Tag Archives: λεύκωμα

Γενικά στοιχεία για την Οθωμανική Θεσσαλονίκη

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Θεσσαλονίκη μου δεν σε ξεχνώ

Συγγραφέας: Αλέξανδρος – Αντώνιος Ρέγκος

Έκδοση: Κέντρο Ιστορίας Θεσσαλονίκης (2006)

ISBN: –

Τιμή: Περίπου €5

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Το βιβλίο της σημερινής ανάρτησης έχει ενδιαφέρον για λόγους πέρα από τη θεματολογία του. Σύμφωνα με τον συγγραφέα, ο οποίος είναι επίσης επιμελητής του εξώφυλλου, του κειμένου, της ηλεκτρικής μορφής και των φωτογραφιών, όλα ξεκίνησαν από μία εργασία, που του είχε ζητήσει να γράψει η δασκάλα του (στην οποία αφιερώνει και το βιβλίο) φαντάζομαι στο σχολείο του το 1999. Με κάποιο τρόπο η εργασία αυτή έγινε βιβλίο, την οποία μάλιστα κυκλοφόρησε το Κέντρο Ιστορίας Θεσσαλονίκης…

Η έκδοση είναι μέτρια. Αρκετές εικόνες σε μέτρια ανάλυση, ευανάγνωστο κείμενο. Καλή ταξινόμηση του υλικού με αρκετά κεφάλαια. Στο τέλος υπάρχει η βιβλιογραφία και στην αρχή ένας χάρτης της πόλης με τα μνημεία της. Αν ήταν ιδιωτική έκδοση θα έλεγα πως είμαι ικανοποιημένος από την ποιότητα έκδοσης, αλλά από το Κέντρο Ιστορίας Θεσσαλονίκης περίμενα κάτι καλύτερο. Συν τοις άλλοις, μου κάνει εντύπωση, που το ΚΙΘ επέλεξε αυτό το έργο για να το κυκλοφορήσει με δεδομένο προηγούμενες και μεταγενέστερες δουλειές του.

Όπως είπαμε και πριν ο συγγραφέας έτρεξε για το σύνολο της δουλειάς, η οποία μοιάζει να αποτελεί ένα copy-paste από άλλες δουλειές. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν έχει κάποια ενδιαφέροντα στοιχεία. Ουσιαστικά η ύλη μιλάει για την εικόνα της Θεσσαλονίκης κατά τη διάρκεια της Οθωμανικής περιόδου. Σε 28 κεφάλαια ο αναγνώστης μπορεί να διαβάσει για το Λευκό Πύργο, τα Τείχη, για διάφορα μνημεία, για την Άνω Πόλη, το Μπεχ Τσινάρ, για διάφορες δραστηριότητες των Θεσσαλονικέων, για τις τέχνες, για το εμπόριο και τα επαγγέλματα κτλ. Ο τίτλος, που επιλέχτηκε μου έκανε εντύπωση, το «δεν σε ξεχνώ», για έναν συγγραφέα, που μπορεί να μην είχε τελειώσει καν το λύκειο όταν κυκλοφόρησε το βιβλίο του.

Ποιος λοιπόν ίσως θα ενδιαφερόταν για ένα τέτοιο βιβλίο; Νομίζω ότι αν και το βιβλίο ξεκίνησε ως σχολική εργασία για το Δημοτικό, περιέχει πολλά πράγματα ιστορικά, που αποτελούν μια καλή βάση για να ξεκινήσει κάποιος τη μελέτη για το παρελθόν της πόλης στα πρώτα του βήματα. Προσωπικά δεν με ενθουσίασε, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι δεν μπορεί να αρέσει σε κάποιον άλλον.

Advertisements

Σχολιάστε

Filed under ΡΕΓΚΟΣ, Αλέξανδρος-Αντώνιος, Συγγραφείς

Εικόνες από το παρελθόν της Ανατολικής Θεσσαλονίκης

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Η εξώτειχος ανατολική Θεσσαλονίκη

Συγγραφέας: Νίκος Χόρμπος, Αθανάσιος Καραθανάσης

Έκδοση: Κυριακίδη (2018)

ISBN: 978-960-599-299-3

Τιμή: Περίπου €49

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Πριν από κάποιο καιρό είχε παρουσιαστεί στη Vivlioniki το εξαιρετικό βιβλίο του Βασίλη Κολώνα σχετικά με τη Θεσσαλονίκη εκτός των τειχών και πιο συγκεκριμένα για την ανατολική πλευρά της πόλης. Το αντικείμενο της σημερινής ανάρτησης έχει σχετικό θέμα με αυτό του Κολώνα και μέσα από μια σειρά φωτογραφιών θα ταξιδέψει τον αναγνώστη στις περιοχές από το Λευκό Πύργο, τη γειτονιά της Εθνικής Αμύνης και το χώρο της Διεθνούς Εκθέσεως έως την Πυλαία, τη Μίκρα και τον Χορτιάτη.

Η έκδοση είναι πολύ καλή. Πάρα πολλές φωτογραφίες, κυριαρχούν σχεδόν ολοκληρωτικά, οι περισσότερες σε καλή ανάλυση. Κάποιες είναι παλαιές, κάποιες είναι πιο σύγχρονες. Βέβαια, αυτές, που σύμφωνα με το βιβλίο είναι σύγχρονες, πρέπει να έχουν τραβηχτεί κάπου στη δεκαετία του ’90 και αν σκεφτεί κάποιος ότι το βιβλίο κυκλοφόρησε το 2018, ίσως θα ήταν καλύτερο οι εικόνες του σήμερα να είναι πιο πρόσφατες. Επίσης στα κείμενα υπάρχουν κάποια λαθάκια, που δείχνει ότι δεν έγινε σωστή επιμέλεια του έργου. Συνολικά όμως νομίζω ότι είναι μια πολύ καλή δουλειά, κυρίως λόγω της αξίας του υλικού του. Στα θετικά του βιβλίου το ότι πρόκειται για μία δίγλωσση έκδοση (ελληνικά-αγγλικά). Η βιβλιογραφία εδώ είναι στην αρχή, ενώ ευρετήριο ονομάτων υπάρχει στο τέλος του βιβλίου.

Τον Καραθανάση τον έχουμε γνωρίσει κυρίως μέσα από ιστορικά κείμενα (μπορείτε να δείτε κάποια εδώ, εδώ και εδώ), ενώ τον Χούρμπο τον γνωρίσαμε μέσα από το εξαιρετικό λεύκωμα, που είχε βγει για το έργο του Λυκίδη.

Μετά από μία σύντομη εισαγωγή, την οποία υπογράφουν οι συγγραφείς του έργου, ακολουθεί το κυρίως θέμα του βιβλίου, το οποίο χωρίζεται σε 4 κεφάλαια με γεωγραφικό διαχωρισμό:

  • Το πρώτο κεφάλαιο έχει τίτλο «Εθνικής Αμύνης, Λευκός Πύργος, Πεδίον του Άρεως, Συντριβάνι» (ναι, το γράφουν με «υ» αντί με «ι»…).
  • Το δεύτερο κεφάλαιο έχει τίτλο «Λεωφόρος Β. Όλγας» (το αγαπημένο μου)
  • Το τρίτο κεφάλαιο έχει τίτλο «Αλλατίνι, Καραμπουρνάκι, Αρετσού, Χαριλάου, Καπονυτζήδα, Χορτιάτης, Σέδες»
  • Το τέταρτο κεφάλαιο έχει τίτλο «Συμπλήρωμα, Άνω Πόλη»

Όπως καταλαβαίνετε το τέταρτο κεφάλαιο δεν έχει καμία σχέση με τον τίτλο και το υλικό του υπόλοιπου βιβλίου, αποτελεί συμπλήρωμα σε ένα παλαιότερο έργο των συγγραφέων. Δεν μπορώ να καταλάβω γιατί έπρεπε να προστεθεί σε αυτό το βιβλίο και όχι σε μια μελλοντική έκδοση του παλαιότερου έργου τους, αλλά τέλος πάντων.

Στο φωτογραφικό υλικό υπάρχει επεξηγηματική υποσημείωση, αν και για ορισμένες υπάρχει περισσότερο υλικό και εκτενέστερη αναφορά. Όλες οι φωτογραφίες ανήκουν στη συλλογή του Νίκου Χόρμπου. Μερικές από αυτές τις έχω δει και σε άλλα βιβλία, αλλά είναι και κάποιες εκπληκτικές, που και δεν τις έχουμε ξαναδεί, αλλά και φανερώνουν κομμάτια της πόλης μας, τα οποία θεωρούσαμε ότι γνωρίζουμε.

Προσωπικά το βιβλίο μου άρεσε παρά τις όποιες ατέλειες, που έχει. Τσιμπημένη κάπως η τιμή, αλλά ποιοτικά και θεματολογικά πρόκειται για ένα αξιόλογο έργο. Μαζί με το έργο του Κολώνα, που αναφέραμε νωρίτερα, δίνουν μια πολύ καλή εικόνα για το κομμάτι της Θεσσαλονίκης ανατολικά των τειχών.

Σχολιάστε

Filed under ΚΑΡΑΘΑΝΑΣΗΣ, Αθανάσιος, Συγγραφείς, ΧΟΡΜΠΟΣ, Νίκος

Ένας περίπατος στη Σταυρούπολη

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Σταυρούπολη: Ένας περίπατος στην πόλη

Συγγραφέας: Συλλογικό έργο

Έκδοση: University Studio Press (2018)

ISBN:978-960-12-2428-2

Τιμή: Περίπου €4

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Ήταν το 2012 όταν κυκλοφόρησε το πρώτο βιβλίο της σειράς «Ένας περίπατος στην πόλη» από τις εκδόσεις University Studio Press. Θέμα του ήταν το Μπεχ Τσινάρ. Από τότε και κάθε χρόνο, ο εκδοτικός οίκος έδινε την ευκαιρία σε νέους δημιουργούς να παρουσιάσουν κάποιες περιοχές της πόλης μέσα από το φωτογραφικό τους φακό και έτσι βγήκαν τα μικρά λευκώματα για την Πυλαία, την Αρετσού, το Κέντρο της πόλης, την Άνω Πόλη και την Τούμπα. Φέτος ο φακός εστίασε στη Σταυρούπολη.

Η έκδοση είναι πολύ καλή, όπως και οι υπόλοιπες της σειράς. Έχει χρησιμοποιηθεί χαρτί Magno Satin των 170gr. Πολύ καλή ποιότητα εκτύπωσης των φωτογραφιών, στο εξώφυλλο ένα έργο της Χλόης Πίσσα, η οποία είναι και μία από τις φωτογράφους, που συμμετέχουν στο λεύκωμα. Δίγλωσση έκδοση (ελληνικά – αγγλικά). Προλογίζει και παρουσιάζει το έργο των φωτογράφων ο Ηρακλής Παπαϊωάννου, ο οποίος επιμελείται και τη σειρά.

Δημιουργοί των έργων σε αυτήν την έκδοση είναι οι Νίκος Κουκής, Χλόη Πίσσα, Κατερίνα Μιλόσεβιτς και Αλεξία Πρασσά. Η Μιλόσεβιτς είναι η μόνη, που τα έργα της είναι ασπρόμαυρα. Όπως πάντα θα λέω, δεν έχω τις γνώσεις για να κρίνω τα έργα των δημιουργών, απλά καταγράφω μόνο τι μου αρέσει προσωπικά, καθαρά υποκειμενικά. Οι φωτογραφίες της Χλόης Πίσσας μου άρεσαν τόσο θεματολογικά (παλιές καπναποθήκες) όσο και για τον φωτισμό. Ο Κουκής από την άλλη μας δίνει περισσότερο εικόνες του σήμερα, με τις γέφυρες και τα νέα καταστήματα, που έχουν ανοίξει στην περιοχή. Η Πρασσά επικεντρώνεται στη συνύπαρξη των σύγχρονων οικοδομών και των παλιών, μικρών σπιτιών, μου άρεσε η φωτογραφία της με το γήπεδο του μπάσκετ και τον κισσό.

Προσωπικά το βιβλίο μου άρεσε. Οι δημιουργοί παρουσίασαν τόσο το σύγχρονο αστικό τοπίο της Σταυρούπολης, όσο και εικόνες, που έρχονται από το παρελθόν της συνοικίας. Πολύ ευχάριστο το γεγονός ότι συνεχίζεται η σειρά αυτή, με τιμή ούτε €4 πιστεύω ότι αξίζει να στηριχτεί η προσπάθεια αυτή.

Σχολιάστε

Filed under Γενικά

Ο οδηγός της έκθεσης της συλλογής Μήτου με εικόνες από την Κατοχική Θεσσαλονίκη

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Στο περιθώριο του πολέμου: Η Θεσσαλονίκη της Κατοχής (1941-1944) μέσα από τη φωτογραφική συλλογή του Βύρωνα Μήτου

Συγγραφέας: Συλλογικό έργο

Έκδοση: Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού (2016)

ISBN: 978-618-80928-9-1

Τιμή: Περίπου €8

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Πριν από κάποιο καιρό είχε παρουσιαστεί στη Vivlioniki ένα μοναδικό λεύκωμα με φωτογραφίες από τη συλλογή του Βύρωνα Μήτου, οι οποίες αποτύπωναν εικόνες της Θεσσαλονίκης κατά τη διάρκεια της Γερμανικής Κατοχής. Η εξαιρετική αυτή δουλειά είχε κυκλοφορήσει το 2014 και δύο χρόνια μετά εκτέθηκε στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού (το Βυζαντινό Μουσείο δηλαδή, όπως συνήθως το λέμε…) της Θεσσαλονίκης και γνώρισε τεράστια επιτυχία, αν σκεφτεί κανείς ότι πήρε 3 παρατάσεις. Το βιβλίο της σημερινής ανάρτησης συνόδευε αυτήν την έκθεση.

Η έκδοση είναι εξαιρετική. Πολύ καλή εκτύπωση, φωτογραφίες καθαρές και σε πολύ καλή ανάλυση, κείμενα ευανάγνωστα, ποιότητα συνολική της δουλειάς αντάξια του ονόματος του Μουσείου και της αξίας του φωτογραφικού υλικού. Δίγλωσση έκδοση, αγγλικά και ελληνικά. Προλογίζουν οι Ingo Von Voss (Γενικός Πρόξενος Γερμανίας στη Θεσσαλονίκη), η Δρ. Αγαθονίκη Τσιλιπάκου (Προϊσταμένη του Μουσείου) και ο Ηρακλής Παπαϊωάννου (Διευθυντής Μουσείου Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης).

Στο βιβλίο αυτό ο αναγνώστης μπορεί να δει κάποιες από τις φωτογραφίες της συλλογής. Μεγαλύτερο ενδιαφέρον έχουν τα κείμενα του βιβλίου. Το πρώτο το υπογράφει ο συλλέκτης, ο Βύρων Μήτου, ενώ τα υπόλοιπα πρέπει να είναι των επιμελητών, της Ηρώ Κατσαρίδου και του Ιωάννη Μότσιανου. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον μου φάνηκε το κείμενο σχετικά με την μουσειολογική προσέγγιση του αντικειμένου της έκθεσης και την παρουσίασή του. Στα υπόλοιπα κείμενα γίνονται αναφορές στο φωτογραφικό υλικό, στη λογική και τη στρατηγική σημασία της εικόνας, τους μηχανισμούς προπαγάνδας κα.

Αισθάνομαι τυχερός, που κατάφερα και βρήκα χρόνο και επισκέφτηκα την έκθεση. Είχα βέβαια πρωτύτερα διαβάσει και το λεύκωμα του Μήτου και αυτό με είχε βοηθήσει να αντιληφθώ καλύτερα τα εκθέματα. Το συγκεκριμένο βιβλίο της ανάρτησης αυτής θα το βρείτε στο πωλητήριο του Βυζαντινού Μουσείου, ενώ το λεύκωμα του Μήτου κυκλοφορεί ακόμα και θα το βρείτε στα βιβλιοπωλεία, είναι εξαιρετική δουλειά.

Σχολιάστε

Filed under Συγγραφείς, ΣΥΛΛΟΓΙΚΟ ΕΡΓΟ

Ένα λεύκωμα της Φιλόπτωχου Αδελφότητας Κυριών Θεσσαλονίκης για τα 100 χρόνια λειτουργίας της

Σάρωση_20190109 (2)

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: 100 χρόνια (1873-1973)

Συγγραφέας: Συλλογικό έργο

Έκδοση: Μ. Τριανταφύλλου Υιοί (1973)

ISBN: –

Τιμή: –

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Το αντικείμενο της σημερινής ανάρτησης μας έρχεται από το 1973 και αποτελεί μία έκδοση ενός σωματείου με πολύχρονη διαδρομή και συνεισφορά στη Θεσσαλονίκη, το οποίο ίσως δεν είναι ιδιαίτερα γνωστό σήμερα. Πρόκειται για τη Φιλόπτωχο Αδελφότητα Κυριών Θεσσαλονίκης (ΦΑΚΘ), η οποία μετράει αισίως 146 χρόνια λειτουργίας και το λεύκωμα, για το οποίο θα μιλήσουμε σήμερα έγινε στα πλαίσια εορτασμού του πρώτου αιώνα ύπαρξής της.

Η έκδοση είναι απλή και λιτή με έντονη την αισθητική της δεκαετίας του ’70, όταν και κυκλοφόρησε. Η γλώσσα είναι αυτό το μείγμα δημοτικής και καθαρεύουσας, η οποία επίσης ήταν ιδιαίτερα δημοφιλής σε αρκετά έντυπα της εποχής. Η ποιότητα των φωτογραφιών δεν είναι και καλύτερη δυνατή, αν και δεν γνωρίζω πόσο καλύτερη θα μπορούσε να είναι με τα μέσα εκείνης της περιόδου. Το έργο είχε επιμεληθεί η Ρούλα Παπαδημητρίου.

Στο βιβλίο αυτό γίνεται μια ανασκόπηση της δράσης της ΦΑΚΘ στον πρώτο αιώνα της λειτουργίας της. Σύμφωνα με το βιβλίο, το σωματείο ιδρύθηκε στη γειτονιά του Αγίου Αθανασίου, περιοχή, όπου κυριαρχούσε το ελληνικό στοιχείο κατά την περίοδο της Οθωμανικής Θεσσαλονίκης και αποτελούσε ιδέα της Λιζέττας Χατζηλαζάρου, της Αικατερίνης Ράλλη, της Χρυσάνθης Χατζηλαζάρου, της Καλλιόπης Τάττη και της Ελένης Ρουσίδου. Μεγάλη βοήθεια προσέφερε τόσο στα πρώτα βήματα της Αδελφότητας, όσο και στη συνέχεια η Μητρόπολη Θεσσαλονίκης, ενώ για τη χρηματοδότηση βοήθησαν ιδιαίτερα πολλοί Έλληνες του εξωτερικού. Ως πρώτη πρόεδρος αναφέρεται η Χρυσάνθη Χατζηλαζάρου. Στο κείμενο του βιβλίου γενικά ο αναγνώστης μπορεί να βρει πολλά και σημαντικά στοιχεία, κάποια από αυτά έχουν το δικό τους ενδιαφέρον. Περισσότερο ενδιαφέρον βέβαια παρουσιάζει το φωτογραφικό υλικό, το οποίο είναι σπάνιο και δύσκολα κάποιος θα βρει σε κάποια άλλη έκδοση. Οι εικόνες δείχνουν τόσο πρόσωπα, που έπαιξαν σημαντικό ρόλο στη λειτουργία του σωματείου, όσο και στιγμές από τις δράσεις.

Προσωπικά βρήκα το λεύκωμα εξαιρετικά ενδιαφέρον, πρώτον για τις εικόνες και δεύτερον επειδή μας δίνει υλικό για ένα κομμάτι της ιστορίας της Θεσσαλονίκης, για το οποίο λίγα πράγματα γνωρίζουμε. Στην εποχή μας ο ρόλος της ΦΑΚΘ δεν φαίνεται να έχει τη σημασία, που είχε παλαιότερα ή μπορεί και να μην γίνεται γνωστός. Οι περισσότεροι δεν νομίζω καν να γνωρίζουν πού βρίσκονται τα γραφεία της, σίγουρα δεν έχει την αίγλη της αντίστοιχης αδελφότητας των ανδρών. Εννοείται φυσικά πως θα το βρείτε μόνο σε κάποιο παλαιοβιβλιοπωλείο, αν το πετύχετε κάπου, σας συμβουλεύω να το αποκτήσετε.

Σχολιάστε

Filed under Συγγραφείς, ΣΥΛΛΟΓΙΚΟ ΕΡΓΟ

Ένα γερμανόγλωσσο αφιέρωμα στην ιστορία, τη λογοτεχνία και τον πολιτισμό της Θεσσαλονίκης

Σάρωση_20181012

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Thessaloniki – Bilder einer Stadt

Συγγραφέας: Niki Eideneier, Hans Eideneier

Έκδοση: Romiosini (1992)

ISBN: 3-923728-46-8

Τιμή: –

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Αν ψάξει κάποιος στη βιβλιογραφία για ξενόγλωσσα βιβλία σχετικά με τη Θεσσαλονίκη, θα βρει πάρα πολλούς τίτλους. Δυστυχώς στη Vivlioniki δεν έχουν παρουσιαστεί ακόμη τέτοια έργα, με εξαίρεση έναν γαλλικό τουριστικό οδηγό, που είχε γράψει ο Γιώργος Ζωγραφάκης το 1968 και κάποια δίγλωσσα βιβλία ιστορικά. Το βιβλίο της σημερινής ανάρτησης θέλω να πιστεύω ότι θα κάνει μια νέα αρχή για το blog, με την παρουσίαση και ξενόγλωσσων βιβλίων για την πόλη μας. Πρόκειται για ένα αφιέρωμα για τη Θεσσαλονίκη, το οποίο εκδόθηκε στη Γερμανία και φυσικά είναι γραμμένο στα γερμανικά.

Η έκδοση είναι αρκετά καλή. Πλαστικοποιημένο εξώφυλλο, το οποίο κοσμεί ένα έργο του ζωγράφου Γιώργου Σταθόπουλου. Το εισαγωγικό κείμενο το υπογράφει ο Ιωάννης Χασιώτης. Στο τέλος του βιβλίου υπάρχουν βιβλιογραφικά στοιχεία και βιογραφικά στοιχεία των πολλών συντελεστών του έργου, καθώς και συγγραφέων, των οποίων έργα υπάρχουν στο βιβλίο. Δυστυχώς δεν μπορώ να κρίνω αν οι μεταφράσεις είναι πετυχημένες ή όχι. Το βιβλίο είχε χορηγηθεί από την Εθνική Κτηματική Τράπεζα της Ελλάδος.

Το ζεύγος Eideneier έχει επιμεληθεί του όλου έργου και διατηρούν τον εκδοτικό οίκο Romiosini με έδρα την Κολονία, ο οποίος έχει παρουσιάσει πολλά έργα Ελλήνων λογοτεχνών στη γερμανική γλώσσα.

Το βιβλίο χωρίζεται σε δύο ουσιαστικά μέρη:

  • Το πρώτο μέρος περιέχει ιστορικά και πολιτισμικά στοιχεία για την πόλη με κείμενα από διάφορους μελετητές, όπως ο Ντίνος Χριστιανόπουλος, ο Ιωάννης Χασιώτης, ο Αλμπέρτος Ναρ, ο Μιχάλης Τιβέριος, ο Χαράλαμπος Μπακιρτζής και πολλοί άλλοι. Από τα χρόνια των Αρχαίων Μακεδόνων έως τις σύγχρονες μέρες και με κείμενα για τη μουσική σκηνή της πόλης, τη λογοτεχνία και την ευρύτερη πολιτιστική κίνηση της Θεσσαλονίκης.
  • Το δεύτερο μέρος περιέχει αποσπάσματα από λογοτέχνες, των οποίων το έργο έχει συνδεθεί με τη Θεσσαλονίκη. Βαφόπουλος, Καμενιάτης, Ασλάνογλου, Ευαγγέλου Ναχμία, Πεντζίκης, Ιωάννου, Δεληγιώργη, Μπακόλας, Καρέλη, Αναγνωστάκης, Παπαδημητρίου, Σκαμπαρδώνης, Χειμωνάς και άλλοι πολλοί.

Στο βιβλίο υπάρχουν και κάποιες φωτογραφίες, που συνοδεύουν το κείμενο.

Θεωρώ πως ο μέσος Γερμανός το πιο πιθανό είναι να μην ξέρει πολλά στοιχεία για τη Θεσσαλονίκη ή να την έχει συνδυάσει με μια τουριστική επίσκεψη. Η ύλη του βιβλίου μου φαίνεται πλήρης. Αν σκοπός του βιβλίου ήταν η παρουσίαση της πόλης στον μέσο Γερμανό, πιστεύω πως τον πετυχαίνει. Βέβαια το βιβλίο κυκλοφόρησε το 1992, οπότε μια νέα έκδοση θα έχει πολλά περισσότερα πράγματα να προσφέρει.

Σχολιάστε

Filed under EIDENEIER, Hans, EIDENEIER, Niki, Συγγραφείς

Θερμαϊκός Κόλπος και Θεσσαλονίκη, από την αρχαιότητα έως σήμερα

Σάρωση_20180918

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Αρχαία λιμάνια – Θερμαϊκός Κόλπος

Συγγραφέας: Συλλογικό έργο

Έκδοση: University Studio Press (1998)

ISBN: 960-12-0677-9

Τιμή: Περίπου €20

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Όπως ίσως έχω αναφέρει και σε προηγούμενες αναρτήσεις, η σχέση της Θεσσαλονίκης με τη θάλασσα είναι παρεξηγημένη. Ένα από τα σημαντικότερα στολίδια της πόλης, ο Θερμαϊκός Κόλπος, δεν είχε καταφέρει για πολλά χρόνια να γοητεύσει τους πολίτες, οι οποίοι στην πλειοψηφία είχαν μάλλον μια ουδέτερη σχέση με το υγρό στοιχείο. Η γεωγραφία όμως της περιοχής ήταν από τα βασικούς παράγοντες, που οδήγησαν τον Κάσσανδρο να φτιάξει στο συγκεκριμένο σημείο τη Θεσσαλονίκη και μοιραία η εξέλιξη της πόλης κινούνταν παράλληλα με το «βίο» του Θερμαϊκού. Το βιβλίο της σημερινής ανάρτησης συνδέει το παρελθόν με το παρόν της σχέσης της πόλης μας με τη θάλασσα.

Η έκδοση είναι αρκετά καλή. Το βιβλίο είχε κυκλοφορήσει στα πλαίσια μιας έκθεσης, που είχε παρουσιαστεί στο Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης με τίτλο «Αρχαία λιμάνια στον Θερμαϊκό Κόλπο». Μια σειρά φορέων, δημόσιων και ιδιωτικών, είχαν προσφέρει υλικό και χορηγίες για την έκθεση. Το βιβλίο προλογίζουν ο τότε Υπουργός Πολιτισμού Ευάγγελος Βενιζέλος και ο τότε Προϊστάμενος της ΙΣΤ’ Εφορίας Προϊστορικών και Κλασσικών Αρχαιοτήτων Δημήτριος Γραμμένος. Στο τέλος του βιβλίου υπάρχουν βιβλιογραφικά στοιχεία.

Το βιβλίο χωρίζεται σε δύο μέρη:

  • Το πρώτο μέρος έχει τίτλο «Αρχαία Λιμάνια» και είναι ένα κείμενο, που μιλάει γενικά για την ύπαρξη των λιμένων στην αρχαιότητα και τη σημασία τους. Ενδιαφέρον έχουν κάποιες αναφορές στην Οδύσσεια σχετικά με τα λιμάνια, τους ανέμους και τη ναυσιπλοΐα.
  • Το δεύτερο μέρος έχει τίτλο «Θερμαϊκός Κόλπος» και είναι το πιο ενδιαφέρον του βιβλίου. Ως πρόλογος υπάρχει ένα πολύ ενδιαφέρον κείμενο με στοιχεία για την ανάπτυξη της περιοχής γύρω από τον Θερμαϊκό, τις πόλεις και τη δραστηριότητα. Εδώ ο αναγνώστης θα βρει και στοιχεία για τους οικισμούς και τις πόλεις, που αναπτύχθηκαν στις ακτές του Θερμαϊκού κατά την αρχαιότητα, ξεκινώντας από την αρχαία Μένδη, στη θέση περίπου, που βρίσκεται σήμερα η Καλάνδρα Χαλκιδικής, ανηφορίζοντας τη δυτική ακτογραμμή του πρώτου ποδιού της Κασσάνδρας και φτάνοντας έως το Ηράκλειον ή Ηράκλεια κοντά στις εκβολές του Πηνειού. Μετά από αυτό ξεκινάνε οι 4 ενότητες με το φωτογραφικό υλικό.
    • Η πρώτη έχει τίτλο «Μεσόγαια» και περιλαμβάνει φωτογραφίες του Θεόφιλου Στουπιάδη. Ασπρόμαυρες, φανερώνουν ίχνη του παρελθόντος και κυρίως τις πολλές Τούμπες, που υπάρχουν σε μια περιοχή, που εκτείνεται από το Αγγελοχώρι έως το Ωραιόκαστρο.
    • Η δεύτερη έχει τίτλο «Παραλία» και περιλαμβάνει έργα του Γιώργου Τσαουσάκη. Εδώ έχουμε λήψεις της στεριάς από τη θάλασσα, οι φωτογραφίες είναι έγχρωμες.
    • Η τρίτη έχει τίτλο «Εναέρια Θεσσαλονίκη» και περιλαμβάνει φωτογραφίες των Σωτήρη Χαϊδεμένου και του Γιώργου Τσαουσάκη. Οι φωτογραφίες είναι έγχρωμες και αποτυπώνουν την όψη της σύγχρονης πόλη και τη σχέση της με τον Θερμαϊκό Κόλπο, όπως φαίνονται από τον αέρα.
    • Η τέταρτη έχει τίτλο «Χρόνος Άχρονος» και περιλαμβάνει υλικό από το αρχείο του Κέντρου Ιστορίας του Δήμου Θεσσαλονίκης, εικόνες του λιμανιού και της παραλίας της Θεσσαλονίκης όπως αυτές είχαν αποτυπωθεί σε ταχυδρομικές κάρτες. Την επιλογή των φωτογραφιών έκανε ο Μπάμπης Παπαϊωάννου.

Προσωπικά το βιβλίο το βρήκα ενδιαφέρον, καθώς περιέχει αρκετές πληροφορίες για τον Θερμαϊκό Κόλπο, ο οποίος είναι άρρηκτα συνδεδεμένος με την ιστορία και την εξέλιξη της Θεσσαλονίκης. Δεν ξετρελάθηκα με όλες τις φωτογραφίες, αλλά κάποιες εμφανίζουν ενδιαφέρον. Πιθανόν να το βρείτε σε τιμή χαμηλότερη των €20.

Σχολιάστε

Filed under Συγγραφείς, ΣΥΛΛΟΓΙΚΟ ΕΡΓΟ

Αγάλματα, προτομές, ανδριάντες και μνημεία της Θεσσαλονίκης του 1985

Σάρωση_20180913

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Υπαίθρια γλυπτά Θεσσαλονίκης

Συγγραφέας: Μιλτιάδης Παπανικολάου

Έκδοση: Τράπεζα Μακεδονίας-Θράκης (1985)

ISBN: –

Τιμή: Περίπου €30

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Στα πλαίσια του εορτασμού για τα 2300 χρόνια από την ίδρυση της Θεσσαλονίκης το 1985, κυκλοφόρησαν πολλά και ενδιαφέροντα βιβλία με θέμα την πόλη μας (κυκλοφόρησε μάλιστα και βιβλίο σχετικά με αυτές τις εκδόσεις, που μπορείτε να δείτε εδώ). Το βιβλίο της σημερινής ανάρτησης ήταν ένα από αυτά, μια πολυτελής έκδοση με θέμα τα υπαίθρια γλυπτά, που υπήρχαν τότε στη Θεσσαλονίκη.

Η έκδοση είναι άριστη. Σκληρό εξώφυλλο με χάρτινη πλαστικοποιημένη κουβερτούρα. Ως λεύκωμα, που είναι το βιβλίο, οι φωτογραφίες είναι πολύ καλής ποιότητας. Το βιβλίο έγινε με έξοδα της Τράπεζας Μακεδονίας-Θράκης, η οποία δεν υπάρχει πια και οι παλαιότεροι ίσως θυμούνται πως το γωνιακό κτίριο Τσιμισκή με Αμύνης, που τώρα ανήκει στην Τράπεζα Πειραιώς, ανήκε παλιά στην Τράπεζα Μ-Θ. Προλογίζουν ο τότε Υπουργός Βορείου Ελλάδος, ο Βασίλης Ιντζές και ο τότε δήμαρχος Θεσσαλονίκης, ο Θεοχάρης Μαναβής, καθώς και ο Ηλίας Καραντώνης ως Πρόεδρος του ΔΣ της Τράπεζας. Από αυτά τα σημειώματα, μου έμεινε μόνο η φράση του Ιντζέ, ο οποίος γράφει κάπου για την «Κυβέρνηση της Αλλαγής». Σε φωτογραφικό λεύκωμα για τα υπαίθρια γλυπτά της Θεσσαλονίκης… Στο τέλος του βιβλίου υπάρχει ένας χάρτης, όπου υπάρχουν σημειωμένα οι τοποθεσίες των διαφόρων γλυπτών.

Τα κείμενα και φαντάζομαι την επιμέλεια του λευκώματος είχε αναλάβει ο Μιλτιάδης Παπανικολάου, ιστορικός τέχνης. Δικό του είναι και το εισαγωγικό σημείωμα, όπου αναλύονται αρκετά και ενδιαφέροντα πράγματα σχετικά με τη θεματολογία του έργου. Αξίζει να τη διαβάσετε πριν καταφύγετε στις εικόνες του βιβλίου. Οι φωτογραφίες είναι έργα του Studio Ikona, αλλά δεν κατονομάζονται οι φωτογράφοι.

Στο βιβλίο παρουσιάζονται 57 έργα γλυπτικής, από προτομές και ανδριάντες έως θεματικά γλυπτά, ποικίλου μεγέθους και διαφορετικών ρυθμών, υφών και χρονικών περιόδων. Καθώς οι γνώσεις μου γύρω από τη γλυπτική τέχνη είναι μηδαμινές, δεν μπορώ να κρίνω τα έργα αυτά από καλλιτεχνική σκοπιά και προσωπικά με ενδιαφέρει κυρίως η ιστορία γύρω από αυτά. Δίπλα σε κάθε φωτογραφία ενός έργου υπάρχει η ταυτότητα αυτού (τίτλος, καλλιτέχνης, χρονολογία, υλικό, διαστάσεις και τοποθεσία) καθώς και ένα σύντομο κείμενο του Μιλτιάδη Παπανικολάου. Κάποια από αυτά υπάρχουν ακόμα στις θέσεις τους, πολλά έχουν μεταφερθεί για διάφορους λόγους.

Προσωπικά το βιβλίο μου φάνηκε εξαιρετικά ενδιαφέρον. Φυσικά το γεγονός ότι κάποια από τα γλυπτά του λευκώματος δεν είναι πλέον στις θέσεις τους ίσως να κάνει τον αναγνώστη να νομίζει πως είναι ετεροχρονισμένο. Σίγουρα χρειάζεται να βγει μια καινούρια έκδοση, ανανεωμένη, ώστε να προστεθούν αρκετά από τα έργα, που σήμερα υπάρχουν στην πόλη μας. Η γλυπτική δεν είναι μια εύκολη τέχνη για τον πολίτη, χρειάζεται πολλές φορές εκπαίδευση για να μπορέσει κάποιος να κατανοήσει το έργο ενός καλλιτέχνη (χαρακτηριστικό παράδειγμα το έργο του Ζογγολόπουλου, που κοσμεί την είσοδο της ΔΕΘ, απέναντι από το Σιντριβάνι). Βιβλία όπως αυτό πιστεύω ότι μπορούν να βοηθήσουν προς αυτήν την κατεύθυνση.

1 σχόλιο

Filed under ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ, Μιλτιάδης, Συγγραφείς

Ένας περίπατος στην Πυλαία


Σάρωση_20180621

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Πυλαία: Ένας περίπατος στην πόλη

Συγγραφέας: Συλλογικό έργο

Έκδοση: University Studio Press (2017)

ISBN: 978-960-12-2376-6

Τιμή: Περίπου €4

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Έχουμε στο παρελθόν δει στη Vivlioniki κάποια μικρά λευκώματα, που ανήκουν στη σειρά «Ένας περίπατος στην πόλη». Συνήθως κυκλοφορούσαν λίγο πριν τις γιορτές των Χριστουγέννων και μου είχε κάνει εντύπωση, που δεν είδα την συνέχειά τους φέτος. Έτσι λοιπόν χάρηκα όταν είδα την 6η συνέχεια της σειράς στο περίπτερο των εκδόσεων του University Studio Press στη Διεθνή Έκθεση Βιβλίου της Θεσσαλονίκης, τον Μάιο, που μας πέρασε.

Η έκδοση είναι πολύ καλή, όπως και οι υπόλοιπες της σειράς. Έχει χρησιμοποιηθεί χαρτί Magno Satin των 170gr. Πολύ καλή ποιότητα εκτύπωσης των φωτογραφιών, στο εξώφυλλο ένα έργο του Νάσου Αβδαρμάνη, ο οποίος είναι και ένας από τους φωτογράφους, που συμμετέχουν στο λεύκωμα. Δίγλωσση έκδοση (ελληνικά – αγγλικά), τουλάχιστον στο προλογικό σημείωμα.

Και σε αυτό το λεύκωμα επιμέλεια ανέλαβε ο Ηρακλής Παπαϊωάννου, ο οποίος στην εισαγωγή παρουσιάζει το έργο των φωτογράφων. Εδώ οι δημιουργοί είναι ο Νάσος Αβδαμάνης (Αβδαρμάνη τον αναφέρει το προλογικό σημείωμα, δεν ξέρω ποιο είναι το σωστό), ο Ανδρέας Τσανίδης, η Ελένη Παπαϊωάννου και ο Διονύσης Μεταξάς.

Όλα τα έργα είναι έγχρωμα και αναδεικνύουν κάποιες γωνιές από το ιδιαίτερα μεγάλο δημοτικό διαμέρισμα της Πυλαίας, το οποίο εκτείνεται από την περιοχή του οικισμού της Πυλαίας και φτάνει έως το εμπορικό κέντρο Κόσμος. Επειδή δεν έχω γνώση της περιοχής, οι περισσότερες φωτογραφίες μου φάνηκαν εντελώς άγνωστες. Όλοι οι δημιουργοί πάντως φαίνεται να επικεντρώθηκαν στην συνύπαρξη του φυσικού χώρου και της ανθρώπινης δημιουργίας καθώς και στην αντίθεση του παλιού με το νέο. Καλλιτεχνικά δεν είμαι αρμόδιος να κρίνω τα έργα.

Προσωπικά το βιβλίο μου άρεσε. Ίσως μου άρεσε περισσότερο το γεγονός ότι υπήρξε συνέχεια στη σειρά. Πάντως είναι καλό, που υπάρχουν τέτοιες εκδόσεις, όπου νέοι δημιουργοί και φωτογράφοι μπορούν να παρουσιάζουν το έργο τους. Για την αστεία τιμή των €4, νομίζω ότι αξίζει να στηριχτεί αυτή η προσπάθεια.

 

Σχολιάστε

Filed under Συγγραφείς, ΣΥΛΛΟΓΙΚΟ ΕΡΓΟ

Τα πρώτα βήματα της Καλαμαριάς

img063

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Η Καλαμαριά στο Μεσοπόλεμο (1920-1940) – Πρόσφυγες. Δημιουργώντας τη νέα Πατρίδα

Συγγραφέας: Συλλογικό έργο

Έκδοση: University Studio Press (1998)

ISBN: 960-12-0678-7

Τιμή: Περίπου €35

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Περπατώντας κανείς σήμερα στην Καλαμαριά ή τη Νέα Κρήνη ή την Αρετσού, θα εκπλαγεί αν ακούσει το πόσο πολύ κοστίζει ένα απλό διαμέρισμα στις περιοχές αυτές. Η έκπληξή του θα είναι όμως ακόμη μεγαλύτερη αν μάθει ότι πριν ούτε 100 χρόνια οι δρόμοι με τις μοντέρνες πολυκατοικίες και τα πάρκα ήταν λάσπες και λίγα μέτρα πιο πέρα από τα σπίτια με τα μεγάλα μπαλκόνια και τη θέα στο Θερμαϊκό πέθαιναν καθημερινά δεκάδες άνθρωποι από ελονοσία, τύφο και δυσεντερία. Το βιβλίο της σημερινής ανάρτησης είναι ένα εξαιρετικό λεύκωμα, που παρουσιάζει την Καλαμαριά και τις γειτονιές της από τα «γεννοφάσκια» της στις αρχές της δεκαετίας του 1920 και κατά τη διάρκεια του Μεσοπολέμου. Παρουσιάζει έναν κόσμο, που άσχετα από το πόσο μπορεί να πρόκοψε στη συνέχεια, καλό είναι να μην ξεχνάμε ποτέ από πού ξεκίνησε.

Η έκδοση είναι εξαιρετική. Σκληρό εξώφυλλο, όπου κυριαρχεί το κίτρινο και το κόκκινο χρώμα. Το βιβλίο σε διαστάσεις είναι πολύ μεγαλύτερο από την εικόνα, που έχω αναρτήσει, απλά δεν χωρούσε ολόκληρο στο scanner. Πάρα πολλές φωτογραφίες κυρίως από οικογενειακά αρχεία, συγκεντρωμένες από το Ιστορικό Αρχείο Προσφυγικού Ελληνισμού (ΙΑΠΕ), αλλά και από εφημερίδες της εποχής, κυρίως από την «Εφημερίς των Βαλκανίων». Σχετικά μικρή η βιβλιογραφία βρίσκεται στο τέλος του βιβλίου μαζί με τις πηγές του λευκώματος. Κείμενα ευανάγνωστα και σωστά ταξινομημένα.

Μετά τα προλογικά σημειώματα, εκ των οποίων ενδιαφέρον έχει αυτό των επιμελητών του βιβλίου, της Ελένης Ιωαννίδου και του Jose Rodrigues, ακολουθεί το κυρίως θέμα του βιβλίου:

  • Το πρώτο κεφάλαιο είναι μικρό και περιέχει κάποιες φωτογραφίες για το πώς ήταν η περιοχή της Καλαμαριάς πριν το 1920, όταν άρχισαν να εγκαθίστανται οι πρώτοι πρόσφυγες, που είχαν έρθει από τη Νότια Ρωσία. Εκεί ήταν εγκατεστημένα στρατόπεδα και νοσοκομεία από την εποχή του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, θάλαμοι κυρίως, οι οποίοι αποτέλεσαν την πρώτη στέγη για τους πρόσφυγες.
  • Το δεύτερο κεφάλαιο μιλάει για το πρώτο κύμα προσφύγων στην Καλαμαριά, αυτούς, που ήρθαν από τη Νότια Ρωσία και κυρίως από την περιοχή του Καρς. Όσο άθλιες και αν είναι οι συνθήκες, που επικρατούν, δεν θα συγκρίνονται δυστυχώς σε αθλιότητα με αυτές, που θα επικρατήσουν σε λίγο καιρό.
  • Το τρίτο κεφάλαιο μιλάει για την άφιξη των προσφύγων από Μικρά Ασία, Πόντο και Κωνσταντινούπολη από το 1922 έως το 1924. Το φωτογραφικό υλικό συγκλονίζει, όπως και οι μαρτυρίες ανθρώπων, που έζησαν τον εφιάλτη αυτό. Μου έκαναν ιδιαίτερη εντύπωση ότι οι πρόσφυγες για να βγάλουν μια φωτογραφία μπροστά στο θάλαμο ή την παράγκα, που ζούσαν, κρεμούσαν ένα χαλί ή ένα ζωγραφισμένο πανί για να κρύψει την κατάντια. Ίσως το κεφάλαιο αυτό να με επηρέασε κάπως γιατί έχω κατά το ήμισυ προσφυγικές ρίζες (παππούς από Αικατερινοντάρ Ρωσσίας, γιαγιά από Σαμψούντα).
  • Το τέταρτο κεφάλαιο μιλάει φιλανθρωπικές οργανώσεις και φορείς, που προσπάθησαν να βοηθήσουν τις χιλιάδες αυτών των ανθρώπων.
  • Το πέμπτο κεφάλαιο είναι αφιερωμένο στην ιατρική περίθαλψη των προσφύγων. Οι ανάγκες ειδικά τα πρώτα χρόνια ήταν τεράστιες, ελονοσία, τύφος, δυσεντερία αφάνιζαν κόσμο και οι δυνατότητες ελάχιστες.
  • Το έκτο κεφάλαιο μιλάει για τις ανύπαρκτες υποδομές της Καλαμαριάς όταν έφτασαν οι πρόσφυγες. Άσφαλτος, ηλεκτρικό ρεύμα και αποχετεύσεις είδε η περιοχή μετά το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, για αυτό και εδώ το φωτογραφικό υλικό είναι μεταπολεμικό.
  • Το έβδομο κεφάλαιο είναι αφιερωμένο στην εργασία των προσφύγων, η οποία στην αρχή ήταν ιδιαίτερα σπάνια. Επικεντρώνεται στην παιδική εργασία αρχικά και ιδιαίτερα στη δεκαετία του 1920, ενώ υπάρχουν μαρτυρίες και φωτογραφικό υλικό και για τα επόμενα χρόνια.
  • Το όγδοο κεφάλαιο μιλάει για την εκπαίδευση των προσφύγων στην Καλαμαριά κατά τη διάρκεια του Μεσοπολέμου και εδώ πέρα από το φωτογραφικό υλικό και τις αναμνήσεις προσφύγων, υπάρχει και ένα ενδιαφέρον κείμενο από τη Χάιδω Χαλιάπα με στατιστικά στοιχεία για την περίοδο 1922-1927. Κρατάω ένα στοιχείο σε έναν πίνακα, που λέει ότι το 35,8% των μαθητών στο Δημοτικό Σχολείο Καλαμαριάς δήλωνε ως επάγγελμα γονέα «ορφανός». Ο πίνακας 9 στη σελίδα 131 φαίνεται να κολλήθηκε μετά την εκτύπωση του βιβλίου. Οι παλιοί Καλαμαριώτες ίσως να θυμούνται το «κόκκινο σχολείο», το οποίο βρισκόταν κάπου επί της σημερινής οδού Τραπεζούντος, αλλά δεν έχω καταλάβει πού ακριβώς.
  • Το ένατο κεφάλαιο αναφέρεται στην προσπάθεια οργάνωσης των προσφύγων μέσα από τη δημιουργία συλλόγων και ομίλων. Ο πιο γνωστός είναι ο Απόλλων Καλαμαριάς, που μπορεί να άλλαξε για διάφορους λόγους το όνομά του σήμερα σε Απόλλων Πόντου, αλλά οι περισσότεροι τον λέμε με το παλιό. Εδώ πέρα από τις φωτογραφίες και τις μαρτυρίες υπάρχει το ιδιαίτερα ενδιαφέρον και κατατοπιστικό κείμενο της Ελένης Ιωαννίδου σχετικά με το θέμα. Αξίζει να σημειωθεί ότι ο πρώτος σύνδεσμος νεολαίας με όνομα «Η Ένωσις» δημιουργήθηκε το 1923, ελάχιστα δηλαδή μετά την έλευση των προσφύγων στην Καλαμαριά.
  • Το δέκατο κεφάλαιο μιλάει για την καθημερινότητα των Καλαμαριωτών μετά το ξεπέρασμα των πρώτων δυσκολιών. Οι οικιακές εργασίες, το καφενείο, οι γιορτές και τα γλέντια, μικρές εκδρομές, η ζωή βλέπετε έπρεπε να συνεχιστεί παρά την τραγωδία του ξεριζωμού και οι άνθρωποι αυτοί έβρισκαν πάλι τις δυνάμεις τους και έστηναν τη ζωή τους από την αρχή.
  • Το ενδέκατο κεφάλαιο είναι πάρα πολύ σύντομο και αναφέρεται στον τρόπο, που έβλεπαν οι ντόπιοι Θεσσαλονικείς τους πρόσφυγες. Με ελάχιστες εξαιρέσεις, συνολικά οι ντόπιοι δεν είδαν με καλό μάτι την άφιξη των προσφύγων και χρειάστηκαν να περάσουν πολλά χρόνια μέχρι να ξεπεραστούν προκαταλήψεις και φοβίες.
  • Εξαιρετικά ενδιαφέρον το δωδέκατο κεφάλαιο, όπου η Βίλμα Χαστάογλου αναλύει την κατασκευή των συνοικισμών Βότση (γνωστός και ως Κάμπελ), Βυζαντίου και Καλαμαριάς. Υπάρχουν πάρα πολλές λεπτομέρειες για τον τρόπο, που οικοδομήθηκαν αυτές οι περιοχές καθώς και για το ποιοι εγκαταστάθηκαν εκεί κατά τη διάρκεια του Μεσοπολέμου. Δεν γνώριζα ότι εκεί, που μένω τώρα ήταν η πρώτη περιοχή, όπου χρονικά άρχισαν να εγκαθίστανται σε σπίτια της Πρόνοιας, όπως αποκαλούνταν, οι πρόσφυγες και ουσιαστικά ήταν ο πυρήνας για την εξάπλωση της Καλαμαριάς! Από τα πιο χρήσιμα κεφάλαια του βιβλίου.
  • Και το δέκατο τρίτο όμως κεφάλαιο έχει ενδιαφέρον, καθώς ο Jose Rodriguez γράφει για τους παραλιακούς συνοικισμούς, που δημιουργήθηκαν στην Καλαμαριά. Και αν όλοι γνωρίζουν τις περιοχές Αρετσού, Καραμπουρνάκι και Νέα Κρήνη, οι περισσότεροι μάλλον δεν θα γνωρίζουν τους συνοικισμούς Κουρί, Κατιρλί και Δέρκων, οι οποίοι δημιουργήθηκαν κατά τον Μεσοπόλεμο. Και στο κεφάλαιο αυτό υπάρχουν λεπτομερείς πληροφορίες σχετικά με τη δημιουργία αυτών των περιοχών.
  • Το δέκατο τέταρτο κεφάλαιο θα το χαρακτήριζα ως επίλογο του βιβλίου, αν και αυτό περιέχει φωτογραφικό υλικό από όλες τις περιοχές της Καλαμαριάς.

Για την άφιξη και την πρώτη εγκατάσταση των προσφύγων έχουν γραφτεί διάφορα βιβλία, τα πρώτα, που μου έρχονται στο μυαλό και έχουν παρουσιαστεί στη Vivlioniki είναι αυτό και αυτό. Από μαρτυρίες προσφύγων, που έζησαν αυτές τις πρώτες μέρες της Καλαμαριάς ξεχωρίζω το βιβλίο του Σίμου Λιανίδη, ενώ για την Καλαμαριά γενικά έχουν γραφτεί διάφορα βιβλία, όπως αυτό του Ανδρεάδη, της Στεργίου και του Παραρά. Βέβαια δεν ήταν μόνο η Καλαμαριά η περιοχή, που υποδέχτηκε τις χιλιάδες των προσφύγων, Τούμπα, Τριανδρία, Νεάπολη, Σταυρούπολη, Κορδελιό, Πολίχνη, Αγία Φωτεινή (όσο υπήρχε) και άλλες συνοικίες φιλοξένησαν τους πόνους και τα όνειρα αυτών των ανθρώπων.

Προσωπικά το βιβλίο μου άρεσε πάρα πολύ. Το βρήκα ενδιαφέρον όχι μόνο γιατί τυχαίνει να μένω στην Καλαμαριά, αλλά γιατί έχει υλικό, που δεν θα βρείτε σε άλλες εκδόσεις. Πολύ καλή ποιότητα έκδοσης, φανερώνει στον αναγνώστη μια Καλαμαριά, που δεν έχει καμία απολύτως σχέση με τη σύγχρονη «πολιτεία» του σήμερα. Είναι χρήσιμο να θυμόμαστε από πού ξεκίνησαν αυτοί οι άνθρωποι και τι κατάφεραν να φτιάξουν κάτω από ιδιαίτερα δύσκολες συνθήκες. Θα το συνέστηνα σε κάθε κάτοικο της Καλαμαριάς και σε κάθε Θεσσαλονικέα με προσφυγικές ρίζες.

Σχολιάστε

Filed under Γενικά, Συγγραφείς, ΣΥΛΛΟΓΙΚΟ ΕΡΓΟ