Tag Archives: λεύκωμα

Ένα γερμανόγλωσσο αφιέρωμα στην ιστορία, τη λογοτεχνία και τον πολιτισμό της Θεσσαλονίκης

Σάρωση_20181012

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Thessaloniki – Bilder einer Stadt

Συγγραφέας: Niki Eideneier, Hans Eideneier

Έκδοση: Romiosini (1992)

ISBN: 3-923728-46-8

Τιμή: –

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Αν ψάξει κάποιος στη βιβλιογραφία για ξενόγλωσσα βιβλία σχετικά με τη Θεσσαλονίκη, θα βρει πάρα πολλούς τίτλους. Δυστυχώς στη Vivlioniki δεν έχουν παρουσιαστεί ακόμη τέτοια έργα, με εξαίρεση έναν γαλλικό τουριστικό οδηγό, που είχε γράψει ο Γιώργος Ζωγραφάκης το 1968 και κάποια δίγλωσσα βιβλία ιστορικά. Το βιβλίο της σημερινής ανάρτησης θέλω να πιστεύω ότι θα κάνει μια νέα αρχή για το blog, με την παρουσίαση και ξενόγλωσσων βιβλίων για την πόλη μας. Πρόκειται για ένα αφιέρωμα για τη Θεσσαλονίκη, το οποίο εκδόθηκε στη Γερμανία και φυσικά είναι γραμμένο στα γερμανικά.

Η έκδοση είναι αρκετά καλή. Πλαστικοποιημένο εξώφυλλο, το οποίο κοσμεί ένα έργο του ζωγράφου Γιώργου Σταθόπουλου. Το εισαγωγικό κείμενο το υπογράφει ο Ιωάννης Χασιώτης. Στο τέλος του βιβλίου υπάρχουν βιβλιογραφικά στοιχεία και βιογραφικά στοιχεία των πολλών συντελεστών του έργου, καθώς και συγγραφέων, των οποίων έργα υπάρχουν στο βιβλίο. Δυστυχώς δεν μπορώ να κρίνω αν οι μεταφράσεις είναι πετυχημένες ή όχι. Το βιβλίο είχε χορηγηθεί από την Εθνική Κτηματική Τράπεζα της Ελλάδος.

Το ζεύγος Eideneier έχει επιμεληθεί του όλου έργου και διατηρούν τον εκδοτικό οίκο Romiosini με έδρα την Κολονία, ο οποίος έχει παρουσιάσει πολλά έργα Ελλήνων λογοτεχνών στη γερμανική γλώσσα.

Το βιβλίο χωρίζεται σε δύο ουσιαστικά μέρη:

  • Το πρώτο μέρος περιέχει ιστορικά και πολιτισμικά στοιχεία για την πόλη με κείμενα από διάφορους μελετητές, όπως ο Ντίνος Χριστιανόπουλος, ο Ιωάννης Χασιώτης, ο Αλμπέρτος Ναρ, ο Μιχάλης Τιβέριος, ο Χαράλαμπος Μπακιρτζής και πολλοί άλλοι. Από τα χρόνια των Αρχαίων Μακεδόνων έως τις σύγχρονες μέρες και με κείμενα για τη μουσική σκηνή της πόλης, τη λογοτεχνία και την ευρύτερη πολιτιστική κίνηση της Θεσσαλονίκης.
  • Το δεύτερο μέρος περιέχει αποσπάσματα από λογοτέχνες, των οποίων το έργο έχει συνδεθεί με τη Θεσσαλονίκη. Βαφόπουλος, Καμενιάτης, Ασλάνογλου, Ευαγγέλου Ναχμία, Πεντζίκης, Ιωάννου, Δεληγιώργη, Μπακόλας, Καρέλη, Αναγνωστάκης, Παπαδημητρίου, Σκαμπαρδώνης, Χειμωνάς και άλλοι πολλοί.

Στο βιβλίο υπάρχουν και κάποιες φωτογραφίες, που συνοδεύουν το κείμενο.

Θεωρώ πως ο μέσος Γερμανός το πιο πιθανό είναι να μην ξέρει πολλά στοιχεία για τη Θεσσαλονίκη ή να την έχει συνδυάσει με μια τουριστική επίσκεψη. Η ύλη του βιβλίου μου φαίνεται πλήρης. Αν σκοπός του βιβλίου ήταν η παρουσίαση της πόλης στον μέσο Γερμανό, πιστεύω πως τον πετυχαίνει. Βέβαια το βιβλίο κυκλοφόρησε το 1992, οπότε μια νέα έκδοση θα έχει πολλά περισσότερα πράγματα να προσφέρει.

Advertisements

Σχολιάστε

Filed under EIDENEIER, Hans, EIDENEIER, Niki, Συγγραφείς

Θερμαϊκός Κόλπος και Θεσσαλονίκη, από την αρχαιότητα έως σήμερα

Σάρωση_20180918

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Αρχαία λιμάνια – Θερμαϊκός Κόλπος

Συγγραφέας: Συλλογικό έργο

Έκδοση: University Studio Press (1998)

ISBN: 960-12-0677-9

Τιμή: Περίπου €20

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Όπως ίσως έχω αναφέρει και σε προηγούμενες αναρτήσεις, η σχέση της Θεσσαλονίκης με τη θάλασσα είναι παρεξηγημένη. Ένα από τα σημαντικότερα στολίδια της πόλης, ο Θερμαϊκός Κόλπος, δεν είχε καταφέρει για πολλά χρόνια να γοητεύσει τους πολίτες, οι οποίοι στην πλειοψηφία είχαν μάλλον μια ουδέτερη σχέση με το υγρό στοιχείο. Η γεωγραφία όμως της περιοχής ήταν από τα βασικούς παράγοντες, που οδήγησαν τον Κάσσανδρο να φτιάξει στο συγκεκριμένο σημείο τη Θεσσαλονίκη και μοιραία η εξέλιξη της πόλης κινούνταν παράλληλα με το «βίο» του Θερμαϊκού. Το βιβλίο της σημερινής ανάρτησης συνδέει το παρελθόν με το παρόν της σχέσης της πόλης μας με τη θάλασσα.

Η έκδοση είναι αρκετά καλή. Το βιβλίο είχε κυκλοφορήσει στα πλαίσια μιας έκθεσης, που είχε παρουσιαστεί στο Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης με τίτλο «Αρχαία λιμάνια στον Θερμαϊκό Κόλπο». Μια σειρά φορέων, δημόσιων και ιδιωτικών, είχαν προσφέρει υλικό και χορηγίες για την έκθεση. Το βιβλίο προλογίζουν ο τότε Υπουργός Πολιτισμού Ευάγγελος Βενιζέλος και ο τότε Προϊστάμενος της ΙΣΤ’ Εφορίας Προϊστορικών και Κλασσικών Αρχαιοτήτων Δημήτριος Γραμμένος. Στο τέλος του βιβλίου υπάρχουν βιβλιογραφικά στοιχεία.

Το βιβλίο χωρίζεται σε δύο μέρη:

  • Το πρώτο μέρος έχει τίτλο «Αρχαία Λιμάνια» και είναι ένα κείμενο, που μιλάει γενικά για την ύπαρξη των λιμένων στην αρχαιότητα και τη σημασία τους. Ενδιαφέρον έχουν κάποιες αναφορές στην Οδύσσεια σχετικά με τα λιμάνια, τους ανέμους και τη ναυσιπλοΐα.
  • Το δεύτερο μέρος έχει τίτλο «Θερμαϊκός Κόλπος» και είναι το πιο ενδιαφέρον του βιβλίου. Ως πρόλογος υπάρχει ένα πολύ ενδιαφέρον κείμενο με στοιχεία για την ανάπτυξη της περιοχής γύρω από τον Θερμαϊκό, τις πόλεις και τη δραστηριότητα. Εδώ ο αναγνώστης θα βρει και στοιχεία για τους οικισμούς και τις πόλεις, που αναπτύχθηκαν στις ακτές του Θερμαϊκού κατά την αρχαιότητα, ξεκινώντας από την αρχαία Μένδη, στη θέση περίπου, που βρίσκεται σήμερα η Καλάνδρα Χαλκιδικής, ανηφορίζοντας τη δυτική ακτογραμμή του πρώτου ποδιού της Κασσάνδρας και φτάνοντας έως το Ηράκλειον ή Ηράκλεια κοντά στις εκβολές του Πηνειού. Μετά από αυτό ξεκινάνε οι 4 ενότητες με το φωτογραφικό υλικό.
    • Η πρώτη έχει τίτλο «Μεσόγαια» και περιλαμβάνει φωτογραφίες του Θεόφιλου Στουπιάδη. Ασπρόμαυρες, φανερώνουν ίχνη του παρελθόντος και κυρίως τις πολλές Τούμπες, που υπάρχουν σε μια περιοχή, που εκτείνεται από το Αγγελοχώρι έως το Ωραιόκαστρο.
    • Η δεύτερη έχει τίτλο «Παραλία» και περιλαμβάνει έργα του Γιώργου Τσαουσάκη. Εδώ έχουμε λήψεις της στεριάς από τη θάλασσα, οι φωτογραφίες είναι έγχρωμες.
    • Η τρίτη έχει τίτλο «Εναέρια Θεσσαλονίκη» και περιλαμβάνει φωτογραφίες των Σωτήρη Χαϊδεμένου και του Γιώργου Τσαουσάκη. Οι φωτογραφίες είναι έγχρωμες και αποτυπώνουν την όψη της σύγχρονης πόλη και τη σχέση της με τον Θερμαϊκό Κόλπο, όπως φαίνονται από τον αέρα.
    • Η τέταρτη έχει τίτλο «Χρόνος Άχρονος» και περιλαμβάνει υλικό από το αρχείο του Κέντρου Ιστορίας του Δήμου Θεσσαλονίκης, εικόνες του λιμανιού και της παραλίας της Θεσσαλονίκης όπως αυτές είχαν αποτυπωθεί σε ταχυδρομικές κάρτες. Την επιλογή των φωτογραφιών έκανε ο Μπάμπης Παπαϊωάννου.

Προσωπικά το βιβλίο το βρήκα ενδιαφέρον, καθώς περιέχει αρκετές πληροφορίες για τον Θερμαϊκό Κόλπο, ο οποίος είναι άρρηκτα συνδεδεμένος με την ιστορία και την εξέλιξη της Θεσσαλονίκης. Δεν ξετρελάθηκα με όλες τις φωτογραφίες, αλλά κάποιες εμφανίζουν ενδιαφέρον. Πιθανόν να το βρείτε σε τιμή χαμηλότερη των €20.

Σχολιάστε

Filed under Συγγραφείς, ΣΥΛΛΟΓΙΚΟ ΕΡΓΟ

Αγάλματα, προτομές, ανδριάντες και μνημεία της Θεσσαλονίκης του 1985

Σάρωση_20180913

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Υπαίθρια γλυπτά Θεσσαλονίκης

Συγγραφέας: Μιλτιάδης Παπανικολάου

Έκδοση: Τράπεζα Μακεδονίας-Θράκης (1985)

ISBN: –

Τιμή: Περίπου €30

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Στα πλαίσια του εορτασμού για τα 2300 χρόνια από την ίδρυση της Θεσσαλονίκης το 1985, κυκλοφόρησαν πολλά και ενδιαφέροντα βιβλία με θέμα την πόλη μας (κυκλοφόρησε μάλιστα και βιβλίο σχετικά με αυτές τις εκδόσεις, που μπορείτε να δείτε εδώ). Το βιβλίο της σημερινής ανάρτησης ήταν ένα από αυτά, μια πολυτελής έκδοση με θέμα τα υπαίθρια γλυπτά, που υπήρχαν τότε στη Θεσσαλονίκη.

Η έκδοση είναι άριστη. Σκληρό εξώφυλλο με χάρτινη πλαστικοποιημένη κουβερτούρα. Ως λεύκωμα, που είναι το βιβλίο, οι φωτογραφίες είναι πολύ καλής ποιότητας. Το βιβλίο έγινε με έξοδα της Τράπεζας Μακεδονίας-Θράκης, η οποία δεν υπάρχει πια και οι παλαιότεροι ίσως θυμούνται πως το γωνιακό κτίριο Τσιμισκή με Αμύνης, που τώρα ανήκει στην Τράπεζα Πειραιώς, ανήκε παλιά στην Τράπεζα Μ-Θ. Προλογίζουν ο τότε Υπουργός Βορείου Ελλάδος, ο Βασίλης Ιντζές και ο τότε δήμαρχος Θεσσαλονίκης, ο Θεοχάρης Μαναβής, καθώς και ο Ηλίας Καραντώνης ως Πρόεδρος του ΔΣ της Τράπεζας. Από αυτά τα σημειώματα, μου έμεινε μόνο η φράση του Ιντζέ, ο οποίος γράφει κάπου για την «Κυβέρνηση της Αλλαγής». Σε φωτογραφικό λεύκωμα για τα υπαίθρια γλυπτά της Θεσσαλονίκης… Στο τέλος του βιβλίου υπάρχει ένας χάρτης, όπου υπάρχουν σημειωμένα οι τοποθεσίες των διαφόρων γλυπτών.

Τα κείμενα και φαντάζομαι την επιμέλεια του λευκώματος είχε αναλάβει ο Μιλτιάδης Παπανικολάου, ιστορικός τέχνης. Δικό του είναι και το εισαγωγικό σημείωμα, όπου αναλύονται αρκετά και ενδιαφέροντα πράγματα σχετικά με τη θεματολογία του έργου. Αξίζει να τη διαβάσετε πριν καταφύγετε στις εικόνες του βιβλίου. Οι φωτογραφίες είναι έργα του Studio Ikona, αλλά δεν κατονομάζονται οι φωτογράφοι.

Στο βιβλίο παρουσιάζονται 57 έργα γλυπτικής, από προτομές και ανδριάντες έως θεματικά γλυπτά, ποικίλου μεγέθους και διαφορετικών ρυθμών, υφών και χρονικών περιόδων. Καθώς οι γνώσεις μου γύρω από τη γλυπτική τέχνη είναι μηδαμινές, δεν μπορώ να κρίνω τα έργα αυτά από καλλιτεχνική σκοπιά και προσωπικά με ενδιαφέρει κυρίως η ιστορία γύρω από αυτά. Δίπλα σε κάθε φωτογραφία ενός έργου υπάρχει η ταυτότητα αυτού (τίτλος, καλλιτέχνης, χρονολογία, υλικό, διαστάσεις και τοποθεσία) καθώς και ένα σύντομο κείμενο του Μιλτιάδη Παπανικολάου. Κάποια από αυτά υπάρχουν ακόμα στις θέσεις τους, πολλά έχουν μεταφερθεί για διάφορους λόγους.

Προσωπικά το βιβλίο μου φάνηκε εξαιρετικά ενδιαφέρον. Φυσικά το γεγονός ότι κάποια από τα γλυπτά του λευκώματος δεν είναι πλέον στις θέσεις τους ίσως να κάνει τον αναγνώστη να νομίζει πως είναι ετεροχρονισμένο. Σίγουρα χρειάζεται να βγει μια καινούρια έκδοση, ανανεωμένη, ώστε να προστεθούν αρκετά από τα έργα, που σήμερα υπάρχουν στην πόλη μας. Η γλυπτική δεν είναι μια εύκολη τέχνη για τον πολίτη, χρειάζεται πολλές φορές εκπαίδευση για να μπορέσει κάποιος να κατανοήσει το έργο ενός καλλιτέχνη (χαρακτηριστικό παράδειγμα το έργο του Ζογγολόπουλου, που κοσμεί την είσοδο της ΔΕΘ, απέναντι από το Σιντριβάνι). Βιβλία όπως αυτό πιστεύω ότι μπορούν να βοηθήσουν προς αυτήν την κατεύθυνση.

1 σχόλιο

Filed under ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ, Μιλτιάδης, Συγγραφείς

Ένας περίπατος στην Πυλαία


Σάρωση_20180621

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Πυλαία: Ένας περίπατος στην πόλη

Συγγραφέας: Συλλογικό έργο

Έκδοση: University Studio Press (2017)

ISBN: 978-960-12-2376-6

Τιμή: Περίπου €4

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Έχουμε στο παρελθόν δει στη Vivlioniki κάποια μικρά λευκώματα, που ανήκουν στη σειρά «Ένας περίπατος στην πόλη». Συνήθως κυκλοφορούσαν λίγο πριν τις γιορτές των Χριστουγέννων και μου είχε κάνει εντύπωση, που δεν είδα την συνέχειά τους φέτος. Έτσι λοιπόν χάρηκα όταν είδα την 6η συνέχεια της σειράς στο περίπτερο των εκδόσεων του University Studio Press στη Διεθνή Έκθεση Βιβλίου της Θεσσαλονίκης, τον Μάιο, που μας πέρασε.

Η έκδοση είναι πολύ καλή, όπως και οι υπόλοιπες της σειράς. Έχει χρησιμοποιηθεί χαρτί Magno Satin των 170gr. Πολύ καλή ποιότητα εκτύπωσης των φωτογραφιών, στο εξώφυλλο ένα έργο του Νάσου Αβδαρμάνη, ο οποίος είναι και ένας από τους φωτογράφους, που συμμετέχουν στο λεύκωμα. Δίγλωσση έκδοση (ελληνικά – αγγλικά), τουλάχιστον στο προλογικό σημείωμα.

Και σε αυτό το λεύκωμα επιμέλεια ανέλαβε ο Ηρακλής Παπαϊωάννου, ο οποίος στην εισαγωγή παρουσιάζει το έργο των φωτογράφων. Εδώ οι δημιουργοί είναι ο Νάσος Αβδαμάνης (Αβδαρμάνη τον αναφέρει το προλογικό σημείωμα, δεν ξέρω ποιο είναι το σωστό), ο Ανδρέας Τσανίδης, η Ελένη Παπαϊωάννου και ο Διονύσης Μεταξάς.

Όλα τα έργα είναι έγχρωμα και αναδεικνύουν κάποιες γωνιές από το ιδιαίτερα μεγάλο δημοτικό διαμέρισμα της Πυλαίας, το οποίο εκτείνεται από την περιοχή του οικισμού της Πυλαίας και φτάνει έως το εμπορικό κέντρο Κόσμος. Επειδή δεν έχω γνώση της περιοχής, οι περισσότερες φωτογραφίες μου φάνηκαν εντελώς άγνωστες. Όλοι οι δημιουργοί πάντως φαίνεται να επικεντρώθηκαν στην συνύπαρξη του φυσικού χώρου και της ανθρώπινης δημιουργίας καθώς και στην αντίθεση του παλιού με το νέο. Καλλιτεχνικά δεν είμαι αρμόδιος να κρίνω τα έργα.

Προσωπικά το βιβλίο μου άρεσε. Ίσως μου άρεσε περισσότερο το γεγονός ότι υπήρξε συνέχεια στη σειρά. Πάντως είναι καλό, που υπάρχουν τέτοιες εκδόσεις, όπου νέοι δημιουργοί και φωτογράφοι μπορούν να παρουσιάζουν το έργο τους. Για την αστεία τιμή των €4, νομίζω ότι αξίζει να στηριχτεί αυτή η προσπάθεια.

 

Σχολιάστε

Filed under Συγγραφείς, ΣΥΛΛΟΓΙΚΟ ΕΡΓΟ

Τα πρώτα βήματα της Καλαμαριάς

img063

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Η Καλαμαριά στο Μεσοπόλεμο (1920-1940) – Πρόσφυγες. Δημιουργώντας τη νέα Πατρίδα

Συγγραφέας: Συλλογικό έργο

Έκδοση: University Studio Press (1998)

ISBN: 960-12-0678-7

Τιμή: Περίπου €35

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Περπατώντας κανείς σήμερα στην Καλαμαριά ή τη Νέα Κρήνη ή την Αρετσού, θα εκπλαγεί αν ακούσει το πόσο πολύ κοστίζει ένα απλό διαμέρισμα στις περιοχές αυτές. Η έκπληξή του θα είναι όμως ακόμη μεγαλύτερη αν μάθει ότι πριν ούτε 100 χρόνια οι δρόμοι με τις μοντέρνες πολυκατοικίες και τα πάρκα ήταν λάσπες και λίγα μέτρα πιο πέρα από τα σπίτια με τα μεγάλα μπαλκόνια και τη θέα στο Θερμαϊκό πέθαιναν καθημερινά δεκάδες άνθρωποι από ελονοσία, τύφο και δυσεντερία. Το βιβλίο της σημερινής ανάρτησης είναι ένα εξαιρετικό λεύκωμα, που παρουσιάζει την Καλαμαριά και τις γειτονιές της από τα «γεννοφάσκια» της στις αρχές της δεκαετίας του 1920 και κατά τη διάρκεια του Μεσοπολέμου. Παρουσιάζει έναν κόσμο, που άσχετα από το πόσο μπορεί να πρόκοψε στη συνέχεια, καλό είναι να μην ξεχνάμε ποτέ από πού ξεκίνησε.

Η έκδοση είναι εξαιρετική. Σκληρό εξώφυλλο, όπου κυριαρχεί το κίτρινο και το κόκκινο χρώμα. Το βιβλίο σε διαστάσεις είναι πολύ μεγαλύτερο από την εικόνα, που έχω αναρτήσει, απλά δεν χωρούσε ολόκληρο στο scanner. Πάρα πολλές φωτογραφίες κυρίως από οικογενειακά αρχεία, συγκεντρωμένες από το Ιστορικό Αρχείο Προσφυγικού Ελληνισμού (ΙΑΠΕ), αλλά και από εφημερίδες της εποχής, κυρίως από την «Εφημερίς των Βαλκανίων». Σχετικά μικρή η βιβλιογραφία βρίσκεται στο τέλος του βιβλίου μαζί με τις πηγές του λευκώματος. Κείμενα ευανάγνωστα και σωστά ταξινομημένα.

Μετά τα προλογικά σημειώματα, εκ των οποίων ενδιαφέρον έχει αυτό των επιμελητών του βιβλίου, της Ελένης Ιωαννίδου και του Jose Rodrigues, ακολουθεί το κυρίως θέμα του βιβλίου:

  • Το πρώτο κεφάλαιο είναι μικρό και περιέχει κάποιες φωτογραφίες για το πώς ήταν η περιοχή της Καλαμαριάς πριν το 1920, όταν άρχισαν να εγκαθίστανται οι πρώτοι πρόσφυγες, που είχαν έρθει από τη Νότια Ρωσία. Εκεί ήταν εγκατεστημένα στρατόπεδα και νοσοκομεία από την εποχή του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, θάλαμοι κυρίως, οι οποίοι αποτέλεσαν την πρώτη στέγη για τους πρόσφυγες.
  • Το δεύτερο κεφάλαιο μιλάει για το πρώτο κύμα προσφύγων στην Καλαμαριά, αυτούς, που ήρθαν από τη Νότια Ρωσία και κυρίως από την περιοχή του Καρς. Όσο άθλιες και αν είναι οι συνθήκες, που επικρατούν, δεν θα συγκρίνονται δυστυχώς σε αθλιότητα με αυτές, που θα επικρατήσουν σε λίγο καιρό.
  • Το τρίτο κεφάλαιο μιλάει για την άφιξη των προσφύγων από Μικρά Ασία, Πόντο και Κωνσταντινούπολη από το 1922 έως το 1924. Το φωτογραφικό υλικό συγκλονίζει, όπως και οι μαρτυρίες ανθρώπων, που έζησαν τον εφιάλτη αυτό. Μου έκαναν ιδιαίτερη εντύπωση ότι οι πρόσφυγες για να βγάλουν μια φωτογραφία μπροστά στο θάλαμο ή την παράγκα, που ζούσαν, κρεμούσαν ένα χαλί ή ένα ζωγραφισμένο πανί για να κρύψει την κατάντια. Ίσως το κεφάλαιο αυτό να με επηρέασε κάπως γιατί έχω κατά το ήμισυ προσφυγικές ρίζες (παππούς από Αικατερινοντάρ Ρωσσίας, γιαγιά από Σαμψούντα).
  • Το τέταρτο κεφάλαιο μιλάει φιλανθρωπικές οργανώσεις και φορείς, που προσπάθησαν να βοηθήσουν τις χιλιάδες αυτών των ανθρώπων.
  • Το πέμπτο κεφάλαιο είναι αφιερωμένο στην ιατρική περίθαλψη των προσφύγων. Οι ανάγκες ειδικά τα πρώτα χρόνια ήταν τεράστιες, ελονοσία, τύφος, δυσεντερία αφάνιζαν κόσμο και οι δυνατότητες ελάχιστες.
  • Το έκτο κεφάλαιο μιλάει για τις ανύπαρκτες υποδομές της Καλαμαριάς όταν έφτασαν οι πρόσφυγες. Άσφαλτος, ηλεκτρικό ρεύμα και αποχετεύσεις είδε η περιοχή μετά το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, για αυτό και εδώ το φωτογραφικό υλικό είναι μεταπολεμικό.
  • Το έβδομο κεφάλαιο είναι αφιερωμένο στην εργασία των προσφύγων, η οποία στην αρχή ήταν ιδιαίτερα σπάνια. Επικεντρώνεται στην παιδική εργασία αρχικά και ιδιαίτερα στη δεκαετία του 1920, ενώ υπάρχουν μαρτυρίες και φωτογραφικό υλικό και για τα επόμενα χρόνια.
  • Το όγδοο κεφάλαιο μιλάει για την εκπαίδευση των προσφύγων στην Καλαμαριά κατά τη διάρκεια του Μεσοπολέμου και εδώ πέρα από το φωτογραφικό υλικό και τις αναμνήσεις προσφύγων, υπάρχει και ένα ενδιαφέρον κείμενο από τη Χάιδω Χαλιάπα με στατιστικά στοιχεία για την περίοδο 1922-1927. Κρατάω ένα στοιχείο σε έναν πίνακα, που λέει ότι το 35,8% των μαθητών στο Δημοτικό Σχολείο Καλαμαριάς δήλωνε ως επάγγελμα γονέα «ορφανός». Ο πίνακας 9 στη σελίδα 131 φαίνεται να κολλήθηκε μετά την εκτύπωση του βιβλίου. Οι παλιοί Καλαμαριώτες ίσως να θυμούνται το «κόκκινο σχολείο», το οποίο βρισκόταν κάπου επί της σημερινής οδού Τραπεζούντος, αλλά δεν έχω καταλάβει πού ακριβώς.
  • Το ένατο κεφάλαιο αναφέρεται στην προσπάθεια οργάνωσης των προσφύγων μέσα από τη δημιουργία συλλόγων και ομίλων. Ο πιο γνωστός είναι ο Απόλλων Καλαμαριάς, που μπορεί να άλλαξε για διάφορους λόγους το όνομά του σήμερα σε Απόλλων Πόντου, αλλά οι περισσότεροι τον λέμε με το παλιό. Εδώ πέρα από τις φωτογραφίες και τις μαρτυρίες υπάρχει το ιδιαίτερα ενδιαφέρον και κατατοπιστικό κείμενο της Ελένης Ιωαννίδου σχετικά με το θέμα. Αξίζει να σημειωθεί ότι ο πρώτος σύνδεσμος νεολαίας με όνομα «Η Ένωσις» δημιουργήθηκε το 1923, ελάχιστα δηλαδή μετά την έλευση των προσφύγων στην Καλαμαριά.
  • Το δέκατο κεφάλαιο μιλάει για την καθημερινότητα των Καλαμαριωτών μετά το ξεπέρασμα των πρώτων δυσκολιών. Οι οικιακές εργασίες, το καφενείο, οι γιορτές και τα γλέντια, μικρές εκδρομές, η ζωή βλέπετε έπρεπε να συνεχιστεί παρά την τραγωδία του ξεριζωμού και οι άνθρωποι αυτοί έβρισκαν πάλι τις δυνάμεις τους και έστηναν τη ζωή τους από την αρχή.
  • Το ενδέκατο κεφάλαιο είναι πάρα πολύ σύντομο και αναφέρεται στον τρόπο, που έβλεπαν οι ντόπιοι Θεσσαλονικείς τους πρόσφυγες. Με ελάχιστες εξαιρέσεις, συνολικά οι ντόπιοι δεν είδαν με καλό μάτι την άφιξη των προσφύγων και χρειάστηκαν να περάσουν πολλά χρόνια μέχρι να ξεπεραστούν προκαταλήψεις και φοβίες.
  • Εξαιρετικά ενδιαφέρον το δωδέκατο κεφάλαιο, όπου η Βίλμα Χαστάογλου αναλύει την κατασκευή των συνοικισμών Βότση (γνωστός και ως Κάμπελ), Βυζαντίου και Καλαμαριάς. Υπάρχουν πάρα πολλές λεπτομέρειες για τον τρόπο, που οικοδομήθηκαν αυτές οι περιοχές καθώς και για το ποιοι εγκαταστάθηκαν εκεί κατά τη διάρκεια του Μεσοπολέμου. Δεν γνώριζα ότι εκεί, που μένω τώρα ήταν η πρώτη περιοχή, όπου χρονικά άρχισαν να εγκαθίστανται σε σπίτια της Πρόνοιας, όπως αποκαλούνταν, οι πρόσφυγες και ουσιαστικά ήταν ο πυρήνας για την εξάπλωση της Καλαμαριάς! Από τα πιο χρήσιμα κεφάλαια του βιβλίου.
  • Και το δέκατο τρίτο όμως κεφάλαιο έχει ενδιαφέρον, καθώς ο Jose Rodriguez γράφει για τους παραλιακούς συνοικισμούς, που δημιουργήθηκαν στην Καλαμαριά. Και αν όλοι γνωρίζουν τις περιοχές Αρετσού, Καραμπουρνάκι και Νέα Κρήνη, οι περισσότεροι μάλλον δεν θα γνωρίζουν τους συνοικισμούς Κουρί, Κατιρλί και Δέρκων, οι οποίοι δημιουργήθηκαν κατά τον Μεσοπόλεμο. Και στο κεφάλαιο αυτό υπάρχουν λεπτομερείς πληροφορίες σχετικά με τη δημιουργία αυτών των περιοχών.
  • Το δέκατο τέταρτο κεφάλαιο θα το χαρακτήριζα ως επίλογο του βιβλίου, αν και αυτό περιέχει φωτογραφικό υλικό από όλες τις περιοχές της Καλαμαριάς.

Για την άφιξη και την πρώτη εγκατάσταση των προσφύγων έχουν γραφτεί διάφορα βιβλία, τα πρώτα, που μου έρχονται στο μυαλό και έχουν παρουσιαστεί στη Vivlioniki είναι αυτό και αυτό. Από μαρτυρίες προσφύγων, που έζησαν αυτές τις πρώτες μέρες της Καλαμαριάς ξεχωρίζω το βιβλίο του Σίμου Λιανίδη, ενώ για την Καλαμαριά γενικά έχουν γραφτεί διάφορα βιβλία, όπως αυτό του Ανδρεάδη, της Στεργίου και του Παραρά. Βέβαια δεν ήταν μόνο η Καλαμαριά η περιοχή, που υποδέχτηκε τις χιλιάδες των προσφύγων, Τούμπα, Τριανδρία, Νεάπολη, Σταυρούπολη, Κορδελιό, Πολίχνη, Αγία Φωτεινή (όσο υπήρχε) και άλλες συνοικίες φιλοξένησαν τους πόνους και τα όνειρα αυτών των ανθρώπων.

Προσωπικά το βιβλίο μου άρεσε πάρα πολύ. Το βρήκα ενδιαφέρον όχι μόνο γιατί τυχαίνει να μένω στην Καλαμαριά, αλλά γιατί έχει υλικό, που δεν θα βρείτε σε άλλες εκδόσεις. Πολύ καλή ποιότητα έκδοσης, φανερώνει στον αναγνώστη μια Καλαμαριά, που δεν έχει καμία απολύτως σχέση με τη σύγχρονη «πολιτεία» του σήμερα. Είναι χρήσιμο να θυμόμαστε από πού ξεκίνησαν αυτοί οι άνθρωποι και τι κατάφεραν να φτιάξουν κάτω από ιδιαίτερα δύσκολες συνθήκες. Θα το συνέστηνα σε κάθε κάτοικο της Καλαμαριάς και σε κάθε Θεσσαλονικέα με προσφυγικές ρίζες.

Σχολιάστε

Filed under Γενικά, Συγγραφείς, ΣΥΛΛΟΓΙΚΟ ΕΡΓΟ

Ο Θερμαϊκός, η Παραλία και ένας φανοστάτης

Σάρωση_20180212

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Θεσσαλονίκη γύρω από ένα φανοστάτη

Συγγραφέας: Παναγιώτης Οικονομίδης, Ιουλία Αγοράστη

Έκδοση: University Studio Press (2001)

ISBN: 960-12-0961-1

Τιμή: Περίπου €16

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Η σχέση των Θεσσαλονικέων με τη θάλασσα είναι κάπως περίεργη. Ενώ η πόλη είναι χτισμένη δίπλα σε αυτήν, εν τούτοις οι πολίτες, τουλάχιστον μέχρι πριν λίγα χρόνια, μάλλον αδιαφορούσαν για αυτήν. Η ανάπλαση της Νέας Παραλίας σίγουρα άλλαξε ως έναν βαθμό αυτή τη σχέση. Το βιβλίο της σημερινής ανάρτησης είναι ένα λεύκωμα, στο οποίο πρωταγωνιστούν η στεριά και η θάλασσα στο όριο μεταξύ τους με πρωταγωνιστή και μόνιμη σταθερά έναν φανοστάτη.

Η έκδοση είναι απλή, λιτή και όμορφη. Στο εξώφυλλο ένα από τα ομορφότερα έργα  του Οικονομίδη. Οι φωτογραφίες είναι σε καλή ανάλυση και καθαρές. Ξεκούραστη ανάγνωση, που επιτρέπει σε αυτόν, που διαβάζει το βιβλίο να ταξιδέψει με την εικόνα. Προλογίζουν οι Σίμος Οφλίδης και Λένα Καλαϊτζή-Οφλίδη.

Το υλικό του Οικονομίδη συνοδεύουν στίχοι της Ιουλίας Αγοράστη. Κανείς από τους δύο δεν κινούνται επαγγελματικά σε αυτό, που κάνουν, ο Οικονομίδης είναι οφθαλμίατρος και η Αγοράστη νομικός. Αυτό το ερασιτεχνικό μεράκι είναι όμως γοητευτικό σε μια προσπάθεια να παρουσιάσουν εικόνες της καθημερινότητας και από αυτές να εκμαιεύσουν μοναδικές και ξεχωριστές στιγμές, στις οποίες συνδυάζονται οι άνθρωποι, η θάλασσα και αυτός ο έρμος ο φανοστάτης, ο οποίος είναι ο ίδιος πάντα, στο ύψος του μνημείο για τον Βότση, λίγο πριν μπούμε στην Παλιά Παραλία.

Οι φωτογραφίες δεν έχουν τραβηχτεί φυσικά μέσα σε μια μέρα, αλλά έχουν ταξινομηθεί στο βιβλίο με «χρονική» σειρά, ξεκινώντας από αυτές, που βγήκαν το πρωί και τελειώνοντας με αυτές, που βγήκαν με τη δύση του ήλιου. Όπως είπα και νωρίτερα, ο φανοστάτης είναι η σταθερά στις εικόνες, καθώς όλα τα υπόλοιπα αντικείμενα βρίσκονται σε αργή ή γρήγορη κίνηση, είτε αυτά είναι οι άνθρωποι, είτε η θάλασσα. Ο Οικονομίδης επιλέγει να αποτυπώσει διαφορετικές όψεις του περιβάλλοντος. Από την ομίχλη, που είναι ιδιαίτερα έντονη και γοητευτική δίπλα στη θάλασσα, στην ορμή του ανέμου, που κάνει τη θάλασσα να βρυχάται και από εκεί στα πορτοκαλί και κόκκινα χρώματα της δύσης του ήλιου.  Όπως είπαμε και πριν οι φωτογραφίες συνοδεύονται από στίχους της Αγοράστη, τους οποίους όμως δεν είμαι σε θέση να κρίνω, κάποιοι μου άρεσαν και μου φάνηκαν να ταιριάζουν γάντι με την εικόνα.

Σε γενικές γραμμές το βιβλίο μου άρεσε. Ειδικά αυτές, που έχουν τραβηχτεί κατά το ηλιοβασίλεμα μου φάνηκαν εξαιρετικές. Να σημειώσω πάντως ότι δεν έχω γνώσεις πάνω στη φωτογραφία για να κρίνω τεχνική, φακό, φωτισμό κτλ, οπότε σχολιάζω μόνο το συναίσθημα, που μου γέννησαν. Από περιέργεια και μόνο θα πάω σύντομα να δω αυτόν τον ακίνητο πρωταγωνιστή, τον φανοστάτη.

 

Σχολιάστε

Filed under ΑΓΟΡΑΣΤΗ, Ιουλία, ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗΣ, Παναγιώτης, Συγγραφείς

Εικόνες της Θεσσαλονίκης από τις αρχές του 20ου αιώνα

001

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Καρτ-ποστάλ της Θεσσαλονίκης στις αρχές του 20ου αιώνα

Συγγραφέας: Ευθύμιος Κίτσης

Έκδοση: University Studio Press (2008)

ISBN: 978-960-12-1690-4

Τιμή: Περίπου €20

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Βρισκόμαστε στο 2018 και αν κάποιος ενδιαφέρεται να δει παλιές φωτογραφίες της Θεσσαλονίκης, μπορεί να ψάξει μέσα από χιλιάδες, που υπάρχουν αναρτημένες στο διαδίκτυο. Ειδικά στο Facebook οι σελίδες «Άγνωστη Θεσσαλονίκη» και «Παλιές Φωτογραφίες της Θεσσαλονίκης» έχουν πάρα πολύ υλικό, με σχολιασμό και τεκμηρίωση από ρέκτες του είδους. Πριν 10 χρόνια βέβαια κάτι τέτοιο δεν ήταν τόσο διαδεδομένο, οπότε βιβλία όπως αυτό της σημερινής ανάρτησης κάλυπταν το κενό.

Η έκδοση είναι πάρα πολύ καλή. Οι φωτογραφίες είναι σε πολύ καλή ανάλυση και σε μέγεθος τέτοιο, που να φαίνονται καθαρά λεπτομέρειες. Κείμενα ευανάγνωστα και βιβλιογραφικά στοιχεία στο τέλος του βιβλίου. Μια αξιοπρεπέστατη δουλειά.

Το λεύκωμα περιέχει υλικό από τη συλλογή του συγγραφέα. Πρόκειται για καρτ-ποστάλ της Θεσσαλονίκης από τις αρχές του αιώνα, λίγο πριν και λίγο μετά την απελευθέρωση. Τις περισσότερες ο αναγνώστης μάλλον θα τις έχει δει σε άλλες εκδόσεις ή και στο διαδίκτυο. Δεν είναι βέβαια η σπανιότητα, που ξεχωρίζει αυτές τις φωτογραφίες, αλλά ο τρόπος περιγραφής των. Σε κάθε μία από αυτές δίνονται αρχικά στοιχεία σχετικά με το μέγεθός τους, τον φωτογράφο (όταν αυτός είναι γνωστός), τον εκδότη (πάλι όταν αυτός είναι γνωστός), το πότε μπορεί να τραβήχτηκε, το πότε κυκλοφόρησε και πότε στάλθηκε. Κάτι παρόμοιο είχαμε δει σε ένα άλλο βιβλίο, του Νικόλαου Ζαχαρόπουλου, το οποίο παρουσιάστηκε πριν από καιρό στη Vivlioniki, μόνο, που ενώ το κείμενο ήταν πολύ πιο πλούσιο, η ανάλυση των εικόνων ήταν κακή, με αποτέλεσμα να χάνει σε αξία όλο το βιβλίο.

Ο Κίτσης επιχειρεί να κάνει τεκμηρίωση του υλικού των καρτ-ποστάλ και να φανερώσει στον αναγνώστη διάφορα στοιχεία, τα οποία μπορεί να έχουν χαθεί με το πέρασμα του χρόνου. Ως ένα βαθμό το πετυχαίνει, αν και στη δεκαετία, που ακολούθησε μετά την κυκλοφορία του λευκώματος, η δουλειά αυτή έχει τελειοποιηθεί πλέον και τα κενά ή τα λάθη, που θα δει ο αναγνώστης στο βιβλίο έχουν διορθωθεί. Για να είμαι πάντως δίκαιος με το βιβλίο, αυτό, που ξεχωρίζει είναι η καθαρότητα των εικόνων, πράγμα, που για ένα λεύκωμα είναι εξαιρετικά σημαντικό.

Μετά από μια σύντομη εισαγωγή του συγγραφέα και το προλογικό σημείωμα του Γιώργου Αναστασιάδη για το βιβλίο, ακολουθεί μια ιστορική αναδρομή στο παρελθόν της Θεσσαλονίκης από την ίδρυσή της έως σήμερα και στη συνέχεια ξεκινάει το κυρίως θέμα του λευκώματος. Οι εικόνες ταξινομούνται σε 5 κυρίως κεφάλαια:

  • Απόψεις (από τη θάλασσα και από τα Κάστρα)
  • Δρόμοι-Συνοικίες
  • Μνημεία (Εκκλησίες-Τζαμιά, Λευκός Πύργος, Καμάρα, Διοικητήριο, Σιντριβάνι)
  • Κοινωνική ζωή-επαγγέλματα
  • Μετά την Πυρκαγιά

Όπως έγραψα και νωρίτερα υπάρχουν κάποια λάθη στο βιβλίο και στην τεκμηρίωση, για παράδειγμα η εικόνα στη σελίδα 172, που γράφει μεν «Souvenir de Salonique», έχει αποδειχτεί ότι δεν έχει βγει στην πόλη μας. Αλλά μιλάμε για πολύ μικρές λεπτομέρειες, οι οποίες δεν μπορούν να μειώσουν την αξία της εικόνας. Πέρα από την εικόνα της καρτ-ποστάλ, υπάρχει και μια δεύτερη, η οποία σαν να ζουμάρει σε μια λεπτομέρεια της φωτογραφίας, στοιχείο, που είχαμε δει και σε ένα βιβλίο των Σερέφα-Γιακουμή και προσωπικά μου άρεσε.

Συνολικά βρήκα το βιβλίο ενδιαφέρον. Ίσως αν το είχα διαβάσει τον πρώτο καιρό, που ξεκίνησα την ενασχόλησή μου με τα βιβλία για τη Θεσσαλονίκη, να μου είχε αρέσει πολύ περισσότερο. Πρόκειται για μια όμορφη έκδοση, που έγινε με το μεράκι ενός ανθρώπου, ο οποίος δεν είναι επαγγελματίας ιστορικός, αλλά ήθελε να προσφέρει ένα μικρό κομμάτι κι αυτός στην αναγνώριση και ανάδειξη του παρελθόντος αυτής της πόλης. Σίγουρα θα το πρότεινα σε κάποιον, που τώρα ξεκινάει το δικό του ταξίδι στην ιστορία της Θεσσαλονίκης.

 

Σχολιάστε

Filed under ΚΙΤΣΗΣ, Ευθύμιος, Συγγραφείς

Εικόνα και λόγος σε φωτογραφίες και κείμενα του Άρι Γεωργίου (Β’ μέρος)

001

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Ανέκαθεν και τουναντίον – Φωτοπαρακείμενα 1982-2014

Συγγραφέας: Άρις Γεωργίου

Έκδοση: Εστία (2015)

ISBN: 978-960-05-1633-3

Τιμή: Περίπου €14

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Δεν έχει περάσει πολύς καιρός από τότε, που στη Vivlioniki παρουσιάστηκε το βιβλίο του Άρι Γεωργίου με τίτλο «Φωτοπαρακείμενα«. Το έργο αυτό είχε κυκλοφορήσει το 1999 και συνδύαζε τη φωτογραφία με τον πεζό λόγο. Περιείχε σχολιασμό του συγγραφέα σε φωτογραφίες του από το 1981 έως το 1996. Στο βιβλίο της σημερινής ανάρτησης ο Γεωργίου εμπλουτίζει ουσιαστικά το πρώτο έργο και μας προσφέρει περισσότερα κείμενα σε περισσότερες φωτογραφίες.

Η έκδοση είναι πολύ καλή, αντίστοιχη του κύρους του εκδοτικού οίκου της Εστίας. Πολύ όμορφο εξώφυλλο με φωτογραφία του συγγραφέα, ευανάγνωστο κείμενο και καλή ανάλυση των φωτογραφιών. Στο τέλος του βιβλίου υπάρχουν οι πρώτες δημοσιεύσεις των κειμένων.

52 κείμενα, που συνοδεύουν φωτογραφικές δουλειές του Γεωργίου είναι το αντικείμενο του βιβλίου. Τόσο η εικόνα, όσο και τα πεζά χαρακτηρίζονται από την ιδιαίτερη γραφή του συγγραφέα, την οποία όσοι διαβάζουν το περιοδικό «Θεσσαλονικέων Πόλις» θα την έχουν συναντήσει πολλές φορές.

Τα κείμενα με αριθμό 1, 2, 5, 6, 8, 22, 23, 26, 27, 28, 35 και 37 είχαν κυκλοφορήσει και στο βιβλίο «Φωτοπαρακείμενα» του συγγραφέα, το οποίο όμως δεν κυκλοφορεί πια και θεωρώ καλό ότι τοποθετήθηκαν και σε αυτό το βιβλίο. Το κείμενο με αριθμό 7 υπάρχει και στο εξαιρετικό λεύκωμα για την περιοχή της Άθωνος, που είχε κάνει ο συγγραφέας, ενώ το κείμενο με αριθμό 9 προλόγιζε μια άλλη δουλειά του συγγραφέα, αφιερωμένη στο μυθικό εστιατόριο της Θεσσαλονίκης, το «Όλυμπος-Νάουσα«.

Αντικείμενο της φωτογραφίας του Γεωργίου δεν είναι τα μεγάλα γεγονότα ή τα μνημεία της πόλης, αλλά η καθημερινότητα με τους ανθρώπους της. Αποδεικνύει ότι ο πολιτισμός και η τέχνη μπορούν να βρίσκονται στους ανθρώπους στο Καπάνι, στις σκιές ενός δρόμου ή στη ρουτίνα της ζωής. Η εγκατάλειψη χώρων αποτελεί επίσης θέμα, που απασχολεί τον συγγραφέα, παραθέτοντας άρθρα για μέρη όπως η Στοά Χιρς (πριν την ανακαίνισή της), η Στοά του Αγίου Μηνά (που ακόμα περιμένει την ανάδειξή της), το εστιατόρειο Όλυμπος-Νάουσα, το πολύ γνωστό πιτυροπωλείο στη Βαφοπούλου με την χαρακτηριστική ταμπέλα, το βιβλιοπωλείο Μόλχο κα. Μεγαλωμένος επίσης στην περιοχή της Άθωνος συναντάμε σε πολλές φωτογραφίες του ανθρώπους αυτής της γειτονιάς. Δύο κείμενα είναι για τον Ντίνο Χριστιανόπουλο, ο οποίος επηρέασε με την κριτική του τον Γεωργίου.

Η Θεσσαλονίκη είναι παρούσα στο μεγαλύτερο μέρος του βιβλίου, όχι η τουριστική της όψη, αλλά η καθημερινή, με τους ανθρώπους και τη ρουτίνα της, αλλά παρουσιασμένες μέσα από τον καλλιτεχνικό λόγο και βλέμμα. Τα κείμενα άλλες φορές είναι αυτοβιογραφικά, άλλες φορές πιο επίκαιρα σαν ρεπορτάζ, αλλά με λογοτεχνική χροιά. Ο κόσμος του Γεωργίου δεν είναι κάτι απόμακρο, είναι δίπλα μας, απλά εμείς για διάφορους λόγους δεν τον παρατηρούμε.

Προσωπικά το βιβλίο μου άρεσε πολύ. Περισσότερο από τα Φωτοπαρακείμενα, καθώς είναι και καλύτερη έκδοση ποιοτικά. Πολλά από τα κείμενα τα είχα διαβάσει ήδη, αλλά για κάποιον, που δεν είχε την ευκαιρία να τα γνωρίσει στις πρώτες εκδόσεις είναι καλό, που συγκεντρώθηκαν όλα μαζί.

Σχολιάστε

Filed under ΓΕΩΡΓΙΟΥ, Άρις, Συγγραφείς

Το σημαντικότερο κομμάτι της ιστορίας της Θεσσαλονίκης, οι Θεσσαλονικείς…

img018

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Θεσσαλονίκη, μια πόλη ανθρώπων – Φωτογραφίες του 20ου αιώνα

Συγγραφέας: Συλλογικό έργο

Έκδοση: University Studio Press (2017)

ISBN: 978-960-12-2358-2

Τιμή: Περίπου €28

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Όταν αναφερόμαστε στη Θεσσαλονίκη (ή και σε κάποια άλλη πόλη), το μυαλό μας συνήθως πάει πρώτα στα μνημεία της ή σε ιστορικά γεγονότα, που συνέβησαν και έχουν σχέση με αυτήν. Σπανιότερα ο νους θα σκεφτεί τους ανθρώπους της πόλης, τους Θεσσαλονικείς, αυτούς δηλαδή, που έχτισαν τα μνημεία, που δημιούργησαν τα ιστορικά γεγονότα ή οι ζωές τους επηρεάστηκαν άμεσα από αυτά. Το βιβλίο της σημερινής ανάρτησης εστιάζει στους απλούς πολίτες της Θεσσαλονίκης, οι οποίοι αποτελούσαν (και αποτελούν) τμήμα αυτής της πόλης, κομμάτι του παρελθόντος και του μέλλοντος του τόπου.

Η έκδοση είναι άριστη. Σκληρό εξώφυλλο μοντέρνας αισθητικής. Στο οπισθόφυλλο μια φωτογραφία από τον Μεσοπόλεμο από τη ΔΕΘ, όπου μια παρέα παίζει στα συγκρουόμενα αυτοκίνητα! Χρησιμοποιήθηκε χαρτί Sappi Magno Satin των 170gr. Οι φωτογραφίες σε εξαιρετική ποιότητα και ανάλυση. Κείμενα ευανάγνωστα. Το βιβλίο το επιμελήθηκαν η Ευδοξία Ράδη και ο Ηρακλής Παπαϊωάννου, ενώ τον σχεδιασμό του βιβλίου ανέλαβε ο Άρις Γεωργίου και η Ελένη Τσιτσιμπίκου. Συγκινητική η αφιέρωση του βιβλίου στον Ντίνο Χριστιανόπουλο, που «μας έμαθε ότι η αγάπη για την πόλη μπορεί να είναι βαθιά και ανιδιοτελής». Προλογικά σημειώματα από τον Σταύρο Ανδρεάδη (προέδρου της Πολιτιστικής Εταιρείας Επιχειρηματιών Βορείου Ελλάδος) και τον Ηρακλή Παπαϊωάννου (του οποίου το σημείωμα είναι στη μνήμη της Χρύσας Νικολέρη, μίας από τις σημαντικότερες φωτογράφους, που έβγαλε η πόλη μας και η οποία έφυγε από τη ζωή τον Αύγουστο, που μας πέρασε). Δίγλωσση έκδοση (ελληνικά-αγγλικά). Βιβλίο κόσμημα πραγματικό, στολίδι τόσο για την ύλη του, όσο και για την όψη του. Από τις ομορφότερες δουλειές της ΠΕΕΒΕ.

Το λεύκωμα περιέχει φωτογραφίες, οι οποίες χρονικά κινούνται στον 20ο αιώνα, από το 1901 η παλαιότερη έως το 2000 οι νεώτερες. Φωτογράφοι πολλοί, άλλοι επώνυμοι, άλλοι ανώνυμοι, μερικοί άγνωστοι. Από τους επώνυμους προσωπικά μένω στα ονόματα των Λιόντα, Λυκίδη, Boissonnas, Γεωργίου, Νιοκλέρη, Τσιούμα, Αβραμίδη, επειδή έχω δει έργο τους, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι οι υπόλοιποι δεν είναι άξιοι. Για τη συλλογή των φωτογραφιών συνεργάστηκαν οι συντελεστές του βιβλίου με δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς, συλλέκτες, ενώ αρκετές αποτελούν κομμάτι οικογενειακών αρχείων.

Σε κάθε φωτογραφία υπάρχει υπότιτλος με το θέμα, το όνομα του φωτογράφου (αν είναι γνωστό) και η συλλογή στην οποία βρίσκεται αυτή η φωτογραφία. Σε κάποια σημεία του βιβλίου παρεμβαίνουν για σχολιασμό γνωστές πένες της πόλης μας, όπως ο Γιώργος Αναστασιάδης, ο Γιάννης Επαμεινώνδας, ο Γιώργος Μουμουζιάς, η Σοφία Νικολαΐδου, ο Σάκης Σερέφας, ο Γιώργος Σκαμπαρδώνης και ο Περικλής Σφυρίδης. Υπάρχουν επίσης και τρία κείμενα στο βιβλίο, ένα του Σερέφα για τη δεκαετία 1912-1922, ένα του Γεωργίου για την Πλατεία Μακεδονομάχων (βρίσκεται μπροστά στην Αχειροποίητο, για όσους δεν τη γνωρίζουν) και ένα της Νικολαΐδου.

Όλες οι φωτογραφίες έχουν για επίκεντρο τον άνθρωπο. Νεαρό ή ηλικιωμένο, χαρούμενο ή λυπημένο, ο Θεσσαλονικέας είναι μέρος του παρελθόντος αυτής της πόλης, ίσως το πιο σημαντικό κομμάτι αυτού. Ζει τις αλλαγές των εποχών, βιώνει τις εξελίξεις, είναι Χριστιανός, Εβραίος, Μουσουλμάνος. Σε μερικές φωτογραφίες ποζάρει στο φακό, σε κάποιες άλλες είναι το θέμα του φωτογράφου χωρίς να το ξέρει. Καταγράφονται ανέμελες στιγμές, καθημερινότητα, αλλά και σπουδαία γεγονότα, που σφράγισαν την εξέλιξη της πόλης μας. Μοναδική μου ένσταση η τεκμηρίωση της φωτογραφίας στη σελίδα 83.

Είναι πάρα πολλές οι φωτογραφίες, στις οποίες έμεινα για ώρα να τις χαζεύω και θα ήταν κουραστικό να τις αναφέρω στην ανάρτηση. Θέλω όμως να σταθώ στις σελίδες 52-53, με δύο φωτογραφίες από το 1923, αμφότερες τραβηγμένες στο λιμάνι της πόλης μας, στη μία έχουμε τους Τούρκους να επιβιβάζονται στα πλοία για να φύγουν προς τη Μικρά Ασία και στην διπλανή έχουμε τους Έλληνες πρόσφυγες με τα μπαγάζια τους, που μόλις έφτασαν στην πόλη μας. Επίσης στις σελίδες 94-95, όπου επιλέχτηκαν να μπούνε μαζί δύο φωτογραφίες, που τις χωρίζουν χρονικά λίγοι μήνες, αλλά αποτελούν κομμάτια του Εμφυλίου Πολέμου, καθώς στην πρώτη έχουμε εορτασμό κατά την ΕΑΜοκρατία στη Θεσσαλονίκη και στη δεύτερη έχουμε πανηγυρισμούς για την επίσκεψη του Αρχιεπισκόπου (και Αντιβασιλέα τότε) Δαμασκηνού. Τρομερά σημαντικές οι φωτογραφίες από τη σελίδα 87 έως 93, οι οποίες κινούνται χρονικά στην περίοδο της Κατοχής. Γενικά το λεύκωμα διηγείται τις σημαντικότερες στιγμές της ιστορίας της Θεσσαλονίκης, φτάνοντας έως το σήμερα. Δεν ξέρω αν τυχαία επιλέχτηκε για τελευταία φωτογραφία ένα έργο του Ingo Dünnebier από το 1990 και το Αεροδρόμιο της πόλης μας, όπου Θεσσαλονικείς βαδίζουν σε μια ομιχλώδη μέρα προς το αεροπλάνο της Lufthansa, που τους περιμένει για να τους μεταφέρει στη Γερμανία…

Βρήκα το βιβλίο εξαιρετικό. Είναι ένα μοναδικό αποτέλεσμα συνεργασίας πολλών αξιόλογων ανθρώπων, το οποίο θα κληρονομηθεί στις επόμενες γενιές Θεσσαλονικέων. Βγήκε σε πολύ μικρό τιράζ (μόλις 800 βιβλία), οπότε σας συμβουλεύω να το αποκτήσετε σύντομα. Για την ποιότητα έκδοσης και το υλικό του, η τιμή του κρίνεται ως πάρα πολύ καλή.

 

Σχολιάστε

Filed under Συγγραφείς, ΣΥΛΛΟΓΙΚΟ ΕΡΓΟ

Εικόνα και λόγος σε φωτογραφίες και κείμενα του Άρι Γεωργίου

img013

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Φωτοπαρακείμενα

Συγγραφέας: Άρις Γεωργίου

Έκδοση: Εντευκτήριο (1999)

ISBN: 960-7568-09-5

Τιμή: Περίπου €8

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τον Άρι Γεωργίου τον έχουμε γνωρίσει στη Vivlioniki μέσα από το φωτογραφικό του έργο (μπορείτε να δείτε εδώ, εδώ και εδώ). Στο βιβλίο της σημερινής ανάρτησης θα δούμε και κομμάτι του συγγραφικού του έργου, πάντα σε συνδυασμό με την εικόνα.

Η έκδοση είναι απλή και λιτή. Συμπαθητικό χάρτινο εξώφυλλο, ευανάγνωστο κείμενο, ασπρόμαυρες φωτογραφίες. Αξιοπρεπής δουλειά στο σύνολό της.

Το βιβλίο αποτελείται από παλαιότερα κείμενα του Γεωργίου, τα οποία είχαν δημοσιευτεί σε διάφορα περιοδικά  (εξαίρεση αποτελεί μόνο το πρώτο κείμενο με τίτλο «Jackson Square»). Χρονικά κινούμαστε μεταξύ 1981 και 1996, ενώ οι φωτογραφίες στο βιβλίο δεν είναι όλες του Γεωργίου, παρουσιάζονται και έργα των Κώστα Μπαλάφα, Erik Soesbergen, Γιώργου Τσαουσάκη και Θεόδωρου Νικολέρη). Τα περισσότερα κείμενα έχουν σχέση με τη Θεσσαλονίκη και για όσους διαβάζουν το περιοδικό «Θεσσαλονικέων Πόλις» θα αναγνωρίσουν σίγουρα το ύφος του συγγραφέα και στα κείμενα του βιβλίου.

Σε κάποια κείμενα ο Γεωργίου έχει λογοτεχνική γλώσσα (όπως στο εξαιρετικό «Το πιο γλυκό νανούρισμα» σε φωτογραφία του Κώστα Μπαλάφα), σε κάποια άλλα μοιάζει να σχολιάζει απλά (όπως στο «Ματιές προς τα πίσω»), σε κάποια άλλα μοιάζει να παίρνει το ρόλο του δημοσιογράφου (όπως στο «14 Σεπτεμβρίου 2020» και στο «Το Βασιλικό προσωρινά»), ενώ τέλος σε κάποια άλλα μου φαίνεται πως γράφει στο προσωπικό του ημερολόγιο (όπως στα «Η φωτογραφία», «Πορτραίτο», «Μητροπόλεως 23»). Αξίζει να σταθούμε και στον επίλογο, που επιλέγει, καθώς εκεί ο αναγνώστης θα δει μία φωτογραφία του Θεόδωρου Νικολέρη από τη σειρά του «Γυμνά της Δράμας», φωτογραφία του 1930 παρακαλώ! Είχα διαβάσει ότι πολλές φωτογραφίες αυτής της σειράς είχαν χαθεί κατά την περίοδο της Κατοχής, αλλά δεν είμαι και απόλυτα σίγουρος.

Προσωπικά το βιβλίο μου άρεσε. Βρήκα ενδιαφέρον το πάντρεμα φωτογραφίας και πεζογραφικού λόγου. Ομολογώ πως τον Γεωργίου τον είχα στο μυαλό μου ως φωτογράφο, αλλά εδώ αποδεικνύει ότι μπορεί να εκφραστεί και με την πένα, πέρα από την κάμερα. Τα κείμενά του έχουν μια σύγχρονη χροιά, ισορροπούν μεταξύ ρεπορτάζ, πεζού και σχολίου. Στο μυαλό μου πάντως έχω την ιδέα ενός βιβλίου, ενός μυθιστορήματος βασισμένου σε φωτογραφικό υλικό, στο οποίο το πεζό θα υπογράφει ο Σάκης Σερέφας και οι φωτογραφίες θα είναι του Άρι Γεωργίου.

1 σχόλιο

Filed under ΓΕΩΡΓΙΟΥ, Άρις, Συγγραφείς