Tag Archives: Κίνημα Εθνικής Αμύνης

Φωτογραφικό υλικό του Εθνικού Ιστορικού Μουσείου για τη Θεσσαλονίκη

%cf%83%ce%ac%cf%81%cf%89%cf%83%ce%b7_20161228

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Θεσσαλονίκη: Στιγμές ιστορίας

Συγγραφέας: Συλλογικό έργο

Έκδοση: Ιστορική και Εθνολογική Εταιρεία της Ελλάδος (2016)

ISBN: 978-960-6812-57-6

Τιμή: Περίπου €80

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Ένα λεύκωμα είναι το αντικείμενο της σημερινής ανάρτησης, το οποίο κυκλοφόρησε από το Εθνικό Ιστορικό Μουσείο στην Αθήνα πριν από λίγο καιρό. Συνεργάστηκαν για το βιβλίο αυτό ο Δήμος Θεσσαλονίκης και το Ιστορικό Κέντρο Θεσσαλονίκης και ένας από τους σημαντικότερους ερευνητές της ιστορίας της πόλης μας, ο Αντώνης Σατραζάνης (βιβλία του, που παρουσιάστηκαν στη Vivlioniki είναι αυτό κι αυτό κι αυτό).

Η έκδοση ποιοτικά είναι άριστη. Σκληρό λευκό εξώφυλλο, οι φωτογραφίες είναι σε υψηλή ανάλυση με τεκμηρίωση και σχολιασμό. Στο πίσω μέρος του βιβλίου υπάρχει η βιβλιογραφία, ελληνική και ξενόγλωσση. Το μεγαλύτερο μέρος του φωτογραφικού υλικού ανήκει στην Ιστορική και Εθνολογική Εταιρεία της Ελλάδος, ενώ ένα κομμάτι έχει προσφέρει και ο Αντώνης Σατραζάνης.

Το βιβλίο ξεκινάει με τα εισαγωγικά σημειώματα, που υπογράφουν οι Ιωάννης Κ. Μαζαράκης-Αινιάν (γενικός γραμματέας της Εταιρείας) και Αντώνης Σατραζάνης (προϊστάμενος του Κέντρου Ιστορίας Θεσσαλονίκης). Στη συνέχεια υπάρχουν 9 κεφάλαια, όπου έχουν ταξινομηθεί οι φωτογραφίες του λευκώματος:

  • Το πρώτο κεφάλαιο έχει τίτλο «Ο Λευκός Πύργος και τα τείχη» και νομίζω όλοι καταλαβαίνετε το περιεχόμενό του. Ενδιαφέρον υλικό, τόσο από το έμβλημα της πόλης μας, όσο και από τα τείχη, που κύκλωναν παλαιότερα τη Θεσσαλονίκη. Το σημείωμα έχει ένα χτυπητό λάθος σχετικά με την επιγραφή, που βρισκόταν πάνω από την είσοδο του Λευκού Πύργου και δυστυχώς καταστράφηκε. Την επιγραφή αυτήν στο σημείωμα διαβάζουμε ότι βρισκόταν στο προτείχισμα του Λευκού Πύργου (γκρεμίστηκε στις αρχές του 20ου αιώνα). Τέτοια λάθη για τέτοιες εκδόσεις δεν επιτρέπονται.
  • Το δεύτερο κεφάλαιο έχει τίτλο «Θεσσαλονίκη και Μακεδονικός Αγώνας» και περιέχει πάρα πολλές φωτογραφίες κυρίως από τους πρωταγωνιστές του Αγώνα, άτομα, που μέσα από τη λειτουργία του Ελληνικού Προξενείου (το νυν Μουσείο Μακεδονικού Αγώνα) έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στην έκβαση της διαμάχης με τους Βούλγαρους για τη Μακεδονία.
  • Το τρίτο κεφάλαιο έχει τίτλο «Η εκπαίδευση» και ο αναγνώστης μπορεί να δει πολλές φωτογραφίες από τα σχολεία και τους μαθητές στις αρχές του 20ου αιώνα. Το σημείωμα αυτού του κεφαλαίου επίσης δίνει σημαντικές πληροφορίες, κυρίως για τα ελληνικά σχολεία. Δεν είναι πάντως αντιπροσωπευτικά τα κείμενα και οι φωτογραφίες για το τι συνέβαινε στον τομέα της εκπαίδευσης στη Θεσσαλονίκη, καθώς το βάρος έχει πέσει σχεδόν ολόκληρο στην ελληνική πλευρά, ενώ υπήρχαν πολλά και σημαντικά σχολεία κυρίως από την Εβραϊκή Κοινότητα, αλλά και σπουδαία ξενόγλωσσα σχολεία.
  • Το τέταρτο κεφάλαιο έχει τίτλο «Το Κίνημα των Νεότουρκων» και επίσης ο αναγνώστης καταλαβαίνει τι θα διαβάσει εδώ. Στο σύντομο σημείωμα γίνεται μία εξήγηση για το πώς δημιουργήθηκε, πώς επικράτησε και πώς κατέληξε το Κίνημα αυτό, το οποίο ήταν τελικά καταστροφικό για τους λαούς των Βαλκανίων, άσχετα αν στις αρχές στηρίχθηκε σχεδόν από όλους. Πολύ ενδιαφέρον το φωτογραφικό υλικό, παρουσιάζει μια Θεσσαλονίκη να γιορτάζει. Για το Κίνημα αξίζει να διαβάσετε το μοναδικό βιβλίο του Γιάννη Μέγα.
  • Το πέμπτο κεφάλαιο έχει τίτλο «Απελευθέρωση-Η Θεσσαλονίκη στους Βαλκανικούς Πολέμους» και μας πάει χρονικά στα χρόνια του 1912 και 1913, όταν στον Α’ Βαλκανικό Πόλεμο η Θεσσαλονίκη έγινε κομμάτι της Ελληνικής επικράτειας και στον Β’ Βαλκανικό Πόλεμο ολόκληρη η Μακεδονία έγινε μέρος του Ελληνικού Κράτους. Στο φωτογραφικό υλικό υπάρχει και το πρωτόκολλο παράδοσης της πόλης από τον Χασάν Ταχσίν Πασά στον Ελληνικό Στρατό. Εκ μέρους των Ελλήνων υπέγραψαν οι Βίκτωρ Δούσμανης και Ιωάννης Μεταξάς. Εξαιρετικές οι φωτογραφίες, μερικές δεν τις έχουμε ξαναδεί ποτέ, κυρίως αυτές με τον Βασιλέα Γεώργιο και τη Βασίλισσα Όλγα. Υπάρχει επίσης και μία φωτογραφία με το θωρηκτό «Αβέρωφ» στο λιμάνι της πόλης μας. Γενικά από τα ενδιαφέροντα κεφάλαια του βιβλίου.
  • Το έκτο κεφάλαιο έχει τίτλο «Το Ανατολικό Μέτωπο» και εξιστορεί τα χρόνια του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, όταν η Θεσσαλονίκη αποτέλεσε ένα τεράστιο στρατόπεδο για τα στρατεύματα των δυνάμεων της Αντάντ. Ενδιαφέρον εισαγωγικό σημείωμα και φωτογραφίες, που παρουσιάζουν τη Θεσσαλονίκη τόσο ως στρατόπεδο, όσο και ως μια πόλη ζωντανή, γεμάτη κόσμο και κίνηση.
  • Το έβδομο κεφάλαιο έχει τίτλο «Το Κίνημα της Εθνικής Άμυνας» και μιλάει για το πώς φτάσαμε στη δημιουργία της Προσωρινής Κυβέρνησης Θεσσαλονίκης, για την Τριανδρία (Βενιζέλος, Κουντουριώτης, Δαγκλής) και για τη σημασία αυτού του Κινήματος, για το οποίο οι περισσότεροι δεν γνωρίζουν ότι ξεκίνησε καιρό πριν ο Βενιζέλος το ακολουθήσει. Το φωτογραφικό υλικό μας παρουσιάζει τους πρωταγωνιστές, τις κινητοποιήσεις των Θεσσαλονικέων εκείνη την εποχή και τη συγκρότηση των πρώτων στρατιωτικών σωμάτων της Εθνικής Άμυνας. Αν ο αναγνώστης θέλει να διαβάσει περισσότερα για την Εθνική Άμυνα, έχουν παρουσιαστεί δύο βιβλία στη Vivlioniki με τον ίδιο τίτλο μάλιστα (εδώ και εδώ).
  • Το όγδοο κεφάλαιο έχει τίτλο «Η Πυρκαγιά του 1917» και ευνόητο είναι ότι μιλάει για την καταστρεπτική Πυρκαγιά του Αυγούστου του 1917, η οποία έμελλε να αλλάξει ολοκληρωτικά την εικόνα της πόλης. Ενδιαφέρον φωτογραφικό υλικό, καθώς και το σημείωμα. Αν κάποιος θέλει να δει περισσότερες λεπτομέρειες τόσο σε κείμενο, όσο και σε εικόνες μπορεί να ρίξει μια ματιά στα βιβλία της Καραδήμου-Γερόλυμπου ή του Πετρόπουλου.
  • Το ένατο κεφάλαιο έχει τίτλο «Η καθημερινή ζωή 1915-1918» και αφήνει πίσω τα μεγάλα ιστορικά γεγονότα και επικεντρώνεται στο βίο και τις δραστηριότητες των Θεσσαλονικέων, τις γειτονιές τους, το πού κινούνταν, τι φορούσαν, τις θρησκευτικές τους εορτές κοκ. Πολύ ενδιαφέρουσες φωτογραφίες από το αρχείο του Σατραζάνη, σωστά για μένα μπήκε το κεφάλαιο αυτό στο τέλος, για να μην ξεχνάμε ότι όλα όσα διαβάζουμε για το παρελθόν της πόλης έχουν συμβεί με μάρτυρες τους κατοίκους αυτής της πόλης, των οποίων τη θέση τώρα έχουμε εμείς και αύριο κάποιοι άλλοι.

Σε γενικές γραμμές το βιβλίο μου έχει αφήσει μία περίεργη αίσθηση. Δεν μπορώ να πω ότι δεν είναι καλό, αλλά ούτε με έχει εντυπωσιάσει κιόλας. Υπάρχουν κάποια κομμάτια του, που είναι πολύ ενδιαφέροντα, ποιοτικά η έκδοση είναι άρτια, οι φωτογραφίες έχουν τυπωθεί σωστά και με κατάλληλη επεξεργασία για να έχουν μια ζωντάνια σύγχρονη, αλλά κάτι με χαλάει. Είναι ίσως το γεγονός ότι όταν βλέπω μια έκδοση ενός τόσο σημαντικού κρατικού φορέα, τότε οι προσδοκίες μου είναι πολύ υψηλές. Πιθανόν να είμαι εγώ ο υπερβολικός. Αξιόλογη δουλειά, που νομίζω θα ικανοποιήσει τον αναγνώστη. Γιορτές έχουμε, στην τιμή, που είναι νομίζω ότι αποτελεί ένα όμορφο δώρο.

Advertisements

Σχολιάστε

Filed under Συγγραφείς, ΣΥΛΛΟΓΙΚΟ ΕΡΓΟ

Η Θεσσαλονίκη στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο: Της Αμύνης τα παιδιά…

βιβλιονίκη028

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Το Κίνημα της Εθνικής Άμυνας

Συγγραφέας: Ιάκωβος Μιχαηλίδης

Έκδοση: University Studio Press (2015)

ISBN: 978-960-12-2235-6

Τιμή: Περίπου €9

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Το τρίτο βιβλίο της σειράς για την Θεσσαλονίκη στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο ασχολείται με μία από τις σημαντικότερες περιόδους της σύγχρονης Ελληνικής ιστορίας και πιο συγκεκριμένα το Κίνημα της Εθνικής Αμύνης. Οι περισσότεροι γνωρίζουν τους στίχους «της Αμύνης τα παιδιά διώξανε το βασιλιά», αλλά αγνοούν τα γεγονότα, που οδήγησαν στην εκδήλωση του Κινήματος, την πορεία του, τους πρωταγωνιστές του και την κατάληξή του. Αυτήν την περίοδο παρουσιάζει ο Μιχαηλίδης σε αυτό το βιβλίο.

Όπως και οι άλλες δύο εκδόσεις της σειράς, η ποιότητα του βιβλίου είναι πάρα πολύ καλή. Πολλές φωτογραφίες σε άριστη εκτύπωση, στο κάτω μέρος πολλών σελίδων υπάρχουν σχόλια και βιβλιογραφικές αναφορές.

Για το Κίνημα της Εθνικής Άμυνας έχουν παρουσιαστεί από τη Vivlioniki στο παρελθόν δύο βιβλία, τα οποία μάλιστα είχαν και τον ίδιο τίτλο (εδώ και εδώ μπορείτε να διαβάσετε για αυτά). Τα έργα αυτά περιείχαν πάρα πολλές λεπτομέρειες και απευθύνονταν αμφότερα περισσότερο σε επιστημονικό κοινό και άτομα, που έχουν αρκετές γνώσεις γύρω από το θέμα, παρά στο ευρύτερο κοινό. Ο Μιχαηλίδης καταφέρνει να γράψει ένα κείμενο, το οποίο μπορεί να το κατανοήσει ο καθένας και φωτίζει αρκετές πλευρές του θέματος.

Το Κίνημα εκδηλώθηκε στις 17 Αυγούστου του 1916 και ολοκληρώθηκε στις 29 Μαΐου του 1917 με την παραίτηση του Βασιλέως Κωνσταντίνου από τον θρόνο. Οι περισσότεροι θεωρούν ότι ηγέτης του Κινήματος ήταν ο Βενιζέλος και ότι σκοπός του Κινήματος ήταν η κατάργηση της Βασιλείας στην Ελλάδα. Κανένα από τα δύο δεν ισχύει, καθώς ο Βενιζέλος ήρθε στην Θεσσαλονίκη μετά την εκδήλωση του Κινήματος και σκοπός του Κινήματος ήταν η αντίδραση στη Βουλγαρική Κατοχή εδαφών της Ανατολικής Μακεδονίας και στην τότε Ελληνική Κυβέρνηση, η οποία έβλεπε την επέλαση των Βουλγάρων και δεν αντιδρούσε καθόλου. Τα ονόματα της Τριανδρίας (Βενιζέλος, Κουντουριώτης, Δαγκλής) μπορεί να τα ξέρει ο Έλληνας, αλλά αγνοεί αυτά των Ζυμβρακάκη, Αργυρόπουλου, Μαζαράκη, Ζάννα, Δίγκα, Πάζη κα, οι οποίοι ήταν επικεφαλής της Επαναστατικής Επιτροπής του Κινήματος.

Ουσιαστικά η χώρα είχε χωριστεί στα δύο με άτυπα σύνορα, μέχρι και ουδέτερη ζώνη είχε δημιουργηθεί. Η Κυβέρνηση των Αθηνών ήταν με τον Βασιλιά και υποστήριζε την ουδετερότητα της χώρας, παρά το γεγονός, ότι η Βουλγαρία είχε αποκτήσει εδάφη μας, ενώ η Κυβέρνηση της Θεσσαλονίκης ήταν με τον Βενιζέλο και υποστήριζε την είσοδο της χώρας στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο στο στρατόπεδο της Αντάντ. Αυτό, που λέμε Εθνικός Διχασμός ουσιαστικά ξεκίνησε εκείνη την περίοδο.

Στο βιβλίο περιγράφονται με σαφήνεια τα γεγονότα πριν το Κίνημα, η εξέγερση του Κινήματος και η πορεία του μέχρι την κάθοδο του Βενιζέλου στην Αθήνα και την ανάληψη της εξουσίας. Το βιβλίο αυτό, όπως και τα άλλα της σειράς, απευθύνεται σε άτομα χωρίς ειδικές γνώσεις στην ιστορία και νομίζω ότι καταφέρνει να παρουσιάσει τα γεγονότα με αντικειμενικό και έγκυρο τρόπο.

Προσωπικά βρήκα και αυτό το βιβλίο της σειράς εξαιρετικό. Χωρίς να κουράζει τον αναγνώστη, ο συγγραφέας φωτίζει την περίοδο αυτή, που έμελλε να παίξει σημαντικό ρόλο στα επόμενα χρόνια και να γίνει μέχρι και τραγούδι, που ακούγεται μέχρι σήμερα.

1 σχόλιο

Filed under ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ, Ιάκωβος, Συγγραφείς

Ο Θεσσαλονικιός πρόγονος της Κομμούνας των Παρισίων και της Γαλλικής Επανάστασης

vivlioniki075

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Η κομμούνα της Θεσσαλονίκης 1342-1349

Συγγραφέας: Γιάνης Κορδάτος

Έκδοση: Συλλογή (2009)

ISBN: 978-960-6705-91-5

Τιμή: Περίπου €9

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Το κίνημα των Ζηλωτών, αποτελεί ένα από τα λιγότερο μελετημένα κεφάλαια της ιστορίας της Θεσσαλονίκης και ταυτόχρονα ένα από τα σημαντικότερα. Η επανάσταση του λαού ενάντια στους άρχοντες και την εξουσία τους, συγκρίνεται με την Γαλλική επανάσταση από πολλούς ή την Ρώσικη. Για περίπου 7 χρόνια, μια μορφή δημοκρατίας υπήρχε στην Θεσσαλονίκη, με τις όποιες δυσκολίες και λάθη είχε ένα τέτοιο εγχείρημα, για εκείνη την εποχή. Το βιβλίο για το οποίο θα μιλήσουμε σήμερα, είναι από τα πρώτα, που προσπάθησαν, όχι μόνο να μεταφέρουν τα γεγονότα, αλλά να τα αιτιολογήσουν κιόλας, μέσα από ένα συγκεκριμένο πολιτικό πρίσμα.

Η έκδοση είναι λιτή και συμπαθητική, χωρίς φωτογραφίες, με ένα πορφυρό εξώφυλλο, για να φέρνει σε Βυζάντιο μάλλον. Στο εσωτερικό του βιβλίου, υπάρχει διχρωμία, ενώ στο κάτω μέρος των σελίδων, υπάρχουν και κάποιες σημειώσεις. Πλαστικοποιημένο το εξώφυλλο.

Ο Γιάνης Κορδάτος είναι από τις πιο σημαντικές μορφές του ΚΚΕ και της ευρύτερης Αριστεράς στην χώρα μας. Ήταν ΓΓ του ΚΚΕ, διευθυντής του Ριζοσπάστη, πολυγραφότατος συγγραφέας και μελετητής της Ελληνικής ιστορίας. Το βιβλίο αυτό είχε κυκλοφορήσει για πρώτη φορά το 1928, εποχή ταραχώδη για την Ελλάδα (όπως οι περισσότερες άλλωστε…), όπου το κομμουνιστικό κόμμα κάνει τα πρώτα του βήματα και αρχίζει να αποκτά μια δυναμική. Μοιραία ο συγγραφέας ερμηνεύει τα γεγονότα, μέσα από το μαρξιστικό πρίσμα, κάτι που έχουμε δει και στο βιβλίο του Γιώργου Τεμεκενίδη, ο οποίος επίσης ασχολήθηκε με το ίδιο ακριβώς θέμα, με διαφορά 70 ετών βέβαια.

Το βιβλίο αποτελείται από 6 κεφάλαια. Υπάρχει και ένα ενδιαφέρον εισαγωγικό σημείωμα των όσων θα διαβάσει ο αναγνώστης, που αξίζει να διαβαστεί.

Το πρώτο κεφάλαιο μιλάει γενικά για την κατάσταση, που επικρατούσε στο Βυζάντιο εκείνα τα χρόνια, μια μορφή φεουδαρχίας, με έντονα θεοκρατικά χαρακτηριστικά. Οι κοινωνικές ανισότητες είχαν φτάσει σε ακραίες μορφές, με δύο κυρίαρχες τάξεις, μία των αρχόντων, που εκμεταλλεύονταν τον πλούτο και την γη και μία του λαού, ο οποίος εργαζόταν σχεδόν ως σκλάβος. Κατά τον 14ο αιώνα, αρχίζει να γεννιέται δειλά δειλά και η μέση τάξη, η ανάλογη της αστικής του σήμερα. Μέσα από κάποιες διεργασίες και ιστορικά γεγονότα, δημιουργούνται στο Βυζάντιο οι κατάλληλες συνθήκες, για ανατροπές δεδομένων για αιώνες καταστάσεων.

Το δεύτερο κεφάλαιο μιλάει για την εικόνα, που επικρατούσε στην Θεσσαλονίκη κατά την περίοδο του Μεσαίωνα, δηλαδή στα Βυζαντινά χρόνια. Και πάλι οι ιδιαίτερες καταστάσεις, που επικρατούν στην πόλη, φτιάχνουν ένα γόνιμο έδαφος για την ανάπτυξη και διάδοση ανατρεπτικών απόψεων.

Το τρίτο κεφάλαιο περιγράφει πάλι για την εικόνα της Θεσσαλονίκης, αλλά πιο συγκεκριμένα πλέον, λίγο πριν το κίνημα των Ζηλωτών. Το εμπόριο έχει αρχίσει να αναπτύσσεται, το χρήμα περνάει πλέον και στα χέρια των αστών, οι οποίοι επιζητούν περισσότερες εξουσίες για τους εαυτούς τους και λιγότερη δημαγωγία από τους άρχοντες και τους κλήρους. Εξωτερικές απειλές επίσης παίζουν τον ρόλο τους, στο να μην κοπάσει ο αναβρασμός στην πόλη.

Το τέταρτο κεφάλαιο μιλάει πλέον για το κίνημα των Ζηλωτών και πιο συγκεκριμένα για τα πρώτα χρόνια, από το 1342 έως το 1345. Οι πρωταγωνιστές, τα ιστορικά κείμενα για την εποχή και κριτική αυτών των κειμένων, υπάρχουν σε αυτό το κεφάλαιο.

Το πέμπτο κεφάλαιο μιλάει για την αντεπανάσταση των αρχόντων και το δεύτερο μέρος ουσιαστικά του κινήματος των Ζηλωτών, δηλαδή από το 1345 έως το 1349. Και εδώ περιγράφονται τα γεγονότα, μέσα από τα κείμενα ιστορικών και χρονογράφων της εποχής, ενώ υπάρχει και η κριτική του συγγραφέα πάνω σε αυτά τα κείμενα.

Το έκτο και τελευταίο κεφάλαιο, μιλάει για την Κομμούνα της Θεσσαλονίκης, το σύστημα διακυβέρνησης δηλαδή, που ίσχυσε για τα χρόνια 1342-1349, που κυριάρχησαν οι Ζηλωτές. Μιλάει για τις μεταρρυθμίσεις που έγιναν, τις αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας της πόλης, τις προσπάθειες αυτονόμησής της από τη Βυζαντινή Αυτοκρατορία και το τέλος της.

Όπως είπαμε και πριν, ο Κορδάτος ερμηνεύει το κίνημα των Ζηλωτών, με την μαρξιστική θεωρία. Για αυτόν, πρόκειται για μία πάλη των τάξεων, σε πρωτόγονη μορφή βέβαια. Αναγνωρίζει ότι ουσιαστικά δεν έχουμε εργατική επανάσταση (καθώς την εποχή εκείνη δεν υπάρχει εργατική τάξη), αλλά αστική επανάσταση, όμοια αρκετά με την αντίστοιχη Γαλλική, που έγινε 400 χρόνια αργότερα. Αναγνωρίζει επίσης τις βιαιότητες, που συνέβησαν, προσπαθώντας όμως να μην ρίξει ευθύνη στην ηγεσία των Ζηλωτών, δικαιολογώντας την ως μια φυσιολογική έκρηξη θυμού του λαού. Επισημαίνει επίσης, ότι σε τέτοιες καταστάσεις, είναι χρήσιμη κάποια μορφή δικτατορίας, για να μην ξεφύγει ο έλεγχος.

Πριν κρίνουμε τα λεγόμενα του Κορδάτου, καλό είναι να αναλογιστούμε την εποχή, που γράφει το κείμενο. Βρισκόμαστε 60 μόλις χρόνια μετά την Κομμούνα των Παρισίων (εμφανής ο παραλληλισμός που επιδιώκεται στον τίτλο) και μόλις 10 χρόνια μετά την Ρωσική Επανάσταση. Η Ελληνική Αριστερά της εποχής οργανώνεται και κερδίζει συνεχώς έδαφος στις πλατιές μάζες του λαού. Θεωρεί δε, ότι τα πάντα μπορούν να ερμηνευθούν με τα βιβλία και τις λογικές του Μαρξ και του Ένγκελς, κείμενα των οποίων υπάρχουν στο βιβλίο. Σωστά επισημαίνει, ότι οι ιστορικές πηγές που διαθέτουμε, είναι όλες αρνητικές ως προς τους Ζηλωτές, θεωρώντας τους εγκληματίες και πλιατσικολόγους και για αυτό πολλές κριτικές στο κίνημα είναι άδικες. Επίσης λέει ο Κορδάτος, ότι οι σύγχρονοι ιστορικοί δεν ψάχνουν πραγματικά τα αίτια, αλλά παραμένουν μόνο στα γεγονότα του Κινήματος.

Άσχετα από το αν κάποιος συμφωνεί ή διαφωνεί με την λογική του Κορδάτου, το γεγονός ότι προσπαθεί, όχι απλά να αφηγηθεί μια ιστορία, αλλά να την αιτιολογήσει και να την αναλύσει, φανερώνει τη σημασία του έργου. Οι αναφορές μετέπειτα ερευνητών του Κινήματος των Ζηλωτών στο έργο του Κορδάτου, αποτελούν απόδειξη της αξίας του. Αν ο αναγνώστης διαβάσει πέρα από ιδεολογικές τοποθετήσεις το βιβλίο, θα αναγνωρίσει μια ουσιαστική προσπάθεια ενός ερασιτέχνη μάλιστα ιστορικού, να εξηγήσει γεγονότα, βασική αρχή της ιστορίας, από τα χρόνια του Θουκυδίδη. Το αν συμφωνεί κάποιος με όσα γράφει ο Κορδάτος, είναι μια άλλη κουβέντα.

Προσωπικά βρήκα το βιβλίο εξαιρετικό, καλύτερο από το αντίστοιχο του Τεμεκενίδη, ο οποίος έκανε περισσότερο μια βιβλιογραφική ανασκόπηση. Ο Κορδάτος προσπαθεί να μπει στην ουσία των γεγονότων και απευθύνεται μάλιστα στην εποχή του, σε περιορισμένο κοινό, το οποίο πιθανότατα είναι εναντίον του. Όντως, το ύφος της γραφής σε πολλά σημεία δεν είναι επιστημονικό, αλλά εκλαϊκευμένο, αλλά αυτό χρησιμεύει για την κατανόηση από κόσμο, που κατά τον Μεσοπόλεμο, μπορεί να μην είχε την απαιτούμενη μόρφωση για να κατανοήσει διαφορετικές εκφράσεις. Αναμφίβολα, πρόκειται για ένα έργο, το οποίο για την εποχή του ήταν πρωτοποριακό. Αξίζει να μελετηθεί, καθώς είναι μία βασική άποψη, πάνω στα γεγονότα του κινήματος των Ζηλωτών.

3 Σχόλια

Filed under ΚΟΡΔΑΤΟΣ, Γιάνης, Συγγραφείς

Το Κίνημα της Εθνικής Αμύνης της Θεσσαλονίκης (Β’ Μέρος)

Image

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Ο Ελευθέριος Βενιζέλος στη Θεσσαλονίκη – Η Προσωρινή Κυβέρνηση 1916-1917

Συγγραφέας: Συλλογικό έργο

Έκδοση: Πολιτιστικό Κέντρο Βορείου Ελλάδος της Εθνικής Τράπεζας (1994)

ISBN: 960-85171-8-4

Τιμή: Περίπου €6

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Το Πολιτιστικό Κέντρο Βορείου Ελλάδος της Εθνικής Τράπεζας είναι πρόγονος του γνωστού μας ΜΙΕΤ (Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τράπεζας), το οποίο είναι υπεύθυνο για κάποιες από τις καλύτερες εκδόσεις που κυκλοφορούν, τουλάχιστον ποιοτικά. Το βιβλίο αυτό περιέχει τις ομιλίες και παρουσιάσεις ερευνητών, οι οποίοι είχαν πάρει μέρος σε δύο κύκλους επιστημονικών ανακοινώσεων, οι οποίοι είχαν γίνει το 1992 με θέμα την Προσωρινή Κυβέρνηση της Θεσσαλονίκης, δηλαδή την Κυβέρνηση που σχημάτισε ο Ελευθέριος Βενιζέλος, μετά το Κίνημα της Εθνικής Αμύνης.

Αν και σίγουρα δεν μπορεί το βιβλίο αυτό να συγκριθεί με νεότερες εκδόσεις, η ποιότητα είναι αρκετά καλή. Πλαστικοποιημένο εξώφυλλο, κάποιες λίγες φωτογραφίες στο τέλος του βιβλίου σε πολύ καλή εκτύπωση.

Οι συγγραφείς και ερευνητές των 6 κειμένων είναι οι Παύλος Πετρίδης, Γεώργιος Νάκος, Γιώργος Αναστασιάδης, Γιώργος Χιονίδης, Ευάγγελος Χεκίμογλου και Αντώνης Σατραζάνης.

Το κείμενο του Παύλου Πετρίδη έχει τίτλο «Ο Ελευθέριος Βενιζέλος επικεφαλής της Τριανδρίας στη Θεσσαλονίκη 1916-17» και ασχολείται κυρίως με την θέση της Προσωρινής Κυβέρνησης για το πολιτειακό ζήτημα της Ελλάδος. Είναι από τα πιο ενδιαφέροντα κεφάλαια του βιβλίου.

Το κείμενο του Γεωργίου Νάκου μιλάει για τα γαιοκτητικά προβλήματα της εποχής προς εξέταση. Προσωπικά δεν κατάλαβα σχεδόν τίποτα, ίσως επειδή οι γνώσεις μου στον τομέα της νομικής επιστήμης είναι ελάχιστες προς ανύπαρκτες.

Από τα πιο καλογραμμένα κεφάλαια, αυτό του Γιώργου Αναστασιάδη, ο οποίος έχει γράψει πάρα πολλά βιβλία σχετικά με την Θεσσαλονίκη. Στο κείμενό του, περιγράφει την Θεσσαλονίκη εκείνη την εποχή, ένα περιβάλλον τέτοιο, το οποίο σε συνδυασμό με την ιστορική συγκυρία, έπαιξε σημαντικό ρόλο στην εκδήλωση του Κινήματος της Εθνικής Αμύνης, το οποίο οδήγησε έπειτα στον σχηματισμό της Προσωρινής Κυβερνήσεως.

Το κείμενο του Γιώργου Χιονίδη έχει να κάνει με τα διατάγματα τα οποία εξέδωσε η Προσωρινή Κυβέρνηση.

Ο Ευάγγελος Χεκίμογλου γράφει ένα σημαντικότατο κεφάλαιο για την οικονομία και τις δυσκολίες που αντιμετώπισε η Προσωρινή Κυβέρνηση σε αυτόν τον τομέα.

Τέλος ο Αντώνης Σατραζάνης μιλάει για το έργο της Γαλλικής Στρατιάς στην Μακεδονία και την Θεσσαλονίκη εκείνη την περίοδο. Αξίζει να διαβάσετε ένα βιβλίο του, για το οποίο θα σας μιλήσω στο εγγύς μέλλον, το «Η Γαλλική στρατιά στη Θεσσαλονίκη, 1915-1918», το οποίο έχει πλουσιότατο φωτογραφικό υλικό της εποχής.

Μετά το έργο του Ζαχαρόπουλου, για το οποίο μπορείτε να διαβάσετε κάποια πράγματα εδώ, αυτό είναι το δεύτερο βιβλίο που διαβάζετε στην Vivlioniki για το Κίνημα της Εθνικής Αμύνης. Αν και τα δύο βιβλία έχουν τον ίδιο τίτλο, το βιβλίο του Ζαχαρόπουλου επικεντρώνεται κυρίως στο Κίνημα, ενώ αυτό εδώ μιλάει περισσότερο για το έργο της Προσωρινής Κυβέρνησης.

Νομίζω πως για όποιον ενδιαφέρεται να μάθει κάποια πράγματα για τα γεγονότα της εποχής εκείνης, το βιβλίο αυτό θα του φανεί χρήσιμο, είναι επίσης και σε άριστη τιμή.

2 Σχόλια

Filed under Συγγραφείς, ΣΥΛΛΟΓΙΚΟ ΕΡΓΟ

Το Κίνημα της Εθνικής Αμύνης της Θεσσαλονίκης (Α’ Μέρος)

Image

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Ο Ελευθέριος Βενιζέλος στη Θεσσαλονίκη

Συγγραφέας: Νικόλαος Ζαχαρόπουλος

Έκδοση: Αφοι Κυριακίδη (1997)

ISBN: 960-343-415-9

Τιμή: Περίπου €14

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Το κίνημα της Εθνικής Αμύνης, αν και από τα πιο σημαντικά στην Ελληνική ιστορία, παραμένει άγνωστο για πολύ κόσμο. Οι περισσότεροι πιστεύουν ότι ξεκίνησε από τον Βενιζέλο, ενώ ουσιαστικά ο Βενιζέλος ηγήθηκε αυτού, μετά από πρόσκληση της ομάδας η οποία το ξεκίνησε, με επικεφαλής τον υποστράτηγο Εμμανουήλ Ζυμβρακάκη. Το βιβλίο εξετάζει κυρίως το ιστορικό πλαίσιο μέσα στο οποίο δημιουργήθηκε το κίνημα, την εξέλιξή του και το τέλος του με την κάθοδο του Βενιζέλου στην Αθήνα και τον σχηματισμό κυβέρνησης.

Η έκδοση προσωπικά δεν μου άρεσε ποιοτικά. Έχει βέβαια κάποιες σπάνιες φωτογραφίες, όχι σε καλή εκτύπωση όμως. Πλαστικοποιημένο το εξώφυλλο, τίποτα το ιδιαίτερο σε ποιότητα χαρτιού εκτύπωσης. Σε αρκετές φωτογραφίες η επεξήγηση βρίσκεται σε άλλη σελίδα και είναι δύσκολο για κάποιον να τις παρακολουθήσει.

Το βιβλίο χωρίζεται σε 4 κεφάλαια. Το πρώτο κεφάλαιο μιλάει για την κατάσταση που επικρατούσε στην Θεσσαλονίκη εκείνη την περίοδο, λίγα χρόνια μετά την απελευθέρωση και κατά την διάρκεια του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου. Το δεύτερο κεφάλαιο αναφέρεται στις διπλωματικές προσπάθειες που έγιναν πριν την έναρξη του πολέμου, την κατάσταση στα Βαλκάνια και την Ευρώπη και τον σχηματισμό των δύο αντίπαλων στρατοπέδων, της Αντάντ και των Κεντρικών Δυνάμεων. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό κεφάλαιο, γιατί παρουσιάζει τα βασικά γεγονότα, από τα οποία ξεκίνησαν το Κίνημα της Εθνικής Αμύνης και ο Διχασμός στην συνέχεια. Στο τρίτο κεφάλαιο ο συγγραφέας μιλάει για τις επιπτώσεις των εξελίξεων στην Ευρώπη στον Ελλαδικό χώρο και εξετάζεται το έργο της Προσωρινής Κυβέρνησης, όπως ονομάστηκε η κυβέρνηση της Τριανδρίας (Βενιζέλος, Κουντουριώτης, Δαγκλής). Στο τέταρτο κεφάλαιο περιγράφεται τέλος η εξέλιξη των γεγονότων μετά την επικράτηση του Κινήματος, ενώ επιχειρείται και μια αποτίμηση του έργου της Προσωρινής Κυβέρνησης.

Το βιβλίο είναι καθαρά ιστορικό, που σημαίνει ότι δεν έχει μυθιστορηματικά στοιχεία καθόλου, οπότε η ανάγνωσή του είναι σχετικά δύσκολη για κάποιον που δεν έχει ξαναδιαβάσει ιστορικά κείμενα ή δεν έχει ιδέα για το τι ήταν το Κίνημα της Εθνικής Αμύνης. Ο Ζαχαρόπουλος είναι ακαδημαϊκός και νομίζω ότι το βιβλίο που έγραψε απευθύνεται σε κοινό εξειδικευμένο. Σε κάποια σημεία είναι εμφανής η προτίμηση του συγγραφέα στο Βενιζελικό στρατόπεδο, η οποία δεν είναι απαραίτητα κάτι κακό, αλλά λείπουν από το κείμενο αναφορές σε πιθανά λάθη του Κρητικού ηγέτη. Βέβαια κάποιος θα μπορούσε να πει ότι ο Βενιζέλος δικαιώθηκε από την ιστορία και από την εξέλιξη των γεγονότων, αλλά σε ένα ιστορικό κείμενο νομίζω ότι καλό είναι να υπάρχει περισσότερη αντικειμενικότητα.

Στα θετικά του βιβλίου η προσπάθεια να βρεθούν τα πραγματικά αίτια που προκάλεσαν το Κίνημα της Εθνικής Αμύνης, καθώς και η λεπτομερής αναφορά στο έργο της. Στο σύνολό του το βιβλίο το βρήκα ενδιαφέρον, αν και προορίζεται για συγκεκριμένο κοινό με ειδικά ενδιαφέροντα και γνώσεις. Θα το συνιστούσα ανεπιφύλαχτα αν η ποιότητα της έκδοσης ήταν κάπως καλύτερη.

4 Σχόλια

Filed under ΖΑΧΑΡΟΠΟΥΛΟΣ, Νικόλαος, Συγγραφείς