Tag Archives: λογοτεχνία

Ο γύρος της Θεσσαλονίκης με αφετηρία το ξενοδοχείο Excelsior

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Η Θεσσαλονίκη του Excelsior – 50 στάσεις στην πόλη

Συγγραφέας: Σάκης Σερέφας, Άρις Γεωργίου

Έκδοση: Excelsior (2010)

ISBN: 978-960-93-1840-2

Τιμή: Περίπου €30

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Όσο και αν ζούμε στην εποχή του internet, βρίσκω ιδιαίτερα χρήσιμους κάποιους οδηγούς πόλεων, ίσως γιατί με γοητεύει περισσότερο η εικόνα κάποιου που περιπλανιέται στην πόλη με μπούσουλα ένα βιβλίο παρά το κινητό του. Το βιβλίο της σημερινής ανάρτησης είναι ένας εξαιρετικός οδηγός, ο οποίος φτιάχτηκε με πολύ μεράκι, είναι αρχοντικός στα μάτια μου και φέρει τις υπογραφές του Σάκη Σερέφα στα κείμενα, ενώ οι φωτογραφίες αποτελούν έργα του Άρι Γεωργίου.

Η έκδοση είναι άριστη. Εξαιρετικής αισθητικής σκληρό εξώφυλλο, πάρα πολλές φωτογραφίες σε πολύ καλή ποιότητα, πολύ καλή ποιότητα χαρτιού, ένα κόσμημα για τα μάτια πραγματικό. Δίγλωσση έκδοση (ελληνικά-αγγλικά) με μετάφραση των κειμένων να έχει κάνει η Janet Koniordos. Το βιβλίο αποτελεί μια παραγωγή του ξενοδοχείου Excelsior, το οποίο βρίσκεται στη γωνία Μητροπόλεως με Κομνηνών και άνοιξε τις πύλες του το 2009. Πολυτελέστατη δουλειά.

Στην αρχή και στο τέλος του βιβλίου υπάρχει ένας χάρτης με 50 σημεία, τις 50 στάσεις του βιβλίου. Όλες βρίσκονται μέσα στο χώρο που ορίζονταν παλαιά από τα τείχη της πόλης μας και ο επισκέπτης ή ο κάτοικος της Θεσσαλονίκης μπορεί εύκολα να τα επισκεφτεί με τα πόδια. Το κυρίως μέρος του βιβλίου προλογίζουν ο Κωνσταντίνος Τουρνιβούκας, μέλος της γνωστής οικογένειας η οποία δραστηριοποιείται για δεκαετίες στον τουρισμό της πόλης και στην οποία οικογένεια ανήκει το Excelsior και παλαιότερα το πιο λαμπρό ίσως ξενοδοχείο της Θεσσαλονίκης, το Mediterranean Palace, που βρισκόταν επί της Λεωφόρου Νίκης. Υπάρχει επίσης ένα κείμενο του Σάκη Σερέφα με τίτλο «Οι πόλεις ανακαλύπτονται με τα πόδια», καθώς και ένα χρονολόγιο της Θεσσαλονίκης από την εποχή της ίδρυσής της έως και σήμερα. Στο τέλος του βιβλίου υπάρχει ένα κείμενο του Άρι Γεωργίου, του οποίου το γραφείο βρισκόταν στο κτίριο που έγινε το 2009 το Excelsior και το οποίο είχαμε δει σε ένα βιβλίο του Γεωργίου, που είχε παρουσιαστεί στη Vivlioniki παλαιότερα.

Η ταξινόμηση του υλικού έγινε με θεματικά κριτήρια. Οι 50 στάσεις είναι χωρισμένες σε 9 ενότητες. Έτσι έχουμε την «πόλη του νερού και του θαλάσσιου μετώπου» με αναφορές σε λουτρά της πόλης, στο Σιντριβάνι, στο λιμάνι και στην Παλιά Παραλία, την «πόλη των αγορών» που μιλάει για το Μπεζεστένι, το Καπάνι, τη Μοδιάνο και τα Λαδάδικα, την «πόλη των Ρωμαίων» για την Καμάρα, τη Ροτόντα, τη Ρωμαϊκή Αγορά κα, την «πόλη των Βυζαντινών εκκλησιών» για τους σπουδαίους ναούς της Θεσσαλονίκης, την «πόλη των πολύγλωσσων προσευχών» για τα εναπομείναντα τζαμιά, τη συναγωγή των Μοναστηριωτών, την καθολική και την αρμένικη εκκλησία, την «πόλη των πλατειών» που μιλάει για την Πλατεία Ελευθερίας, την Πλατεία Αριστοτέλους και την Πλατεία Αγίας Σοφίας (ίσως θα μπορούσε να γίνει και λόγος για την Πλατεία Ναυαρίνου), την «πόλη της μνήμης» μια μια βόλτα σε μουσεία της πόλης αλλά και στα μνήματα της Ευαγγελίστριας, την «πόλη των εγκλεισμένων» που μιλάει για τον Λευκό Πύργο και το Επταπύργιο ως παλαιές φυλακές αλλά και για την εκκλησία του Αγίου Αντωνίου που παλαιότερα λειτουργούσε ως άσυλο ψυχασθενών και τέλος για την «πόλη των προσφύγων και των επισκεπτών».

Τα κείμενα δεν είναι τα τυπικά ενός τουριστικού οδηγού, αλλά χαρακτηρίζονται από τη λογοτεχνική μαεστρία του Σερέφα σε συνδυασμό με στοιχεία ιστορικά και αναφορές σε παλαιές μαρτυρίες.

Προσωπικά βρήκα το βιβλίο εξαιρετικό, τόσο ως ύλη όσο και ως ποιότητα έκδοσης. Κάποιος θα μπορούσε να πει ότι από το 2010 που παρουσιάστηκε το βιβλίο μπορεί να έχουν αλλάξει κάποια πράγματα και τα έργα του Μετρό όντως έχουν προσφέρει μια νέα πόλη στα μάτια του επισκέπτη, αλλά τα κείμενα θεωρώ ότι έχουν διαχρονικό χαρακτήρα και μπορούν να διαβαστούν και σήμερα αλλά και στο μέλλον, οι δε φωτογραφίες του Γεωργίου δεν χάνουν τη ζωντάνια τους όσα χρόνια και να περάσουν.

Σχολιάστε

Filed under ΓΕΩΡΓΙΟΥ, Άρις, Συγγραφείς, ΣΕΡΕΦΑΣ, Σάκης

Το Βυζαντινό παρελθόν της Θεσσαλονίκης μέσα σε λογοτεχνικά κείμενα

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Η Βυζαντινή Θεσσαλονίκη μέσα από το έργο των σύγχρονων Θεσσαλονικέων λογοτεχνών

Συγγραφέας: Αναστασία Βακαλούδη

Έκδοση: Σταμούλης (2018)

ISBN: 978-618-5306-01-4

Τιμή: Περίπου €27

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Από όλες τις ιστορικές περιόδους της Θεσσαλονίκης (ελληνιστική, ρωμαϊκή, βυζαντινή, οθωμανική), αυτή που αναμφίβολα κυριαρχεί είναι αυτή του Βυζαντίου. Τα μνημεία που δημιουργήθηκαν σε αυτά τα 1000 περίπου χρόνια και κοσμούν ακόμη την πόλη, τα ιστορικά γεγονότα που έπαιξαν σπουδαίο ρόλο στη ζωή της Αυτοκρατορίας, οι άνθρωποι που πέρασαν ή έζησαν ή δημιούργησαν στη Θεσσαλονίκη και η οικονομική και πολιτισμική ακμή που βίωσε ο τόπος έχουν αφήσει το στίγμα τους και στη σύγχρονη εικόνα του άστεως. Μοιραία οι λογοτέχνες της πόλης πολλές φορές θα χρησιμοποιήσουν κάτι από όλα αυτά στα κείμενά τους. Άλλοι περισσότερο και άλλοι λιγότερο. Το βιβλίο της σημερινής ανάρτησης εξετάζει κείμενα Θεσσαλονικέων λογοτεχνών, όπου συναντάμε αναφορές (σύντομες ή εκτεταμένες) στο Βυζαντινό παρελθόν της πόλης.

Η έκδοση είναι καλή. Υπάρχει κουβερτούρα που αγκαλιάζει το βιβλίο. Στο εξώφυλλο ένα έργο του ζωγράφου Μάρκου Καμπάνη, που αναπαριστά τη Βυζαντινή Θεσσαλονίκη. Υπάρχουν πάρα πολλές φωτογραφίες, δυστυχώς όλες ασπρόμαυρες με αποτέλεσμα να μην μπορούν να αποδοθούν σωστά αγιογραφίες, ψηφιδωτά και γενικά εικόνες που το χρώμα είναι απαραίτητο. Φαντάζομαι αυτό έγινε για λόγους οικονομίας. Στο τέλος του βιβλίου υπάρχει η πλουσιότατη βιβλιογραφία και δικτυογραφία (πρώτη φορά τη βλέπω τη λέξη, εννοεί τις πηγές που αντλούνται από το διαδίκτυο) καθώς επίσης και η εργογραφία της συγγραφέως. Στο κάτω μέρος των σελίδων υπάρχουν διάφορες σημειώσεις και βιβλιογραφικές αναφορές. Συνολικά μια αξιοπρεπής εργασία.

Η Βακαλούδη είναι φιλόλογος με σπουδές πάνω στη Βυζαντινή ιστορία. Το ύφος του βιβλίου δεν θα δυσκολέψει ιδιαίτερα τον αναγνώστη πέρα από κάποια σημεία ίσως.

Επιλέχτηκαν συνολικά 23 λογοτέχνες στων οποίων το έργο μέσα υπάρχουν κομμάτια της ιστορίας της Βυζαντινής Θεσσαλονίκης αλλά και του Βυζαντίου γενικότερα. Βέβαια υπάρχει μια ανισομέρεια, καθώς οι 250 σελίδες (σχεδόν το μισό βιβλίο δηλαδή) έχει να κάνει με το έργο του Πεντζίκη, ο οποίος είναι όντως ο συγγραφέας στα κείμενα του οποίου είναι ιδιαίτερα έντονη η παρουσία του Βυζαντινού κόσμου. Θα μπορούσε κάποιος να πει ότι μόνο με το έργο του Πεντζίκη θα μπορούσε να γίνει ένα ξεχωριστό βιβλίο. Οι υπόλοιποι λογοτέχνες στο βιβλίο είναι οι Καρέλλη, Κοσματόπουλος, Κύρου, Αλαβέρας, Μπακόλας, Ιωάννου, Κέντρου-Αγαθοπούλου, Χριστιανόπουλος, Καζαντζής, Μισκώφ, Βασιλικός, Χαραλάμπους, Φάλκος-Αρβανιτάκης, Μαρωνίτης, Νικηφόρου, Τζανής, Ναρ, Χορτιάτη, Αποστολίδου, Κοροβίνης, Ζαφειρίου και Σερέφας. Για κάποιους από αυτούς οι αναφορές είναι πολύ σύντομες και τα κείμενα στο βιβλίο περιορισμένα. Κάποιος επίσης ίσως θα μπορούσε να πει ότι υπάρχουν και άλλοι συγγραφείς στο έργο των οποίων συναντάμε συχνά αναφορές για τη Βυζαντινή Θεσσαλονίκη (στο μυαλό μου έρχονται εύκολα οι Παναγιώτης Αγαπητός, Πηνελόπη Μάξιμου και Νίκος Ματσούκας). Πάντως ως βάση στην οποία θα μπορούν να προστεθούν στο μέλλον έργα και άλλων λογοτεχνών, είναι μια χαρά.

Η συγγραφέας αφού παρουσιάσει κομμάτια των λογοτεχνών με αναφορές στη Βυζαντινή Θεσσαλονίκη, αναλύει ιστορικά αυτά τα κομμάτια δίνοντας πάρα πολλές πληροφορίες για γεγονότα, πρόσωπα, μνημεία της πόλης μας. Περισσότερο θα έλεγα ότι το βιβλίο είναι ιστορικό παρά λογοτεχνικό, μια ιδιαίτερη μελέτη με πρωτότυπη προσέγγιση της ιστορίας της πόλης μας. Προσωπικά βρίσκω αυτόν τον τρόπο ιδανικό ώστε να μάθουν οι πολίτες το παρελθόν της Θεσσαλονίκης ή τουλάχιστον να έρθουν σε μια πρώτη επαφή με αυτό.

Προσωπικά το βιβλίο μου άρεσε και το βρήκα ενδιαφέρον. Μια μελλοντική έκδοση του βιβλίου μπορεί να είναι πιο πλήρης και να έχει και έγχρωμες φωτογραφίες. Αλλά ως συνολική προσπάθεια την αποτιμώ θετική.

Σχολιάστε

Filed under ΒΑΚΑΛΟΥΔΗ, Αναστασία, Συγγραφείς

Μελέτες για τη νεότερη ιστορία της Θεσσαλονίκης

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Η Θεσσαλονίκη μετά το 1912

Συγγραφέας: Συλλογικό έργο

Έκδοση: Κέντρο Ιστορίας Θεσσαλονίκης (1986)

ISBN: –

Τιμή: Περίπου €5

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Σήμερα αν κάποιος θελήσει να διαβάσει πράγματα για το παρελθόν της πόλης, θα πρέπει να διαλέξει μέσα από εκατοντάδες (να μην πω χιλιάδες και φανώ υπερβολικός) τίτλους, οι οποίοι σχετίζονται με όλες τις χρονικές περιόδους της Θεσσαλονίκης και τα είδη (πχ μελέτες, λευκώματα, έρευνες κτλ). Πριν 33 χρόνια όμως τα πράγματα δεν ήταν έτσι, η μελέτη η σχετική με τη Θεσσαλονίκη ήταν πολύ πιο περιορισμένη και ασχολούνταν με αυτήν λίγοι ερευνητές, οι οποίοι δεν είχαν και ιδιαίτερα πολλά μέσα να προβάλλουν το έργο τους. Το βιβλίο της σημερινής ανάρτησης είναι, για μένα, πολύ σημαντικό, καθώς πιστεύω ήταν από τα πρώτα βήματα, που έγιναν για την ανάδειξη της σύγχρονης ιστορίας της πόλης μας με τρόπο πιο οργανωμένο.

Η έκδοση είναι απλή και λιτή. Το βιβλίο είχε εκδοθεί από το Κέντρο Ιστορίας Θεσσαλονίκης και ήταν από τα πρώτα βιβλία, που είχε κυκλοφορήσει ο συγκεκριμένος οργανισμός. Υπάρχουν αρκετές φωτογραφίες, μερικές εξ αυτών πολύ σημαντικές. Βιβλιογραφικά στοιχεία και σημειώσεις υπάρχουν σε κάποιες από τις μελέτες, Προλογίζει ο τότε δήμαρχος Θεσσαλονίκης, ο Θεοχάρης Μαναβής.

Στο βιβλίο υπάρχουν 31 μελέτες, οι οποίες είχαν παρουσιαστεί σε ένα συμπόσιο, που είχε γίνει από 1 έως 3 Νοεμβρίου 1985 στα πλαίσια εορτασμού των 2300 χρόνων από την ίδρυση της Θεσσαλονίκης. Ο τρόπος παρουσίασης των μελετών ακολουθεί χρονολογική και θεματολογική σειρά. Τα ονόματα των μελετητών έχουν σημασία, καθώς πάρα πολλούς από αυτούς τους συναντάμε στο μέλλον με εκδόσεις νέων βιβλίων ή σημαντικό έργο ερευνητικό. Ιουλία Βοκοτοπούλου, Χρυσάνθη Μαυροπούλου-Τσιούμη, Γιώργος Αναστασιάδης, Ρένα Μόλχο, Αλμπέρτος Ναρ, Κωνσταντίνος Πλαστήρας, Ντίνος Χριστιανόπουλος, Αντώνης Σατραζάνης, Νίκος Καλογήρου, Αλεξάνδρα Καραδήμου-Γερόλυμπου, Βασίλης Κολώνας είναι μερικά από αυτά τα ονόματα.

Θεματολογικά οι μελέτες κινούνται τόσο στον τομέα της ιστορίας, όσο και της λογοτεχνίας και των άλλων τεχνών. Χρονολογικά κινούμαστε περίπου από το 1912 έως τις πιο σύγχρονες ημέρες (οι οποίες για το βιβλίο είναι κοντά στο 1980). Ο αναγνώστης έχει να διαβάσει πολλά πράγματα, από τα πρώτα βήματα της Αρχαιολογίας στη Θεσσαλονίκη, μελέτες γύρω από την Κατοχή, κείμενα για τους Εβραίους Θεσσαλονικής και την Αρμένικη Κοινότητα, τα πρώτα βήματα της λογοτεχνίας στην πόλη μας, μεταβολές της εικόνας της πόλης κα. Σίγουρα η έρευνα έχει προχωρήσει και νέα δεδομένα βρίσκονται με το πέρασμα του χρόνου, αλλά η αξία αυτών των εργασιών δεν χάνεται. Όταν για παράδειγμα η Μόλχο και ο Ναρ μιλάνε για την Εβραϊκή παρουσία στη Θεσσαλονίκη και μάλιστα ο Ναρ παρουσιάζει μια ανέκδοτη έκθεση για την Εβραϊκή Κοινότητα από το 1942, αυτό είναι κάτι πρωτοποριακό για την πόλη, η οποία για δεκαετίες αρνούνταν το διάλογο για το χαμό των Εβραίων Θεσσαλονικέων. Ή πιο εξειδικευμένες μελέτες, όπως για παράδειγμα οι δύο, που υπάρχουν σχετικά με την ύδρευση της Θεσσαλονίκης ή μελέτες για τη διάσωση μνημείων και αρχοντικών (τα διατηρητέα).

Στα κείμενα υπάρχουν πάρα πολλές λεπτομέρειες και δεν θα συμβούλευα κάποιον να πάρει το βιβλίο και να το διαβάσει μονοκοπανιά. Κάθε εργασία πάντως έχει αρκετό υλικό για περαιτέρω έρευνα.

Προσωπικά βρήκα το βιβλίο εξαιρετικό και πάρα πολύ σημαντικό. Ακόμη και σήμερα στη βιβλιογραφία πολλών έργων μπορεί να συναντήσουμε τη συλλογή αυτή των πρακτικών. Από όσο γνωρίζω μπορείτε να το βρείτε μόνο στο Κέντρο Ιστορίας Θεσσαλονίκης, πρέπει να έχουν μείνει κάποια αντίτυπα. Αν το παρελθόν της πόλης είναι στα ενδιαφέροντά σας, πιστεύω πως αυτό το βιβλίο έχει πολλά πράγματα να σας πει.

Σχολιάστε

Filed under Συγγραφείς, ΣΥΛΛΟΓΙΚΟ ΕΡΓΟ

Ο πεζογραφικός και καλλιτεχνικός κόσμος της Θεσσαλονίκης μέσα από τα μάτια του Περικλή Σφυρίδη

Σάρωση_20180614

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος; Σε πρώτο πρόσωπο

Συγγραφεάς: Περικλής Σφυρίδης

Έκδοση: Μπιλιέτο (1999)

ISBN: 960-7805-09-7

Τιμή: Περίπου €8

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τον Περικλή Σφυρίδη νομίζω τον γνωρίζουν όλοι όσοι έχουν ασχοληθεί με την λογοτεχνία στη Θεσσαλονίκη ή τις εικαστικές τέχνες της πόλης. Με έργο τόσο στην πεζογραφία, όσο και σε μελέτες πάνω στη ζωγραφική, αλλά και με τη συνδρομή του στα λογοτεχνικά περιοδικά της πόλης, έχει αφήσει το αποτύπωμά του στον καλλιτεχνικό κόσμο της Θεσσαλονίκης σε πολλούς τομείς και με διάφορους τρόπους. Πριν λίγο καιρό είχε παρουσιαστεί στη Vivlioniki ένα βιβλίο, όπου ο Παναγιώτης Γούτας έπαιρνε μια συνέντευξη από τον Σφυρίδη. Το βιβλίο της σημερινής ανάρτησης είναι μια – ας την πούμε – αυτοβιογραφία του Σφυρίδη με αναφορές στο λογοτεχνικό του βίο, από τα πρώτα του βήματα έως τις σημερινές ημέρες (όπου ως σημερινές να έχετε στο νου ότι μιλάμε για το 1999).

Η έκδοση είναι απλή, λιτή και όμορφη. Συμπαθώ ιδιαίτερα τα βιβλία του Μπιλιέτου για κάποιο λόγο. Υπάρχει χάρτινη κουβερτούρα, που καλύπτει το εξώφυλλο. Αξάκριστο βιβλίο, όπως και τα περισσότερα νομίζω από αυτόν τον εκδοτικό οίκο (αν όχι όλα). Το βρήκα στη Διεθνή Έκθεση Βιβλίου και μου έκανε εντύπωση αρνητική, ότι ο υπεύθυνος του περιπτέρου το πουλούσε στην τιμή των €10, ενώ στο Biblionet η αναγραφόμενη τιμή είναι στα €8 περίπου και προσπαθούσε να με πείσει ότι πρόκειται για ευκαιρία. Είναι κρίμα να αντιμετωπίζονται τα βιβλία ως προϊόντα μαναβικής και να πωλούνται με αυτόν τον τρόπο, ειδικά όταν αυτό γίνεται από τον ίδιο τον εκδοτικό οίκο, που τα παράγει.

Στα 11 μικρά κεφάλαια του βιβλίου ο Σφυρίδης περιγράφει την πορεία του μέσα στο λογοτεχνικό και καλλιτεχνικό κόσμο της Θεσσαλονίκης, από τα πρώτα του βήματα ως μαθητής έως τις μέρες μας (είπαμε, μιλάμε για το 1999). Ο λόγος του είναι όπως η γραφή του, ρεαλιστική, ειλικρινής, ωμή (αλλά όχι με άσχημο και χυδαίο τρόπο). Μιλάει με ονόματα, δεν φοβάται συγκρούσεις, περιγράφει τη λογοτεχνική κοινότητα της Θεσσαλονίκης ακριβώς με τον τρόπο, που αυτός τη γνώρισε, χωρίς προσπάθεια εξωραϊσμού ή αγιοποίησης. Ούτε το έργο του προσπαθεί να το διαφημίσει, ασκεί κριτική και στα δικά του κείμενα και σε δικές του πράξεις και αντιδράσεις. Πολλά από αυτά, που θα διαβάσει ο αναγνώστης στο βιβλίο αυτό τα έχει δει και στο βιβλίο του Γούτα, για το οποίο μιλήσαμε νωρίτερα.

Ενδιαφέρον έχουν αυτά, που λέει για την ενασχόλησή του με τη ζωγραφική και τις μελέτες, που έκανε για τους ζωγράφους της Θεσσαλονίκης (δύο τέτοια βιβλία παρουσιάστηκαν στη Vivlioniki και μπορείτε να τα δείτε εδώ και εδώ). Γενικά ο Σφυρίδης ασχολήθηκε ιδιαίτερα με καλλιτέχνες της πόλης μας και προσπάθησε να αναδείξει το έργο τους μέσα από μελέτες, ανθολόγια και παρουσιάσεις σε περιοδικά. Δεν υπάρχουν και πολλοί, που να επικεντρώθηκαν σε αυτόν τον τομέα και για αυτό το έργο του αυτής της φύσης αποκτά ιδιαίτερη αξία. Από εκεί και πέρα η εργογραφία του στο διήγημα κυρίως, αλλά και στο μυθιστόρημα νομίζω τον κατατάσσουν δικαίως ως έναν από τους σημαντικότερους πεζογράφους της γενιάς του. Δεν έχω διαβάσει ποιήματά του και δεν έχω άποψη για αυτά.

Το βιβλίο προσωπικά μου άρεσε. Ο Σφυρίδης ανοίγεται και βοηθάει τον αναγνώστη να καταλάβει κάποια στοιχεία από τη γραφή του, τους λόγους για τους οποίους επέλεξε να ασχοληθεί με τα συγκεκριμένα θέματα, ακόμη και γιατί ήταν πάντα υπέρ της ρεαλιστικής γραφής. Αν δεν έχετε διαβάσει έργα του, πιθανότατα θα θέλετε να ξεκινήσετε μετά την ανάγνωση αυτού του βιβλίου.

1 σχόλιο

Filed under Συγγραφείς, ΣΦΥΡΙΔΗΣ, Περικλής

Δύο Χαριλιώτες τα λένε…

img069

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Αποκούμπι – Στην κουβέντα με τον Περικλή Σφυρίδη

Συγγραφέας: Παναγιώτης Γούτας

Έκδοση: Μπιλιέτο (2010)

ISBN: 360-7805-28-16

Τιμή: Περίπου €8

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Έχω αναφερθεί στο παρελθόν στην «Αγία Τριάδα της Χαριλάου», δηλαδή τον Περικλή Σφυρίδη, τον Παναγιώτη Γούτα και την Αρχοντούλα Διαβάτη, Θεσσαλονικείς συγγραφείς, στων οποίων το έργο εμφανίζεται αρκετά συχνά η γειτονιά της Χαριλάου. Το βιβλίο της σημερινής ανάρτησης έχει πρωταγωνιστές τα δύο αρσενικά μέλη της Αγίας Τριάδας και πρόκειται για μία συνέντευξη του Σφυρίδη στον Γούτα.

Η έκδοση είναι απλή και λιτή, η χαρακτηριστική των εκδόσεων Μπιλιέτο. Αξάκριστο βιβλίο με χάρτινη κουβερτούρα, στο εξώφυλλο μία ζωγραφιά του Σφυρίδη. Αξιοπρεπής έκδοση.

Αν και πρωταγωνιστής του βιβλίου είναι ο Σφυρίδης, εν τούτοις ως συγγραφέας παρουσιάζεται στο κείμενο ο Γούτας, ο οποίος κάνει τις ερωτήσεις. Είναι μια ιδιαίτερη συνέντευξη μεταξύ δύο ανθρώπων από διαφορετικές λογοτεχνικές γενιές, όπου ο γηραιότερος έχει επηρεάσει σε μεγάλο βαθμό το έργο του νεώτερου. Οι ερωτήσεις ουσιαστικά βοηθάνε τον Σφυρίδη να διηγηθεί πολλά και διάφορα πράγματα τόσο από την προσωπική του ζωή, όσο και να σχολιάσει καταστάσεις και πρόσωπα από τη λογοτεχνική ζωή της πόλης. Ο Σφυρίδης δεν είναι από τους ανθρώπους, που μασάει τα λόγια του, αυτό φαίνεται ιδιαίτερα και στα κείμενά του, είτε αυτά είναι λογοτεχνικά, είτε μελέτες και κριτικές. Έτσι το βιβλίο έχει μια ιδιαίτερη ομορφιά και δυναμική. Υπέρμαχος της ρεαλιστικής γραφής, ο Σφυρίδης θεωρείται από τους σημαντικότερους λογοτέχνες της μεταπολεμικής γενιάς και όχι μόνο για την πόλη μας. Πέρα από το συγγραφικό του έργο, σπουδαία είναι η συνεισφορά του στην ανάδειξη καλλιτεχνών της Θεσσαλονίκης, τόσο στη λογοτεχνία, όσο και στη ζωγραφική. Αν και ο ίδιος θεωρεί εαυτόν διηγηματογράφο, νομίζω πως το αυτοβιογραφικό του μυθιστόρημα «Ψυχή μπλε και κόκκινη» είναι εξαιρετικό και αυτό θα συνιστούσα σε κάποιον να διαβάσει πρώτα.

Το βιβλίο μου άρεσε, ήταν ένα ξεκούραστο ανάγνωσμα, το οποίο παρέχει σημαντικές και ενδιαφέρουσες πληροφορίες για το έργο του Σφυρίδη και την λογοτεχνική ζωή της πόλης μας. Το πιο πιθανό είναι να το βρείτε στη μισή τιμή από αυτήν, που αναγράφει το Biblionet, νομίζω ότι αξίζει να το διαβάσετε.

1 σχόλιο

Filed under ΓΟΥΤΑΣ, Παναγιώτης, Συγγραφείς

Ένα εξαιρετικό βιβλίο για το έργο και τη ζωή του Γιώργου Ιωάννου

img060

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Γιώργος Ιωάννου 1927-1985: Λόγος και Μνήμη

Συγγραφέας: Συλλογικό έργο

Έκδοση: University Studio Press (2006)

ISBN: 960-12-1506-9

Τιμή: Περίπου €33

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Σε δύο μέρες κλείνουν 33 χρόνια από το θάνατο του Γιώργου Ιωάννου, ο οποίος έφυγε από τη ζωή στις 16 Φεβρουαρίου του 1985. Από τους σπουδαιότερους λογοτέχνες της νεοελληνικής πεζογραφίας, με ιδιαίτερη και χαρακτηριστική γραφή, το έργο του αποτελεί σημαντικότατη κληρονομιά για την Θεσσαλονίκη και τους Θεσσαλονικείς. Άλλωστε «Αιτία ήταν πάντα η Θεσσαλονίκη…».

Η έκδοση είναι πολύ καλή. Επιμέλεια και «αποθησαύρισμα» του υλικού έχει κάνει ο Γιώργος Αναστασιάσης και σκέφτηκα για μια στιγμή να βάλω αυτόν για συγγραφέα, αλλά στο βιβλίο γράφουν πολλοί για τον Ιωάννου και το έργο του, οπότε προτίμησα να το εντάξω στα συλλογικά έργα. Πάρα πολύ και ιδιαίτερα ενδιαφέρον φωτογραφικό υλικό, κείμενο ευανάγνωστο, σωστή ταξινόμηση του πλούσιου υλικού, ροή στην ανάγνωση, που δεν κουράζει καθόλου. Στο βιβλίο υπάρχει και ένα CD με την τελευταία ραδιοφωνική συνέντευξη του Ιωάννου στη Νένα Ξεράκη στις 28 Ιανουαρίου 1985, λίγες μέρες πριν πεθάνει, η οποία είχε δοθεί με σκοπό να χρησιμοποιηθεί για ένα αφιέρωμα με αφορμή τον εορτασμό των 2300 χρόνων από την ίδρυση της Θεσσαλονίκης.

Δεν είναι αυτή η πρώτη μελέτη του έργου του Ιωάννου, που κυκλοφορεί, στη Vivlioniki είχε παρουσιαστεί στο παρελθόν το πολύ καλό έργο της Έλενας Χουζούρη για τη Θεσσαλονίκη του Γιώργου Ιωάννου ενώ και ο Τριαντάφυλλος Κωτόπουλος έχει γράψει για το έργο του Ιωάννου.

Το υλικό του βιβλίου είναι πάρα πολύ και δεν θα μπορούσε να είναι και αλλιώς αν σκεφτεί κανείς τον όγκο των έργων του Ιωάννου αλλά και το γεγονός ότι χρησιμοποιήθηκε μέρος από το αρχείο του συγγραφέα, το οποίο, τουλάχιστον εκείνη την εποχή, υπήρχε στα χέρια των συγγενών του. Μέχρι τότε για το αρχείο αυτό δεν είχε γίνει κάποια προσπάθεια να αναδειχθεί από κάποιον δημόσιο φορέα και δεν γνωρίζω τι απέγινε από το 2006, που κυκλοφόρησε το βιβλίο.

Στην αρχή επιλέγονται κάποια κείμενα του Ιωάννου, ένα μίνι ανθολόγιο, με δείγματα από τα πεζογραφήματα (όπως προτιμούσε να τα αποκαλεί ο συγγραφέας) και τα ποιήματα. Κάποιος κριτικός λογοτεχνίας θα μπορούσε ίσως να κρίνει κατά πόσον αυτά είναι αντιπροσωπευτικά του έργου του Ιωάννου, προσωπικά τα βρήκα εξαιρετικά και διαβάζοντάς του αναγνώρισα τη γραφή του συγγραφέα, με το ρεαλισμό, τη νοσταλγία, το χιούμορ και τη διάθεση παντρέματος της ιστορικής αλήθειας με το λογοτεχνικό λόγο.

Στη συνέχεια υπάρχει ένα κεφάλαιο με κείμενα του Γιώργου Ιωάννου για άλλους συγγραφείς (εξαίρεση ένα πολύ μικρό κείμενο, που είχε γράψει για τον Χατζιδάκι). Κείμενα για τον Αναγνωστάκη, τον Ταχτσή, τον Τσίρκα, τον Καββαδία, τη Δημουλά, τον Μπακόλα, τον Πεντζίκη κα.

Κατόπιν υπάρχει ένα κεφάλαιο στο οποίο υπάρχουν κείμενα ανθρώπων του πνευματικού κόσμου της Θεσσαλονίκης για τον Ιωάννου, όπως του Αναγνωστάκη, του Καζαντζή, του Κοροβίνη, του Λαχά, του Μπακόλα, του Ναρ, του Σαββόπουλου κα.

Ακολουθούν διάφορα κείμενα, που γράφτηκαν για τον Ιωάννου και είτε δημοσιεύτηκαν σε βιβλία και περιοδικά, είτε αποτέλεσαν ομιλίες σε αφιερώματα για το έργο του. Πολλά είναι του Γιώργου Αναστασιάδη, όλα έχουν το δικό τους ενδιαφέρον, αν και μερικά ομολογώ με δυσκόλεψαν λόγω του ύφους και της ανάλυσης του έργου του Ιωάννου. Μου έκανε εντύπωση η μεταφορά ενός από τα πιο γνωστά πεζογραφήματα του Ιωάννου, του «Στου Κεμάλ το σπίτι» σε έργο του Καραγκιόζη από τον Γιάννη Χατζή.

Εξαιρετικό ενδιαφέρον παρουσιάζει το κεφάλαιο, που υπογράφει ο Θοδωρής Σαρηγιάννης με τίτλο «Φύλλα κισσού για τον Γ. Ιωάννου – Δοκιμή βιβλιογραφίας (1954-1985)», όπου πέρα από τη βιβλιογραφία του Ιωάννου, υπάρχει υλικό από συνεντεύξεις του, άρθρα, ομιλίες, εμφανίσεις, αναφορές στο συγγραφέα, τηλεοπτικές εμφανίσεις και ένα χρονολόγιο σχετικά με τη ζωή του! Πολύ χρήσιμο για οποιονδήποτε θέλει να βρει στοιχεία για τη ζωή και το έργο του Ιωάννου.

Προσωπικά βρήκα το βιβλίο εξαιρετικό. Μπορεί τα κείμενα του Ιωάννου να τα είχα διαβάσει, αλλά το έργο έχει συγκεντρώσει υλικό, που δεν υπάρχει σε καμία άλλη έκδοση. Αναδεικνύει τη δουλειά ενός από τους σημαντικότερους λογοτέχνες και ανθρώπους του πνεύματος όχι μόνο της Θεσσαλονίκης, αλλά όλης της χώρας.

 

Σχολιάστε

Filed under Συγγραφείς, ΣΥΛΛΟΓΙΚΟ ΕΡΓΟ

Αφιέρωμα της Νέας Εστίας στα πρώτα 50 χρόνια της λογοτεχνικής Θεσσαλονίκης (1912-1962)

Σάρωση_20180131

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Θεσσαλονίκη (1912-1962)

Συγγραφέας: Συλλογικό έργο

Έκδοση: Νέα Εστία (1962)

ISBN: –

Τιμή: –

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Μια μικρή παρατυπία θα κάνω σε αυτήν την ανάρτηση, καθώς δεν πρόκειται για ένα βιβλίο, αλλά για ένα τεύχος περιοδικού, το οποίο όμως έχει μέγεθος βιβλίου. Πρόκειται για το τεύχος της Νέας Εστίας, το οποίο κυκλοφόρησε την 1η Δεκεμβρίου 1962 και ήταν αφιερωμένο στη Θεσσαλονίκη και πιο συγκεκριμένα στη λογοτεχνική ζωή της πόλης τα πρώτα 50 χρόνια από την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης.

Η έκδοση είναι απλή, στην αισθητική των εντύπων της δεκαετίας του ’60. Από τις περίπου 250 σελίδες του τεύχους, οι 200 είναι κομμάτι του αφιερώματος. Την «επιμέλεια» είχε αναλάβει ο Γιώργος Βαφόπουλος. Υπάρχουν κάποιες φωτογραφίες, αλλά δεν είναι σε καλή ποιότητα. Διευθυντής και εκδότης της Νέας Εστίας ήταν ο Πέτρος Χάρης.

Στο αφιέρωμα αυτό υπογράφουν κείμενα μερικές από τις σπουδαιότερες λογοτεχνικές μορφές της Θεσσαλονίκης. Γιώργος Βαφόπουλος, Πέτρος Σπανδωνίδης, Γιώργος Δέλιος, Γιώργος Θέμελης, Νίκος Γαβριήλ Πεντζίκης, Μανώλης Ανδρόνικος, Τηλέμαχος Αλαβέρας, Πάνος Θασίτης, Γιώργος Κιτσόπουλος, Ντίνος Χριστιανόπουλος και πολλοί άλλοι. Παρουσίαση έργου ποιητών, πεζογράφων και δοκιμιογράφων της Θεσσαλονίκης, κείμενα με αναμνήσεις και χαιρετισμούς από Ηλία Βενέζη, Γιώργο Θεοτοκά, Στέλιο Ξεφλούδα, Άγγελο Τερζάκη, Ι.Μ. Παναγιωτόπουλο, αφιέρωμα στην καλλιτεχνική ομάδα «Η Τέχνη», παρουσίαση ανέκδοτου στρατιωτικού ημερολογίου του Κωνσταντίνου Ζωρογιαννίδη σχετικά με την πορεία του Ελληνικού Στρατού προς τη Θεσσαλονίκη. Το υλικό είναι τόσο πολύ και σημαντικό, που το «βιβλίο» διαβάζεται απνευστί. Ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός να διαβάζει κάποιος κείμενα νέων λογοτεχνών εκείνης της εποχής, οι οποίοι στη συνέχεια άφησαν σπουδαίο έργο.

Προσωπικά το αφιέρωμα αυτό της Νέας Εστίας μου άρεσε πάρα πολύ. Έρχεται από μια εποχή, που η πόλη γνώριζε μια άνθηση στα γράμματα, τόσο σε ποίηση, όσο και σε πεζογραφία. Η εγγύτητα του 1962 με τα πρώτα χρόνια μετά την απελευθέρωση προσφέρει τη δυνατότητα στους συντελεστές του έργου να θυμούνται τα πρώτα βήματα στη λογοτεχνία και τον πολιτισμό. Αν το βρείτε σε κάποιο παλαιοβιβλιοπωλείο, αξίζει πραγματικά να το αποκτήσετε.

Σχολιάστε

Filed under Συγγραφείς, ΣΥΛΛΟΓΙΚΟ ΕΡΓΟ

Λογοτεχνική και πολιτισμική κίνηση στη Θεσσαλονίκη: Τα πρώτα βήματα

Σάρωση_20180116

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Δημιουργική λογοτεχνία στη Θεσσαλονίκη (1850-1912)

Συγγραφέας: Κωνσταντίνος Πλαστήρας

Έκδοση: Εταιρεία Μακεδονικών Σπουδών (2009)

ISBN: 978-960-7265-94-4

Τιμή: Περίπου €10

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Όταν μιλάμε για λογοτεχνία στη Θεσσαλονίκη, κυρίως αναφερόμαστε στην περίοδο μετά το Μεσοπόλεμο και τη γενιά του 1930, με παρουσίες όπως του Πεντζίκη, του Ξεφλούδα, του Γιαννόπουλου και του Δέλιου, οι οποίοι θεωρούνται πρωτοπόροι. Στη συνέχεια εμφανίστηκαν πολλοί ποιητές και πεζογράφοι, οι οποίοι συνέχισαν αυτήν την παράδοση και φτάσαμε μέχρι τις μέρες μας, με τα κείμενα πολλών νέων λογοτεχνών να εμπλουτίζουν διαρκών την κληρονομιά της πόλης μας σε αυτόν τον τομέα. Το βιβλίο της σημερινής ανάρτησης θα μας πάει πάνω από έναν αιώνα πίσω, όταν η Θεσσαλονίκη ήταν ακόμη πόλη της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και κατά τα μέσα του 19ου αιώνα γίνονταν τα πρώτα βήματα της ελληνικής λογοτεχνίας στη Θεσσαλονίκη.

Η έκδοση είναι απλή και λιτή. Το εξώφυλλο είναι έργο της ζωγράφου Θάλειας Φλωρά-Καραβία και απεικονίζει την πόλη το 1913. Στο τέλος του βιβλίου υπάρχουν κάποιες λίγες φωτογραφίες, καθώς επίσης ευρετήριο ονομάτων και φυσικά η βιβλιογραφία. Στο κάτω μέρος πολλών σελίδων υπάρχουν σημειώσεις και βιβλιογραφικές αναφορές.

Τον συγγραφέα τον γνωρίσαμε στη Vivlioniki μέσα από ένα μικρό βιβλίο, που είχε κυκλοφορήσει από την ΕΜΣ ως ευχετήριο φυλλάδιο το 2016.

Το θέμα του βιβλίου αποτέλεσε τη διδακτορική διατριβή του συγγραφέα στο τμήμα Φιλολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του ΑΠΘ, οπότε το ύφος ίσως δυσκολέψει κάπως τον αναγνώστη, χωρίς όμως να είναι αδύνατον να διαβαστεί. Ο Πλαστήρας χώρισε το υλικό της έρευνάς του σε δύο μέρη. Το πρώτο καλύπτει το χρονικό διάστημα από το 1850 (χρονιά ίδρυσης του πρώτου ελληνικού τυπογραφείου στη Θεσσαλονίκη) έως το 1897 και το δεύτερο από το 1897 έως το 1912. Το δεύτερο μέρος είναι πολύ μεγαλύτερο και περιέχει περισσότερες λεπτομέρειες, για αυτό κιόλας είναι και χωρισμένο σε 3 κεφάλαια, ένα για τη γενική ατμόσφαιρα και τον πολιτισμό στην πόλη, ένα αφιερωμένο στις εφημερίδες κυρίως και ένα τρίτο, που μιλάει για τη λογοτεχνική κίνηση καθαρά. Πέρα όμως από αυτά, που αποτελούν το κύριο θέμα του βιβλίου, υπάρχει ένα εξαιρετικό επίμετρο, όπου ο αναγνώστης μπορεί να διαβάσει, μαζί με κάποιους πίνακες και συμπληρωματικά στοιχεία, λογοτεχνικά κείμενα αυτών των πρώτων πεζογράφων, που εμφανίστηκαν στη Θεσσαλονίκη και τα οποία πολύ δύσκολα μπορεί να βρει σε άλλα βιβλία.

Προσωπικά απόλαυσα και τα δύο μέρη, αν και το πρώτο μου φάνηκε περισσότερο ενδιαφέρον, καθώς για το δεύτερο είχα ήδη διαβάσει κάποια πράγματα. Σήμερα είναι δύσκολο για κάποιον να φανταστεί το πώς ήταν η Θεσσαλονίκη την περίοδο μεταξύ 1850 και 1912 και πώς αισθάνονταν οι λογοτέχνες εκείνης της εποχής, οι οποίοι παρουσίαζαν το έργο τους σε ένα κοινό, που μάλλον δεν ήταν συνηθισμένο και εκπαιδευμένο σε πεζογραφία και ποίηση. Τα μέσα ήταν ελάχιστα (δύο ήταν οι σημαντικότερες ελληνικές εφημερίδες με μάλλον μικρή κυκλοφορία), υπήρχαν προβλήματα λογοκρισίας, η επικοινωνία με άλλους πνευματικούς κύκλους ήταν περιορισμένη και ο κόσμος, που θα διάβαζε τα έργα τους και θα μπορούσε να τα εκτιμήσει ήταν μάλλον λίγος. Στα πρώτα βήματα τα κείμενα προσπαθούσαν να ακολουθήσουν το ρεύμα του ρομαντισμού, το οποίο όμως εκείνη την εποχή είχε αρχίσει να σβήνει. Σύμφωνα με τον συγγραφέα, τα περισσότερα κείμενα, που έχουμε από εκείνη την εποχή δεν είχαν κάποια ιδιαίτερη αξία λογοτεχνική, μάλλον είναι περισσότερο σημαντικά για ιστορικούς λόγους. Άλλωστε τα ονόματα της πλειοψηφίας των λογοτεχνών έχουν ξεχαστεί, όπως και αρκετά από τα έργα τους.

Πέρα όμως από τη λογοτεχνία, ο Πλαστήρας μέσα από την έρευνά του μας παρουσιάζει πληροφορίες για την κίνηση στο θέατρο, τη μουσική, τις εφημερίδες, τα βιβλιοπωλεία και τις εκδόσεις. Ειδικά για το χρονικό διάστημα από το 1897 έως το 1912 υπάρχει πολύ υλικό.

Σχετικά θέματα με αυτά του βιβλίου έχουν και τα έργα του Κώστα Τομανά για το θέατρο και την καλλιτεχνική ζωή στη Θεσσαλονίκη, αλλά και τα βιβλία του Χριστιανόπουλου, που είχαν κυκλοφορήσει από τον Ραγιά σχετικά με τη λογοτεχνία και τις παλιές εφημερίδες στην πόλη μας. Τέλος ο Κανδυλάκης έχει πάρα πολύ υλικό σχετικό στα δικά του βιβλία.

Προσωπικά βρήκα το βιβλίο εξαιρετικά ενδιαφέρον. Περισσότερο νομίζω ως βιβλίο αναφοράς αξίζει να διαβαστεί, αν και το έργο διαβάζεται και μονορούφι. Μέσα στην επιστημονική αφήγηση υπάρχουν και πολλά ιστορικά στοιχεία για τη Θεσσαλονίκη και για τους Θεσσαλονικείς. Βρήκα συγκινητικό επίσης το να διαβάζω για τις πρώτες προσπάθειες, που έγιναν για τη δημιουργία λογοτεχνίας σε μια πόλη, που για αιώνες φαινόταν να μην κινείται τίποτα. Σήμερα αν κάποιοι διαβάσουν τα ποιήματα εκείνης της περιόδου μπορεί να τους φανούν αστεία. Δεν κατάφεραν να γίνουν κλασσικά, αλλά από μία έννοια ήταν πρωτοπόρα.

Σχολιάστε

Filed under Γενικά, ΠΛΑΣΤΗΡΑΣ, Κωνσταντίνος

Το τελευταίο βιβλίο του Μάριου Μαρίνου Χαραλάμπους

img042

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Η Χρυσή Πύλη της Δύσης

Συγγραφέας: Μάριος Μαρίνος Χαραλάμπους

Έκδοση: Άγνωστο (2005)

ISBN: 960-88776-3-6

Τιμή: Περίπου €18

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Από τις πιο παρεξηγημένες μορφές του λογοτεχνικού κόσμου της Θεσσαλονίκης υπήρξε ο Μάριος Μαρίνος Χαραλάμπους. Το έργο του υπήρξε σημαντικότατο τόσο στην ποίηση, όσο και στην ιστορική έρευνα και μελέτη, εν τούτοις το ιδιόμορφο του χαρακτήρα του τον έθεσε στο περιθώριο. Τα βιβλία του δύσκολα θα τα βρει κάποιος πλέον στα ράφια των βιβλιοπωλείων. Το βιβλίο της σημερινής ανάρτησης είναι το τελευταίο του συγγραφέα, ο οποίος πέθανε δύο χρόνια μετά την κυκλοφορία του.

Η έκδοση είναι απλή και λιτή. Εξώφυλλο επηρεασμένο από μεσαίωνα, κοσμείται από ένα σχέδιο της Χρυσής Πύλης των δυτικών τειχών της Θεσσαλονίκης, η οποία βρισκόταν περίπου εκεί, που είναι σήμερα η Πλατεία Βαρδαρίου. Κάποιες φωτογραφίες υπάρχουν στο τέλος του βιβλίου. Το έργο το προλογίζουν ο εκδότης Παντελής Γιαννουλάκης και ένα μέντιουμ (διάμεσο την αποκαλεί ο συγγραφέας), τη Μαρία Καρύδη.

Το βιβλίο αυτό του Χαραλάμπους θα μπορούσε να χαρακτηριστεί το πιο αυτοβιογραφικό του, καθώς όλα τα κείμενα κινούνται γύρω από τη ζωή του, είτε την προσωπική, είτε των γονιών του. Κάποιος θα μπορούσε να πει ότι ο Χαραλάμπους ήθελε να αφήσει μια μαρτυρία σχετικά με το παρελθόν του και το έργο του λίγο πριν πεθάνει. Αν αναλογιστεί κανείς τη μοίρα του τεράστιου αρχείου του, το οποίο όπως λέγεται καταστράφηκε μετά το θάνατό του, το βιβλίο αυτό έχει μια ιδιαίτερη σημασία.

Το κυρίως θέμα του βιβλίου αποτελείται από 13 κεφάλαια και 3 παραρτήματα, τα οποία ο Χαραλάμπους αποκαλεί «Τρεις συμβολές μου». Το ύφος των περισσότερων κειμένων είναι το χαρακτηριστικό ρομαντικό ύφος, που ο Χαραλάμπους παρουσίασε στα υπόλοιπα έργα του, μια εντονότατη λυρική διάθεση βγαλμένη από άλλες εποχές, με έντονες αναφορές στο Βυζάντιο και την Αναγεννησιακή Ευρώπη. Οι αναφορές, που γίνονται στη Θεσσαλονίκη είναι πολλές, ακόμη και όταν το θέμα του κεφαλαίου δεν είναι υποχρεωτικά η πόλη μας. Ο Χαραλάμπους μιλάει κυρίως για το Φραγκομαχαλά, τον Βαρδάρη και τις παραβαρδάριες περιοχές, καθώς και για την Άνω Πόλη. Αυτές ήταν πάντα οι γειτονιές, που γοήτευαν τον συγγραφέα, μαζί με τη θάλασσα, το ηλιοβασίλεμα στο Θερμαϊκό και τη δύναμη του Βαρδάρη του ανέμου. Το 9ο κεφάλαιο διαφέρει κάπως, καθώς είναι μια επιστολή του Κώστα Ταχτσή προς τον Χαραλάμπους. Το 7ο κεφάλαιο είναι μια ξεχωριστή ιστορική περιγραφή του βομβαρδισμού της πόλης από τους Άγγλους τον Σεπτέμβριο του 1944, ενώ το 6ο κεφάλαιο μιλάει για τον Αλκή Πετσά, μια ξεχωριστή φυσιογνωμία της περιοχής της Μπάρας του Μεσοπολέμου. Από το 11ο έως το 13ο κεφάλαιο τα κείμενα αποτελούν έναν συνδυασμό ιστορίας και λογοτεχνίας για τη Θεσσαλονίκη για θέματα, που ελάχιστα πράγματα θα διαβάσετε σε άλλα βιβλία. Αν και αναφέρομαι σε κάποια μόνο κεφάλαια, τα υπόλοιπα έχουν επίσης ενδιαφέρον, αν και εξαιτίας του ιδιαίτερα προσωπικού και οικογενειακού χαρακτήρα τους ίσως κουράσουν κάπως τον αναγνώστη.

Στα παραρτήματα υπάρχουν τρεις μελέτες του συγγραφέα, οι δύο είναι αφιερωμένες στον Φραγκομαχαλά της πόλης, ενώ το τρίτο μιλάει για τον Μαξ Ρούμπενς, έναν από τους σπουδαιότερους αρχιτέκτονες, με πολλά κτίρια της πόλης να φέρουν την υπογραφή του.

Προσωπικά το βιβλίο μου άρεσε πολύ. Ο Χαραλάμπους υπήρξε ένας άνθρωπος, που αγάπησε βαθιά τη Θεσσαλονίκη και η πόλη επηρέασε πολύ μεγάλο μέρος του έργου του. Λογοτεχνικά και ιστορικά έχει προσφέρει πολλά πράγματα, αλλά ακόμη η συνεισφορά του δεν έχει αξιολογηθεί όπως θα της έπρεπε. Το βιβλίο αυτό δεν κυκλοφορεί πια, θα το βρείτε σε παλαιοβιβλιοπωλεία.

 

1 σχόλιο

Filed under Συγγραφείς, ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΥΣ, Μάριος Μαρίνος

Ημερολόγιο για το 2018 με εικόνα και λόγο Θεσσαλονίκης

img034

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Ημερολόγιο 2018 – Λογοτεχνικές διαδρομές στη Θεσσαλονίκης

Συγγραφέας: Συλλογικό έργο

Έκδοση: Μεταίχμιο (2017)

ISBN: 978-618-03-1223-2

Τιμή: Περίπου €7

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Στα διάφορα είδη βιβλίου, που παρουσιάστηκαν στη Vivlioniki δεν είχαμε δει ποτέ κάποιο ημερολόγιο. Όχι γιατί δεν υπήρχαν πριν ημερολόγια με θέμα τη Θεσσαλονίκη, αλλά γιατί εγώ δεν είχα ασχοληθεί με αυτά. Σε μια πρόσφατη βόλτα μου στα βιβλιοπωλεία είδα το θέμα της σημερινής ανάρτησης και μου σκέφτηκα να μπω από τώρα, αν και νωρίς, στο εορταστικό πνεύμα της Πρωτοχρονιάς.

Η έκδοση είναι πολύ όμορφη. Χάρτινο εξώφυλλο με φωτογραφία της Παλιάς Παραλίας σε βροχερή μέρα (της Θεσσαλονίκης της πάει η βροχή άλλωστε). Πολλές και ενδιαφέρουσες φωτογραφίες στο εσωτερικό από τον φακό του Άρι Γεωργίου. Στο τέλος υπάρχουν βιβλιογραφικές παραπομπές των λογοτεχνικών κειμένων, που κοσμούν το ημερολόγιο. Την επιμέλεια του έργου ανέλαβαν οι Ελένη Μπούρα και Ειρήνη Χριστοπούλου, ενώ το βιβλίο προλογίζει ο Άρις Γεωργίου.

Το θέμα του ημερολογίου είναι, όπως καταλάβατε, η Θεσσαλονίκη, σε εικόνα και λόγο. Η εικόνα, όπως είπαμε, είναι έργο του Άρι Γεωργίου, ενώ ο λόγος είναι έργο πολλών σημαντικών λογοτεχνών και άλλων καλλιτεχνών, οι οποίοι κάποιοι έχουν συνδέσει το όνομά τους με την πόλη μας περισσότερο και κάποιοι άλλοι λιγότερο. Τα κείμενά τους όμως έχουν επίκεντρο την Θεσσαλονίκη, είτε αυτά είναι κομμάτια μυθιστορημάτων, είτε διηγήματα, είτε ποιήματα, είτε στίχοι από τραγούδια. Από τον Κωστή Παλαμά, την Άλκη Ζέη, την Πηνελόπη Δέλτα και τον Ναπολέοντα Λαπαθιώτη έως τον Θωμά Κοροβίνη, τον Ισίδωρο Ζουργό, τον Νίκο Παπάζογλου, τις Τρύπες και τα Ξύλινα Σπαθιά, το ημερολόγιο παρέχει μια τεράστια ποικιλία διαφορετικών κειμένων, όλα με ιδιαίτερο ενδιαφέρον.

Για το ημερολόγιο δεν μπορώ να πω πολλά περισσότερα, καθώς το αν είναι χρηστικό ή όχι για τον κάτοχό του έχει σχέση με τον λόγο, που θα το χρησιμοποιήσει. Κάθε μέρα έχει 6 μικρές γραμμές (οι καθημερινές μεγαλύτερες σε σχέση με αυτές των Σαββάτου και Κυριακής).  Σημειώνονται οι μεγαλύτερες γιορτές αγίων και οι αργίες. Σε μένα κάνει τη δουλειά, που το θέλω, κάποιος άλλος μπορεί να χρειάζεται διαφορετική μορφή. Πέρα όμως από αυτό, ο αναγνώστης αξίζει να το αποκτήσει για τα κείμενα και τις φωτογραφίες. Και αν του αρέσουν αυτά, θα βρει τρόπο να χρησιμοποιήσει και το ημερολόγιο.

 

Σχολιάστε

Filed under Συγγραφείς, ΣΥΛΛΟΓΙΚΟ ΕΡΓΟ