Tag Archives: Κάστρα

Βόλτες στη Θεσσαλονίκη του Μαρίνου Χαραλάμπους

img033

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Συνομιλίες με τους ανέμους – Εποχή πρώτη

Συγγραφέας: Μάριος Μαρίνος Χαραλάμπους

Έκδοση: Τα τραμάκια (1991)

ISBN: –

Τιμή: –

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Ο Μάριος Μαρίνος Χαραλάμπους υπήρξε μια από τις ιδιόμορφες λογοτεχνικές μορφές της Θεσσαλονίκης. Το σύνολο σχεδόν του έργου του είναι αφιερωμένο στην πόλη ή εμπνευσμένο από αυτήν. Ένας ρομαντικός συγγραφέας, γεννημένος ίσως σε μια εποχή, που δεν τον χωρούσε και στην οποία δεν ταίριαζε, άφησε κληρονομιά για την πόλη ποιήματα, πεζά και μελέτες. Το βιβλίο αυτής της ανάρτησης μιλάει για μία συλλογή διηγήσεων του συγγραφεά, με πρωταγωνίστρια τη Θεσσαλονίκη.

Η έκδοση είναι απλή και λιτή, χωρίς τίποτα το ιδιαίτερο. Κλασσική σε μέγεθος και εικόνα των βιβλίων, που έβγαζαν παλαιότερα τα «Τραμάκια», ουσιαστικά δηλαδή ο εκδοτικός οίκος «Τραμ» του Γιώργου Κάτου.

Το βιβλίο αποτελείται από 30 μικρά διηγήματα. Σε αυτά ο Χαραλάμπους μας παρουσιάζει την πόλη όπως αυτός την έχει δει, με τον μοναδικό, για μένα, και ξεχωριστό του τρόπο. Βόλτες κυρίως στον δυτικό τομέα της Θεσσαλονίκης, από τον Φραγκομαχαλά έως τους δρόμους γύρω από τον παλιό και το νέο σιδηροδρομικό σταθμό. Αλλά και στα στενά της Άνω Πόλης, στους μικρούς δρόμους, οι οποίοι δεν είχαν αναδειχτεί παλαιότερα από άλλους συγγραφείς. Αλλά για τον συγγραφέα η Θεσσαλονίκη είναι περισσότερα πράγματα από τους δρόμους και τις συνοικίες. Είναι ο άνεμος ο Βαρδάρης, γνωστός και τραγουδισμένος, μα και ο Νοτιάς, που σηκώνει τα κύματα και ζεσταίνει την πόλη. Είναι τα χρώματα του ουρανού στα δειλινά και τα ηλιοβασιλέματα, τα οποία τα περιγράφει με μαγευτικό τρόπο. Γοητευμένος ο Χαραλάμπους από τα Κάστρα και την ιστορία τους, από τα Τείχη, που χάθηκαν, μνημονεύει πρόσωπα και γειτονιές, που δεν υπάρχουν πια. Στα κείμενά του αναδεικνύει ιστορικά στοιχεία για τη Θεσσαλονίκη, δοσμένα όμως με έναν λυρισμό μιας άλλης εποχής. Το πρώτο κείμενο με τίτλο «Εισαγωγή στην παλιά Θεσσαλονίκη» είναι ένας ύμνος για την πόλη, ενώ το κείμενο με τίτλο «Θεσσαλονίκη, το μεγάλο θέατρο» μας χαρίζει μια εμπνευσμένη εικόνα της Θεσσαλονίκης, με σκηνή τον Θερμαϊκό Κόλπο και κερκίδες την πόλη. Σε όλα τα κείμενα πεζογραφία και ποίηση παντρεύονται με μοναδικό τρόπο. Βιώματα, ακούσματα και παλιές ιστορίες παρουσιάζονται στις σελίδες και στα μάτια του αναγνώστη εμφανίζεται μια Θεσσαλονίκη μαγική, πλανεύτρα και ερωτική, όχι όμως με τη φτήνια του όρου, όπως την χρησιμοποίησαν τις περισσότερες φορές, αλλά με μια ξεχωριστή αίσθηση.

Ο Χαραλάμπους υπήρξε μια ιδιόμορφη προσωπικότητα. Κινούνταν ανάμεσα στον μύθο και την ιστορία, προσπάθησε να βρει απαντήσεις στα φαντάσματα, που τον κυνηγούσαν στη μεταφυσική και σε κόσμους φαντασιακούς. Έφυγε από τη ζωή και κανείς δεν το πήρε χαμπάρι, στα ανθολόγια και σε συλλεκτικές εκδόσεις τα κείμενά του δεν χωρούσαν, μήτε έτυχε να εκδοθούν ξανά, οπότε τα περισσότερα έργα του, αν όχι όλα, θα πρέπει να τα ψάξετε σε παλαιοβιβλιοπωλεία. Κι όμως, μέσα από τα κείμενά του φανερώνεται μια ειλικρινής αγάπη για την Θεσσαλονίκη και τους ανθρώπους της, για το παρελθόν και την ιστορία της. Το αρχείο, που είχε μαζέψει για την πόλη ήταν τεράστιο, φωτογραφίες, κείμενα και ταινίες, που ο ίδιος είχε φτιάξει. Δυστυχώς σήμερα αγνοείται η τύχη του και λέγεται ότι καταστράφηκε μετά τον θάνατό του. Θεωρώ ότι ο Χαραλάμπους είναι ο πιο αδικημένος από τους συγγραφείς της πόλης μας, με σημαντικό έργο, το οποίο ελπίζω κάποια στιγμή στο μέλλον να αναδειχτεί και να βρει τη θέση, που του αρμόζει στη λογοτεχνική κληρονομιά της πόλης μας.

Προσωπικά βρήκα το βιβλίο εξαιρετικό. Από τα ομορφότερα πεζά, που έχουν γραφτεί για την πόλη, με μοναδικές περιγραφές, λυρικό λόγο, ιστορικές αναφορές, αποκαλύπτει μια Θεσσαλονίκη, που δεν μπορεί ο αναγνώστης να μην την ερωτευτεί. Μακάρι να κυκλοφορήσει πάλι από κάποιον εκδοτικό οίκο.

Advertisements

Σχολιάστε

Filed under Συγγραφείς, ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΥΣ, Μάριος Μαρίνος

Μια αφήγηση για τη ζωή στο Κουλέ Καφέ τα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια

001

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Ο ήλιος βγαίνει πίσω απ’τα Κάστρα

Συγγραφέας: Χαράλαμπος Κισόγλου

Έκδοση: Ερωδιός (2015)

ISBN: 978-960-454-177-5

Τιμή: Περίπου €9

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Άλλο ένα βιβλίο με προσωπικές θύμησες του συγγραφέα είναι το θέμα της σημερινής ανάρτησης. Η περιοχή, που πρωταγωνιστεί είναι αυτή του Κουλέ Καφέ, η οποία γέννησε και μεγάλωσε τον Αντώνη Σουρούνη, σπουδαίο συγγραφέα, ο οποίος έφυγε από τη ζωή πριν λίγο καιρό.

Η έκδοση είναι απλή, χωρίς κάτι το ιδιαίτερο. Πλαστικοποιημένο εξώφυλλο με τον Πύργο της Αλύσεως, προσωπικά δεν με ενθουσίασε. Υπάρχουν κάποιες φωτογραφίες, που κοσμούν το εσωτερικό του βιβλίου, χωρίς πάλι κάτι το ιδιαίτερο. Το έργο το προλογίζει ο Φύλιος Ακάσης.

Μέσα σε μικρά κεφάλαια ο Κισόγλου μιλάει για το παρελθόν της οικογένειάς του, το πώς ήρθε από τα Μάλγαρα της Ανατολικής Θράκης η οικογένεια του πατέρα του και το πώς αγόρασε το σπίτι, που γεννήθηκε ο συγγραφέας η οικογένεια της μητέρας του, που ζούσε στη Θεσσαλονίκη. Υπάρχει και ένα κείμενο για την Μεγάλη Πυρκαγιά του 1917 του Ηλία Πετρόπουλου, από το βιβλίο, που είχε γράψει σχετικά με αυτό το θέμα.

Ο Κισόγλου μιλάει σε τρίτο πρόσωπο κυρίως. Προσωπικά από λογοτεχνική άποψη το βιβλίο μου φάνηκε αδιάφορο. Κάποια από τα κεφάλαια έχουν κάποιο ιστορικό ενδιαφέρον, όπως για παράδειγμα η αφήγηση για ένα μπλόκο, που έγινε το 1945 ή το 1946 στην περιοχή του, στις πρώτες μέρες του Εμφυλίου ή το κεφάλαιο με τίτλο «Θανάσιμη κρυψώνα», όπου μιλάει για το πώς μία γυναίκα πρόδωσε τα ανίψια της, που ήταν αντάρτες και είχαν πάει να κρυφτούν στο σπίτι της, με αποτέλεσμα τελικά να σκοτωθούν στη συνέχεια. Επίσης υπάρχουν κάποια κείμενα με «λαογραφικό» χαρακτήρα, όπως για παράδειγμα το κεφάλαιο με τίτλο «Ο πετροπόλεμος» και «Τσιλίκι τσομάκα», που μιλάνε για παιδικά παιχνίδια της εποχής των πρώτων μεταπολεμικών χρόνων.

Όπως είπαμε και πριν, ο κύριος χώρος δράσης είναι η περιοχή του Κουλέ Καφέ. Ο συγγραφέας μεγάλωσε σε σπίτι στην οδό Αιόλου. Γενικά η περιοχή αυτή με τους δρόμους Μουσών, Μωρέας, Αιόλου, Ολυμπιάδος κτλ αποτέλεσε θέμα τόσο για λογοτέχνες, όσο και για φωτογράφους και ζωγράφους.

Προσωπικά το βιβλίο δεν με ξετρέλανε. Το διάβασα και κράτησα κάποια λίγα στοιχεία, που μου φάνηκαν ενδιαφέροντα, αλλά μέχρι εκεί. Ο συγγραφέας θέλει να αφήσει τη δική του προσωπική μαρτυρία για τα χρόνια τα παιδικά του, που έζησε στην Άνω Πόλη. Με δεδομένο ότι ο Κισόγλου ανήκει στην ίδια γενιά με τον Σουρούνη (ο Σουρούνης ήταν ένα έτος μικρότερος), μοιραία στο μυαλό έρχεται το αριστουργηματικό έργο «Το μονοπάτι στη θάλασσα«, το οποίο κινείται χρονικά στην ίδια περίοδο και στην ίδια περιοχή. Και δεν μπορούν να γίνουν συγκρίσεις μεταξύ των δύο βιβλίων.

Σχολιάστε

Filed under ΚΙΣΟΓΛΟΥ, Χαράλαμπος, Συγγραφείς