων. Στο τέλος του βιβλίου υπάρχει μια αγγλική περίληψη του κειμένου καθώς και κατάλογος των σχημάτων και των εικόνων.

Ο Βελένης είναι αρχιτέκτονας και ομότιμος καθηγητής Βυζαντινής αρχαιολογίας. Αυτό τον βοηθάει ιδιαίτερα στο να μελετήσει τα τείχη της πόλης από αρχιτεκτονική σκοπιά, πέρα από την ιστορική. Στο κείμενο υπάρχουν πάρα πολλές αναφορές στα υλικά κατασκευής, της μεθόδους χτισίματος κτλ. Χρονικά εξετάζει τις μεταβολές, που έγιναν στα τείχη από την Ελληνιστική περίοδο έως την παλαιοχριστιανική εποχή και τα πρώτα Βυζαντινά χρόνια.

Το βιβλίο χωρίζεται σε 4 κεφάλαια, ανάλογα με τη χρονική περίοδο, που συνέβαιναν οι αλλαγές στα τείχη:

  • Ελληνιστική οχύρωση
  • Ρωμαϊκή οχύρωση
  • Από τη Ρωμαϊκή στην παλαιοχριστιανική οχύρωση
  • Παλαιοχριστιανική οχύρωση

Ο Βελένης δηλαδή δεν εξετάζει τις όποιες αλλαγές έγιναν στα τείχη κατά την Οθωμανική περίοδο, οπότε ο αναγνώστης δεν θα βρει στο βιβλίο αυτό στοιχεία για τον Λευκό Πύργο ή το Τοπ Χανέ κτλ.

Στο κείμενο φαίνεται κάτι, που οι περισσότεροι Θεσσαλονικείς δεν το έχουν στο νου, ότι δηλαδή η πόλη δεν είχε από την ίδρυσή της το ίδιο μέγεθος, αλλά επεκτείνονταν σε ένα πολύ μικρότερο χώρο, από αυτό, που ορίζουν τα σημερινά τείχη. Η επέκταση γινόταν σιγά σιγά, εξαιτίας της αύξησης του πληθυσμού και της αλλαγής των αναγκών. Στη σελίδα 102 υπάρχει μια εικόνα, που δείχνει τις επεκτάσεις της πόλης, από τους μέσους ελληνιστικούς χρόνους έως τη βυζαντινή εποχή.

Το βιβλίο δεν είναι εύκολο στην ανάγνωση, αν ο αναγνώστης δεν έχει γνώσεις αρχιτεκτονικής, η ορολογία, που χρησιμοποιείται είναι εξειδικευμένη και υπάρχουν όροι, που για τον μέσο αναγνώστη είναι άγνωστοι. Σίγουρα απευθύνεται σε κοινό ιστορικών και μηχανικών και λιγότερο σε κάποιον, που ασχολείται ερασιτεχνικά με την ιστορία της πόλης. Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι δεν είναι σημαντικό έργο, οι αναφορές στη βιβλιογραφία άλλωστε, που γίνονται σε άλλα έργα, αποδεικνύουν τη σημασία του. Απλά, αν κάποιος θέλει να διαβάσει κάτι πιο απλό για την ιστορία των τειχών της Θεσσαλονίκης, προσωπικά θα του πρότεινα το έργο της Λίλας Ασπιώτη.

Advertisements

Σχολιάστε

Filed under ΒΕΛΕΝΗΣ, Γεώργιος, Συγγραφείς

Ιστορία της Θεσσαλονίκης από τη Νεολιθική έως την Ρωμαϊκή εποχή

vivlioniki096

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Θεσσαλονίκη: Από τα προϊστορικά μέχρι τα χριστιανικά χρόνια

Συγγραφέας: Συλλογικό έργο

Έκδοση: Ταμείο Αρχαιολογικών Πόρων (1986)

ISBN: –

Τιμή: Περίπου €6

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Όπως έχουμε αναφέρει πολλές φορές στη Vivlioniki, στην μακραίωνη ιστορία της Θεσσαλονίκης, λίγα πράγματα γνωρίζουμε για το προ του Βυζαντίου παρελθόν της, για πολλούς και διάφορους λόγους, που δεν είναι του παρόντος. Τα βιβλία άλλωστε, που αναφέρονται σε αυτό, είναι συγκριτικά με τις υπόλοιπες περιόδους (Βυζαντινή, Οθωμανική, Σύγχρονη) ελάχιστα. Από τη Vivlioniki έχουμε μιλήσει παλαιότερα για κάποια από αυτά (πχ αυτό της Πολυξένης-Αδάμ Βελένη, του Massimo Vitti, του Αρχαιολογικού Μουσείου Θεσσαλονίκης κα). Σε αυτά τα ολίγα, προσθέτουμε και το έργο, για το οποίο θα μιλήσουμε σε αυτήν την ανάρτηση.

Η έκδοση είναι πολύ καλή, προσεγμένη και αξιοπρεπέστατη. Έχει στο τέλος κατάλογο βιβλιογραφίας. Υπάρχουν πολλές φωτογραφίες, κάποιες έγχρωμες, κάποιες άλλες όχι. Πολύ όμορφο το εξώφυλλο, παριστάνει γυάλινα πουλιά, από Ρωμαϊκή εποχή.

Το βιβλίο αυτό αποτελεί έναν οδηγό έκθεσης, η οποία είχε τον τίτλο του βιβλίου και η οποία είχε φιλοξενηθεί στο Αρχαιολογικό Μουσείο της πόλης, στα πλαίσια του εορτασμού των 2300 χρόνων από την ίδρυση της Θεσσαλονίκης. Η έκθεση είχε υλικό από τα προϊστορικά χρόνια έως και τα Ρωμαϊκά. Ευνόητο είναι, ότι πρέπει να συγκριθεί με ανάλογα έργα και όχι με κείμενα, τα οποία είναι αμιγώς ιστορικά.

Από τη στιγμή, που μιλάμε για έναν οδηγό έκθεσης, μιλάμε για ένα βιβλίο, το οποίο απευθύνεται στον επισκέπτη κυρίως και όχι στον ερευνητή. Άρα, σημαντικά σε αυτές τις περιπτώσεις, είναι χαρακτηριστικά όπως η απλότητα και η σαφήνεια. Και σε αυτόν τον τομέα το βιβλίο είναι άριστο, καθώς χρησιμοποιεί γλώσσα κατανοητή σε όλους, εξηγεί τα πράγματα χωρίς να καταφεύγει σε ορολογία, που μόνο κάποιος αρχαιολόγος ή ιστορικός θα καταλάβαινε.

Ουσιαστικά μιλάμε για δύο βασικά κομμάτια σε αυτό το βιβλίο. Το πρώτο είναι η αναφορά στην ιστορική διαδρομή της πόλης, αλλά και ό,τι υπήρχε παλαιότερα στην ευρύτερη περιοχή, από τα νεολιθικά χρόνια έως τα Ρωμαϊκά. Σε αυτήν την αναφορά, υπάρχουν τρία βασικά κεφάλαια, με βάση τη χρονολογική σειρά:

  • Προϊστορία, αρχαϊκοί και κλασικοί χρόνοι μέχρι το 315 π.Χ.
  • Οι Ελληνιστικοί χρόνοι: Από την ίδρυση της Θεσσαλονίκης το 315 π.Χ. μέχρι την επικράτηση των Ρωμαίων το 168 μ.Χ.
  • Οι Ρωμαϊκοί χρόνοι

Κάθε ένα από αυτά έχει μικρότερα κομμάτια, για την καλύτερη κατανόηση και την πιο ξεκούραστη ανάγνωση. Τα κείμενα είναι άκρως ενδιαφέροντα και κατατοπιστικά. Βέβαια, πρέπει να έχουμε στο νου, ότι το βιβλίο κυκλοφόρησε το 1986, οπότε στα 30 χρόνια που ακολούθησαν, πολλά πράγματα μπορεί να άλλαξαν, ειδικά με τα νέα ευρήματα κατά τις σύγχρονες ανασκαφές.

Το διαχρονικό όμως κομμάτι του βιβλίου και το πιο σημαντικό, είναι αυτό, που μιλάει για τα διάφορα εκθέματα. Με δεδομένο ότι η έκθεση δεν υπάρχει πια, οι φωτογραφίες των όσων την κοσμούσαν είναι πολύ σημαντικές. Ο αναγνώστης μπορεί να δει μια ποικιλία ευρημάτων εκείνης της εποχής, από απλά κεραμικά, μέχρι ολόκληρα ψηφιδωτά δάπεδα. Διαβάζοντας το κείμενο, μπορεί επίσης να ανατρέχει και σε εικόνες στο πίσω μέρος.

Προσωπικά βρήκα το βιβλίο εξαιρετικά ενδιαφέρον. Και μόνο το γεγονός, ότι αναφέρεται στην αρχαιότητα της πόλης, το κάνει πολύ σημαντικό. Με λεπτομέρειες, αλλά χωρίς να κουράζει, δίνει στον αναγνώστη μια πολύ σαφή εικόνα του πώς ήταν η πόλη στα πρώτα της βήματα. Άλλο ιδιαίτερα θετικό του βιβλίου, είναι η πολύ χαμηλή τιμή του, συγκριτικά με το περιεχόμενό του και την ποιότητα έκδοσης. Συνήθως τα βιβλία αυτά κοστίζουν πολύ περισσότερο, στα €6 είναι άριστη τιμή, για όποιον θέλει να κάνει τα πρώτα βήματα στο αρχαίο παρελθόν της Θεσσαλονίκης. Το βρήκα στο μαγαζί δίπλα στο καφέ «Παλιό Χαμάμ», στην Εγνατία, το οποίο πρέπει να δουλεύει με ωράριο δημόσιας υπηρεσίας, καθώς υπάγεται στο Υπουργείο Πολιτισμού.

1 σχόλιο

Filed under Συγγραφείς, ΣΥΛΛΟΓΙΚΟ ΕΡΓΟ

Η Θεσσαλονίκη από την ίδρυσή της μέχρι τα χρόνια του Γαλέριου

vivlioniki129

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Η πολεοδομική εξέλιξη της Θεσσαλονίκης από την ίδρυσή της έως τον Γαλέριο

Συγγραφέας: Massimo Vitti

Έκδοση: Η εν Αθήναις Αρχαιολογική Εταιρεία (1996)

ISBN: 960-7036-62-X

Τιμή: Περίπου €50

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Από την ιστορία της Θεσσαλονίκης, το πιο άγνωστο κομμάτι της είναι αυτό της Αρχαιότητας, η εποχή δηλαδή από την ίδρυσή της μέχρι και τα Ρωμαϊκά χρόνια. Οι λόγοι πολλοί και διάφοροι, αν και δεν είναι η κατάλληλη στιγμή για να αναφερθούμε σε αυτούς. Από την Vivlioniki είχανε παρουσιαστεί στο παρελθόν δύο πολύ καλά βιβλία με αναφορές στο αρχαίο παρελθόν της πόλης, το ένα ήταν το «Θεσσαλονίκην Φιλίππου Βασίλισαν» και το άλλο το «Θεσσαλονίκη-νεράιδα, βασίλισσα, γοργόνα«.

Πολλά από τα κενά μας για την Θεσσαλονίκη στην Αρχαιότητα έρχεται να καλύψει το βιβλίο αυτό του Massimo Vitti, το οποίο επιχειρεί να μας δώσει μια εικόνα της πόλης και των αλλαγών που έγιναν σε αυτήν από την ίδρυσή της μέχρι τα χρόνια του Γαλερίου. Βασίζεται στα αρχαιολογικά ευρήματα που είχαν βρεθεί μέχρι την εποχή της συγγραφής του έργου και σε μια πλουσιότατη βιβλιογραφία, με έρευνες και εργασίες μερικών από τους σπουδαιότερους αρχαιολόγους που ασχολήθηκαν με την Θεσσαλονίκη.

Η έκδοση είναι μοναδική. Να αρχίσουμε από το ότι το βιβλίο είναι δίτομο, στον ένα τόμο υπάρχει το κείμενο και ένας ξεχωριστός τόμος περιέχει 9 σπουδαιότατους χάρτες, όπου γίνεται προσπάθεια απεικόνισης της πόλης στα Ρωμαϊκά χρόνια, αλλά και τοποθετούνται τα μνημεία και τα ευρήματα στην θέση τους πάνω στον σύγχρονο χάρτη της Θεσσαλονίκης. Υπάρχει ευρετήριο στο τέλος του βιβλίου και κάποιες φωτογραφίες ασπρόμαυρες από ευρήματα και ανασκαφές. Από εκεί και πέρα, ο συγγραφέας προσπαθεί και το πετυχαίνει να διατηρήσει μια γλώσσα που δεν θα είναι κατανοητή μόνο από τους αρχαιολόγους και τους ιστορικούς. Βέβαια το βιβλίο κυρίως απευθύνεται σε αυτούς και ίσως και σε μηχανικούς. Αλλά με λίγη προσπάθεια μπορεί να καταλάβει το έργο και κάποιος που δεν έχει ειδικές γνώσεις.

Προσωπικά το βιβλίο το βρήκα στο κατάστημα του ΜΙΕΤ στην Τσιμισκή, ήταν μάλιστα και σε περίοδο που έκαναν 40% έκπτωση σε κάποιους τίτλους. Δεν το έχω δει σε μεγάλα βιβλιοπωλεία (Ιανός, Μαλλιάρης), αλλά το βρήκα στο μαγαζί των εκδόσεων Πουρναρά επί της Καστριτσίου. Από εκεί και πέρα δεν γνωρίζω αν μπορεί κάποιος να το βρει επικοινωνώντας με την Αρχαιολογική Εταιρεία.

Το βιβλίο χωρίζεται σε 5 ενότητες:

  • Η έρευνα της αρχαίας Θεσσαλονίκης

Γίνονται αναφορές σε κείμενα του παρελθόντος, τα οποία δίνουν στοιχεία για την τοπογραφία της πόλης και σε διάφορες απεικονίσεις μνημείων. Επίσης μιλάει για τις ανασκαφικές έρευνες στην πόλη, από την πρώτη αναφορά το 1777 του Γάλλου Abbé Belley μέχρι τις πιο σύγχρονες. Τέλος γίνεται αναφορά και στην προσπάθεια για τις πρώτες τοπιογραφικές έρευνες για την πόλη, από τον Tafrali έως τον Δημητριάδη.

  • Η πολεοδομική εξέλιξη της Θεσσαλονίκης από την ίδρυσή της έως τον Γαλέριο

Συνδυάζονται στοιχεία και ευρήματα από τις ανασκαφές με κείμενα του παρελθόντος σε μια προσπάθεια να γίνει μια πρώτη προσέγγιση στην τοπιογραφία της πόλης. Παρουσιάζεται στον αναγνώστη μια πόλη εντελώς διαφορετική, με πιθανό λιμάνι στην περιοχή της Αγίας Σοφίας, μια πόλη που πιθανόν είχε βόρειο όριό της την σημερινή Κασσάνδρου, είχε την θάλασσα στο ύψος της σημερινής Ερμού, εμφάνιζε δύο βασικές οδικές αρτηρίες, την Εγνατία και την Αγίου Δημητρίου. Αλλά ταυτόχρονα εμφανίζονται και ομοιότητες με την σημερινή Θεσσαλονίκη, αποδεικνύοντας εν μέρει την ιστορική συνέχεια της πόλης. Το κείμενο ίσως λίγο δυσκολέψει τον αναγνώστη χωρίς ειδικές γνώσεις στον τομέα της πολεοδομίας, αλλά δε γενικές γραμμές νομίζω βγαίνει νόημα.

  • Η πολεοδομική και χωροταξική διάταξη των κυριότερων συνοικιών της Ελληνιστικής και Ρωμαϊκής Θεσσαλονίκης

Εδώ χωρίζεται η πόλη σε 3 βασικούς τομείς (θρησκευτικό κέντρο, κέντρο της πόλης, Γαλεριανό συγκρότημα) ενώ γίνονται αναφορές για την οχύρωση (έχουμε μιλήσει στο παρελθόν για τα τείχη της Θεσσαλονίκης), τα λιμάνια και τα νεκροταφεία. Προσωπικά βρήκα ιδιαίτερα ενδιαφέρον το μικρό κεφάλαιο για τα λιμάνια, από την πρώτη εποχή που σέρνανε τα καράβια στην αμμουδιά, μέχρι την εποχή της Εκκλησιαστικής Σκάλας και το λιμάνι του Μέγα Κωνσταντίνου.

  • Η Θεσσαλονίκη στην Ελληνιστική και τη Ρωμαϊκή εποχή

Το μέρος αυτό του βιβλίου μιλάει για καθαρά πολεοδομικά και ρυμοτομικά ζητήματα (πχ, το μέγεθος των οικοδομικών τετραγώνων κτλ), αλλά και την εξέλιξη της πόλης από τα Ελληνιστικά στα Ρωμαϊκά χρόνια με τις αλλαγές που έγιναν σε αυτήν. Γίνεται αναφορά και στους τύπους των οικιών και στην τοποθέτησή τους στον αστικό ιστό.

  • Κατάλογος των αρχαιολογικών στοιχείων

Για να διαβάσετε αυτό το κομμάτι του βιβλίου, χρήσιμο είναι να έχετε δίπλα τους χάρτες του δεύτερου τόμου. Εδώ γίνεται αναφορά σε όλα τα ευρήματα των αρχαιολογικών ανασκαφών τα οποία είχαν ανακοινωθεί μέχρι την εποχή συγγραφής του βιβλίου (ευνόητο είναι πως αν γραφόταν πάλι το βιβλίο σήμερα, θα έπρεπε να προστεθούν πάρα πολλά στοιχεία από τις ανασκαφές λόγω της κατασκευής του Μετρό). Ίσως το πιο ενδιαφέρον κομμάτι του βιβλίου για μένα.

Το βιβλίο το βρήκα τρομερά ενδιαφέρον. Το γεγονός δε ότι ασχολείται με ένα θέμα, για το οποίο λίγα πράγματα γνωρίζουμε, του δίνει ακόμα μεγαλύτερη αξία. Ίσως θα έπρεπε να βγει μια σύγχρονη έκδοση, η οποία να προσθέσει στοιχεία και νέα ευρήματα, ώστε να παρουσιαστεί με πιο σαφή τρόπο η εικόνα της πρώτης πόλης της Θεσσαλονίκης.

2 Σχόλια

Filed under Συγγραφείς, VITTI, Massimo

Η Θεσσαλονίκη στην αρχαιότητα

Image

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Θεσσαλονίκη, νεράιδα, βασίλισσα, γοργόνα

Συγγραφέας: Πολυξένη Αδάμ-Βελένη

Έκδοση: Ζήτρος (2001)

ISBN: 960-7760-68-9

Τιμή: Περίπου €23

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Από όλη την βιβλιογραφία σχετικά με την Θεσσαλονίκη, τα λιγότερα βιβλία έχουν γραφτεί για την περίοδο της αρχαιότητας, δηλαδή πριν τα χρόνια του Βυζαντίου. Αλλά και από αυτά τα πιο πολλά είναι εξειδικευμένα για αρχαιολόγους, ιστορικούς και γενικά κόσμο που έχει ειδικές γνώσεις πάνω στην ιστορία. Το βιβλίο αυτό είναι μία από τις ευχάριστες εξαιρέσεις. Γιατί περιγράφει την ιστορία της Αρχαίας Θεσσαλονίκης με απλό και ζωντανό τρόπο, καθόλου απλοϊκά, με λεπτομέρειες μεν, οι οποίες όμως δεν κουράζουν τον αναγνώστη.

Το περιεχόμενο του βιβλίου αποτελεί συνέχεια κάποιων ραδιοφωνικών εκπομπών, οι οποίες είχαν παρουσιαστεί από τον 9,58FM της ΕΡΤ3 από την συγγραφέα. Δεν έτυχε να έχω ακούσει κάποια από αυτές τις εκπομπές, αλλά βρίσκω σωστό το ότι από τα ερτζιανά η προσπάθεια αυτή πέρασε στα ράφια των βιβλιοπωλείων, καθώς δεν μπορώ να φανταστώ το αντικείμενο της εκπομπής χωρίς την συνοδεία του πλούσιου φωτογραφικού υλικού που περιέχεται στο βιβλίο.

Η έκδοση αξιοπρεπέστατη, πολλές φωτογραφίες, μεγάλοι χαρακτήρες για να μην κουράζει το μάτι, πλαστικοποιημένο εξώφυλλο.

Το βιβλίο δεν ασχολείται μόνο με την ιστορία της πόλης από την ίδρυσή της, αλλά παρουσιάζει την ιστορία της ευρύτερης περιοχής από την Νεολιθική Εποχή ακόμη. Έτσι παρουσιάζεται η ανασκαφή που έγινε στο σημείο που βρίσκεται σήμερα το Βελλίδειο Κέντρο, και η οποία αποδεικνύει την ύπαρξη οικισμού από το 5800πΧ, αλλά και ανασκαφές στην Σταυρούπολη, στον Τρίλοφο και στην Θέρμη.

Στην συνέχεια υπάρχει κεφάλαιο για την Εποχή του Χαλκού, σημαντικότερο εύρημα της οποίας είναι ο οικισμός της Τούμπας, άγνωστος στους περισσότερους διερχόμενους της Γρηγορίου Λαμπράκη.

Ακολουθεί αναφορά στην Εποχή του Σιδήρου, με περιγραφή των ευρημάτων στις ανασκαφές στο Καραμπουρνάκι (όπου πολλοί υποστηρίζουν ότι βρίσκονταν η αρχαία Θέρμη, που χάρισε το όνομά της και στον Θερμαϊκό Κόλπο), στο Λεμπέτ (περιοχή Πολίχνης σήμερα), στην Σίνδο και στην Τούμπα Γκόνα (στο σημερινό αεροδρόμιο).

Και μόνο για αυτά να έγραφε το βιβλίο, θα ήταν πάρα πολύ χρήσιμο, καθώς τα περισσότερα είναι παντελώς άγνωστα στους περισσότερους Θεσσαλονικείς. Θεωρούμε, κακώς, ότι στην περιοχή δεν υπήρχε τίποτα άλλο πριν ο Κάσσανδρος δημιουργήσει την Θεσσαλονίκη, ενώ ένας ολόκληρος κόσμος είχε διασχίσει την σημερινή Εγνατία χιλιάδες χρόνια πριν.

Μετά την Εποχή του Σιδήρου, ο αναγνώστης θα διαβάσει ένα κεφάλαιο για την Αρχαϊκή και την Κλασσική Περίοδο. Πολύ ενδιαφέρον το κομμάτι με τίτλο «Η θέση της αρχαίας Θέρμης».

Το κεφάλαιο για τα πρώτα εκατό χρόνια από την ίδρυση της Θεσσαλονίκης εισάγει τον αναγνώστη στην περίοδο από το 315πΧ και έπειτα, τα Ελληνιστικά χρόνια. Εντύπωση προκαλεί ένα σχέδιο στην σελ.81, το οποίο δείχνει μία πρόταση για το πώς ήταν η πόλη κατά την Ελληνιστική Περίοδο. Επίσης υπάρχουν αναφορές στους Μακεδονικούς Τάφους στον Φοίνικα, στην Χαριλάου (επί της Παπαναστασίου, πριν το Ιπποκράτειο πηγαίνοντας ανατολικά στο δεξί σας χέρι, περνάει απαρατήρητος από πολλούς) κα.

Ιδιαίτερα εκτενές είναι η αναφορά στην Ρωμαϊκή Θεσσαλονίκη, αφού τα περισσότερα ευρήματα είναι από αυτήν την περίοδο. Φωτογραφίες από τις ανασκαφές στην περιοχή του Διοικητηρίου, στην περιοχή της Αρχαίας Ρωμαϊκής Αγοράς, στην περιοχή του Γαλεριανού Συγκροτήματος, πολύ ενδιαφέρουσες αναπαραστάσεις των χώρων της Αγοράς, του Βαλανείου, πάρα πολλές φωτογραφίες κινητών αντικειμένων, τα περισσότερα εκ των οποίων μπορεί να δει από κοντά ο αναγνώστης στο Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης. Υπάρχει επίσης κομμάτι αφιερωμένο στις Las Incantadas (Στοά των Ειδώλων).

Στον επίλογο υπάρχει αναφορά για την πορεία της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας στην Θεσσαλονίκη και τις δυσκολίες που αντιμετώπισε στις ανασκαφές, για το πώς ήρθε αντιμέτωπη με την αντιπαροχή. Προφητικό είναι αυτό που λέει για τις δυσκολίες της κατασκευής μετρό μέσα στο ιστορικό κέντρο της πόλης, με δεδομένη την ύπαρξη πάρα πολλών αρχαιοτήτων. Τέλος, στο κομμάτι «Αρχαιότητες εν υπογείω», αναφέρει τις οικοδομές της πόλης μας, στα υπόγεια των οποίων υπάρχουν κομμάτια του παρελθόντος μας. Πόσοι άραγε από τους ενοίκους της πολυκατοικίας στην Αλεξάνδρου Σβώλου 1 γνωρίζουν ότι στο υπόγειό τους υπάρχει τμήμα μεγάλης παλαιοχριστιανικής βασιλικής εκκλησίας;

Το βιβλίο το βρήκα πάρα πολύ ενδιαφέρον. Είναι ιδανικό για κάποιον που δεν έχει πανεπιστημιακή κατάρτιση στην Αρχαιολογία ή την Ιστορία, αλλά θέλει να μάθει πράγματα για τα πρώτα βήματα της Θεσσαλονίκης ή και τι γινόταν πριν ακόμη την ίδρυσή της στην περιοχή αυτή. Μεγάλο ατού του βιβλίου ότι δεν είναι απλοϊκό. Ίσως θα μπορούσε να κοστίζει κάπως λιγότερο, το ευχάριστο είναι πάντως ότι το είδα στα παζάρια βιβλίου σε πολύ χαμηλότερη τιμή. Να το αποκτήσετε.

4 Σχόλια

Filed under ΑΔΑΜ-ΒΕΛΕΝΗ, Πολυξένη, Συγγραφείς