Tag Archives: μυθιστόρημα

Μια σύγχρονη ιστορία με κέντρο τον Επτάλοφο (7Hill…)

Σάρωση_20170810 (2)

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Μια ζαριά στο 7Hill

Συγγραφέας: Λεωνίδας Γοργορής

Έκδοση: Πηγή (2017)

ISBN: 978-618-5231-61-3

Τιμή: Περίπου €15

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Στη λογοτεχνική βιβλιογραφία για τη Θεσσαλονίκη λίγα είναι σχετικά τα μυθιστορήματα, που διαδραματίζονται στις γειτονιές της Δυτικής Θεσσαλονίκης. Το βιβλίο της σημερινής ανάρτησης έχει για βάση του την περιοχή της Επταλόφου ή Εφταλόφου ή 7Hill στο αγγλικότερο…

Η έκδοση είναι καλή, απλή και λιτή. Ωραίο εξώφυλλο, πλαστικοποιημένο και με ανάγλυφη επιφάνεια, ευανάγνωστο κείμενο, μια αξιοπρεπέστατη δουλειά στο σύνολό της ποιοτικά.

Στη Vivlioniki έχουμε δει δύο μυθιστορήματα να εξελίσσονται στην περιοχή της Επταλόφου, το ένα είναι της Μαρίας Κέντρου-Αγαθοπούλου και το άλλο του Χρήστου Χαρτοματσίδη.

Πρωταγωνιστής της ιστορίας μας είναι ο Λάζαρος, ένας 55άρης υπάλληλος ενός γραφείου κηδειών, που έζησε τα χρόνια των παχιών αγελάδων και την ευμάρεια της εποχής του Χρηματιστηρίου, αλλά έχασε την περιουσία του με την κατάρρευση των μετοχών και η Κρίση, που ήρθε στη συνέχεια τον έφερε σε δεινή οικονομική θέση. Με τα χρέη να τον πνίγουν αποφασίζει να σκηνοθετήσει το θάνατό του, ώστε η οικογένειά του να πάρει την αποζημίωση από την ασφαλιστική του εταιρεία και να ξεπληρωθούν οι οφειλές του σε τράπεζες και τοκογλύφους. Πρωταγωνιστής όμως είναι και ο γιος του ο Άνθιμος, ο οποίος είναι ένας νεαρός, που δουλεύει σε ένα φωτογραφείο, μαθαίνει για τα χρέη του πατέρα του και αποφασίζει να κάνει μια ληστεία, μαζί με το φίλο του Νάσο, ώστε να βρει τα χρήματα και να βοηθήσει τον Λάζαρο. Μαζί με τις ιστορίες αυτών των δύο εξελίσσονται και κάποιες άλλες ιστορίες, όπως αυτή του Νάσου, πρώην μισθοφόρου στρατιώτη, του Μήτσου του ποντικού, που μένει στα νεκροταφεία των Αμπελοκήπων, κα.

Χρονικά κινούμαστε στη σημερινή εποχή της Κρίσης και μάλιστα μετά το 2015. Περιγράφονται τα αδιέξοδα πολλών ανθρώπων, που η Κρίση τους έφερε σε δύσκολη θέση. Τοπικά επίκεντρο είναι η περιοχή της Επταλόφου, με πολλές αναφορές σε δρόμους της περιοχής, αλλά η δράση επεκτείνεται και στο κέντρο της πόλης (κυρίως στους δρόμους από την Τσιμισκή και προς την παραλία), έως τη Βιέννη.

Δεν μπορώ να πω ότι το βιβλίο με ενθουσίασε. Ούτε οι περιγραφές των γεγονότων έχουν κάποια ιδιαίτερη τεχνική ή ύφος, ούτε οι χαρακτήρες δομούνται με τρόπο σωστό. Ο Γοργορής έχει μπλέξει πολλές διαφορετικές ιστορίες, που δεν έχουν σχέση με τη βασική υπόθεση του βιβλίου, που είναι το σχέδιο του Λάζαρου και η ληστεία του Άνθιμου. Οι ιστορίες του Μήτσου του ποντικού, της Εύας της ψυχολόγου, του Αστυνόμου Μαρκάκη δεν προσδίδουν τίποτα στην ιστορία, πέρα από το να προστεθούν κάποιες σελίδες στο βιβλίο. Ούτε η εξωσυζυγική σχέση της Σταυρούλας (γυναίκας του Λάζαρου) με τον κολλητό του φίλο Θανάση έχει κάτι να προσφέρει, ούτε και η γνωριμία του Άνθιμου με τον ελληνοαμερικανό χρηματιστή Τζον. Πιθανολογώ ότι ο συγγραφέας είχε στο μυαλό του πολλές μικρές ανολοκλήρωτες ιστορίες και προσπάθησε να τις συνθέσει με κάποιο τρόπο, ώστε να βγει μυθιστόρημα. Νομίζω ότι αν επιχειρούσε να φτιάξει μικρά διηγήματα με τους ίδιους πρωταγωνιστές το αποτέλεσμα θα ήταν καλύτερο. Το δε τέλος του βιβλίου, όπου όλοι οι επιζώντες χαρακτήρες είναι μαζεμένοι σε ένα μέρος και το happy ending της ιστορίας μου θύμισε τις παλιές ταινίες του Δαλιανίδη, η ανάγκη ο θεατής εκείνης της εποχής και ο αναγνώστης του σήμερα να φύγει από την αίθουσα ή να κλείσει το βιβλίο νιώθοντας ότι το παραμύθι τελείωσε ευχάριστα.

Πέρα από όλα αυτά όμως, τα οποία είναι καθαρά υποκειμενικά, το βιβλίο θα αρέσει πιθανότατα σε όσους μένουν στον Επτάλοφο, καθώς θα αναγνωρίσουν τους δρόμους, που ζούνε και μεγαλώνουν. Είναι καλό, που αναδεικνύεται μια υποβαθμισμένη περιοχή της πόλης μέσα από ένα μυθιστόρημα και αυτό είναι, που κρατάω εγώ από αυτό το έργο.

Σχολιάστε

Filed under ΓΟΡΓΟΡΗΣ, Λεωνίδας, Συγγραφείς

Αποχαιρετισμός στη Θεσσαλονίκη από έναν Μουσουλμάνο Θεσσαλονικιό

Σάρωση_20170810

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Αντίο, γλυκιά πατρίδα

Συγγραφέας: Ahmet Ümit

Έκδοση: Πατάκη (2017)

ISBN: 978-960-16-6756-0

Τιμή: Περίπου €19

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Το βιβλίο της σημερινής ανάρτησης μας έρχεται από τη γειτονική Τουρκία. Πρόκειται για ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον και όμορφο μυθιστόρημα από τον Αχμέτ Ουμίτ, ένας από τους γνωστότερους σύγχρονους Τούρκους συγγραφείς (οι πωλήσεις των βιβλίων του έχουν ξεπεράσει τα δύο εκατομμύρια).

Η έκδοση ακολουθεί τα πρότυπα των τελευταίων εκδόσεων του Πατάκη, όμορφες δουλειές, καλής ποιότητας. Στο εξώφυλλο μια εικόνα του Λευκού Πύργου με το παλιό καφέ, που υπήρχε έξω από αυτόν, ενώ στο οπισθόφυλλο η Πόλη. Στο τέλος του βιβλίου υπάρχει ένα σύντομο χρονολόγιο, που μιλάει για γεγονότα σχετικά με την υπόθεση του βιβλίου. Τη μετάφραση την έκανε ο Θάνος Ζαράγκαλης.

Ας ξεκινήσουμε με τη μετάφραση του βιβλίου καθώς σε έργα ξένων συγγραφέων παίζει σημαντικότατο ρόλο. Δεν υπάρχει σημείο στο κείμενο, που να νομίζει ο αναγνώστης ότι το βιβλίο είναι μεταφρασμένο. Η απόδοση του κειμένου είναι τέτοια, που κυλάει ομαλότατα η υπόθεση. Φαντάζομαι τις τεράστιες δυσκολίες, που έχει το να πρέπει όχι μόνο να μεταφράσεις μια λέξη ή μια φράση, αλλά ταυτόχρονα να μεταφέρεις τη λογοτεχνική χροιά του πρωτότυπου κειμένου, το ύφος, την αγωνία και τα συναισθήματα. Ο Ζαράγκαλης κεντάει πραγματικά τη γλώσσα με μοναδική μαεστρία. Και είναι ευτυχία για το μυθιστόρημα, που μεταφέρεται τόσο καλά στη γλώσσα μας.

Πρωταγωνιστής της ιστορίας μας είναι ο Σεχσουβάρ Σαμί, ένας Θεσσαλονικιός, που το 1906-1907 αποφάσισε να γίνει μέλος της Οργάνωσης «Ένωση και Πρόοδος», η οποία ήταν υπεύθυνη για το Κίνημα των Νεότουρκων το 1908, Κίνημα, το οποίο είναι άμεσα συνδεδεμένο με την πόλη μας, καθώς η διακήρυξη της νίκης του Κινήματος έγινε στη Θεσσαλονίκη και πιο συγκεκριμένα στην Πλατεία Ελευθερίας (έτσι απέκτησε άλλωστε και η Πλατεία το όνομά της). Χρονικά βρισκόμαστε βέβαια αρκετά χρόνια μετά, φθινόπωρο του 1926 και ο Σεχσουβάρ από το δωμάτιο ενός ξενοδοχείου αρχίζει να γράφει κάποιες επιστολές στη μεγάλη του αγάπη, την Έστερ, μια Εβραία Θεσσαλονικιά. Στις επιστολές αυτές καταγράφει τη ζωή του από το 1907 περίπου έως το 1926, τις περιπέτειες, που πέρασε, τα όσα έζησε ως μέλος της Οργάνωσης, εξιστορεί τα όσα πέρασε η πατρίδα του (από την προσωπική του φυσικά σκοπιά) και εξομολογείται τον μεγάλο του έρωτα προς την Έστερ. Μέσα σε όλα αυτά υπάρχει και μια υπόθεση μυστηρίου, που κινείται παράλληλα με τις αναμνήσεις και τις ερωτικές εξομολογήσεις.

Ο Σεχσουβάρ βρίσκεται σε μια φάση αποδοχής της ήττας, τόσο σε προσωπικό, όσο και σε πολιτικό επίπεδο. Σε προσωπικό έχει χάσει τη γυναίκα, που αγάπησε περισσότερο από κάθε άλλη γυναίκα. Σε πολιτικό επίπεδο η Οργάνωση «Ένωση και Πρόοδος» μετά από μια δεκαετία κυριαρχίας, έχει διαλυθεί, τα μέλη της από εκεί, που κυβερνούσαν πλέον είτε δολοφονούνται, είτε κρύβονται για να μην συλληφθούν. Οι αξίες στις οποίες πίστεψε ο Σεχσουβάρ έχουν χαθεί, μαζί με την πόλη, που αγάπησε, τους φίλους και τους συντρόφους του.

Χρονικά το μυθιστόρημα κινείται σε διάφορους χρόνους. Το «σήμερα» για το βιβλίο είναι το φθινόπωρο του 1926, λίγο καιρό μετά την απόπειρα δολοφονίας του Μουσταφά Κεμάλ Ατατούρκ στη Σμύρνη από μέλη της οργάνωσης «Ένωση και Πρόοδος». Το «χθες» για το βιβλίο είναι από το 1907 έως το 1918, δηλαδή από τις πρώτες μέρες της Οργάνωσης έως το τέλος του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου και τη διάλυσή της, μαζί με το τέλος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.

Η βάση του έργου είναι η Κωνσταντινούπολη και διάφορα σημεία της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, από τη Λιβύη έως την Αίγυπτο, το Ιράκ, τα Βαλκάνια κα. Η Θεσσαλονίκη δεν φαίνεται με την πρώτη ματιά να είναι πρωταγωνίστρια, αλλά παίζει σπουδαιότατο ρόλο στην ιστορία μας. Είναι ο τόπος, που γεννήθηκε και μεγάλωσε ο Σεχσουβάρ, εδώ ερωτεύθηκε, εδώ έγινε μέλος της Οργάνωσης, εδώ είχε τους γονείς και τους φίλους του. Η πόλη μας εκφράζει την αθωότητα, την ανιδιοτέλεια, τα οράματα, την πίστη και την ελπίδα. Από τη στιγμή, που θα χαθεί το 1912, όλα φαίνονται να αλλάζουν στη ζωή του Σεχσουβάρ. Γίνονται πολύ λίγες αναφορές σε σημεία της πόλης, πέρα από τον Λευκό Πύργο και τον κήπο με το καφέ, που βρισκόταν έξω από αυτόν. Δεν είναι όμως σκοπός του συγγραφέα η παράθεση της τοπογραφίας της πόλης, όσο το να μας δώσει τον αέρα της και τον χαρακτήρα της.

Έχοντας να επιλέξει μεταξύ μιας ζωής με την αγαπημένη του Έστερ στο Παρίσι και μιας ζωής με αγώνες για την ελευθερία της πατρίδας του, ο Σεχσουβάρ επιλέγει το δεύτερο. Ηρωικό ίσως θα σκεφθεί κάποιος, αλλά οι προδοσίες, οι ήττες, οι προσδοκίες, που έμειναν ανεκπλήρωτες θα φέρουν τον ήρωά μας σε τραγική κατάσταση, κυνηγημένο και αναγκασμένο να κρύβεται κι αυτός. Σαν να μην έφταναν όμως όλα αυτά, μπλέκεται και σε μια ιστορία μυστηρίου, με δολοφονίες, παρακολουθήσεις, κατασκόπους και ένα τέλος ανατρεπτικό και απροσδόκητο.

Ο Ουμίτ χτίζει τους χαρακτήρες του με μεγάλη προσοχή, χωρίς να θέλει να τους παρουσιάσει υπερήρωες, ούτε να έχουν το αλάθητο του Πάπα. Ανθρώπινοι πρωταγωνιστές, οι οποίοι συμμετέχουν στη διαμόρφωση της Ιστορίας και δεν την παρακολουθούν απλά. Παράλληλα με τα φανταστικά πρόσωπα του έργου, ιστορικές μορφές, που έχουν επηρεάσει σε μεγάλο βαθμό τη σύγχρονη ιστορία όχι μόνο της Τουρκίας, αλλά και των Βαλκανίων. Από όλα τα πρόσωπα, που εμφανίζονται στο έργο δεν έχω καταλάβει τη χρησιμότητα αναφοράς της Αγκάθα Κρίστι, η οποία δεν μου φαίνεται να κολλάει πουθενά. Άλλο σημαντικό ατού της γραφής του Ουμίτ είναι η ευκολία με την οποία μεταφέρεται στο χρόνο χωρίς να κουράζει τον αναγνώστη και δένοντας με προσοχή τα κομμάτια της αφήγησής του.

Το βιβλίο είναι ιστορικό και πολιτικό. Αναφέρεται σε μια πάρα πολύ ταραγμένη περίοδο της Τουρκίας, στην οποία έφτασε κοντά στο χείλος της πλήρους καταστροφής. Είναι ενδιαφέρον και χρήσιμο να διαβάσει ο Έλληνας αναγνώστης μια αφήγηση για το πώς έζησαν οι Τούρκοι αυτά τα πρώτα 20 χρόνια του 20ου αιώνα και πιο συγκεκριμένα την περίοδο μεταξύ 1907 και 1918. Ο Σεχσουβάρ είναι γεννημένος και μεγαλωμένος στη Θεσσαλονίκη και η απώλεια της πόλης είναι πολύ δυνατό χτύπημα. Εκεί είναι οι μνήμες του, οι φίλοι του, οι τάφοι των προγόνων του, είναι η πατρίδα του. Μοιραία γίνονται παραλληλισμοί με τους Έλληνες πρόσφυγες, που ήρθαν μετά την ανταλλαγή πληθυσμών, οι οποίοι επίσης άφησαν πίσω τους τις δικές τους πατρίδες. Ο Ουμίτ κάνει αναφορά και για τη Γενοκτονία των Αρμενίων, αν και δεν την αποκαλεί Γενοκτονία.

Το βιβλίο μου άρεσε ιδιαίτερα. Τόσο το ιστορικό του κομμάτι, όσο και αυτό του μυστηρίου με κράτησαν σε αγωνία έως το τέλος. Κοντά 700 σελίδες, αλλά διαβάζονται εύκολα. Και στο τέλος, όπως και νωρίτερα, θα ήθελα να επισημάνω την άριστη μετάφραση του Ζαράγκαλη, που κατάφερε να παρουσιάσει ένα έργο ζωντανό, που να κυλάει χωρίς καμία δυσκολία. Από τα μυθιστορήματα, που αξίζει να διαβάσετε.

 

Σχολιάστε

Filed under ÜMIT, Ahmet, Γενικά

Ένας ακόμη απαγορευμένος έρωτας στη Θεσσαλονίκη του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου

Σάρωση_20170626

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Ζιλ και Νικόλ

Συγγραφέας: Φρειδερίκη Φαντίδου-Σιδηροπούλου

Έκδοση: Νησίδες (2016)

ISBN: 978-960-9488-94-5

Τιμή: Περίπου €12

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Φαίνεται πως η μαγική συνταγή για να γράψει κάποιος ένα βιβλίο είναι να πιάσει μια ιστορική περίοδο και να προσθέσει μπόλικο έρωτα, κυρίως με τη μορφή της απαγορευμένης αγάπης. Το βιβλίο της σημερινής ανάρτησης ακολουθεί πιστά τις οδηγίες, με ένα αποτέλεσμα το οποίο έχει κάποιο ενδιαφέρον.

Η έκδοση είναι απλή χωρίς κάτι το ιδιαίτερο. Συμπαθητικό εξώφυλλο, ευανάγνωστο κείμενο, τίποτα άλλο άξιο λόγου.

Τη συγγραφέα τη συναντάμε για πρώτη φορά στη Vivlioniki. Στο έργο της αυτό μας ταξιδεύει κυρίως στη Θεσσαλονίκη του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, μια πόλη εντελώς διαφορετική σε σχέση με αυτό, που ζούμε σήμερα, τόσο τοπογραφικά, όσο και πληθυσμιακά.

Πρωταγωνιστές, όπως εύκολα γίνεται αντιληπτό και από τον τίτλο, ο Ζιλ και η Νικόλ. Ο Ζιλ είναι ένας Γάλλος στρατιώτης, που έχει έρθει στη Θεσσαλονίκη με τα Γαλλικά στρατεύματα κατά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, ενώ η Νικόλ ή Νίκη είναι μια Ελληνίδα Θεσσαλονικιά, που μεγαλώνει κάπου κοντά στον Άγιο Αθανάσιο και δουλεύει ως βοηθός σε μαγαζί, που ράβει ρούχα και φτιάχνει καπέλα. Τυχαία μια μέρα ο Ζιλ θα τη δει να περνάει από την Πλατεία Ελευθερίας, θα την ερωτευτεί κεραυνοβόλα, θα τη βρει και θα αρχίσει ένας μεγάλος έρωτας με άδοξο όμως τέλος. Καρπός αυτού του έρωτα θα είναι ένα παιδί, η Όλγα. Περίπου 80 χρόνια έπειτα μια Ελληνίδα φοιτήτρια θα πάει στο Παρίσι για μεταπτυχιακές σπουδές, θα ερωτευτεί έναν Γάλλο, του οποίου οι οικογένεια είναι απόγονοι του Ζιλ και θα ξετυλιχτεί ένα κουβάρι γεγονότων με απροσδόκητο τέλος (μην τα πούμε και όλα στην ανάρτηση, να έχετε περιέργεια να διαβάσετε και το βιβλίο).

Η πλοκή προχωρά με πολλούς τρόπους. Ένας είναι μέσω των όσων θυμάται η γιαγιά Νίκη όταν μιλάει στην εγγονή της. Ένας άλλος είναι τα γράμματα του Ζιλ και το ημερολόγιό του, ενώ υπάρχουν επίσης και οι αφηγήσεις της δισέγγονης της Νίκης και της φίλης της της Κατερίνας, που σπουδάζει στο Παρίσι. Βοήθειες δίνουν η κόρη της γιαγιάς Νίκης, η Όλγα και ο σύζυγός της ο Δημήτρης.

Η ιστορία εκτυλίσσεται στο μεγαλύτερο βαθμό στη Θεσσαλονίκη και λιγότερο στο Παρίσι. Για την πόλη μας υπάρχουν πάρα πολλές αναφορές σε τοποθεσίες και γεγονότα, που συνέβησαν κυρίως κατά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, αν και δεν περιορίζεται χρονικά σε αυτήν τη περίοδο, κυρίως μέσω των αφηγήσεων της γιαγιάς Νίκης. Υπάρχουν περιγραφές της πόλης, μέσω πολλών από τις καρτ ποστάλ, που είχαν κυκλοφορήσει στη Θεσσαλονίκη, αλλά και από όσα έχουν γραφτεί σε ιστορικά βιβλία. Ο Ζιλ στις περιγραφές του μιλάει για το πώς έβλεπε τη Θεσσαλονίκη κάποιος ξένος, ενώ η γιαγιά Νίκη μιλάει για την καθημερινότητα, που βίωναν οι Θεσσαλονικείς εκείνης της εποχής.

Το μοτίβο αυτό με το συνδυασμό του απαγορευμένου έρωτα και των ιστορικών εξελίξεων προσωπικά δεν με συναρπάζει, αλλά αυτό έχει να κάνει μόνο με τα προσωπικά μου γούστα και δεν θα έπρεπε να επηρεάζει κάποιον. Το βιβλίο το διάβασα σε γενικές γραμμές ευχάριστα, αν και κάποια σημεία με κούρασαν, περισσότερο γιατί, όπως είπα και πριν, δεν μου αρέσουν ιδιαίτερα αυτού του είδους τα βιβλία. Περισσότερο απόλαυσα τις στιγμές, που η γιαγιά Νίκη θυμόταν πράγματα και μιλούσε για αυτά στη δισέγγονή της.

Εκτίμησα το γεγονός ότι το βιβλίο δεν χρειάζεται 700 σελίδες για να ολοκληρωθεί και η συγγραφέας δεν το τραβάει από τα μαλλιά για να γίνει το κείμενο πιο ογκώδες. Για το καλοκαίρι πιστεύω πως μπορεί να είναι μια καλή συντροφιά, ως ένα ανάγνωσμα, που δεν έχει φιοριτούρες και γίνεται εύκολα κατανοητό.

Σχολιάστε

Filed under Συγγραφείς, ΦΑΝΤΙΔΟΥ-ΣΙΔΗΡΟΠΟΥΛΟΥ, Φρειδερίκη

Η ιστορία της Κατοχής μέσα από ένα μυθιστόρημα

Σάρωση_20170601

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Οδός Απολλωνιάδος

Συγγραφέας: Θανάσης Σαρίσχουλης

Έκδοση: Αφοί Κυριακίδη (2017)

ISBN: 978-960-602-147-3

Τιμή: Περίπου €20

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Στους χιλιάδες τίτλους βιβλίων, που έχουν κυκλοφορήσει σχετικά με τη Θεσσαλονίκη, υπάρχουν δυστυχώς κάποιοι, που εξαντλήθηκαν και δεν επανακυκλοφόρησαν και τους οποίους ο αναγνώστης μπορεί να τους βρει μόνο αν είναι αρκετά τυχερός σε κάποια παλαιοβιβλιοπωλεία. Ένα τέτοιο βιβλίο ήταν για παράδειγμα η «Μεγάλη Πλατεία«, το αριστούργημα του Νίκου Μπακόλα, το οποίο για πολλά χρόνια ήταν εξαφανισμένο, μέχρι το 2014, που ο εκδοτικός οίκος Κέδρος αποφάσισε την επανακυκλοφορία του και από ό,τι μαθαίνω πάει πάρα πολύ καλά στις πωλήσεις. Το βιβλίο της σημερινής ανάρτησης ανήκει στην ίδια κατηγορία, με την έννοια ότι έλειπε από τα ράφια των βιβλιοπωλείων για χρόνια και επανακυκλοφόρησε πριν λίγο καιρό.

Η έκδοση είναι πολύ καλή. Σκληρό εξώφυλλο, χαρτί Chamois των 100gr, ευανάγνωστο κείμενο, υπάρχει και ένας μεγάλος χάρτης, που βοηθάει τον αναγνώστη για να προσανατολιστεί και να κατανοήσει πολλά από τα όσα γράφονται στο κείμενο, τουλάχιστον τοπογραφικά. Ο χάρτης έχει σχεδιαστεί από τον ίδιο τον συγγραφέα. Κάπως αποτυχημένη η φωτογραφία, που επιλέχτηκε για εξώφυλλο, δεν έχει καμία σχέση ούτε χρονικά με την υπόθεση του βιβλίου, αλλά ούτε και χωροταξικά, καθώς η φωτογραφία είναι από την Ιπποδρομίου, ενώ η υπόθεση του έργου εκτυλίσσεται κυρίως στην περιοχή ανατολικά της Λαγκαδά, κοντά στην περιοχή του Καφαντάρη.

Τον Θανάση Σαρίσχουλη τον συναντάμε πρώτη φορά στη Vivlioniki. Το βιβλίο αυτό είχε κυκλοφορήσει αρχικά το 2002, το 2006 είχε μεταφραστεί και στα γερμανικά και το αστείο είναι ότι ευκολότερα έβρισκε κάποιος τη γερμανική μετάφραση από το ελληνικό πρωτότυπο. Είναι από τα έργα, για τα οποία μπορούσε κάποιος να βρει πολλές αναφορές σε ιστορικά βιβλία, αλλά είχε εξαντληθεί και δεν είχε σκεφτεί κανείς να το επανακυκλοφορήσει, μέχρι πρόσφατα.

Πρωταγωνιστής του έργου είναι ο μικρός Αργύρης, γεννημένος στη Θεσσαλονίκη το 1929 σε μια οικογένεια προσφύγων από την Απολλωνιάδα (κωμόπολη κοντά στην Προύσα). Οι πρόσφυγες της περιοχής αυτής εγκαταστάθηκαν κοντά στα δυτικά τείχη και λίγο έξω από αυτά. Η οδός Απολλωνιάδος υπάρχει και σήμερα και έχει μια πορεία περίπου παράλληλη με την οδό Λαγκαδά, ξεκινώντας από την Αγία Νέστορος και ανηφορίζοντας προς τη Νεάπολη. Ο χρόνος, στον οποίο κινείται το μυθιστόρημα είναι ο Μεσοπόλεμος και η Κατοχή έως τις πρώτες μέρες μετά την φυγή των Γερμανών από την πόλη. Ο τόπος δράσης της ιστορίας είναι κυρίως η περιοχή γύρω από τα δυτικά τείχη και τον Πύργο του Κλαυδιανού, λίγο πάνω από το Καφαντάρη και κοντά στην Παναγία Φανερωμένη. Αυτός τουλάχιστον είναι ο πυρήνας, γιατί η ιστορία εξελίσσεται και σε αρκετά άλλα μέρη της πόλης, λίγο πιο μακρινά ή πιο κοντά.

Υπάρχουν πολλές ενδείξεις ότι το βιβλίο είναι αυτοβιογραφικό, η κοινή χρονολογία γέννησης του συγγραφέα με τον Αργύρη, ότι και οι δύο κατάγονται από προσφυγικές οικογένειες, η αγάπη τους για τη θάλασσα. Προσωπικά πιστεύω ότι ο Αργύρης είναι ο συγγραφέας, αλλά για λόγους, που αυτός επιλέγει δεν χρησιμοποιεί το δικό του όνομα. Το αν τα υπόλοιπα ονόματα των ηρώων (πχ ο πατέρας Θεμιστοκλής, η μητέρα Δωροθέα, ο θείος Αριστοτέλης κτλ) είναι αληθινά ή φανταστικά δεν το γνωρίζω. Οι αναφορές όμως σε μαγαζιά, τοποθεσίες, δρόμους και γεγονότα είναι αληθινές. Προσωπικά πιστεύω ότι ο Σαρίσχουλης διηγείται τις εμπειρίες του από τα παιδικά του χρόνια εντάσσοντας την ιστορική αλήθεια μέσα σε ένα μυθιστόρημα. Και από αυτήν την άποψη πρόκειται για ένα έργο, στο οποίο ο μύθος και η πραγματικότητα μπλέκονται άριστα μεταξύ τους.

Το βιβλίο χωρίζεται σε δύο ανισομερή κομμάτια, θα μπορούσε κάποιος να πει. Το πρώτο είναι το προπολεμικό, όταν η οικογένεια του Αργύρη χτίζει το σπίτι της και το μέλλον της, υπάρχει μια αισιοδοξία ότι με πολύ δουλειά θα μπορέσουν όλοι να προκόψουν. Αυτό το κομμάτι είναι και το μικρότερο σε έκταση. Το δεύτερο κομμάτι μιλάει για τον πόλεμο του ’40 και την Κατοχή, όταν η οικογένεια και ο Αργύρης αντιμετωπίζουν όλες τις δυσκολίες εκείνης της εποχής, την πείνα, την εξαθλίωση, τον φόβο. Ο Αργύρης είναι τα μάτια του συγγραφέα και βλέπει τις δολοφονίες, τον κόσμο, που πεθαίνει στους δρόμους, την τρομοκρατία των Ταγμάτων Ασφαλείας και τον στρατευμάτων κατοχής (Γερμανών και Βουλγάρων), τους προδότες, τους δοσίλογους, βλέπει τη Μαύρη Αγορά, τα παιδιά, που δουλεύουν για ένα κομμάτι ψωμί κα.

Στην «Οδό Απολλωνιάδος» υπάρχει όπως είπαμε η ιστορία και το μυθιστόρημα. Στην ιστορία εντάσσονται οι πληροφορίες για μαγαζιά της εποχής, γνωστά και άγνωστα. Ειδικά σχετικά με την τοπογραφία της περιοχής γύρω από την οδό Απολλωνιάδος, οι πληροφορίες είναι πολλές και σημαντικές. Επίσης υπάρχουν αναφορές σε πολλά γεγονότα, που συνέβησαν τόσο στον Μεσοπόλεμο, όσο και στην Κατοχή. Από τα γεγονότα, του Μάη του 1936, τους βομβαρδισμούς των Ιταλών, την είσοδο των Γερμανών, την έλευση των προσφύγων από την Βουλγαροκρατούμενη Ανατολική Μακεδονία, τον ξεριζωμό των Εβραίων της Θεσσαλονίκης και πάρα πολλά άλλα. Πρέπει να είναι από τα ελάχιστα μυθιστορήματα, στα οποία μπορεί να ανατρέξει ένας ιστορικός για να βρει σημαντικές πληροφορίες. Από την άλλη υπάρχει και η μυθιστορηματική χροιά του έργου, η οποία δεν υπολείπεται καθόλου σε αξία. Ρεαλιστικοί διάλογοι, μαεστρική δημιουργία χαρακτήρων, ζωντανή αφήγηση. Μόνο ένας άνθρωπος, που έχει ζήσει αυτά, που περιγράφει νομίζω θα μπορούσε να ακροβατεί με τέτοια ευκολία μεταξύ πεζογραφίας και ιστορικής αλήθειας.

Ο Σαρίσχουλης παίρνει θέση και για πολλά θέματα, τα οποία δεν τα πολυσυζητάμε. Πέρα από την καταδίκη για τον ξεριζωμό των Εβραίων, μιλάει κατακριτικά για τη στάση των χωρικών στην επαρχία, οι οποίοι εκμεταλλεύονταν με άθλιο τρόπο την εξαθλίωση των κατοίκων των πόλεων και πουλούσαν τις τροφές για περιουσίες ολόκληρες. Κατακρίνει τη στάση των πολιτών, που αμέσως μετά το άδειασμα των σπιτιών των Εβραίων, αυτοί έτρεξαν να λεηλατήσουν τα σπίτια τους. Στέκεται προβληματισμένος στη στάση των ανταρτών αμέσως μετά την απελευθέρωση και τα όσα επακολούθησαν. Για την εποχή, που είχε πρωτοβγεί το βιβλίο, τέτοιες αναφορές ήταν σπάνιες και πολλά θέματα του βιβλίου «απαγορεύονταν» να συζητηθούν.

Προσωπικά βρήκα το βιβλίο εξαιρετικό. Τις 476 σελίδες του τις διάβασα μέσα σε ένα Σαββατοκύριακο. Μου έκαναν πολύ θετική εντύπωση τόσο η πεζογραφική δεινότητα του συγγραφέα, όσο και το πλήθος των ιστορικών στοιχείων, που υπάρχουν στο έργο. Ο Σαρίσχουλης ανήκει στη γενιά του Γιώργου Ιωάννου και έζησε την Κατοχή στα παιδικά του χρόνια, με αποτέλεσμα τα γεγονότα αυτής να έχουν μείνει χαραγμένα στο μυαλό του περισσότερο από κάθε τι άλλο. Είναι από τα λίγα μυθιστορήματα, που έχουν τόσο μεγάλη ιστορική αξία και πιστεύω ότι αξίζει να διαβαστεί από κάθε Θεσσαλονικέα και ακόμη περισσότερο από άτομα, που μεγάλωσαν ή μεγαλώνουν στη σημερινή Οδό Απολλωνιάδος.

 

Σχολιάστε

Filed under Συγγραφείς, ΣΑΡΙΣΧΟΥΛΗΣ, Θανάσης

Ένα από τα καλύτερα μυθιστορήματα με θέμα το Ολοκαύτωμα των Εβραίων Θεσσαλονικέων

%cf%83%ce%ac%cf%81%cf%89%cf%83%ce%b7_20161110

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Ο θείος Αβραάμ μένει πάντα εδώ

Συγγραφέας: Έλενα Χουζούρη

Έκδοση: Πατάκη (2016)

ISBN: 978-960-16-7044-7

Τιμή: Περίπου €12

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Πριν λίγες μέρες παρουσιάστηκε από τη Vivlioniki μία νουβέλα, στην οποία η πρωταγωνίστρια επέστρεφε στη Θεσσαλονίκη για να βρει στοιχεία για το παρελθόν της, το οποίο είχε σχέση με το χαμό των Εβραίων Θεσσαλονικέων κατά την περίοδο της Κατοχής (περισσότερα μπορείτε να διαβάσετε εδώ). Το βιβλίο της σημερινής ανάρτησης έχει την ίδια ας πούμε φόρμα και πρόκειται για ένα από τα καλύτερα μυθιστορήματα, που έχω διαβάσει και το οποίο έχει θέμα το Ολοκαύτωμα των Εβραίων της πόλης μας.

Η έκδοση είναι απλή, λιτή και όμορφη. Το εξώφυλλο είναι μία φωτογραφία σε μια παραλία κάπου, σίγουρα όχι στη Θεσσαλονίκη, ίσως στο Τελ Αβίβ. Ευανάγνωστο, πυκνό κείμενο, καλή ποιότητα χαρτιού, αξιοπρεπέστατη δουλειά για μυθιστόρημα.

Τη Χουζούρη την γνωρίσαμε στη Vivlioniki μέσα από μία μελέτη, που είχε κάνει για τον Γιώργο Ιωάννου. Αυτό δεν είναι το πρώτο της λογοτεχνικό βιβλίο πάντως, έχεις ασχοληθεί και στο παρελθόν με μυθιστορήματα, αλλά και με ποίηση.

Η υπόθεση έχει να κάνει με την επίσκεψη της Αλίζας, φοιτήτριας στο Τελ Αβίβ, στη Θεσσαλονίκη, πόλη, στην οποία μεγάλωσε η γιαγιά της Λούνα. Ο επίσημος λόγος είναι η έρευνα για το μεταπτυχιακό της, το οποίο βασίζεται στη ζωή του Αβραάμ Μπεναρόγια, του ηγέτη της Φεντερασιόν και μίας από τις σπουδαιότερες μορφές του εργατικού κινήματος στη χώρα μας (αυτός είναι και ο «θείος Αβραάμ» του τίτλου). Αλλά η επίσκεψη έχει να κάνει επίσης με την εύρεση πληροφοριών σχετικά με το παρελθόν της γιαγιάς της, που ξεκινά από τρεις φωτογραφίες και ένα χειρόγραφο, που κληρονομεί η γιαγιά Λούνα στην εγγονή της μετά τον θάνατό της. Τα όσα ανακαλύπτει η Αλίζα είναι συνταρακτικά, φωτίζουν όχι μόνο το μακρινό παρελθόν, αλλά και πράγματα σχετικά με τη δική της ζωή της, τη σχέση με τη μητέρα της, τους λόγους για τους οποίους η γιαγιά της φερόταν όπως φερόταν και άλλα πολλά.

Η γραφή είναι ιδιαίτερα ζωντανή, σαν να υπάρχει μία κάμερα και ο αναγνώστης γίνεται σκηνοθέτης και παρακολουθεί το γύρισμα μίας ταινίας. Άλλες φορές μετά το κείμενο γυρνάει σε μία αφήγηση, που ενώ αποκτά χαρακτήρα χειμάρρου, εν τούτοις δεν κουράζει τον αναγνώστη, αντίθετα σε πάρα πολλά σημεία τον καθηλώνει (ειδικά η επίσκεψη της Αλίζας με τον Μάρκο στο σπίτι της αδελφής του Παύλου και τα όσα γίνονται εκεί είναι εξαιρετικά τόσο ως προς τη γραφή, όσο και ως προς την κλιμάκωση της υπόθεσης…περισσότερες πληροφορίες στο βιβλίο, να μην σας χαλάσω την υπόθεση).

Η Χουζούρη ναι μεν γράφει ένα μυθιστόρημα, αλλά αναφέρεται και σε ιστορικά γεγονότα. Και ενώ πάντα ελοχεύει ο κίνδυνος να μην ταιριάζουν αυτά τα δύο, η συγγραφέας τα παντρεύει με τέτοιο τρόπο, ώστε να κρατιέται αμείωτο το ενδιαφέρον. Πολλές φορές δυστυχώς στα ιστορικά μυθιστορήματα οι συγγραφείς απλά αντιγράφουν ιστορικά βιβλία και ο λόγος των βιβλίων αυτών δεν μπορεί να ταιριάξει με τη λογοτεχνική γραφή, εδώ αντιθέτως έχουμε άριστο συγχρονισμό μύθου και πραγματικότητας.

Κάτι, που αξίζει να σημειωθεί, είναι ότι η Χουζούρη δεν ασχολείται μόνο με το Ολοκαύτωμα των Εβραίων Θεσσαλονικέων, κάτι, που έχουμε δει να γίνεται σε αρκετά λογοτεχνικά κείμενα, αλλά πάει ένα βήμα παραπέρα, μιλάει για τις ευθύνες του ντόπιου πληθυσμού, για την αδικία, που ακολούθησε μετά το τέλος του πολέμου και την αρπαγή των περιουσιών από τους καλοθελητές, μιλάει για τις σχέσεις Εβραίων και Χριστιανών πριν και μετά τον πόλεμο και την Κατοχή. Ερευνά επίσης τα τραύματα, που δημιουργήθηκαν όχι μόνο στη γενιά, που έζησε το Ολοκαύτωμα, αλλά και στην αμέσως επόμενη, στα παιδιά των επιζώντων των στρατοπέδων συγκεντρώσεως. Δεν μασάει τα λόγια της και αποδίδει ευθύνες, καταρρίπτει μύθους, μιλάει ανοιχτά για θέματα ταμπού και κάνει το μυθιστόρημα αντικείμενο συζήτησης, πράγμα, που κάποιος αναγνώστης συνήθως συναντά σε καθαρά ιστορικά κείμενα και μελέτες.

Η Θεσσαλονίκη φυσικά πρωταγωνιστεί, με πολλές αναφορές σε δρόμους και μαγαζιά της πόλης, παλιές ονομασίες αλλά και σύγχρονες, τόπος μαρτυρίου, αλλά και πατρίδα για αυτούς, που χάθηκαν, αλλά και για αυτούς, που έρχονται να βρούνε τις ρίζες τους.

Προσωπικά βρήκα το βιβλίο εξαιρετικό, τόσο ως προς την ιστορική του προσέγγιση, όσο και ως προς το λογοτεχνικό του στοιχείο. Πολύ δυνατό μυθιστόρημα, γραφή ιδιαίτερη, που ταιριάζει με το θέμα, που διάλεξε η Χουζούρη, ιστορική μελέτη σε βάθος και όχι επιφανειακή, ανατροπές, συγκίνηση, από τα καλύτερα νομίζω μυθιστορήματα, που έχουν κυκλοφορήσει μέσα στο 2016, σας το συνιστώ ανεπιφύλαχτα.

3 Σχόλια

Filed under Συγγραφείς, ΧΟΥΖΟΥΡΗ, Έλενα

Ένα φωσκολικό μυθιστόρημα, που διαδραματίζεται στη Σαλονίκη

%cf%83%ce%ac%cf%81%cf%89%cf%83%ce%b7_20160912

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Οδός Ελπίδος

Συγγγραφέας: Άννα Σάγου-Βακαλούδη

Έκδοση: Οσελότος (2015)

ISBN: 978-960-564-323-2

Τιμή: Περίπου €12

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Η ιστορία της Θεσσαλονίκης έχει εμπνεύσει πολλούς συγγραφείς, παλαιότερους και νεώτερους και πιθανότατα θα συνεχίσει να τους δίνει υλικό για πολλά πολλά χρόνια. Η σημερινή ανάρτηση μιλάει για ένα ακόμη μυθιστόρημα, το οποίο κινείται χρονικά στη Θεσσαλονίκη της Κατοχής και του σήμερα.

Η έκδοση είναι απλή, χωρίς κάτι το ιδιαίτερο. Το εξώφυλλο κοσμείται από έναν πίνακα της Ελένης Σταθοπούλου. Κείμενο ευανάγνωστο. Πρόκειται για μία αυτοέκδοση, δηλαδή ο εκδοτικός οίκος δίνει την υποστήριξη στη συγγραφέα για να εκδώσει το έργο της. Με αυτόν τον τρόπο όλο και περισσότεροι συγγραφείς μπορούν να δούνε το βιβλίο τους στα ράφια ενός βιβλιοπωλείου, γεγονός, που ιδιαίτερα για ερασιτέχνες της γραφής είναι πολύ σημαντικό.

Το βιβλίο έχει στοιχεία ιστορικού μυθιστορήματος. Μία γυναίκα κατά τη διάρκεια της Κατοχής αναγκάζεται να δώσει το παιδί της για υιοθεσία. Μετά από πολλά χρόνια οι συμπτώσεις της ζωής θα φέρουν αποκαλύψεις και συναντήσεις σε άτομα, που σχετίζονται με αυτήν την υιοθεσία. Έρωτες, οικογενειακά δράματα και ίχνη ιστορίας συμπληρώνουν την υπόθεση του έργου.

Η γραφή της συγγραφέως είναι πολύ απλή, απλοϊκή θα έλεγα. Υπάρχει μια συνεχής αφήγηση, που ίσως κουράζει σε κάποια σημεία. Το ύφος είναι «φωσκολικό» και περιέχει στοιχεία από τις ταινίες δράματος του παλιού ελληνικού κινηματογράφου με πρωταγωνιστές τον Νίκο Ξανθόπουλου, τη Μάρθα Βούρτση, τον Βασίλη Καΐλα και την Άντζελα Ζήλεια. Ειδικά η σκηνή, όπου η νονά αναγνωρίζει το χαμένο βαφτιστήρι της μπορεί να τη φανταστεί ο αναγνώστης σε ασπρόμαυρο φόντο και μουσική υπόκρουση κάποιο τραγούδι του Καζαντζίδη.

Βέβαια η συγγραφέας, όπως είπαμε και νωρίτερα, δεν είναι επαγγελματίας συγγραφέας, προφανώς τη γοητεύει το βιβλίο και θέλησε να φτιάξει και αυτή κάτι με το όνομά της, το οποίο θα μείνει. Από αυτήν την άποψη σέβομαι και εκτιμώ την προσπάθειά της, άσχετα αν προσωπικά δεν μου άρεσε το βιβλίο. Γίνονται αρκετές αναφορές σε διάφορα σημεία της σύγχρονης Θεσσαλονίκης, μαγαζιά και μνημεία. Αυτό, που κάνει εντύπωση είναι ότι η Σάγου-Βακαλούδη μεγάλωσε, σπούδασε και ζει στην Αθήνα και γράφει ένα βιβλίο, που διαδραματίζεται στη Θεσσαλονίκη. Η αγάπη της για την πόλη μας την οδηγεί να πλουτίσει τη βιβλιογραφία της Θεσσαλονίκης με ένα ακόμη μυθιστόρημα. Η οδός Ελπίδος πάντως μπορεί να μην υπάρχει στην Άνω Πόλη, αλλά στο κάτω κάτω της γραφής δεν έχει και καμία ιδιαίτερη σημασία.

Αν σας αρέσουν οι ιστορίες με happy ending και βλέπετε το «Πάμε Πακέτο» στην τηλεόραση συνεχώς, πιθανότατα θα σας αρέσει και αυτό το βιβλίο.

 

1 σχόλιο

Filed under Συγγραφείς, ΣΑΓΟΥ-ΒΑΚΑΛΟΥΔΗ, Άννα

Η Θεσσαλονίκη στις αρχές του 20ου αιώνα μέσα από τη γραφή του Αλμπέρτο Εσκενάζη

001

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Πρώτη κραυγή της σιωπής – Σπίθα

Συγγραφέας: Αλμπέρτο Εσκενάζη

Έκδοση: Μονοπάτι (2016)

ISBN: 978-618-82598-0-5

Τιμή: Περίπου €18

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Από τα πιο αγαπημένα λογοτεχνικά είδη πολλών αναγνωστών αποτελεί το ιστορικό μυθιστόρημα, γεγονός, που φαίνεται εύκολα από τα ευπώλητα και τα best sellers των βιβλιοπωλείων. Ειδικά για τη Θεσσαλονίκη, η πολυτάραχη ιστορία της και το πολύχρωμο μωσαϊκό φυλών και εθνοτήτων, που πέρασε ή έζησε στην πόλη μας, την κάνει ιδανικό σκηνικό για τέτοιου είδους βιβλία. Η σημερινή ανάρτηση θα ασχοληθεί με ένα από τα τελευταία ιστορικά μυθιστορήματα, που γράφτηκαν για τη Θεσσαλονίκη.

Η έκδοση είναι απλή, χωρίς κάτι το ιδιαίτερο. Μαύρο εξώφυλλο, που το κοσμεί μία προσωπογραφία της γιαγιάς του συγγραφέα από το 1927. Ευανάγνωστο κείμενο, με αρκετά λάθη όμως και κακή επιμέλεια σε γενικές γραμμές. Αναφέρεται ότι πρόκειται για τη Β’ έκδοση του βιβλίου, αλλά δεν γνωρίζω περισσότερα για την Α’ έκδοση του έργου.

Η υπόθεση του βιβλίου εξελίσσεται στην Οθωμανική Θεσσαλονίκη κυρίως, από το 1908 και την Επανάσταση των Νεότουρκων έως το 1912 και την είσοδο του Ελληνικού στρατού στην πόλη. Πρωταγωνιστές είναι πολλοί και διάφοροι: Η Εβραϊκή οικογένεια Μπουρλά και κυρίως η γιαγιά Νόνα, ο πατέρας Σολομών, η κόρη Εσθήρ και οι γιοι Νταβίκος και Μωσέ. Ο μουσουλμάνος Μεχμέτ, κατάσκοπος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, που έρχεται να εγκατασταθεί στη Θεσσαλονίκη. Αλλά και ιστορικά πρόσωπα, όπως ο Μουσταφά Κεμάλ Ατατούρκ, η Ρόζα Εσκενάζη, ο Αβραάμ Μπεναρόγια, που επίσης παίρνουν μέρος στη δράση του έργου. Οι μοίρες των ηρώων θα τους φέρουν κοντά και θα μπλεχτούν οι ζωές τους σχηματίζοντας την πλοκή του έργου.

Έρωτες, δολοπλοκίες, δολοφονίες, ιστορικά γεγονότα, που επηρεάζουν τις ζωές των ηρώων, μικρά και μεγάλα συμβάντα σε ένα μίξερ με αποτέλεσμα, που εμένα προσωπικά δεν με εντυπωσίασε. Ο Εσκενάζη φαίνεται να έχει κάνει μια ιστορική μελέτη την οποία προσπάθησε να χωρέσει στην πλοκή του με τρόπο όμως, που δείχνει βεβιασμένος. Είναι νομίζω αυτή η μεγάλη δυσκολία στη συγγραφή ενός ιστορικού μυθιστορήματος, το να συνδυάσεις την ιστορία με την μυθοπλασία με τέτοιο τρόπο, ώστε να μην φαίνεται η διαφορά και η ροή των γεγονότων να είναι τέτοια, ώστε το κείμενο να κυλάει ομαλά, χωρίς να νομίζεις ότι τη μια στιγμή διαβάζεις ιστορική μελέτη και την επόμενη μυθιστορηματικό πεζό.

Δεν είναι η πρώτη φορά, που στη Vivlioniki παρουσιάζεται έργο του Εσκενάζη, είχαμε δει παλαιότερα και ένα ακόμη βιβλίο του με τίτλο «Το άρωμα της πόλης«. Και εκεί, όπως και εδώ προσωπικά με ενοχλεί το χιούμορ βγαλμένο από βιντεοταινίες του ’80 και οι φωσκολικές περιγραφές και διάλογοι. Ειδικά στα σημεία, όπου περιγράφονται τα ρεψίματα και οι πορδές κάποιων ηρώων ή ο τρόπος, που τρώνε για να γελάσει ο αναγνώστης, σκέφτομαι τι μπορεί να σκεφτόταν ο συγγραφέας εκείνη τη στιγμή και αποφάσισε να βάλει τέτοια στοιχεία σε ένα μυθιστόρημα…

Στην εισαγωγή του έργου ο Εσκενάζη λέει πως αυτό είναι το πρώτο βιβλίο και θα ακολουθήσουν άλλα τέσσερα για να κλείσει η καταγραφή του 20ου αιώνα της Θεσσαλονίκης. Είμαι σίγουρος πως το επόμενο βιβλίο θα είναι καλύτερο, γιατί δύσκολα μπορώ να φανταστώ πόσο χειρότερο θα είναι…

Σχολιάστε

Filed under ΕΣΚΕΝΑΖΗ, Αλμπέρτο, Συγγραφείς

Ένα μυθιστόρημα για τους ηττημένους Ζηλωτές

Σάρωση_20160526

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Το άλας της γης

Συγγραφέας: Ισμήνη Καπάνταη

Έκδοση: Καστανιώτης (2002)

ISBN: –

Τιμή: –

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Η Βυζαντινή Θεσσαλονίκη, αν και χρονικά αποτελεί τη μεγαλύτερη περίοδο ιστορικά της πόλης, δεν έχει να παρουσιάσει πολλά ιστορικά μυθιστορήματα, που να διαδραματίζονται σε αυτήν. Στη σημερινή ανάρτηση θα μιλήσουμε για ένα από αυτά, που μας μεταφέρει χρονικά στην εποχή του Κινήματος των Ζηλωτών και φυσικά στη Θεσσαλονίκη.

Η έκδοση, που έχω εγώ είναι μέτρια. Βέβαια το αντίτυπο το δικό μου είχε κυκλοφορήσει ως ένθετο της εφημερίδας Έθνος το 2012 και φαντάζομαι πως για λόγους οικονομίας η ποιότητα του χαρτιού είναι ψιλοάθλια. Το βιβλίο κυκλοφορεί σε πολύ καλύτερη έκδοση στα βιβλιοπωλεία από τον Καστανιώτη, με τιμή περίπου €13 και ISBN 960-03-3220-7.

Όπως ανέφερα και νωρίτερα, λίγα είναι τα μυθιστορήματα, που οι συγγραφείς τους τα τοποθετούν στη Βυζαντινή Θεσσαλονίκη. Στη Vivlioniki έχουμε παρουσιάσει στο παρελθόν ένα της Πηνελόπης Μαξίμου, που διαδραματίζεται στα χρόνια της άλωσης της Θεσσαλονίκης από τους Νορμανδούς και ένα του Νίκου Ματσούκα, που διαδραματίζεται, όπως και το σημερινό μυθιστόρημα, στα χρόνια του Κινήματος των Ζηλωτών. Κανένα από τα δύο δεν με είχε εντυπωσιάσει, οφείλω να ομολογήσω.

Το έργο της Καπάνταη ξεκινάει με μια μικρή εισαγωγή, όπου η συγγραφέας μιλάει για την ιστορία του Κινήματος των Ζηλωτών και τα γεγονότα, που το στιγμάτισαν από το 1342 έως το 1350 και την κατάληψη της πόλης από τα στρατεύματα του αυτοκράτορα Ιωάννη Καντακουζηνού.

Το έργο αποτελείται κυρίως από 3 μονολόγους, της Ξένης, του Μάρκου και της Μελανίας. Η Ξένη έχει βρεθεί στη Θεσσαλονίκη, ως φιλοξενούμενη στο σπίτι των Ευγενικών, αρχόντων της πόλης και μακρινών συγγενών της. Ο γιος της Μιχαήλ θα ηγηθεί του στρατού των Ζηλωτών, αλλά θα δολοφονηθεί μετά από προδοσία, θάνατο, που η Ξένη ποτέ δεν θα αποδεχτεί. Ηγετική φυσιογνωμία στο σπίτι των Ευγενικών η Ευγενία Ευγενικού, χαρακτήρας, που συζητιέται σε πολλά σημεία του βιβλίου. Ο Μάρκος είναι κι αυτός στην ηγετική ομάδα των Ζηλωτών, στον μονόλογό του χρονικά βρισκόμαστε μετά την ήττα του Κινήματος, ενώ προσπαθεί να σωθεί από τους διώκτες του. Η Μελανία είναι ξαδέρφη του Μάρκου και στον μονόλογό της χρονικά βρισκόμαστε αρκετά χρόνια μετά τα γεγονότα, ουσιαστικά η Μελανία με τη διήγησή της θα απαντήσει στα ερωτήματα, που μπορεί να έχει ο αναγνώστης καθώς διαβάζει το βιβλίο.

Σε πολλά σημεία χρησιμοποιούνται λέξεις, που υπήρχαν στην καθημερινότητα των Βυζαντινών, από ενδυμασίες, ονόματα λουλουδιών, αντικείμενα κα. Γενικά νομίζω ότι η προσπάθεια της Καπάνταη να μεταφέρει τον αναγνώστη στο κλίμα της εποχής είναι επιτυχής. Υπάρχουν αναφορές σε ιστορικά πρόσωπα, τα οποία κινούνται παράλληλα με τους πρωταγωνιστές του έργου.

Η γλώσσα είναι απλή, κατανοητή, με μια λυρικότητα σε κάποια σημεία. Υπάρχουν και στοιχεία αρχαίας τραγωδίας και στους τρεις μονολόγους, ενώ τραγικές μορφές θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν η Ξένη, ο Μάρκος και η Μελανία, ο καθένας για τους δικούς του λόγους. Χωρίς το κείμενο να γίνεται μελοδραματικό ή δακρύβρεχτο, η συγγραφέας νομίζω πετυχαίνει σε μεγάλο βαθμό την μεταφορά του κλίματος, που επικρατούσε. Το βιβλίο είναι μια ωδή στους ηττημένους του Κινήματος των Ζηλωτών.

Η Θεσσαλονίκη είναι παρούσα ως σκηνικό, δεν υπάρχουν τοπογραφικές αναφορές ιδιαίτερες, αλλά είναι ο τόπος, που διαδραματίζονται τα γεγονότα, τουλάχιστον τα περισσότερα. Οι Ζηλωτές άλλωστε αποτελούν ένα από τα σημαντικότερα κομμάτια της ιστορίας της πόλης, τα οποία χρήζουν ακόμη μεγάλης έρευνας, αν και οι πηγές μας σχετικά με αυτά είναι λίγες και ίσως όχι αντικειμενικές.

Σε αντίθεση με τα άλλα δύο βιβλία, που αναφέρθηκαν και επίσης μας ταξίδεψαν στη Βυζαντινή Θεσσαλονίκη, αυτό μου άρεσε πολύ. Απρόσμενα πολύ θα έλεγα, καθώς ξεκίνησα να το διαβάζω με προκατάληψη εξαιτίας των προηγούμενων εμπειριών μου. Η Καπάνταη προσφέρει ζωντανές αφηγήσεις, δραματοποιεί όσο πρέπει το κείμενο και ψυχογραφεί τους πρωταγωνιστές της μοναδικά. Επιλέγει να αναφερθεί σε πολλά ζητήματα μέσα από τους μονολόγους, πολιτικά, κοινωνικά και θρησκευτικά και δεν πέφτει στην παγίδα, που έχουν πέσει πολλά ιστορικά μυθιστορήματα, να «αντιγράφει» πηγές και να τις προσαρμόζει στην πλοκή της. Από τα βιβλία, που θα πρότεινα σε κάποιον να το διαβάσει.

2 Σχόλια

Filed under ΚΑΠΑΝΤΑΗ, Ισμήνη, Συγγραφείς

Τουρλού με Κατοχή, Αντίσταση και αναζήτηση του Αγίου Δισκοπότηρου

Σάρωση_20160511

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Η πόλη των αθώων

Συγγραφέας: Κατερίνα Καριζώνη

Έκδοση: Καστανιώτης (2016)

ISBN: 978-960-03-6011-0

Τιμή: Περίπου €14

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Ιστορικών μυθιστορημάτων συνέχεια, είδος ιδιαίτερα αγαπημένο από ό,τι φαίνεται στους αναγνώστες και ειδικότερα βιβλία, που έχουν σχέση με τη Θεσσαλονίκη. Μετά τα έργα της Μητσιάλη και του Τσιράκη, και η Καριζώνη κυκλοφόρησε πρόσφατα το δικό της ιστορικό μυθιστόρημα, το οποίο αποτελεί και θέμα της σημερινής ανάρτησης.

Η έκδοση είναι λιτή, απλή και όμορφη. Στο εξώφυλλο υπάρχει επιχρωματισμένη φωτογραφία από το προσωπικό αρχείο της συγγραφέως, υποθέτω κατά την περίοδο του Μεσοπολέμου (αν είναι του Μεσοπολέμου είναι άσχετη με την υπόθεση του έργου). Ευανάγνωστο κείμενο και σωστή επιμέλεια. Στο τέλος υπάρχει ενδεικτική βιβλιογραφία, στην οποία στηρίχτηκε η Καριζώνη για τη συγγραφή του βιβλίου.

Η ιστορία διαδραματίζεται στα χρόνια της Κατοχής και λίγο πιο μετά. Σύμφωνα με τη συγγραφέα βασίζεται σε αληθινές ιστορίες και σε μαρτυρίες ανθρώπων, που έζησαν την Κατοχή και την Αντίσταση. Τόποι δράσης είναι η Θεσσαλονίκη κυρίως, κάποια περίχωρά της και το Άγιο Όρος. Ουσιαστικά μιλάμε για δύο εντελώς διαφορετικές υποθέσεις, οι οποίες δεν σχετίζονται καθόλου και δεν μπορώ να καταλάβω τον λόγο για τον οποίο μπήκαν στο ίδιο βιβλίο.

  • Η πρώτη έχει κύριους πρωταγωνιστές την οικογένεια Καζαντζόγλου (Κώστας, Παγώνα και οι κόρες τους Τασούλα και Ρίτα) και έναν νεαρό φοιτητή νομικής, τον Άρη Αναγνωστάκο, ο οποίος γίνεται μέλος της Αντίστασης, στη συνέχεια της ΟΠΛΑ και καταλήγει αντάρτης στο βουνό. Η διήγηση μας ταξιδεύει στην Κατοχική Θεσσαλονίκη, με αναφορές στην πείνα, στις δυσκολίες, στον ξεριζωμό των Εβραίων Θεσσαλονικέων, στα τάγματα ασφαλείας και στην ΟΠΛΑ, στα μπλόκα και τις εκτελέσεις.
  • Η δεύτερη έχει κύριους πρωταγωνιστές τον Γερμανό βυζαντινολόγο Φραντς Ντέλγκερ, ο οποίος αναζητά το Άγιο Δισκοπότηρο και μοναχούς του Αγίου Όρους. Η διήγηση μας πηγαίνει στο χώρο της μοναστικής πολιτείας και στη Ναζιστική Γερμανία.

Όπως και στο πρώτο βιβλίο της Καριζώνη, που είχαμε παρουσιάσει στη Vivlioniki, υπάρχει έντονο το ερωτικό στοιχείο, στην περίπτωσή μας είναι μεταξύ του Άρη και της Τασούλας (κυρίως), αλλά και της Ρίτας με τον επονομαζόμενο «Μπετόβεν». Στο τέλος δε του έργου υπάρχει και μία σφήνα για έναν παλιό έρωτα της Παγώνας με κάποιον Βασίλη.

Το να κάτσει κάποιος να σχολιάσει τις ιστορικές αναφορές σε ένα μυθιστόρημα δεν έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς πρόκειται για λογοτεχνικό έργο και όχι μελέτη. Υπάρχουν ανακρίβειες, οι οποίες όμως δεν επηρεάζουν την πλοκή. Καλό πάντως θα ήταν να μην χρησιμοποιήσει κάποιος αυτό το βιβλίο της Καριζώνη για να σχολιάσει ιστορικά γεγονότα. Επίσης στα σημεία όπου το έργο μιλάει για νεκραναστάσεις, για εμφάνιση φαντασμάτων και ειδικότερα για την αναζήτηση του Αγίου Δισκοπότηρου στο Άγιο Όρος (ελληνική version του Indiana Jones…) καλό θα ήταν να μην σχολιάσουμε περισσότερα, όπως έχουμε πει πολλάκις, στο μυθιστόρημα ο καθένας γράφει ό,τι θέλει.

Το ύφος της Καριζώνη δεν με εντυπωσίασε, σε κάποια σημεία αγγίζει το Άρλεκιν, ενώ ούτε οι διάλογοι και η αφήγηση χαρακτηρίζονται από ζωντάνια. Προσπαθεί να εντάξει πολλά ιστορικά γεγονότα στο βιβλίο, από την οργάνωση της Αντίστασης έως τις διαφορές μεταξύ ΚΚΕ και τροτσκιστών, οπότε κάπως χάνεται η μπάλα.

Προσωπικά το βιβλίο δεν μου άρεσε. Πιστεύω πως η Καριζώνη είχε 3-4 ιδέες για βιβλίο και τις έμπλεξε μεταξύ τους για να ολοκληρωθεί τουλάχιστον μία ιστορία. Είναι το δεύτερο βιβλίο της, που έχω διαβάσει και νομίζω πως είναι χειρότερο από το πρώτο. Αν σας αρέσουν ιστορίες με λίγο έρωτα, λίγο ιστορία, λίγο δράμα και λίγο φαντασία, ίσως σας αρέσει.

Σχολιάστε

Filed under ΚΑΡΙΖΩΝΗ, Κατερίνα, Συγγραφείς

Ένα «ταραντινικό» μυθιστόρημα μυστηρίου με πολύ αίμα, βία και σεξ

Σάρωση_20160503

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Οι σφαίρες θα’χουν τ’όνομά σου αγαπημένη

Συγγραφέας: Γιάννης Τσιτσίμης

Έκδοση: Το τραμ (2000)

ISBN: –

Τιμή: Περίπου €10

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Η σημερινή ανάρτηση αφορά ένα βιβλίο περιπέτειας και μυστηρίου, θεματολογία σπάνια για βιβλία, που έχουν να κάνουν ως έναν βαθμό με την πόλη μας. Μας έρχεται από το 2000 και από τις εκδόσεις «Το τραμ», που έχουν συνδέσει το όνομά τους με μια σπουδαία λογοτεχνική μορφή της πόλης μας, τον Γιώργο Κάτο. Συγγραφέας του ο Γιάννης Τσιτσίμης και αυτό είναι το πρώτο του έργο, που παρουσιάζεται από τη Vivlioniki.

Η έκδοση είναι μέτρια προς κακή. Κεραμιδί χάρτινο εξώφυλλο, πολλά ορθογραφικά λάθη, σαν να μην κοίταξε κανείς το πρωτότυπο και έτσι όπως έστειλε το γραπτό ο συγγραφέας, έτσι τυπώθηκε. Πυκνογραμμένο κείμενο, ίσως άξιζε μία καλύτερη έκδοση. Από την άλλη βέβαια, το γεγονός ότι κυκλοφόρησε από «Το τραμ» το κάνει σημαντικό.

Η υπόθεση έχει να κάνει με την προσπάθεια μίας ομάδας να βρει ένα αρχαίο σκήπτρο, το οποίο είχαν αφήσει κατά την υποχώρησή τους οι Πέρσες μέσα σε κάποιο ορυχείο στο όρος Παγγαίο. Πρωταγωνιστής του βιβλίου ο Τζόνυ Μπ., δημοσιογράφος free lancer με μάλλον αποτυχημένη καριέρα, μπλέκεται ένα μοιραίο βράδυ σε μια συμμορία αρχαιοκαπήλων. Φυσικά στο έργο υπάρχει η μοιραία γυναίκα, όμορφη, σέξι, ικανή για τα πάντα, η Μαριτίνα. Αυτή κινεί ως έναν βαθμό τα νήματα και αποτελεί καταλύτη για πολλές εξελίξεις.

Όπως είπαμε και πριν, το βιβλίο έχει να κάνει με περιπέτεια και μυστήριο. Στον πρώτο τομέα υπάρχει μπόλικη βία στο έργο, σκηνές κινηματογραφικές, που κάπως θα θύμιζαν (σε λογικά πάντα πλαίσια…) σκηνές του Kill Bill του Ταραντίνο. Στον δεύτερο τομέα η υπόθεση μας ταξιδεύει χρονικά σε διάφορες στιγμές της ιστορίας, από τους Περσικούς Πολέμους έως τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, τον Εμφύλιο και φυσικά το σήμερα. Δεν υπάρχουν γρίφοι, αλλά η υπόθεση ξετυλίγεται σιγά σιγά και συνεχώς μαθαίνουμε νέα στοιχεία.

Στο κείμενο κυριαρχεί η αφήγηση, οι διάλογοι είναι καλούτσικα δουλεμένοι και δίδεται ως ένα αρκετά ικανοποιητικό βαθμό το περιβάλλον, που θέλει ο συγγραφέας. Για μυθιστόρημα οι χαρακτήρες όπως περιγράφονται είναι ικανοποιητικοί, ίσως περισσότερο θα ταίριαζαν για μία αμερικάνικη πόλη, παρά για τη Θεσσαλονίκη, αλλά αυτό δεν έχει στην τελική και τόση σημασία. Η περιγραφή του Berlin, του γνωστού μπαρ στη Χρυσοστόμου Σμύρνης είναι ίσως λίγο ακραία, αλλά όπως είπαμε και πριν, μιλάμε για μυθιστόρημα. Ο Τσιτσίμης χρησιμοποιεί ένα λογοτεχνικό εργαλείο, την παρουσίαση των πρωταγωνιστών στον αναγνώστη με τη μορφή ομολογίας. Το τέλος είναι καθαρά βγαλμένο από αμερικάνικη ταινία.

Νομίζω πως ο Τσιτσίμης έχει στο νου του περισσότερο το σινεμά, παρά το βιβλίο, πιστεύω δηλαδή πως ήθελε μάλλον να γράψει σενάριο ταινίας, παρά πεζογράφημα. Υπάρχει σε πολλά σημεία η ζωντάνια του κινηματογράφου, αλλά επίσης σε σημεία η υπόθεση χωλαίνει και κάνει κοιλιά η αφήγηση. Η ακραία βία, το μπόλικο σεξ, η αθυροστομία και τα ακραία συναισθήματα φτιάχνουν ένα περιβάλλον «ταραντινικό».

Η Θεσσαλονίκη στο βιβλίο είναι μία πόλη σκοτεινή, όπου το έγκλημα παραφυλάει σε κάθε γωνιά της, στα μπαρ της, στο λιμάνι, στις γειτονιές και στο κέντρο της. Υπάρχουν κάποιες τοπογραφικές αναφορές, αν και ποιο σπουδαίες βρίσκω αυτές για το Berlin.

Δεν μπορώ να πω ότι το βιβλίο με απογοήτευσε πλήρως, αλλά ούτε το ευχαριστήθηκα. Σαν ιδέα είναι πρωτότυπη και ο Τσιτσίμης καταπιάνεται με ένα είδος λογοτεχνίας, που δεν έχει ιδιαίτερη πέραση μεταξύ των Ελλήνων συγγραφέων. Υπάρχουν σημεία, που με κρατούσε σε αγωνία και κάποια άλλα, που μου φάνηκαν παγερά αδιάφορα. Δεν θα κάτσω να κρίνω για την αληθοφάνεια του κειμένου, μυθιστόρημα άλλωστε γράφει ο συγγραφέας. Ίσως να με επηρέασε η προχειρότητα της έκδοσης, ίσως ότι το βιβλίο «αμερικανοφέρνει» σε κάποια σημεία. Αξίζει πιστεύω την προσοχή σας, ειδικά αν σας αρέσουν τα βιβλία με μπόλικη βία και σεξ. Πιστεύω ότι δεν αξίζει πάντως τα €10.

Σχολιάστε

Filed under Συγγραφείς, ΤΣΙΤΣΙΜΗΣ, Γιάννης