Tag Archives: Μεσοπολεμος

Τα γεγονότα του Μάη του ’36 από τη σκοπιά του ΚΚΕ

img016

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Ο ηρωϊκός Μάης της Θεσσαλονίκης του ’36

Συγγραφέας: Συλλογικό έργο

Έκδοση: Σύγχρονη Εποχή (1976)

ISBN: –

Τιμή: –

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Μία από τις μαύρες σελίδες στην ιστορία της Θεσσαλονίκης στον 20ο αιώνα είναι τα γεγονότα του Μάη του 1936, με την πολύνεκρη απεργία των εργατών της πόλης μας. Αποτέλεσαν έμπνευση για ποιητές και ζωγράφους και επηρέασαν ως έναν βαθμό και τις πολιτικές εξελίξεις στη χώρα, ενώ παράλληλα έγιναν σημείο-σταθμός για την πορεία και του εργατικού κινήματος. Το βιβλίο της σημερινής ανάρτησης μιλάει για εκείνες τις μέρες, από την οπτική γωνιά του ΚΚΕ.

Η έκδοση είναι απλή, χωρίς κάτι το ιδιαίτερο. Στο εξώφυλλο η γνωστή εικόνα της Κατίνας Τούση να θρηνεί πάνω από το πτώμα του νεκρού γιου της. Υπάρχουν κάποιες φωτογραφίες στο βιβλίο, όχι καθαρές. Το βιβλίο επιμελήθηκε ο γνωστός μας στη Vivlioniki Σπύρος Κουζινόπουλος (μπορείτε να βρείτε βιβλία του εδώ, εδώ κι εδώ), ενώ για η σύνταξη του βιβλίου έγινε από την Κομματική Οργάνωση Θεσσαλονίκης του ΚΚΕ.

Οι συγγραφείς ορθά επιλέγουν να χαρακτηρίσουν το βιβλίο τους ως «χρονικό», καθώς το κύριο μέρος του βιβλίου μιλάει για τις ημέρες από τις 29 Απριλίου 1936, πρώτη μέρα της απεργίας των καπνεργατών έως τις 13 Μαΐου 1936, ημέρα κατά την οποία έγιναν δεκτά τα αιτήματα των καπνεργατών και έληξε η Πανελλαδική απεργία, που είχαν ορίσει οι δύο εργατικές συνομοσπονδίες της εποχής. Το βιβλίο χωρίζεται σε 6 κεφάλαια:

  • Στο 1ο κεφάλαιο γίνεται μια αναφορά σε ιστορικά γεγονότα, τα οποία οδήγησαν στο Μάη του ’36. Περιγράφονται οι πολιτικές εξελίξεις από τη δεκαετία του ’20, ο κοινωνικός αναβρασμός και οι οικονομικές συνθήκες στη χώρα μετά ιδιαίτερα το Κραχ του 1929.
  • Στο 2ο κεφάλαιο βλέπουμε τις εξελίξεις από την αρχή του 1936, ενώ περιγράφονται τα γεγονότα των πρώτων ημερών της απεργίας, έως τις 8 Μαΐου, όταν ναι μεν έχουμε επεισόδια και συμπλοκές διαδηλωτών με αστυνομία, αλλά ακόμη δεν έχουμε ανθρώπινα θύματα.
  • Στο 3ο κεφάλαιο διαβάζουμε για τα όσα έγιναν στις 9 Μαΐου 1936, ημέρα κατά την οποία η αστυνομία και παρακρατικοί κύκλοι επιτέθηκαν με σφαίρες στους διαδηλωτές με αποτέλεσμα τον θάνατο 9 ανθρώπων. Σε σχέση πάντως με το βιβλίο του Θέμου Κορνάρου για το ίδιο θέμα υπάρχουν κάποιες διαφορές στα ονόματα των νεκρών (Τάσος Τούσης, Αναστασία Καρανικόλα, Ίντο Γιακόβ Σρεννόρ, Γιάννης Πανόπουλος, Δημήτρης Αγλαμίδης, Σαλβατώρ Ματαράσσο, Δημήτρης Λαϊλάνης, Σταύρος Διαμαντόπουλος και Μανώλης Ζαχαρίου αναφέρονται εδώ). Υπάρχουν πάντως πηγές, οι οποίες ανεβάζουν τον αριθμό των θυμάτων σε 12, κάποιες μιλάνε για 16, ενώ υπάρχει και δημοσίευμα του Ριζοσπάστη, το οποίο μιλούσε για 30.
  • Στο 4ο κεφάλαιο περιγράφονται τα όσα επακολούθησαν τις επόμενες μέρες, με την κηδεία των θυμάτων, τις αντιδράσεις στην Αθήνα, όταν πλέον φαινόταν πως τα γεγονότα δεν είναι μια τοπική ατζέντα και μόνο, αλλά αφορούν όλους τους εργάτες της χώρας, έως τις συλλήψεις πολλών μελών του εργατικού κινήματος, τις φυλακίσεις και τις εξορίες.
  • Στο 5ο κεφάλαιο γίνεται μια προσπάθεια κριτικής στη στάση του ΚΚΕ εκείνες τις μέρες, αναφορά σε λάθη, τα οποία αν δεν γίνονταν ίσως το αποτέλεσμα της απεργίας να ήταν διαφορετικό.
  • Στο 6ο και τελευταίο κεφάλαιο υπάρχουν αναμνήσεις κάποιων στελεχών του ΚΚΕ, τα οποία είχαν παίξει πρωταγωνιστικό ρόλο στο Μάη του ’36. Πρόκειται για τους Χαράλαμπο Μελαφενίδη, Κώστα Παπαβασιλείου και Μιχάλη Σινάκου.

Το βιβλίο έχει αρκετά και ενδιαφέροντα στοιχεία, άσχετα από το γεγονός ότι πρόκειται για μία κομματική έκδοση, που είχε καθαρά προπαγανδιστικό στόχο. Τουλάχιστον είναι μια αφήγηση για το πώς είδε το ΚΚΕ τα γεγονότα εκείνα και πώς τα έκρινε. Οι συντάκτες του κειμένου επιλέγουν μόνο αποσπάσματα του Ριζοσπάστη για να περιγράψουν τα γεγονότα, φτάνουν στην υπερβολή για μένα, ότι η απεργία θα μπορούσε να ρίξει την Κυβέρνηση Μεταξά της εποχής, καταλήγουν δε στον παραλληλισμό των γεγονότων του ’36 με την κατάσταση, που επικρατούσε στη χώρα το 1976, χρονιά πρώτης κυκλοφορίας του βιβλίου (έχω δει επανεκδόσεις σε μεταγενέστερα χρόνια).

Άσχετα από τις πολιτικές πεποιθήσεις ενός ατόμου, πιστεύω πως για κάποιον, που θέλει να μάθει κάποια πράγματα για τον Μάη του ’36, το βιβλίο αυτό έχει πολλά να πει, κάποια δε αρκετά σημαντικά. Δεν κυκλοφορεί πια, η Σύγχρονη Εποχή προχώρησε στην επανέκδοση του βιβλίου του Θέμου Κορνάρου, όπως είπαμε και πριν. Μπορείτε πιστεύω να το βρείτε σε παλαιοβιβλιοπωλεία, σε τιμή, που κυμαίνεται από €10 έως €35. Προσωπικά το βρήκα με μόλις €2, μια τιμή κοντά στα €5 μου φαίνεται λογική.

Advertisements

Σχολιάστε

Filed under Συγγραφείς, ΣΥΛΛΟΓΙΚΟ ΕΡΓΟ

Άλλο ένα μυθιστόρημα με απαγορευμένους έρωτες και μπόλικη ιστορία της Θεσσαλονίκης

Σάρωση_20170614

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Γλυκιά καλοκαιριάτικη βραδιά

Συγγραφέας: Λία Μεγάλου-Σεφεριάδη

Έκδοση: Καστανιώτης (2002)

ISBN: 960-03-3067-0

Τιμή: Περίπου €15

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Έχω χάσει τον λογαριασμό με τα μυθιστορήματα, που μπλέκουν την ιστορία της Θεσσαλονίκης με κάποιον απαγορευμένο έρωτα. Η συνταγή αυτή δεν είναι φυσικά σημερινή, αλλά τείνει να γίνει κλασσική για τη συγγραφή ενός πεζογραφήματος. Το σημερινό βιβλίο γράφτηκε πριν περίπου 20 χρόνια και μπορεί να θεωρηθεί ο πρόγονος πολλών σημερινών βιβλίων, καθώς έχει πολύ έρωτα, πολύ ιστορία, δράματα και δυσκολίες των πρωταγωνιστών, με σκηνικό την πανέμορφη πόλη μας.

Η έκδοση είναι η κλασσική του Καστανιώτη, έχουν βγει εκατοντάδες βιβλία του με αυτή τη φόρμα. Στο εξώφυλλο η μητέρα της συγγραφέως (μάλλον) Μαρίκα Μέγαλου, σε μια από τις κλασσικές πόζες, που έπαιρναν οι γυναίκες για να φωτογραφηθούν κατά τη διάρκεια του Μεσοπολέμου (από το 1936 η φωτογραφία). Ευανάγνωστο κείμενο, αξιοπρεπής έκδοση στο σύνολό της. Το βιβλίο κυκλοφόρησε αρχικά το 1999 μάλλον, ενώ η έκδοση, που έχω εγώ είναι η 8η.

Κύριοι πρωταγωνιστές του έργου είναι η Υβόν και ο Δημήτρης. Η Υβόν είναι η κόρη ενός πλούσιου Εβραίου έμπορου, ενώ ο Δημήτρης είναι ένας πρόσφυγας από την Καλλίπολη. Η ιστορία μας ξεκινάει το 1931, οι πρόσφυγες πλέον έχουν ως έναν βαθμό ορθοποδήσει και προσπαθούν να ξαναχτίσουν τη ζωή τους και ο Δημήτρης βλέπει μια μέρα στη βιτρίνα ενός φωτογραφείου μία εικόνα της Υβόν και την ερωτεύεται παράφορα. Η Υβόν εκείνη την εποχή είναι όμως ερωτευμένη με έναν άλλον άντρα, τον Σαμ. Όταν θα ανταμώσουν θα γεννηθεί ένας δυνατός έρωτας, του οποίου την εξέλιξη παρακολουθούμε στο βιβλίο. Χρονικά το έργο κινείται από το 1931 έως το 1945, Μεσοπόλεμος και Κατοχή δηλαδή. Παράλληλα με αυτήν την κεντρική ιστορία υπάρχουν και άλλες μικρότερες, οι οποίες άλλες φορές είναι άσχετες και άλλες φορές σχετικές με την κύρια εξέλιξη του έργου. Το τραγικό τέλος στην ιστορία έρχεται από εκεί, που δεν το περιμένεις και δεν μπορείς να καταλάβεις και το γιατί επιλέχθηκε ένα τέτοιο φινάλε.

Λογοτεχνικά το βιβλίο μου φάνηκε μέτριο προς κακό. Υπάρχει φαντάζομαι μια αρχική ιδέα στη συγγραφέα, η οποία ξεκινάει με κάποιο τρόπο, στη συνέχεια βαλτώνει, κάπως πρέπει να προχωρήσει το βιβλίο, αλλά φαίνεται πως αυτό γίνεται με δυσκολία. Για κάποιο λόγο όλοι οι άντρες πρωταγωνιστές ξενοπηδάνε (ο μπαμπάς της Υβόν έχει επίσημη ερωμένη και άλλες μικρότερες, ο Δημήτρης κοιμάται με τη γυναίκα ενός συνεργάτη του, ο Σαμ έχει «πεταλουδίτσες» στο Παρίσι, ο εραστής της αδελφής της Υβόν έχει επίσης παράνομο δεσμό). Η γλώσσα και το ύφος της Μέγαλου δεν συναρπάζει και από ένα σημείο και έπειτα το βιβλίο προχωράει πολύ δύσκολα. Τα πρόσωπα και οι χαρακτήρες πιστεύω θα μπορούσαν να αναπτυχθούν καλύτερα και πληρέστερα.

Τι το ενδιαφέρον λοιπόν έχει το βιβλίο; Μπορεί λογοτεχνικά να μην μου άρεσε, έχει όμως πολλές και ενδιαφέρουσες πληροφορίες για τη Θεσσαλονίκη του Μεσοπολέμου, τόσο σε τοπογραφικά στοιχεία, όσο και σε ιστορικά γεγονότα. Αν προσπαθήσει κάποιος να ξεχωρίσει το μυθιστόρημα από την αλήθεια, μπορεί να βρει σημαντικές αναφορές σχετικές με την ιστορία της πόλης.

Προσωπικά το βιβλίο στο σύνολό του δεν μου άρεσε και δεν θα το συνιστούσα σε κάποιον. Αν πάλι σας γοητεύουν ιστορίες με έρωτα, ίντριγκα, «- πατέρα τον θέλω, – δεν στο επιτρέπω, θα σε αποκληρώσω!, – τον αγαπώ!» και τα σχετικά, ίσως σας αρέσει. Σε παλαιοβιβλιοπωλεία έχει το βιβλίο στην τιμή περίπου των €4.

Σχολιάστε

Filed under ΜΕΓΑΛΟΥ-ΣΕΦΕΡΙΑΔΗ, Λία, Συγγραφείς

Θεσσαλονίκη, Poselli, Μεσοπόλεμος μέσα από τις αναμνήσεις της εγγονής του

Σάρωση_20160622

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Ο Vitaliano Poselli της Θεσσαλονίκης

Συγγραφέας: Ζωρζέττα Ποζέλλι

Έκδοση: University Studio Press (2002)

ISBN: 960-12-1141-1

Τιμή: Περίπου €20

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Το όνομα Ποζέλλι έχει συνδεθεί με την ιστορία της Θεσσαλονίκης και πιο συγκεκριμένα με την αρχιτεκτονική μερικών από τα σπουδαιότερα κτίρια, που κοσμούν την πόλη μας. Ο Ιταλός αρχιτέκτονας έζησε και εργάστηκε στη Θεσσαλονίκη από τα τέλη του 19ου αιώνα (1888) έως το θάνατό του στις 23 Σεπτεμβρίου του 1918. Το βιβλίο της σημερινής ανάρτησης μιλάει για τη ζωή του, το έργο του και για πολλά άλλα πράγματα, που συνέβησαν στην πόλη μας κυρίως στο πρώτο μισό του 20ου αιώνα.

Η έκδοση είναι καλή, με πολλές φωτογραφίες τόσο από το προσωπικό αρχείο της συγγραφέως όσο και από άλλες πηγές. Πρόκειται για βιβλίο, που βασίστηκε στο χειρόγραφο της εγγονής του Ποζέλλι, οπότε δεν υπάρχει βιβλιογραφία, ούτε μιλάμε για μία ιστορική μελέτη, περισσότερο για μία προσωπική εξομολόγηση της συγγραφέως.

Αυτό είναι το δεύτερο βιβλίο, που κυκλοφόρησε για τον Ποζέλλι, το πρώτο το είχε γράψει ο γνωστός μας Βασίλης Κολώνας το 1980, ήταν αυτός, που σύμφωνα με τη Ζωρζέττα Ποζέλλι «ξέθαψε» τον παππού της και ανέδειξε το έργο του, σε μια περίοδο, που οι περισσότεροι αγνοούσαν την ύπαρξη και την προσφορά του στην πόλη. Η συγγραφέας αναγνωρίζει την προσπάθεια του Κολώνα και τον ευχαριστεί στο κείμενό της. Κάποια στιγμή στο μέλλον εύχομαι να το διαβάσω και να το παρουσιάσω από τη Vivlioniki.

Ο τίτλος του βιβλίου είναι κάπως παραπλανητικός, καθώς ναι μεν στο βιβλίο υπάρχουν πολλά στοιχεία για τη ζωή και το έργο του Ποζέλλι, αλλά το μεγαλύτερο μέρος του αναφέρεται στη δράση των συγγενών του, καθώς και σε αναμνήσεις της συγγραφέως γενικά από τη ζωή της. Δεν παύει βέβαια να μιλάμε για ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον κείμενο, καθώς αποκαλύπτονται πολλές πτυχές της καθημερινότητας της πόλης συγκεκριμένης ομάδας πολιτών, αλλά και αναφέρονται πολλά στοιχεία για τη ζωή και το έργο γνωστών και αγνώστων Θεσσαλονικέων.

Το βιβλίο βέβαια δεν είναι ιστορική μελέτη, πιο πολύ μοιάζει με τα βιβλία του Τομανά, όπου υπήρχε εξιστόρηση αναμνήσεων. Η αφήγηση σε πολλά σημεία μοιάζει με παραμύθι, σε κάποια άλλα πηδάει από το ένα θέμα στο άλλο, ενώ υπάρχουν πάρα μα πάρα πολλές αναφορές σε ονόματα, που ο αναγνώστης πιθανότατα θα χάσει τον μπούσουλα. Δεν θα ήταν πάντως δίκαιο να κριθεί το κείμενο ως λογοτεχνικό έργο, αφού δεν είναι αυτός ο σκοπός συγγραφής του βιβλίου.

Όπως είπαμε και πριν ο χρόνος στο βιβλίο κυμαίνεται μεταξύ του τέλους του 19ου αιώνα και φτάνει έως τον Μεσοπόλεμο. Η Ποζέλλι μεγάλωσε στην περιοχή κοντά στην Αρμένικη Εκκλησία και υπάρχουν πολλές αναφορές σε Αρμένικες οικογένειες. Το περιβάλλον το οικογενειακό και το κοινωνικό ήταν μεγαλοαστικό και αυτό περιγράφει κυρίως στο χειρόγραφό της. Υπάρχουν πάντως πάρα πολλές αναφορές για την πόλη, για σημεία και τοποθεσίες, αλλά κυρίως για άτομα. Ειλικρινά μου έκανε εντύπωση πώς θυμάται και πώς γνωρίζει τόσα πολλά ονόματα οικογενειών, των παιδιών τους, τις δουλειές τους, το πού έμεναν, με ποιον παντρεύτηκαν, λεπτομέρειες και κουτσομπολιά!

Φυσικά χρειάζεται μελέτη του έργου της Ποζέλλι για να διαχωριστεί ο μύθος από την πραγματικότητα. Νομίζω πάντως πως παρέχει αρκετό υλικό για έναν ερευνητή, που θέλει να ψάξει για το παρελθόν της Θεσσαλονίκης κυρίως στις αρχές του 20ου αιώνα. Α…υπάρχουν και αναφορές και στον μεγάλο αρχιτέκτονα της πόλης μας Βιταλιάνο Ποζέλλι!

2 Σχόλια

Filed under ΠΟΖΕΛΛΙ, Ζωρζέττα, Συγγραφείς

Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος, Τσιμισκή με Δραγούμη: Ιστορικό της ανέγερσης

Σάρωση_20160329

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Το κτίριο της Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος στην Πλατεία Ελευθερίας της Θεσσαλονίκης

Συγγραφέας: Συλλογικό έργο

Έκδοση: Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος (1995)

ISBN: 960-85171-9-2

Τιμή: –

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Δεν έχει περάσει πολύ καιρός, που από τη Vivlioniki είχε παρουσιαστεί ένα βιβλίο για τη δράση της Εθνικής Τράπεζας κατά τη διάρκεια του Μεσοπολέμου στη Θεσσαλονίκη. Το συγκεκριμένο ήταν οδηγός μιας έκθεσης σχετικής με αυτό το θέμα, που είχε γίνει το 1989. Λίγα χρόνια αργότερα, το 1995 και στα πλαίσια της 60ης ΔΕΘ, μια άλλη έκθεση είναι αφιερωμένη στο κτίριο της Εθνικής Τράπεζας και στο χρονικό της ανέγερσής του. Το βιβλίο της σημερινής ανάρτησης είναι ένα λεύκωμα-οδηγός εκείνης της έκθεσης.

Η έκδοση είναι απλή και όμορφη. Υπάρχουν πάρα πολλές ενδιαφέρουσες φωτογραφίες, από τον καιρό, που το επιβλητικό κτίριο στη γωνία Ίωνος Δραγούμη και Τσιμισκή χτιζόταν. Υπάρχουν επίσης πολλά σχέδια της κατασκευής και λεπτομέρειες, που δύσκολα κάποιος μπορεί να δει.

Το βιβλίο προλογίζει ο Παύλος Λαζαρίδης, τότε Διευθυντής Περιφερειακής Διοίκησης Δ’ της Εθνικής Τράπεζας, ενώ την εισαγωγή υπογράφει ο Ευάγγελος Χεκίμογλου. Ακολουθεί ένα κείμενο για την αρχιτεκτονική των κτιρίων της Εθνικής Τράπεζας κατά τον Μεσοπόλεμο, το οποίο υπογράφει ο αρχιτέκτονας Διονύσης Βλαχόπουλος, ενώ το «κύριο θέμα» του βιβλίου το υπογράφει η πολιτικός μηχανικός Έλλη Γεωργιλά. Σε αυτό το «κύριο θέμα» ο αναγνώστης μπορεί να διαβάσει πάρα πολλές λεπτομέρειες με ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Υπάρχουν στοιχεία ιστορικά, όπως για παράδειγμα η αναφορά στο θαλάσσιο τείχος της πόλης, το οποίο βρέθηκε κατά τη θεμελίωση, η ποσότητα και η προέλευση των υλικών, που χρησιμοποιήθηκαν, τα ημερομίσθια και το κόστος των υλικών, οι υπεύθυνοι των μελετών και άλλα πολλά.

Οι εργασίες κατασκευής άρχισαν το 1928, ενώ τα εγκαίνια του καταστήματος έγιναν στις 21 Μαΐου του 1933. Το έργο θεωρήθηκε από τα πιο σύγχρονα ποιοτικά ενώ αισθητικά αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της αρχιτεκτονικής, που κυριάρχησε κατά τον Μεσοπόλεμο.

Το κείμενο διαβάζεται εύκολα, αν και υπάρχουν κάποια σημεία, με όρους μηχανικούς, που ίσως δυσκολέψουν τον αναγνώστη. Είναι όμως λίγα και δεν δυσχεραίνουν την κατανόηση του κειμένου.

Προσωπικά το βιβλίο το βρήκα αρκετά ενδιαφέρον. Οι φωτογραφίες του είναι σημαντικότατες για την ιστορία ενός από τα σπουδαιότερα κτίρια της πόλης μας. Δεν κυκλοφορεί φυσικά στα βιβλιοπωλεία, μόνο σε παλαιοβιβλιοπωλεία μπορείτε να το βρείτε, σε μία τιμή, που λογικά θα κυμαίνεται μεταξύ €10 και €15.

Σχολιάστε

Filed under Συγγραφείς, ΣΥΛΛΟΓΙΚΟ ΕΡΓΟ

Γωνιές και γεγονότα στην Θεσσαλονίκη του Μεσοπολέμου

vivlioniki212

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: <<Φοίνιξ αγήρως>>: Η Θεσσαλονίκη του 1925-35

Συγγραφέας: Αιμίλιος Δημητριάδης

Έκδοση: Παρατηρητής (1994)

ISBN: 960-260-7745-2

Τιμή: Περίπου €17

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Η εποχή του Μεσοπολέμου, αν και είναι σημαντικότατη για την πόλη, έχει ερευνηθεί λίγο συγκριτικά με άλλες περιόδους της σύγχρονης ιστορίας της πόλης. Υπάρχει περιορισμένος αριθμός μελετών και κάποια μυθιστορήματα τα οποία εξετάζουν και διαδραματίζονται τον Μεσοπόλεμο στην Θεσσαλονίκη. Ένα από αυτά, είναι και το βιβλίο του Αιμίλιου Δημητριάδη, ο οποίος δεν είναι επαγγελματίας ιστορικός, ούτε αρχαιολόγος, αλλά οδοντίατρος και καταγράφει στο βιβλίο του προσωπικές εμπειρίες, σε συνδυασμό με έρευνα που έκανε.

Το βιβλίο δεν έχει κάτι το ιδιαίτερο, πέρα από κάποια σχέδια ασπρόμαυρα, τα οποία απεικονίζουν κυρίως γωνιές της πόλης. Δυστυχώς δεν υπάρχει ευρετήριο όρων και ονομάτων, ούτε και μαζεμένη κάπου η βιβλιογραφία του.

Το βιβλίο χωρίζεται σε 4 βασικά μέρη, το καθένα έχει ξεχωριστά κάποια κεφάλαια.

Το πρώτο μέρος ονομάζεται «Θεσσαλονίκη» και δίνει τοπογραφικές πληροφορίες για την πόλη κατά την προς εξέταση περίοδο. Υπάρχουν πολλές αναφορές για σημαντικές περιοχές της πόλης, όπως το Μπεχ Τσινάρ, η Μπάρα, η Εγνατία, η Βενιζέλου, η Αγίου Δημητρίου κα. Δίνονται αρκετές λεπτομέρειες, κάποιες από τις οποίες δεν θα βρείτε σε άλλα βιβλία. Ακολουθεί ιδιαίτερο κεφάλαιο αφιερωμένο στην Άνω Πόλη και ένα για τους Προσφυγικούς Συνοικισμούς γύρω από την πόλη. Επειδή για το κέντρο της πόλης έχουμε διαβάσει αρκετά πράγματα, προσωπικά μου άρεσε περισσότερο το κεφάλαιο για την Άνω Πόλη και τους Προσφυγικούς Συνοικισμούς.

Το δεύτερο μέρος ονομάζεται «Η φτώχεια θέλει καλοπέραση» και ασχολείται κυρίως με τις δραστηριότητες και με κάποια λαογραφικά στοιχεία των Θεσσαλονικέων. Στα κεφάλαια για το σινεμά, το θέατρο και την νυχτερινή ζωή, υπάρχουν πληροφορίες που μπορεί κάποιος να διαβάσει και στα βιβλία του Τομανά. Ενδιαφέρον έχει το κεφάλαιο για την εκλογή της Μις Θεσσαλονίκη το 1930, καθώς επίσης και το κεφάλαιο το οποίο περιγράφει τα παιδικά παιχνίδια της εποχής, μοναδικό ντοκουμέντο.

Το τρίτο μέρος ονομάζεται «Δυσκολίες επιβίωσης». Εδώ το κείμενο αποκτά μια λογοτεχνική χροιά. Από τα πέντε κεφάλαια του μέρους αυτού, ενδιαφέρον έχει αυτό για τους ληστές καθώς και αυτό για τον θάνατο του Άλκη Πέτσα, «αρχινταή» της Μπάρας, του οποίου το όνομα έγινε θρύλος στον κόσμο της Μπάρας για πολλά χρόνια.

Το τέταρτο μέρος ονομάζεται «Δυσκολίες συμβίωσης» και αναφέρεται στα προβλήματα που υπήρχαν στην συμβίωση μεταξύ Χριστιανών και Εβραίων στην Θεσσαλονίκη σε αυτήν την περίοδο. Το μεγαλύτερο μέρος του ασχολείται με τον εμπρησμό του συνοικισμού Κάμπελ, γεγονός που συγκλόνισε την πόλη και την απασχόλησε για πολύ καιρό. Το ενδιαφέρον του κειμένου, είναι ότι ο συγγραφέας δεν αναφέρει απλά τα γεγονότα, αλλά προσπαθεί να τα εξηγήσει, περιγράφοντας τις συνθήκες που επικρατούσαν στην πόλη εκείνη την περίοδο. Εξετάζει πρακτικά της Βουλής και περιγράφει την κλιμάκωση των γεγονότων, τα οποία οδήγησαν στην καταστροφή του Κάμπελ, στις 29 Ιουνίου του 1931. Ενδιαφέρον έχει και το κεφάλαιο για την δίκη των γεγονότων που ακολούθησε μετά από 9 μήνες και έγινε στην Βέροια. Για την δίκη λίγοι έχουν γράψει, ο Δημητριάδης παραθέτει μέχρι και διαλόγους στο δικαστήριο. Προσπαθεί (και νομίζω το καταφέρνει) να είναι όσο το δυνατόν πιο αντικειμενικός. Κλείνει το μέρος αυτό με την ιστορία του Χαΐμ και της Τζίλντα, ενδιαφέρουσα, καθώς φανερώνει περισσότερο και από τα γεγονότα του Κάμπελ, τις διαφορές που υπήρχαν στους δύο πληθυσμούς (Χριστιανοί και Εβραίοι), αλλά και τις προσπάθειες της μειοψηφίας να ξεπεραστούν.

Προσωπικά βρήκα το βιβλίο ιδιαίτερα ενδιαφέρον. Ο Δημητριάδης, αν και δεν είναι ιστορικός, καταπιάνεται αρκετά με ιστορικά ζητήματα και τα περιγράφει όσο πιο αντικειμενικά μπορεί. Το βιβλίο το έχω δει αρκετές φορές να αποτελεί βιβλιογραφική πηγή νεότερων συγγραφέων. Γενικά φωτίζει σε μεγάλο βαθμό την περίοδο του Μεσοπολέμου και διαβάζοντάς του ο αναγνώστης μπορεί να κατανοήσει την εξέλιξη της ιστορίας, με τα θλιβερά γεγονότα που ακολούθησαν κατά την διάρκεια της Κατοχής. Η πόλη παρουσιάζεται με λεπτομέρειες και νομίζω ότι ο συγγραφέας καταφέρνει να μεταφέρει τον αναγνώστη στην χρονική αυτή περίοδο.

Από τα βιβλία που πρέπει να έχει ο κάθε ένας που ασχολείται με την ιστορία της πόλης και ειδικότερα με το σύγχρονο κομμάτι της.

1 σχόλιο

Filed under ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ, Αιμίλιος, Συγγραφείς