Tag Archives: ποίηση

Ένα εξαιρετικό βιβλίο για το έργο και τη ζωή του Γιώργου Ιωάννου

img060

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Γιώργος Ιωάννου 1927-1985: Λόγος και Μνήμη

Συγγραφέας: Συλλογικό έργο

Έκδοση: University Studio Press (2006)

ISBN: 960-12-1506-9

Τιμή: Περίπου €33

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Σε δύο μέρες κλείνουν 33 χρόνια από το θάνατο του Γιώργου Ιωάννου, ο οποίος έφυγε από τη ζωή στις 16 Φεβρουαρίου του 1985. Από τους σπουδαιότερους λογοτέχνες της νεοελληνικής πεζογραφίας, με ιδιαίτερη και χαρακτηριστική γραφή, το έργο του αποτελεί σημαντικότατη κληρονομιά για την Θεσσαλονίκη και τους Θεσσαλονικείς. Άλλωστε «Αιτία ήταν πάντα η Θεσσαλονίκη…».

Η έκδοση είναι πολύ καλή. Επιμέλεια και «αποθησαύρισμα» του υλικού έχει κάνει ο Γιώργος Αναστασιάσης και σκέφτηκα για μια στιγμή να βάλω αυτόν για συγγραφέα, αλλά στο βιβλίο γράφουν πολλοί για τον Ιωάννου και το έργο του, οπότε προτίμησα να το εντάξω στα συλλογικά έργα. Πάρα πολύ και ιδιαίτερα ενδιαφέρον φωτογραφικό υλικό, κείμενο ευανάγνωστο, σωστή ταξινόμηση του πλούσιου υλικού, ροή στην ανάγνωση, που δεν κουράζει καθόλου. Στο βιβλίο υπάρχει και ένα CD με την τελευταία ραδιοφωνική συνέντευξη του Ιωάννου στη Νένα Ξεράκη στις 28 Ιανουαρίου 1985, λίγες μέρες πριν πεθάνει, η οποία είχε δοθεί με σκοπό να χρησιμοποιηθεί για ένα αφιέρωμα με αφορμή τον εορτασμό των 2300 χρόνων από την ίδρυση της Θεσσαλονίκης.

Δεν είναι αυτή η πρώτη μελέτη του έργου του Ιωάννου, που κυκλοφορεί, στη Vivlioniki είχε παρουσιαστεί στο παρελθόν το πολύ καλό έργο της Έλενας Χουζούρη για τη Θεσσαλονίκη του Γιώργου Ιωάννου ενώ και ο Τριαντάφυλλος Κωτόπουλος έχει γράψει για το έργο του Ιωάννου.

Το υλικό του βιβλίου είναι πάρα πολύ και δεν θα μπορούσε να είναι και αλλιώς αν σκεφτεί κανείς τον όγκο των έργων του Ιωάννου αλλά και το γεγονός ότι χρησιμοποιήθηκε μέρος από το αρχείο του συγγραφέα, το οποίο, τουλάχιστον εκείνη την εποχή, υπήρχε στα χέρια των συγγενών του. Μέχρι τότε για το αρχείο αυτό δεν είχε γίνει κάποια προσπάθεια να αναδειχθεί από κάποιον δημόσιο φορέα και δεν γνωρίζω τι απέγινε από το 2006, που κυκλοφόρησε το βιβλίο.

Στην αρχή επιλέγονται κάποια κείμενα του Ιωάννου, ένα μίνι ανθολόγιο, με δείγματα από τα πεζογραφήματα (όπως προτιμούσε να τα αποκαλεί ο συγγραφέας) και τα ποιήματα. Κάποιος κριτικός λογοτεχνίας θα μπορούσε ίσως να κρίνει κατά πόσον αυτά είναι αντιπροσωπευτικά του έργου του Ιωάννου, προσωπικά τα βρήκα εξαιρετικά και διαβάζοντάς του αναγνώρισα τη γραφή του συγγραφέα, με το ρεαλισμό, τη νοσταλγία, το χιούμορ και τη διάθεση παντρέματος της ιστορικής αλήθειας με το λογοτεχνικό λόγο.

Στη συνέχεια υπάρχει ένα κεφάλαιο με κείμενα του Γιώργου Ιωάννου για άλλους συγγραφείς (εξαίρεση ένα πολύ μικρό κείμενο, που είχε γράψει για τον Χατζιδάκι). Κείμενα για τον Αναγνωστάκη, τον Ταχτσή, τον Τσίρκα, τον Καββαδία, τη Δημουλά, τον Μπακόλα, τον Πεντζίκη κα.

Κατόπιν υπάρχει ένα κεφάλαιο στο οποίο υπάρχουν κείμενα ανθρώπων του πνευματικού κόσμου της Θεσσαλονίκης για τον Ιωάννου, όπως του Αναγνωστάκη, του Καζαντζή, του Κοροβίνη, του Λαχά, του Μπακόλα, του Ναρ, του Σαββόπουλου κα.

Ακολουθούν διάφορα κείμενα, που γράφτηκαν για τον Ιωάννου και είτε δημοσιεύτηκαν σε βιβλία και περιοδικά, είτε αποτέλεσαν ομιλίες σε αφιερώματα για το έργο του. Πολλά είναι του Γιώργου Αναστασιάδη, όλα έχουν το δικό τους ενδιαφέρον, αν και μερικά ομολογώ με δυσκόλεψαν λόγω του ύφους και της ανάλυσης του έργου του Ιωάννου. Μου έκανε εντύπωση η μεταφορά ενός από τα πιο γνωστά πεζογραφήματα του Ιωάννου, του «Στου Κεμάλ το σπίτι» σε έργο του Καραγκιόζη από τον Γιάννη Χατζή.

Εξαιρετικό ενδιαφέρον παρουσιάζει το κεφάλαιο, που υπογράφει ο Θοδωρής Σαρηγιάννης με τίτλο «Φύλλα κισσού για τον Γ. Ιωάννου – Δοκιμή βιβλιογραφίας (1954-1985)», όπου πέρα από τη βιβλιογραφία του Ιωάννου, υπάρχει υλικό από συνεντεύξεις του, άρθρα, ομιλίες, εμφανίσεις, αναφορές στο συγγραφέα, τηλεοπτικές εμφανίσεις και ένα χρονολόγιο σχετικά με τη ζωή του! Πολύ χρήσιμο για οποιονδήποτε θέλει να βρει στοιχεία για τη ζωή και το έργο του Ιωάννου.

Προσωπικά βρήκα το βιβλίο εξαιρετικό. Μπορεί τα κείμενα του Ιωάννου να τα είχα διαβάσει, αλλά το έργο έχει συγκεντρώσει υλικό, που δεν υπάρχει σε καμία άλλη έκδοση. Αναδεικνύει τη δουλειά ενός από τους σημαντικότερους λογοτέχνες και ανθρώπους του πνεύματος όχι μόνο της Θεσσαλονίκης, αλλά όλης της χώρας.

 

Advertisements

Σχολιάστε

Filed under Συγγραφείς, ΣΥΛΛΟΓΙΚΟ ΕΡΓΟ

Αφιέρωμα της Νέας Εστίας στα πρώτα 50 χρόνια της λογοτεχνικής Θεσσαλονίκης (1912-1962)

Σάρωση_20180131

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Θεσσαλονίκη (1912-1962)

Συγγραφέας: Συλλογικό έργο

Έκδοση: Νέα Εστία (1962)

ISBN: –

Τιμή: –

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Μια μικρή παρατυπία θα κάνω σε αυτήν την ανάρτηση, καθώς δεν πρόκειται για ένα βιβλίο, αλλά για ένα τεύχος περιοδικού, το οποίο όμως έχει μέγεθος βιβλίου. Πρόκειται για το τεύχος της Νέας Εστίας, το οποίο κυκλοφόρησε την 1η Δεκεμβρίου 1962 και ήταν αφιερωμένο στη Θεσσαλονίκη και πιο συγκεκριμένα στη λογοτεχνική ζωή της πόλης τα πρώτα 50 χρόνια από την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης.

Η έκδοση είναι απλή, στην αισθητική των εντύπων της δεκαετίας του ’60. Από τις περίπου 250 σελίδες του τεύχους, οι 200 είναι κομμάτι του αφιερώματος. Την «επιμέλεια» είχε αναλάβει ο Γιώργος Βαφόπουλος. Υπάρχουν κάποιες φωτογραφίες, αλλά δεν είναι σε καλή ποιότητα. Διευθυντής και εκδότης της Νέας Εστίας ήταν ο Πέτρος Χάρης.

Στο αφιέρωμα αυτό υπογράφουν κείμενα μερικές από τις σπουδαιότερες λογοτεχνικές μορφές της Θεσσαλονίκης. Γιώργος Βαφόπουλος, Πέτρος Σπανδωνίδης, Γιώργος Δέλιος, Γιώργος Θέμελης, Νίκος Γαβριήλ Πεντζίκης, Μανώλης Ανδρόνικος, Τηλέμαχος Αλαβέρας, Πάνος Θασίτης, Γιώργος Κιτσόπουλος, Ντίνος Χριστιανόπουλος και πολλοί άλλοι. Παρουσίαση έργου ποιητών, πεζογράφων και δοκιμιογράφων της Θεσσαλονίκης, κείμενα με αναμνήσεις και χαιρετισμούς από Ηλία Βενέζη, Γιώργο Θεοτοκά, Στέλιο Ξεφλούδα, Άγγελο Τερζάκη, Ι.Μ. Παναγιωτόπουλο, αφιέρωμα στην καλλιτεχνική ομάδα «Η Τέχνη», παρουσίαση ανέκδοτου στρατιωτικού ημερολογίου του Κωνσταντίνου Ζωρογιαννίδη σχετικά με την πορεία του Ελληνικού Στρατού προς τη Θεσσαλονίκη. Το υλικό είναι τόσο πολύ και σημαντικό, που το «βιβλίο» διαβάζεται απνευστί. Ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός να διαβάζει κάποιος κείμενα νέων λογοτεχνών εκείνης της εποχής, οι οποίοι στη συνέχεια άφησαν σπουδαίο έργο.

Προσωπικά το αφιέρωμα αυτό της Νέας Εστίας μου άρεσε πάρα πολύ. Έρχεται από μια εποχή, που η πόλη γνώριζε μια άνθηση στα γράμματα, τόσο σε ποίηση, όσο και σε πεζογραφία. Η εγγύτητα του 1962 με τα πρώτα χρόνια μετά την απελευθέρωση προσφέρει τη δυνατότητα στους συντελεστές του έργου να θυμούνται τα πρώτα βήματα στη λογοτεχνία και τον πολιτισμό. Αν το βρείτε σε κάποιο παλαιοβιβλιοπωλείο, αξίζει πραγματικά να το αποκτήσετε.

Σχολιάστε

Filed under Συγγραφείς, ΣΥΛΛΟΓΙΚΟ ΕΡΓΟ

Λογοτεχνική και πολιτισμική κίνηση στη Θεσσαλονίκη: Τα πρώτα βήματα

Σάρωση_20180116

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Δημιουργική λογοτεχνία στη Θεσσαλονίκη (1850-1912)

Συγγραφέας: Κωνσταντίνος Πλαστήρας

Έκδοση: Εταιρεία Μακεδονικών Σπουδών (2009)

ISBN: 978-960-7265-94-4

Τιμή: Περίπου €10

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Όταν μιλάμε για λογοτεχνία στη Θεσσαλονίκη, κυρίως αναφερόμαστε στην περίοδο μετά το Μεσοπόλεμο και τη γενιά του 1930, με παρουσίες όπως του Πεντζίκη, του Ξεφλούδα, του Γιαννόπουλου και του Δέλιου, οι οποίοι θεωρούνται πρωτοπόροι. Στη συνέχεια εμφανίστηκαν πολλοί ποιητές και πεζογράφοι, οι οποίοι συνέχισαν αυτήν την παράδοση και φτάσαμε μέχρι τις μέρες μας, με τα κείμενα πολλών νέων λογοτεχνών να εμπλουτίζουν διαρκών την κληρονομιά της πόλης μας σε αυτόν τον τομέα. Το βιβλίο της σημερινής ανάρτησης θα μας πάει πάνω από έναν αιώνα πίσω, όταν η Θεσσαλονίκη ήταν ακόμη πόλη της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και κατά τα μέσα του 19ου αιώνα γίνονταν τα πρώτα βήματα της ελληνικής λογοτεχνίας στη Θεσσαλονίκη.

Η έκδοση είναι απλή και λιτή. Το εξώφυλλο είναι έργο της ζωγράφου Θάλειας Φλωρά-Καραβία και απεικονίζει την πόλη το 1913. Στο τέλος του βιβλίου υπάρχουν κάποιες λίγες φωτογραφίες, καθώς επίσης ευρετήριο ονομάτων και φυσικά η βιβλιογραφία. Στο κάτω μέρος πολλών σελίδων υπάρχουν σημειώσεις και βιβλιογραφικές αναφορές.

Τον συγγραφέα τον γνωρίσαμε στη Vivlioniki μέσα από ένα μικρό βιβλίο, που είχε κυκλοφορήσει από την ΕΜΣ ως ευχετήριο φυλλάδιο το 2016.

Το θέμα του βιβλίου αποτέλεσε τη διδακτορική διατριβή του συγγραφέα στο τμήμα Φιλολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του ΑΠΘ, οπότε το ύφος ίσως δυσκολέψει κάπως τον αναγνώστη, χωρίς όμως να είναι αδύνατον να διαβαστεί. Ο Πλαστήρας χώρισε το υλικό της έρευνάς του σε δύο μέρη. Το πρώτο καλύπτει το χρονικό διάστημα από το 1850 (χρονιά ίδρυσης του πρώτου ελληνικού τυπογραφείου στη Θεσσαλονίκη) έως το 1897 και το δεύτερο από το 1897 έως το 1912. Το δεύτερο μέρος είναι πολύ μεγαλύτερο και περιέχει περισσότερες λεπτομέρειες, για αυτό κιόλας είναι και χωρισμένο σε 3 κεφάλαια, ένα για τη γενική ατμόσφαιρα και τον πολιτισμό στην πόλη, ένα αφιερωμένο στις εφημερίδες κυρίως και ένα τρίτο, που μιλάει για τη λογοτεχνική κίνηση καθαρά. Πέρα όμως από αυτά, που αποτελούν το κύριο θέμα του βιβλίου, υπάρχει ένα εξαιρετικό επίμετρο, όπου ο αναγνώστης μπορεί να διαβάσει, μαζί με κάποιους πίνακες και συμπληρωματικά στοιχεία, λογοτεχνικά κείμενα αυτών των πρώτων πεζογράφων, που εμφανίστηκαν στη Θεσσαλονίκη και τα οποία πολύ δύσκολα μπορεί να βρει σε άλλα βιβλία.

Προσωπικά απόλαυσα και τα δύο μέρη, αν και το πρώτο μου φάνηκε περισσότερο ενδιαφέρον, καθώς για το δεύτερο είχα ήδη διαβάσει κάποια πράγματα. Σήμερα είναι δύσκολο για κάποιον να φανταστεί το πώς ήταν η Θεσσαλονίκη την περίοδο μεταξύ 1850 και 1912 και πώς αισθάνονταν οι λογοτέχνες εκείνης της εποχής, οι οποίοι παρουσίαζαν το έργο τους σε ένα κοινό, που μάλλον δεν ήταν συνηθισμένο και εκπαιδευμένο σε πεζογραφία και ποίηση. Τα μέσα ήταν ελάχιστα (δύο ήταν οι σημαντικότερες ελληνικές εφημερίδες με μάλλον μικρή κυκλοφορία), υπήρχαν προβλήματα λογοκρισίας, η επικοινωνία με άλλους πνευματικούς κύκλους ήταν περιορισμένη και ο κόσμος, που θα διάβαζε τα έργα τους και θα μπορούσε να τα εκτιμήσει ήταν μάλλον λίγος. Στα πρώτα βήματα τα κείμενα προσπαθούσαν να ακολουθήσουν το ρεύμα του ρομαντισμού, το οποίο όμως εκείνη την εποχή είχε αρχίσει να σβήνει. Σύμφωνα με τον συγγραφέα, τα περισσότερα κείμενα, που έχουμε από εκείνη την εποχή δεν είχαν κάποια ιδιαίτερη αξία λογοτεχνική, μάλλον είναι περισσότερο σημαντικά για ιστορικούς λόγους. Άλλωστε τα ονόματα της πλειοψηφίας των λογοτεχνών έχουν ξεχαστεί, όπως και αρκετά από τα έργα τους.

Πέρα όμως από τη λογοτεχνία, ο Πλαστήρας μέσα από την έρευνά του μας παρουσιάζει πληροφορίες για την κίνηση στο θέατρο, τη μουσική, τις εφημερίδες, τα βιβλιοπωλεία και τις εκδόσεις. Ειδικά για το χρονικό διάστημα από το 1897 έως το 1912 υπάρχει πολύ υλικό.

Σχετικά θέματα με αυτά του βιβλίου έχουν και τα έργα του Κώστα Τομανά για το θέατρο και την καλλιτεχνική ζωή στη Θεσσαλονίκη, αλλά και τα βιβλία του Χριστιανόπουλου, που είχαν κυκλοφορήσει από τον Ραγιά σχετικά με τη λογοτεχνία και τις παλιές εφημερίδες στην πόλη μας. Τέλος ο Κανδυλάκης έχει πάρα πολύ υλικό σχετικό στα δικά του βιβλία.

Προσωπικά βρήκα το βιβλίο εξαιρετικά ενδιαφέρον. Περισσότερο νομίζω ως βιβλίο αναφοράς αξίζει να διαβαστεί, αν και το έργο διαβάζεται και μονορούφι. Μέσα στην επιστημονική αφήγηση υπάρχουν και πολλά ιστορικά στοιχεία για τη Θεσσαλονίκη και για τους Θεσσαλονικείς. Βρήκα συγκινητικό επίσης το να διαβάζω για τις πρώτες προσπάθειες, που έγιναν για τη δημιουργία λογοτεχνίας σε μια πόλη, που για αιώνες φαινόταν να μην κινείται τίποτα. Σήμερα αν κάποιοι διαβάσουν τα ποιήματα εκείνης της περιόδου μπορεί να τους φανούν αστεία. Δεν κατάφεραν να γίνουν κλασσικά, αλλά από μία έννοια ήταν πρωτοπόρα.

Σχολιάστε

Filed under Γενικά, ΠΛΑΣΤΗΡΑΣ, Κωνσταντίνος

Γυναίκες ποιήτριες της Θεσσαλονίκης

Σάρωση_20170710 (2)

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Το θηλυκό πρόσωπο της ποίησης στη Θεσσαλονίκη

Συγγραφέας: Κατερίνα Καριζώνη

Έκδοση: Ερωδιός (2007)

ISBN: 978-960-454-020-4

Τιμή: Περίπου €10

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Ένα ακόμη βιβλίο σχετικό με την ποίηση και τη Θεσσαλονίκη είναι και αυτό της σημερινής ανάρτησης. Πρόκειται για ένα μικρό ανθολόγιο από έργα γυναικών ποιητριών, που είτε στο έργο τους παρουσιάζουν την πόλη μας, είτε μεγάλωσαν/έζησαν στη Θεσσαλονίκη.

Η έκδοση είναι απλή χωρίς τίποτα το ιδιαίτερο και ξεχωριστό. Υπάρχει ένα σύντομο εισαγωγικό σημείωμα της Μαρίας Αρχιμανδρίτου και ένα της επιμελήτριας του έργου, της Κατερίνας Καριζώνη. Στο τέλος υπάρχουν βιογραφικά σημειώματα των ποιητριών. Αξιοπρεπής έκδοση στο σύνολό της ποιοτικά.

23 ποιήτριες παρουσιάζονται στις σελίδες του βιβλίου, των οποίων το έργο χρονολογικά κυμαίνεται από την περίοδο του Μεσοπολέμου έως τις σύγχρονες ημέρες. Χρονολογικά έχουν ταξινομηθεί επίσης, ξεκινώντας από την παλαιότερη. Κάποιες είναι αρκετά γνωστές για το έργο τους, όπως η Ζωή Καρέλλη, η Χρυσάνθη Ζιτσαία, η Ανθούλα Σταθοπούλου-Βαφοπούλου, η Μαρία Κέντρου-Αγαθοπούλου, η Ρούλα Αλαβέρα και η Χλόη Κουτσουμπέλη (τουλάχιστον αυτών γνωρίζω κομμάτι του έργου τους προσωπικά εγώ). Σε κάθε μία ποιήτρια παρουσιάζονται τρία ποιήματά τους, δεν γνωρίζω όμως αν είναι και αντιπροσωπευτικά του έργου και του ύφους αυτών των λογοτεχνών.

Σε ένα πεδίο τέχνης, στο οποίο κυριαρχούν κατά κύριο λόγο άντρες ποιητές (Βαφόπουλος, Πεντζίκης, Ιωάννου, Αναγνωστάκης, Ασλάνογλου, Θασίτης, Κύρου, Σερέφας και πολλοί άλλοι), η γυναικεία παρουσία έχει τη δική της σημασία, καθώς προσθέτει έναν διαφορετικό τρόπο αντίληψης σε διάφορα θέματα, από τον έρωτα, τις ανθρώπινες σχέσεις, τη σύγχρονη ζωή και τη σχέση μας με την πόλη μας.

Προσωπικά βρήκα το βιβλίο ενδιαφέρον. Κάποια ποιήματα μου άρεσαν αρκετά κιόλας, αν και ακόμη δεν είμαι σε τέτοιο στάδιο, που να μπορώ να κρίνω εύκολα μια ποιητική δουλειά. Πάντως και μόνο η αναφορά σε ποιήτριες, που έβγαλε η πόλη μας είναι κάτι θετικό και αποτελεί κίνητρο για κάποιον, που τον ενδιαφέρει περισσότερο το έργο τους, να ψάξει για αυτές.

Σχολιάστε

Filed under ΚΑΡΙΖΩΝΗ, Κατερίνα, Συγγραφείς

Μια συλλογή ποιημάτων για δρόμους της Θεσσαλονίκης

 

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Οι φωνές των δρόμων

Συγγραφέας: Μάριος Μαρίνος Χαραλάμπους

Έκδοση: Τα τραμάκια (1991)

ISBN: –

Τιμή: Περίπου €3

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Στη Vivlioniki έχουν παρουσιαστεί ελάχιστα βιβλία σχετικά με ποίηση, η οποία αναφέρεται στη Θεσσαλονίκη. Το βιβλίο της σημερινής ανάρτησης αποτελεί όμως ένα ξεχωριστό έργο, μια ποιητική συλλογή, που είναι στο σύνολό της σχεδόν αφιερωμένη στην πόλη μας και πιο συγκεκριμένα σε δρόμους της, τωρινούς ή και κάποιας άλλης εποχής.

Η έκδοση είναι η κλασσική από τα Τραμάκια, τα οποία δεν ήταν εκδοτικός οίκος, αλλά σειρά των εκδόσεων Τραμ, που έβγαζε ο Γιώργος Κάτος. Λόγω του μικρού μεγέθους των βιβλίων, ονομάστηκαν «Τραμάκια». Υπάρχει στο τέλος μια φωτογραφία του συγγραφέα, από τις λίγες, που έχουμε, ενώ η τελευταία σελίδα γράφει σε ποιους αφιερώνονται κάποια από τα ποιήματα. Η πρώτη έκδοση του έργου είχε γίνει από τις εκδόσεις της Διαγωνίου το 1971.

Ο Μάριος Μαρίνος Χαραλάμπους υπήρξε από τις πιο ιδιόμορφες προσωπικότητες της πόλης μας. Ποιητής, πεζογράφος, μελετητής και συλλέκτης, ρομαντικός και βαθιά ερωτευμένος με τη Θεσσαλονίκη και την εικόνα της πόλης, όπως αυτή ήταν στις αρχές του 20ου αιώνα, με τα μεγάλα αρχοντικά, τα προσεγμένα κτίρια και τους Θεσσαλονικείς, που χαρακτηρίζονταν από έναν κοσμοπολιτισμό και μια διαφορετική κουλτούρα σε σχέση με τη Νεοελληνική. Στο παρελθόν είχαμε παρουσιάσει στη Vivlioniki το εξαιρετικά ενδιαφέρον και ιδιαίτερα σπάνιο βιβλίο του «Η μυστική ιστορία της Θεσσαλονίκης«. Το τεράστιο αρχείο του με φωτογραφίες, slides και ταινίες, αν βρισκόταν, θα φώτιζε πολλές πτυχές της πόλης και η τύχη του έχει γίνει ένας μύθος, όπως ακριβώς μύθος είναι και πολλά πράγματα γύρω από τη ζωή του και τον χαρακτήρα του.

Η συλλογή περιέχει 27 ποιήματα σύντομα. Το ύφος του ποιητή είναι έντονα νοσταλγικό και ρομαντικό. Ο Χαραλάμπους τα γράφει μάλλον στα τέλη της δεκαετίας του ’60, όταν και η αντιπαροχή και η οικοδομική ανάπτυξη έχει αρχίσει να αλλοιώνει τις συνοικίες της πόλης και αυτές να χάνουν τον χαρακτήρα τους, είτε τον λαϊκό πχ στην Άνω Πόλη, είτε τον αρχοντικό πχ στην περιοχή των Εξοχών. Τα περισσότερα γεωγραφικά εντάσσονται σε μια μεγάλη περιοχή από το Ντεπό έως την Βασιλέως Γεωργίου, ενώ κάποια έχουν ως επίκεντρο την περιοχή των Φράγκων, δηλαδή τη συνοικία γύρω από τη σημερινή οδό Φράγκων και την Καθολική Εκκλησία. Ο ποιητής είναι σαν να περπατά στους δρόμους αυτούς του σήμερα (όταν γράφτηκαν αυτά τα ποιήματα) και να ανακαλύπτει μέσα στην ερήμωση ή την αλλαγή του χρόνου το παρελθόν, το οποίο εμφανίζεται με διάφορες μορφές. Ο τίτλος της συλλογής, που είναι και τίτλος ενός ποιήματος, έχει να κάνει με τις ιστορίες, που διηγούνται αυτοί οι δρόμοι στον Χαραλάμπους.

Έντονη δεν είναι μόνο η νοσταλγία του ποιητή, αλλά και η βαθύτατη αγάπη του για την Θεσσαλονίκη, που είναι διάχυτη σχεδόν σε όλα τα ποιήματα και κυρίως στο «Passage Lombardo» και «Απολογισμός». Ξεχωρίζει επίσης το ποίημα «Γιούτα Κοέν», αφιερωμένο στη μνήμη μιας Εβραίας φίλης του συγγραφέα, που χάθηκε στο Ολοκαύτωμα (από τα λίγα ποιήματα, που εκείνη την εποχή αναφέρονταν στο θέμα). Πέρα από αυτά τα τρία, ξεχωρίζω προσωπικά και τα «Ζήσαμε εν ευτυχία», «Στάσις Μισραχή», «Οι ερασταί της Γεωργίου», «Τα είδωλα», «Άνοιξη 70», «Lycee Francais» (που το αφιερώνει στον Αλέξη Νίκο Ασλάνογλου), «Ο Φράγκος Παπάς», «Στις παλιές αγορές», «Οι φωνές των δρόμων» και «Επταπύργιο».

Βρήκα το βιβλίο εξαιρετικό. Πιθανότατα η θεματολογία του να μην συνεπάρει κάποιον, ο οποίος δεν έχει ζήσει στη Θεσσαλονίκη και δεν ξέρει αυτούς τους δρόμους και την ιστορία τους. Αλλά εγώ βρήκα το πάντρεμα των τόπων και των στίχων πολύ ενδιαφέρον. Αν το βρείτε σε κάποιο παλαιοβιβλιοπωλείο αγοράστε το, διαβάστε το και στη συνέχεια περπατήστε κι εσείς στους ίδιους δρόμους, πολύ πιθανόν να ακούσετε κι εσείς αυτές τις φωνές, που τόσα έχουν και θέλουν να διηγηθούν σε όσους θέλουν να ακούσουν.

Σχολιάστε

Filed under Συγγραφείς, ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΥΣ, Μάριος Μαρίνος