Tag Archives: Θεσσαλονίκη

Μετά την καταστροφή: Τα πρώτα βήματα των επιζώντων Εβραίων Θεσσαλονικέων και της Ισραηλιτικής Κοινότητας Θεσσαλονίκης

Σάρωση_20181211

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Ξανά στη Σαλονίκη – Η μετέωρη επιστροφή των Ελλήνων Εβραίων στον γενέθλιο τόπο (1945-1946)

Συγγραφέας: Λέων Ναρ

Έκδοση: Πόλις (2018)

ISBN: 978-960-435-638-6

Τιμή: Περίπου €14

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τα τελευταία χρόνια έχουν γραφτεί πάρα πολλά και σημαντικά βιβλία για τον Εβραϊσμό της Θεσσαλονίκης, κάποια εκ των οποίων έχουν παρουσιαστεί και από τη Vivlinoiki. Η σημερινή ανάρτηση θα ασχοληθεί με το τελευταίο εξαιρετικό έργο του Λέοντα Ναρ, το οποίο μάλιστα εξετάζει μια άγνωστη πτυχή των Εβραίων Θεσσαλονικέων, καθώς μιλάει για όσα αντίκρισαν αυτοί, που επέζησαν του Ολοκαυτώματος της πόλης μας.

Η έκδοση είναι εξαιρετική, όπως θα περιμέναμε άλλωστε από τις εκδόσεις Πόλις. Ευανάγνωστο κείμενο, λιτό εξώφυλλο, στο τέλος υπάρχουν οι σημειώσεις και οι βιβλιογραφικές αναφορές της έρευνας.

Όπως είπαμε και νωρίτερα, ενώ για την προπολεμική ζωή των Εβραίων Θεσσαλονικέων και για τα όσα συνέβησαν στην Κατοχή έχουν γραφτεί αρκετά βιβλία, λίγα γνωρίζουμε για το τι έγινε με όσους Εβραίους κατάφεραν να επιζήσουν και επέστρεψαν στην πόλη τους. Ο Ναρ ερεύνησε στα αρχεία της Ισραηλίτικης Κοινότητας Θεσσαλονίκης και στο αρχείο της παλιάς εφημερίδας «Ισραηλίτικον Βήμα», που κυκλοφόρησε μεταπολεμικά στην πόλη μας και μάζεψε πληροφορίες σημαντικές, που σχηματίζουν μια πρώτη εικόνα για τα όσα αντιμετώπισαν οι επιζώντες.

Το βιβλίο προλογίζει ο Στράτος Δορδανάς και ουσιαστικά γράφει όλα όσα θα έγραφα εγώ σε αυτήν την παρουσίαση και με καλύτερο τρόπο. Προσωπικά δεν κατάλαβα το διαχωρισμό της ύλης σε δύο μέρη, για μένα ο Ναρ έχει χωρίσει την έρευνά του σε 8 κεφάλαια, κάθε ένα εκ των οποίων αναλύει διαφορετικές πτυχές των δυσκολιών, που αντιμετώπισαν οι Εβραίοι Θεσσαλονικείς στα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια. Αξίζει να σημειωθεί ότι ο Ναρ επέλεξε να περιορίσει την έρευνά του στα πρώτα δύο χρόνια μετά την απελευθέρωση, το 1945 και το 1946. Τα βασικά θέματα, που απασχολούν τον συγγραφέα είναι η απόδοση των λεηλατημένων περιουσιών των Εβραίων Θεσσαλονικέων, η οποία τελικά στις περισσότερες περιπτώσεις δεν έγινε, οι εξελίξεις σχετικά με το κατεστραμμένο Εβραϊκό Νεκροταφείο, οι προσπάθειες, που έγιναν για να εξυπηρετηθούν και να αντιμετωπίσουν βασικές δυσκολίες οι επιζώντες, οι εξελίξεις σχετικά με τη μοίρα των προδοτών της κοινότητας και κυρίως του Βιτάλ Χασόν και οι πρώτες εκλογές μεταπολεμικά στην Ισραηλιτική Κοινότητα, οι οποίες είχαν κάποια πολύ ενδιαφέροντα χαρακτηριστικά.

Αξίζει να σημειωθεί ότι ο Ναρ μας παρουσιάζει την κωλυσιεργία του Ελληνικού Κράτους και των μηχανισμών του, στο να βοηθήσει ή μάλλον πιο σωστά να αποδώσει δίκαιο στους ελάχιστους επιζώντες Εβραίους Θεσσαλονικείς. Αλλά και η εν γένει συμπεριφορά του απέναντί τους ήταν μάλλον αδιάφορη, ακόμη και όταν ψηφίζονταν νόμοι υπέρ των Εβραίων, η εφαρμογή τους ήταν κάτι σπάνιο. Τα ντοκουμέντα, που ερεύνησε ο Ναρ είναι πολύ σημαντικά και δεν έχουν ερευνηθεί φαντάζομαι στο σύνολό τους. Στο μυαλό, μου έρχονται δύο βιβλία της Μπενβενίστε, που ασχολούνται επίσης με την μεταπολεμική πραγματικότητα των επιζώντων (δείτε εδώ και εδώ) και αυτό του Ναρ είναι ουσιαστικά μία από τις λίγες δουλειές, που έχουν αυτό το αντικείμενο.

Προσωπικά βρήκα το βιβλίο εξαιρετικό. Τόσο για τη θεματολογία του, όσο και για τη δομή και τη γραφή του. Ο Ναρ μας μιλάει για ένα κεφάλαιο σχετικά άγνωστο στη σύγχρονη ιστορία της πόλης, ιδιαίτερα σκοτεινό τόσο για το επίσημο Ελληνικό Κράτος, όσο και για μερίδα του ντόπιου πληθυσμού. Ένας από τους λόγους, που για μένα επικράτησε σιωπή για το Ολοκαύτωμα της Θεσσαλονίκης μεταπολεμικά, ήταν το θέμα των περιουσιών των Εβραίων Θεσσαλονικέων και η συμπεριφορά πολλών επίσημων και ανεπίσημων φορέων απέναντί τους.

Advertisements

Σχολιάστε

Filed under ΝΑΡ, Λέων, Συγγραφείς

Μια αυτοβιογραφία του Δημήτρη Τσιάλα

Σάρωση_20181127

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Μαγδαληνή, η αγία κουμουνίστρια

Συγγραφέας: Δημήτρης Τσιάλας

Έκδοση: Κώδικας (2002)

ISBN: 960-7332-89-X

Τιμή: Περίπου €9

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Στην προηγούμενη ανάρτηση είδαμε το τελευταίο βιβλίο του ζεύγους Οφλίδη, το οποίο χρονικά μας μετέφερε στην μεταπολεμική Θεσσαλονίκη, από τα πρώτα μετεμφυλιακά χρόνια έως τη σημερινή εποχή. Σε ανάλογα χρονικά πλαίσια κινείται και το έργο αυτής της ανάρτησης, το οποίο κυκλοφόρησε πριν 16 χρόνια.

Η έκδοση είναι απλή χωρίς κάτι το ιδιαίτερο. Δεν μπορώ να πω ότι με ενθουσίασε το εξώφυλλο αν και κοσμείται από χαρακτικό του Τάσσου. Ευανάγνωστο κείμενο, δεν υπάρχουν κεφάλαια σαφώς καθορισμένα.

Τον συγγραφέα τον γνωρίσαμε στη Vivlioniki μέσα από ένα άλλο του έργο, μια συλλογή διηγημάτων με τίτλο «Τα αλάνια του Βαρδαρίου«, παρεξηγημένο για μένα, καθώς ενώ προσωπικά μου άρεσε, δεν φαίνεται να γνώρισε την επιτυχία σε πωλήσεις, καθώς βρίσκεται μόνιμα στα ράφια των διαφόρων παζαριών βιβλίου, που διοργανώνονται.

Ο τίτλος του βιβλίου μάλλον είναι άστοχος, καθώς ο Τσιάλας περισσότερο γράφει για τον εαυτό του και τη ζωή του, παρά για τη Μαγδαληνή, υπαρκτό πρόσωπο, αδερφή της μητέρας του. Ίσως η Μαγδαληνή να είναι η αφορμή για να ξεκινήσει τη διήγηση, αλλά πολύ μεγάλο μέρος του βιβλίου, ίσως το μεγαλύτερο, κινείται γύρω από την προσωπική και επαγγελματική ζωή του συγγραφέα.

Η Μαγδαληνή, όπως είπαμε, ήταν υπαρκτό πρόσωπο, συγγενής του Τσιάλα, παιδίατρος, η οποία ζούσε επί της Εγνατίας, στο 102. Για τις πολιτικές της πεποιθήσεις βασανίστηκε και εξορίστηκε. Χαρακτηρίζεται «αγία» γιατί ήταν καλοκάγαθη, δεν κρατούσε κακίες, είχε φιλότιμο και σεβασμό στην ανθρώπινη ύπαρξη και τον ανθρώπινο πόνο. Η παρουσία της επηρέασε μάλλον ως έναν βαθμό και τον συγγραφέα και πολλά από τα όσα περιγράφονται στο βιβλίο συνδέονται με κάποιο τρόπο με πράγματα, που είχε πει ή ζήσει η Μαγδαληνή.

Ο Τσιάλας χρησιμοποιεί γλώσσα ρεαλιστική και άμεση, δύσκολα άλλωστε θα μπορούσε να περιγράψει με διαφορετικό τρόπο τις προσωπικές του εμπειρίες. Γεννημένος λίγο πριν τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, ο Τσιάλας θα περάσει τα εφηβικά του χρόνια στην μεταπολεμική Θεσσαλονίκη, με τα τραύματα του Εμφυλίου ανοιχτά και ένα κλίμα τρομοκρατίας για όσους δεν ήταν «εθνικόφρονες». Στο βιβλίο θα συναντήσουμε εικόνες της πόλης, περιστατικά από τη ζωή στο ΑΠΘ, στη Φιλοσοφική Σχολή κυρίως, την οποία τελείωσε ο Τσιάλας. Ειδικά κάποιες περιγραφές του για τη Θεσσαλονίκη της δεκαετίας του ’50 και ’60 έχουν μεγάλο ενδιαφέρον. Από εκεί και πέρα, η ζωή του μοιάζει να είναι ένα συνεχόμενο πέρα-δώθε στη Θεσσαλονίκη, τη μια ερχόταν με μετάθεση σε κάποιο σχολείο της πόλης, μετά τον έστελναν σε κάποιο χωριό ή σε κάποια επαρχιακή πόλη και ξανά πίσω στη Θεσσαλονίκη μέχρι την επόμενη μετάθεση. Ο Τσιάλας βγήκε στη σύνταξη μετά από 25ετία και έκτοτε είναι συνταξιούχος. Μετά πάντως τη συνταξιοδότησή του αρχίζει ουσιαστικά το λογοτεχνικό του έργο με τη βοήθεια του Ντίνου Χριστιανόπουλου, για τον οποίο μάλλον έχει αρνητική άποψη. Προς το τέλος του βιβλίου αναφέρει για κάποιες συναντήσεις, που γίνονταν στον Τόττη της Αριστοτέλους από τον κύκλο του Χριστιανόπουλου και δεν μπορώ να φανταστώ ποιοι είναι αυτοί, που τους θεωρεί ακροδεξιούς και ανήκαν σε αυτόν τον κύκλο.

Έγραψα πριν για τις αναφορές, που γίνονται για τη Θεσσαλονίκη στο βιβλίο, που είναι πολλές και έχουν να κάνουν με τοποθεσίες, μαγαζιά και πρόσωπα της πόλης. Χρονικά το βιβλίο κινείται κυρίως μεταπολεμικά, από τη δεκαετία του 1950 έως τα πρώτα χρόνια της δεκαετίας του 1990.

Χωρίς να με ενθουσιάσει, μπορώ να πω ότι το διάβασα άνετα. Σε κάποια σημεία αποκτά μεγάλο ενδιαφέρον, σε κάποια άλλα οι προσωπικές εμπειρίες του συγγραφέα με άφησαν αδιάφορο. Αν πέσει στα χέρια σας, αξίζει να του ρίξετε μια ματιά.

Σχολιάστε

Filed under Συγγραφείς, ΤΣΙΑΛΑΣ, Δημήτρης

Η μεταπολεμική Θεσσαλονίκη μέσα από τη ζωή και την κάμερα ενός φωτογράφου

Σάρωση_20181108

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Ρετούς, το τρυφερο χέρι του ψέματος

Συγγραφέας: Λένα Καλαϊτζή-Οφλίδη, Σίμος Οφλίδης

Έκδοση: Νησίδες (2018)

ISBN: 978-618-5228-33-0

Τιμή: Περίπου €12

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Οι γιορτές των Χριστουγέννων πλησιάζουν και προβλέπεται να δούμε πολλές εκδόσεις, που θα έχουν αντικείμενο την πόλη μας, είτε στο χώρο της λογοτεχνίας, είτε σε μελέτες, λευκώματα και έρευνες. Το βιβλίο της σημερινής ανάρτησης βγήκε στην αγορά λίγο καιρό πριν και αυτό ίσως το αδικεί στο θέμα των πωλήσεων, καθώς πρόκειται για μια ιδιαίτερα αξιόλογη δουλειά του ζεύγους Οφλίδη, ένα μυθιστόρημα, το οποίο ακολουθεί τη ζωή των πρωταγωνιστών του στη μεταπολεμική Θεσσαλονίκη κυρίως.

Η έκδοση είναι απλή και λιτή. Το εξώφυλλο μου άρεσε, ο άντρας της φωτογραφίας μπορεί να μοιάζει με σταρ του σινεμά, αλλά πρόκειται για τον Παναγιώτη Σαμαρά, ιδιοκτήτη του φωτογραφείου «Φώτο Ζενίθ», από τα πιο ιστορικά της πόλης μας. Ευανάγνωστο κείμενο, σωστά χωρισμένο υλικό σε κεφάλαια. Αξιοπρεπέστατη δουλειά.

Το ζεύγος Οφλίδη το γνωρίσαμε στη Vivlioniki μέσα από ένα όμορφο βιβλίο διηγημάτων, που είχαν γράψει για τη Δυτική Θεσσαλονίκη και τις περιοχές από το Μπεχ Τσινάρ έως τη Χαλάστρα. Τη Λένα Οφλίδη δε, την έχουμε δει μέσα από μια έρευνα, που είχε κάνει για τα πατσατζίδικα της Θεσσαλονίκης. Το να γράφει ένα ζευγάρι μαζί ένα μυθιστόρημα φαντάζομαι θα έχει κάποιες ευκολίες, αλλά και το ρίσκο να μην κουμπώνουν σωστά τα ύφη γραφής των συγγραφέων και το αποτέλεσμα να βγαίνει παράφωνο. Εδώ πάντως τα όρια είναι δυσδιάκριτα και δεν νομίζω εύκολα κάποιος να καταλαβαίνει πότε γράφει ο ένας και πότε ο άλλος.

Το βιβλίο ακολουθεί κυρίως τη ζωη του Αλέκου, γεννημένου το 1934 σε κάποιο χωριό της Μακεδονίας, εσωτερικού μετανάστη μεταπολεμικά στη Θεσσαλονίκη, ο οποίος μαζί με τον δίδυμο αδερφό του προσπαθεί να φτιάξει τη ζωή του σε μια πόλη άγνωστη για αυτόν, που θα γίνει τελικά το σπίτι του. Υπάρχουν και άλλοι πρωταγωνιστές και πρόσωπα καταλύτες για την εξέλιξη του έργου, αλλά ο φακός εστιάζει κυρίως σε αυτόν (για να χρησιμοποιήσω την κλισεδιά μου, που ταιριάζει κάπως και με το θέμα του βιβλίου). Μια πόλη, που θέλει απλά να προχωρήσει και να αφήσει πίσω της της πληγές του πολέμου, της Κατοχής και του Εμφυλίου, χωρίς να θέλει να δει τι ζημιές έγιναν. Οι άνθρωποι έχουν ανάγκη να ζήσουν, να δημιουργήσουν, να οργανώσουν το μέλλον τους, να κάνουν όνειρα και να βελτιώσουν τον τρόπο ζωής τους. Ευκαιρίες υπάρχουν για πολλούς, όχι για όλους βέβαια. Βήμα βήμα ο Αλέκος θα χτίσει το δικό του οικοδόμημα, τόσο στην επαγγελματική, όσο και στην προσωπική του ζωή, μέσα από το φωτογραφείο, που ανοίγει με τον αδερφό του. Στην αρχή συμβαδίζει με την εποχή του, αλλά οι καιροί ανοίγουν τον ρυθμό και όσο περνάνε τα χρόνια τον αφήνουν όλο και πιο πίσω, όχι μόνο επαγγελματικά. Ο κόσμος στον οποίο μεγάλωσε αλλάζει πιο γρήγορα από ό,τι μπορεί ή θέλει αυτός να το δεχτεί. Δεν θα ήθελα να αποκαλύψω στοιχεία για το τέλος, είναι στα μάτια μου απρόσμενο, αφήνω εσάς να το ανακαλύψετε.

Η γραφή είναι ρεαλιστική, ζωντανή, αποφεύγοντας φιοριτούρες και πολλά πολλά στολίδια. Τόσο οι διάλογοι, όσο και οι περιγραφές μου άρεσαν ιδιαίτερα, το κείμενο κυλάει πολύ εύκολα. Το χτίσιμο των χαρακτήρων είναι πολύ προσεγμένο, ανθρώπινο, πρόσωπα με αρνητικά και θετικά. Η περιγραφή των χρονικών περιόδων είναι επίσης καλοδουλεμένη και κυρίως τα χρόνια των δεκαετιών 50 και 60. Σχετικά με το χρόνο, οι συγγραφείς επέλεξαν ένα ταξίδι στο παρελθόν και στο παρόν, το οποίο αλλάζει συχνά, χωρίς όμως αυτό να μπερδεύει τον αναγνώστη. Αν και κυρίως το έργο κινείται στο παρελθόν, οι συγγραφείς έχουν να κάνουν το δικό τους σχόλιο για τη σημερινή πραγματικότητα, μέσα από τα μάτια του Αλέκου.

Οι πρωταγωνιστές είναι περίπου στην ηλικία των γονιών μου, λίγο μεγαλύτεροι. Και αυτοί εσωτερικοί μετανάστες της Θεσσαλονίκης, έχω ακούσει ιστορίες πολλές για τις δυσκολίες εκείνων των χρόνων, τα όνειρα, που έκαναν και τη σταθερή εξέλιξη και βελτίωση της ζωής τους μέσα από πολύ κόπο και αγώνα.

Η Θεσσαλονίκη είναι παρούσα σε πολύ μεγάλο μέρος του βιβλίου, με αναφορές σε μαγαζιά της πόλης, τοποθεσίες, γεγονότα. Δεν γίνεται πρωταγωνίστρια ίσως, αλλά αφήνει το στίγμα της σίγουρα.

Προσωπικά το βιβλίο μου άρεσε πάρα πολύ. Και θεωρώ ίσως αποτυχημένη την επιλογή να κυκλοφορήσει αρκετά πριν τις γιορτές, θα άξιζε να βρίσκεται στα πρώτα ράφια των βιβλιοπωλείων κατά την εορταστική περίοδο των Χριστουγέννων. Είναι η πρώτη μου πρόταση για εσάς, αν σκέφτεστε να πάρετε δώρο ένα βιβλίο για κάποιον, που αγαπάτε για τις γιορτές.

Σχολιάστε

Filed under ΚΑΛΑΪΤΖΗ-ΟΦΛΙΔΗ, Λένα, ΟΦΛΙΔΗΣ, Σίμος, Συγγραφείς

Ο Αλέξης Τραυλός σε νέες περιπέτειες…

Σάρωση_20181106 (2)

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Θα πεθάνεις, αν χρειαστεί

Συγγραφέας: Ντίνος Οικονόμου

Έκδοση: Καστανιώτης (2014)

ISBN: 978-960-03-5752-3

Τιμή: Περίπου €14

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Όταν κάποιος διαβάζει στο βιβλίο «noir», το μυαλό του πάει φυσιολογικά σε ένα αστυνομικό μυθιστόρημα. Αν μάλιστα ο τίτλος είναι όπως αυτός του βιβλίου της σημερινής ανάρτησης, η εντύπωσή του αυτή γίνεται ακόμη πιο βέβαιη. Εδώ όμως τα πράγματα είναι διαφορετικά.

Η έκδοση είναι μέτρια προς κακή. Ναι μεν το εξώφυλλο είναι ωραίο, αλλά η ποιότητα του χαρτιού είναι ψιλοάθλια, το ίδιο και η εκτύπωση. Φαντάζομαι αυτή η προχειρότητα έγινε για λόγους οικονομίας, καθώς ο Καστανιώτης μας έχει δώσει και πολύ καλές δουλειές. Επίσης για βιβλίο με πάνω από 400 σελίδες, δεν νομίζω ότι ταιριάζει αυτό το μικρό μέγεθος (21cmΧ14cm).

Ένας από τους πρωταγωνιστές είναι ο Αλέξης Τραυλός, τον οποίο είχαμε γνωρίσει στο μοναδικό βιβλίο του Ντίνου Οικονόμου, το οποίο είχε παρουσιαστεί στη Vivlioniki και μάλιστα είναι το τελευταίο του συγγραφέα. Εδώ χρονικά βρισκόμαστε στα χρόνια της Χούντας, ο Αλέξης Τραυλός δεν είναι πια φοιτητής Ιατρικής, αλλά τελειωμένος γιατρός, αναισθησιολόγος. Έχει βρεθεί στη Θεσσαλονίκη μετά από ένα διάστημα παραμονής στην Αθήνα και βρίσκει δουλειά στο Κεντρικό Νοσοκομείο, το οποίο οι νεώτεροι το γνωρίζουν ως «Γεώργιος Γεννηματάς» και οι παλαιότεροι ως «Προσφυγικό». Μέσα σε ένα κλίμα φόβου και συνεχών αμφιβολιών, ο Τραυλός κερδίζει την εμπιστοσύνη συναδέλφων και συνεργατών και ακούγεται πως θα αναλάβει τη διεύθυνση του τομέα του, αλλά έχει να αντιμετωπίσει κάποιους, που θέλουν για τον εαυτό τους αυτή τη θέση και σχεδιάζουν να βγάλουν εκτός συναγωνισμού τον συμπαθή ήρωά μας.

Αυτή είναι σε γενικές γραμμές η υπόθεση του βιβλίου και πάνω σε αυτήν ο Οικονόμου δημιουργεί μια πλοκή, που ενώ έχει ενδιαφέρον, σίγουρα δεν τη λες αστυνομική. Δεν υπάρχει μυστήριο, δεν υπάρχει έγκλημα, έρευνα, ένοχος κτλ. Δεν υπάρχει επίσης συγκλονιστικό τέλος ή ο από μηχανής Θεός, που θα βοηθήσει στη λύση ενός μυστηρίου. Συν τοις άλλοις, για κάποιο λόγο, που δεν μπορώ να καταλάβω, ο Οικονόμου σε αυτό το βιβλίο δίνει τη λύση από ένα άλλο έργο του, το «Το μνημόσυνο της χελώνας» το οποίο γράφτηκε το 2008, αποτρέποντας έτσι τον αναγνώστη να πάει να το διαβάσει. Επίσης δεν μου άρεσε το ότι οι χαρακτήρες του είναι χωρισμένοι σε «απόλυτα καλούς» και «απόλυτα κακούς».

Παρά όμως όλα αυτά τα αρνητικά, το βιβλίο έχει κάποια πολύ θετικά στοιχεία. Η γλώσσα και το ύφος του Οικονόμου είναι αμφότερα πολύ προσεγμένα. Το περιβάλλον, τα σκηνικά, τα χρώματα και ο «χαρακτήρας» της εποχής περιγράφονται με επιτυχία. Το πιο δυνατό όμως, για μένα, στοιχείο του βιβλίου, είναι ο έξοχος τρόπος με τον οποίο περιγράφει την ψυχολογία, την ψυχοσύνθεση και τον χαρακτήρα του Νεκτάριου Μιχελόγκωνα, ίσως του κύριου πρωταγωνιστή του έργου. Λίγες φορές έχω δει τόσο λεπτομερές χτίσιμο χαρακτήρα σε μυθιστόρημα.

H Θεσσαλονίκη στο βιβλίο είναι το background σκηνικό, άλλες φορές γκρίζα, άλλες φορές σκοτεινή, βοηθάει και ο χρόνος, που διεξάγεται η υπόθεση, Νοέμβριος μήνας. Αναφέρονται και εδώ, όπως και στο προηγούμενο βιβλίο του Οικονόμου, που είδαμε στη Θεσσαλονίκη, κάποια μαγαζιά και τοποθεσίες, αλλά γενικά η πόλη δεν είναι πρωταγωνίστρια και δεν επηρεάζει την εξέλιξη της ιστορίας.

Εν κατακλείδι, αν κάποιος θέλει να διαβάσει ένα αστυνομικό μυθιστόρημα, καλό θα ήταν να το αποφύγει το βιβλίο αυτό. Ο Οικονόμου βέβαια γράφει με δεξιοτεχνία και είμαι περίεργος για το πώς θα ήταν ένα σενάριο ταινίας με την υπογραφή του, καθώς πιστεύω ότι το έχει σε αυτόν τον τομέα. Το βρήκα σε παζάρι βιβλίων σε πολύ χαμηλότερη τιμή από τα €14 του Biblionet.

Σχολιάστε

Filed under ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ, Ντίνος, Συγγραφείς

Ένας μικρός οδηγός για το βίο του Αγίου Δημητρίου και με στοιχεία για τον ναό του

Σάρωση_20181024

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Ο Άγιος Δημήτριος Θεσσαλονίκης – Ο βίος του Αγίου και η ιστορία του ναού

Συγγραφέας: Αναστάσιος Μαράς

Έκδοση: Μαλλιάρης (2019)

ISBN: 978-960-457-963-1

Τιμή: Περίπου €3

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Σε λίγες μέρες η πόλη θα γιορτάσει τη μνήμη του πολιούχου της, του Αγίου Δημητρίου. Πολύς κόσμος πιθανόν να επισκεφτεί το ναό και να θέλει να θαυμάσει τα ψηφιδωτά, που απέμειναν στο χώρο ή τη γλυπτική ή την Κρύπτη. Καλό θα είναι να έχει μαζί του και έναν οδηγό, στον οποίο θα μπορεί να βρει στοιχεία για να καταλαβαίνει τι βλέπει. Το βιβλιαράκι της σημερινής ανάρτησης εξυπηρετεί αυτόν τον σκοπό.

Η έκδοση είναι καλή. Πολλές φωτογραφίες, έγχρωμες, γλώσσα κατανοητή και απλή, κείμενο ευανάγνωστο και υλικό σωστά ταξινομημένο. Αξιοπρεπής έκδοση, που σύμφωνα με το βιβλίο μας έρχεται από το μέλλον (2019…). Στο τέλος υπάρχουν η βιβλιογραφία και βιογραφικά στοιχεία του συγγραφέα.

Όπως είπαμε και πριν, ο οδηγός είναι αφιερωμένος στο βίο του Αγίου Δημητρίου, στο ναό του, ενώ περιέχει και κάποια στοιχεία γενικά για τη Θεσσαλονίκη. Από όλο το υλικό, το οποίο πιθανότατα θα μπορείτε να βρείτε και σε άλλα βιβλία, κράτησα το γεγονός ότι είναι γραμμένος με απλό τρόπο, ώστε να μπορεί ο καθένας να καταλάβει το κείμενο. Ενώ χρησιμοποιεί κάποιους όρους, οι οποίοι δεν είναι της καθημερινότητας, αλλά τους συναντάμε κυρίως σε εγχειρίδια επιστημονικά, είτε της αρχιτεκτονικής, είτε της ιστορίας, εδώ ο συγγραφέας εξηγεί τι είναι το κάθε τι, πχ μπορεί να έχετε δει σε πολλά βιβλία τη λέξη «πεσσός», εδώ ο Μαράς εξηγεί και τι είναι.

Στο παρελθόν έχουμε δει στη Vivlioniki και άλλους οδηγούς, που μιλούσαν για τον ναό, με πιο γνωστούς αυτούς του Χαράλαμπου Μπακιρτζή.

Στο βιβλίο θα διαβάσετε για το βίο του Αγίου Δημητρίου, για την ιστορία του ναού και τα στοιχεία αρχιτεκτονικής, γλυπτικής και ζωγραφικής του, για το παρεκκλήσι του Αγίου Ευθυμίου, που βρίσκεται στο νοτιοανατολικό κομμάτι του ναού (λίγοι ξέρουν ότι υπάρχει και λιγότεροι το έχουν επισκεφτεί), για την Κρύπτη κάτω από το ναό, για τα Δημήτρια, τη μοίρα των λειψάνων του Αγίου Δημητρίου.

Μικρός σε μέγεθος, αλλά πλήρης για να εξυπηρετεί τον λόγο, που έχει γραφτεί, εύχρηστος και οικονομικός, νομίζω αξίζει να τον αποκτήσετε είτε επισκεφτείτε τον ναό τώρα, που γιορτάζει ο Άγιος Δημήτριος, είτε για κάποια άλλη στιγμή.

Σχολιάστε

Filed under ΜΑΡΑΣ, Αναστάσιος, Συγγραφείς

Στοιχεία για το βίο του Οσίου Κύριλλου του Θεσσαλονικέα και την περιοχής του Ιπποδρομίου της Θεσσαλονίκης

Σάρωση_20181023

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Ο Όσιος Κύριλλος ο Θεσσαλονικεύς και άλλες ιστορίες από την Πλατεία Ιπποδρομίου της Θεσσαλονίκης

Συγγραφέας: Κωνσταντίνος Χαλβατζάκης

Έκδοση: Ερωδιός (2005)

ISBN: 960-6601-61-7

Τιμή: Περίπου €15

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Είναι ιδιαίτερη η χαρά μου όταν σε κάποιο βιβλίο ανακαλύπτω πράγματα για την ιστορία και το παρελθόν της Θεσσαλονίκης, τα οποία δεν γνώριζα από άλλες πηγές. Ένα τέτοιο βιβλίο είναι και αυτό της σημερινής ανάρτησης, το οποίο μας παρέχει πληροφορίες και ιστορίες για μια περιοχή της πόλης, αυτήν του Ιπποδρομίου ή «Ποντρόμ» όπως την έλεγαν παλαιότερα.

Η έκδοση είναι μέτρια. Το πλαστικοποιημένο εξώφυλλο αισθητικά δεν μου άρεσε, βάσει του υλικού του βιβλίου θα μπορούσε κάποιος να επιμεληθεί ένα πολύ ομορφότερο. Υπάρχουν κάποιες φωτογραφίες, μερικές με αρκετό ενδιαφέρον, ενώ βιβλιογραφικά στοιχεία υπάρχουν στο τέλος μερικών κεφαλαίων. Στο τέλος του βιβλίου υπάρχουν κάποια βιογραφικά στοιχεία του συγγραφέα.

Το βιβλίο αναφέρεται στη ζωή του Όσιου Κύριλλου του Θεσσαλονικέα, τον οποίο η Εκκλησία γιορτάζει τη μνήμη του στις 6 Ιουλίου και ο οποίος ανήκει στους νεομάρτυρες. Γεννημένος και μεγαλωμένος στην πόλη μας, ο Κύριλλος βρήκε τραγικό θάνατο σε ηλικία 22 ετών, στις 6 Ιουλίου του 1566, καθώς καταδικάστηκε από τους Οθωμανούς να καεί ζωντανός επειδή δεν δέχτηκε να εξισλαμιστεί. Αλλά το βιβλίο δεν περιορίζεται στην απλή αναφορά της βιογραφίας του Αγίου, αλλά μιλάει και για ιστορίες και θρύλους της περιοχής του Ιπποδρομίου, με επίκεντρο τις δύο εκκλησίες, των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης και του Αγίου Αντωνίου. Μέσα από ιστορικές αναφορές, λαϊκές διηγήσεις, παραδόσεις και θρύλους, ο αναγνώστης θα βρει αρκετά στοιχεία για τη γειτονιά αυτή, η οποία αξίζει να σημειωθεί ότι σε όλη τη διάρκεια της Οθωμανικής περιόδου της πόλης, είχε πληθυσμό χριστιανικό και κυρίως Ελληνικό.

Το έργο χωρίζεται σε 7 κεφάλαια:

  • Το πρώτο κεφάλαιο έχει τίτλο «Ο Όσιος Κύριλλος» και μιλάει για τη ζωή του αγίου μέσα από διάφορα κείμενα, τα οποία περιέχουν σχεδόν τις ίδιες πληροφορίες. Ξεχωρίζω αυτό του Ευάγγελου Χεκίμογλου, το οποίο είναι το πιο «ιστορικό», που υπάρχει, καθώς και δύο του συγγραφέα, στα οποία γίνεται λόγος για την ανασκαφή του χώρου για την ανέγερση της νέας εκκλησίας (αυτής, που υπάρχει σήμερα), η οποία ανασκαφή είχε ως αποτέλεσμα την ανεύρεση των οστών του Κυρίλλου (το κατά πόσο τα οστά, που βρέθηκαν είναι όντως του Κυρίλλου είναι θέμα, το οποίο δεν θα απασχολήσει το blog, που διαβάζετε).
  • Το δεύτερο κεφάλαιο έχει τίτλο «Δημοσιεύσεις για τις ανασκαφικές εργασίες και την εύρεση των αγίων λειψάνων» και εδώ υπάρχουν άρθρα εφημερίδων του Αυγούστου του 1972, όταν και βρέθηκαν τα οστά.
  • Το τρίτο κεφάλαιο έχει τίτλο «Ιστορίες για την Πλατεία Ιπποδρομίου» και είναι ίσως από τα πιο ενδιαφέροντα, καθώς μιλάει για την Κατάρα της Πλατείας Ιπποδρομίου, η οποία έχει σχέση με τη σφαγή των Θεσσαλονικέων το 390 μ.Χ. μετά από διαταγή του Μέγα Θεοδοσίου, αναφέρει κάποια πράγματα για τον σεισμό του 1978 και τη γνωστή πολυκατοικία, που έπεσε σκοτώνοντας 39 άτομα (υπάρχουν και τα ονόματά τους) και δίνει πληροφορίες για τα πολλά μοναστήρια, που υπήρχαν στην περιοχή κατά τη Βυζαντινή περίοδο καθώς και για περιουσίες μονών του Αγίου Όρους στην περιοχή.
  • Το τέταρτο κεφάλαιο έχει τίτλο ««Παναγία, η Πάντων Ελπίς» – Η εικόνα, που βρίσκεται στην εκκλησία Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης» και η οποία, σύμφωνα με την παράδοση, δακρύζει… Πέρα από τα κείμενα αυτά, που μαρτυρούν τα δάκρυα της εικόνας, υπάρχει και ένα κείμενο σχετικά με τη συντήρησή της, που έγινε το 2002.
  • Το πέμπτο κεφάλαιο έχει τίτλο «Ιστορίες από τον Άγιο Αντώνιο». Ο Άγιος Αντώνιος είναι από τις «αδικημένες» εκκλησίες της πόλης μας, καθώς έχει συνδεθεί με το δράμα των ψυχιατρικών ασθενών, οι οποίοι παλαιότερα γύρευαν τη γιατρειά τους δεμένοι με αλυσίδες από το τέμπλο του ναού. Χαλκάδες από εκείνη την εποχή υπάρχουν ακόμη στο χώρο. Εδώ υπάρχει μια ιστορία, η οποία μιλάει για την εποχή της Κατοχής και λέει ότι αντάρτες ερχόντουσαν να κρυφτούν στο ναό από τους Γερμανούς, ενώ ενδιαφέρον παρουσιάζει και ένα κείμενο του Χαλβατζάκη για έναν Αυστριακό αξιωματικό ελληνικής καταγωγής, ο οποίος βρέθηκε στην πόλη κατά την Κατοχή.
  • Το έκτο κεφάλαιο έχει τίτλο «Οι κώδικες» και αναφέρεται στους κώδικες, οι οποίοι γράφουν για το βίο του Οσίου Κυρίλλου
  • Το έβδομο κεφάλαιο έχει τίτλο «Ακολουθία του Αγίου Οσιομάρτυρος Κυρίλλου του Θεσσαλονικέως» και είναι αυτό ακριβώς, που λέει ο τίτλος.

Ο Χαλβατζάκης ήταν ιερέας και μοιραία μεγάλο μέρος του βιβλίου είναι θεολογικού και εκκλησιαστικού χαρακτήρα και λιγότερο ιστορικό, με τεκμηρίωση και έρευνα. Παρ’όλα αυτά όμως το βιβλίο εμφανίζει ενδιαφέρον σε κάποια σημεία του.

Σχολιάστε

Filed under Συγγραφείς, ΧΑΛΒΑΤΖΑΚΗΣ, Κωνσταντίνος

Όταν ζωντάνεψαν τα αγάλματα της Θεσσαλονίκης…

Σάρωση_20181016

ΓΕΝΙΚΑ ΣΥΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Μπουγάτσα εάλω

Συγγραφέας: Γιάννης Βαλτής

Έκδοση: Ποταμός (2018)

ISBN: 978-960-545-098-4

Τιμή: Περίπου €12

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Πριν λίγο καιρό είχε παρουσιαστεί στη Vivlioniki ένα βιβλίο από τη δεκαετία του 1980, στο οποίο παρουσιάζονταν τα υπαίθρια γλυπτά, που υπήρχαν εκείνη την εποχή στη Θεσσαλονίκη. Το βιβλίο της σημερινής ανάρτησης είναι ένα μυθιστόρημα, στο οποίο τα γλυπτά αυτά, μαζί με πολλά, που έχουν προστεθεί στην πόλη μας, αποκτούν ζωή και συμμετέχουν σε μια ιστορία παραλόγου και φαντασίας.

Η έκδοση μου φάνηκε εξαιρετική. Όμορφο και προσεγμένο εξώφυλλο, πρωτότυπο και με μεγάλη φαντασία. Εξίσου ιδιαίτερο και το οπισθόφυλλο, όπου ο αναγνώστης θα βρει ένα σταυρόλεξο, με ερωτήσεις και απαντήσεις σχετικές με το κείμενο (προσωπικά δεν θα έβαζα τις λύσεις στο αυτί του οπισθόφυλλου). Ευανάγνωστο κείμενο, το οποίο συνοδεύεται από πάρα πολλές φωτογραφίες, «πειραγμένες», οι οποίες παίζουν το δικό τους ρόλο στο έργο. Υπάρχουν επίσης και κάποια σχέδια.

Η ιστορία μας έχει να κάνει με τη μέρα, που τα αγάλματα, οι προτομές και διάφορα γλυπτά της Θεσσαλονίκης αποκτούν ζωή, σηκώνονται από τα βάθρα τους και αρχίζουν να αλληλεπιδρούν μεταξύ τους. Η Θεσσαλονίκη πλέον τους ανήκει και τριγυρνούν στους δρόμους της πόλης, συναντάνε άλλα αγάλματα από διαφορετικές εποχές και χρόνους και όλα μαζί φτιάχνουν έναν κόσμο από μάρμαρο και μπρούντζο. Ο μόνος άνθρωπος στο βιβλίο, που έχει ουσιαστικό ρόλο είναι ο δήμαρχος της πόλης, ο οποίος ναι μεν δεν κατονομάζεται, αλλά είναι ο Γιάννης Μπουτάρης.

Γιατί όμως όλη αυτή η αναστάτωση; Τι ζητάνε αυτές οι μορφές από το παρελθόν και γιατί αντιδρούν; Θεωρώντας ότι ο ρόλος τους είναι πλέον ξεπερασμένος, απογοητευμένοι ίσως από τους ανθρώπους, αποφασίζουν να βρούνε έναν άλλον τόπο, όπου θα τους εκτιμάν περισσότερο και κυρίως δεν θα υπάρχουν περιστέρια να τα κουτσουλάν. Περισσότερο όμως σχετικά με την υπόθεση θα διαβάσετε στις σελίδες του βιβλίου.

Ο Βαλτής έχει σκοπό να φέρει τον αναγνώστη αντιμέτωπο με δοξασίες και δογματισμούς με τους οποίους μεγάλωσε σε κοινωνικά και ιστορικά θέματα. Με γλώσσα απόλυτη, όπου κυριαρχεί ο σαρκασμός, η ειρωνεία και η σάτιρα, προσπαθεί να αποκαλύψει στον αναγνώστη την αλήθεια των γεγονότων, όπως τουλάχιστον την αντιλαμβάνεται αυτός. Και τα αγάλματα ως φορείς της ιστορικής μνήμης με την έννοια ότι δημιουργήθηκαν τα περισσότερα για αυτόν τον λόγο και όχι ως έργα τέχνης, έρχονται να δώσουν τις δικές τους απαντήσεις σε διάφορα ζητήματα. Πολλοί ίσως θεωρήσουν βλάσφημο το κείμενο και για αυτό χρειάζεται ορθάνοιχτο μυαλό για να διαβαστεί.

Η Θεσσαλονίκη δεν είναι απλά το σκηνικό δράσης της ιστορίας (ή τουλάχιστον το μεγαλύτερο κομμάτι αυτής), αλλά παίζει πρωταγωνιστικό ρόλο, καθώς ο Βαλτής χρησιμοποιεί την ιστορία της σε πάρα πολλά σημεία του έργου του. Τόσο μορφές, που σχετίζονται άμεσα με το παρελθόν της πόλης, όσο και άλλες, που μπορεί ποτέ να μην βρέθηκαν στη Θεσσαλονίκη, συμμετέχουν σε συζητήσεις και αναλύσεις σχετικά με την ιστορία του τόπου.

Υπάρχουν σημεία, όπου ο συγγραφέας μας παρουσιάζει ένα κείμενο με εξαιρετική ορμή και κάποια άλλα, όπου φαίνεται να βαλτώνει. Προσωπικά με κούρασαν αρκετοί διάλογοι, μερικοί εκ των οποίων μοιάζουν σαν να μπήκανε για να γεμίσουν οι σελίδες, όπως παλιά, που γράφαμε στις εκθέσεις πολλά αχρείαστα πράγματα. Η ιδέα του βιβλίου είναι εξαιρετική, δεν γνωρίζω αν είναι και πρωτότυπη, αλλά μου άρεσε πάρα πολύ. Ο Σερέφας πιστεύω θα την είχε απογειώσει, χωρίς να θέλω να υποτιμήσω το έργο του Βαλτή.

Συνολικά το βιβλίο μου άρεσε. Παρά τις όποιες ενστάσεις μου, μου άφησε ένα θετικό πρόσημο. Σίγουρα θα υπάρξουν ενστάσεις από αναγνώστες, σε θέματα σχετικά με την ιστορία και τη θρησκεία και τον τρόπο, που αυτά περιγράφονται στο βιβλίο, αλλά πιστεύω ο Βαλτής τις προβοκάρει.

Σχολιάστε

Filed under ΒΑΛΤΗΣ, Γιάννης, Συγγραφείς

Ζωές ανώνυμων Θεσσαλονικέων, ενωμένες με κρίκους, μεταξύ τους και με την πόλη

Σάρωση_20181003

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Οι κρίκοι της πόλης

Συγγραφέας: Χρυσούλα Μελισσά-Χαλικιοπούλου

Έκδοση: Κύφαντα (2018)

ISBN: 978-618-82233-7-0

Τιμή: Περίπου €13

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Το βιβλίο της σημερινής ανάρτησης είναι ένα μυθιστόρημα, που κυκλοφόρησε πριν από λίγο καιρό. Όπως και σε αρκετά άλλα μυθιστορήματα, παρακολουθούμε την εξέλιξη της ζωής των πρωταγωνιστών, που εδώ είναι αρκετοί, μέσα στο πέρασμα του χρόνου και παράλληλα με την εξέλιξη της Θεσσαλονίκης, η οποία αποτελεί το κύριο σκηνικό διαδραμάτισης των ιστοριών.

Η έκδοση είναι καλή, χωρίς να είναι κάτι το ιδιαίτερο. Συμπαθές εξώφυλλο, πλαστικοποιημένο, το οποίο κοσμεί ένα γνωστό έργο του Gustav Klimt. Ευανάγνωστο κείμενο, αρκετά κεφάλαια, που χωρίζουν το υλικό και κάνουν πιο ξεκούραστο το διάβασμα του βιβλίου.

Η συγγραφέας παρακολουθεί και καταγράφει τις ζωές 5 οικογενειών και των μελών της, μέσα σε ένα χρονικό διάστημα, που ξεκινάει από την περίοδο της Μικρασιατικής Καταστροφής και φτάνει μέχρι τις μέρες μας. Βέβαια δεν κινούνται όλες οι οικογένειες σε αυτό το χρονικό πλαίσιο. Απλοί καθημερινοί άνθρωποι, οι οποίοι προσπαθούν να ισορροπήσουν στις ιστορικές αλλαγές του τόπου και να φτιάξουν τη ζωή τους και τα όνειρά τους. Δράματα, έρωτες, φιλίες, προδοσίες, πίκρες και χαρές, απογοητεύσεις και ελπίδα για κάτι νέο, όλα αυτά συνυπάρχουν στις περίπου 420 σελίδες του βιβλίου. Χαρακτήρες, που έχουν χτιστεί ικανοποιητικά, σκηνικά επιλεγμένα και «ζωγραφισμένα» με προσοχή, προσωπικά βρήκα σημεία στο βιβλίο, που με καθήλωναν στην ανάγνωση και κάποια άλλα, που η γραφή μετατρεπόταν σε «φωσκολική», με αποτέλεσμα προσωπικά αυτό να με κουράζει.

Η Θεσσαλονίκη υπάρχει σε πολύ μεγάλο μέρος του βιβλίου και μάλιστα οι αλλαγές στην πόλη επηρεάζουν άμεσα τις ζωές των πρωταγωνιστών. Κόσμος, που βρέθηκε στην πόλη, άγνωστοι μεν στην αρχή, οι ζωές τους όμως στη συνέχεια τέμνονται, άλλες φορές περισσότερο και άλλες λιγότερο. Η ιστορία της πόλης δεν αφήνει αδιάφορη τη συγγραφέα και περιγράφεται ικανοποιητικά.

Δεν μπορώ να πω ότι ξετρελάθηκα, αλλά ούτε και απογοητεύτηκα διαβάζοντας αυτό το βιβλίο. Ίσως αν είχε 200 σελίδες λιγότερες και οι πρωταγωνιστές δεν ήταν τόσοι πολλοί να το έβρισκα καλύτερο. Ίσως φταίει το γεγονός, πως σε τέτοια έργα το μυαλό μου κάνει δυστυχώς συγκρίσεις με κάποια άλλα μυθιστορήματα, τα οποία έχω αγαπήσει ιδιαίτερα, όπως το αριστούργημα του Μπακόλα «Η Μεγάλη Πλατεία» και τα οποία ακολουθούν και αυτά την ίδια τακτική. Πάντως για πρώτη συγγραφική προσπάθεια της συγγραφέως, νομίζω ότι είναι τουλάχιστον αξιοπρεπής.

Σχολιάστε

Filed under ΜΕΛΙΣΣΑ-ΧΑΛΙΚΙΟΠΟΥΛΟΥ, Χρυσούλα, Συγγραφείς

Ένα γερμανόγλωσσο αφιέρωμα στην ιστορία, τη λογοτεχνία και τον πολιτισμό της Θεσσαλονίκης

Σάρωση_20181012

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Thessaloniki – Bilder einer Stadt

Συγγραφέας: Niki Eideneier, Hans Eideneier

Έκδοση: Romiosini (1992)

ISBN: 3-923728-46-8

Τιμή: –

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Αν ψάξει κάποιος στη βιβλιογραφία για ξενόγλωσσα βιβλία σχετικά με τη Θεσσαλονίκη, θα βρει πάρα πολλούς τίτλους. Δυστυχώς στη Vivlioniki δεν έχουν παρουσιαστεί ακόμη τέτοια έργα, με εξαίρεση έναν γαλλικό τουριστικό οδηγό, που είχε γράψει ο Γιώργος Ζωγραφάκης το 1968 και κάποια δίγλωσσα βιβλία ιστορικά. Το βιβλίο της σημερινής ανάρτησης θέλω να πιστεύω ότι θα κάνει μια νέα αρχή για το blog, με την παρουσίαση και ξενόγλωσσων βιβλίων για την πόλη μας. Πρόκειται για ένα αφιέρωμα για τη Θεσσαλονίκη, το οποίο εκδόθηκε στη Γερμανία και φυσικά είναι γραμμένο στα γερμανικά.

Η έκδοση είναι αρκετά καλή. Πλαστικοποιημένο εξώφυλλο, το οποίο κοσμεί ένα έργο του ζωγράφου Γιώργου Σταθόπουλου. Το εισαγωγικό κείμενο το υπογράφει ο Ιωάννης Χασιώτης. Στο τέλος του βιβλίου υπάρχουν βιβλιογραφικά στοιχεία και βιογραφικά στοιχεία των πολλών συντελεστών του έργου, καθώς και συγγραφέων, των οποίων έργα υπάρχουν στο βιβλίο. Δυστυχώς δεν μπορώ να κρίνω αν οι μεταφράσεις είναι πετυχημένες ή όχι. Το βιβλίο είχε χορηγηθεί από την Εθνική Κτηματική Τράπεζα της Ελλάδος.

Το ζεύγος Eideneier έχει επιμεληθεί του όλου έργου και διατηρούν τον εκδοτικό οίκο Romiosini με έδρα την Κολονία, ο οποίος έχει παρουσιάσει πολλά έργα Ελλήνων λογοτεχνών στη γερμανική γλώσσα.

Το βιβλίο χωρίζεται σε δύο ουσιαστικά μέρη:

  • Το πρώτο μέρος περιέχει ιστορικά και πολιτισμικά στοιχεία για την πόλη με κείμενα από διάφορους μελετητές, όπως ο Ντίνος Χριστιανόπουλος, ο Ιωάννης Χασιώτης, ο Αλμπέρτος Ναρ, ο Μιχάλης Τιβέριος, ο Χαράλαμπος Μπακιρτζής και πολλοί άλλοι. Από τα χρόνια των Αρχαίων Μακεδόνων έως τις σύγχρονες μέρες και με κείμενα για τη μουσική σκηνή της πόλης, τη λογοτεχνία και την ευρύτερη πολιτιστική κίνηση της Θεσσαλονίκης.
  • Το δεύτερο μέρος περιέχει αποσπάσματα από λογοτέχνες, των οποίων το έργο έχει συνδεθεί με τη Θεσσαλονίκη. Βαφόπουλος, Καμενιάτης, Ασλάνογλου, Ευαγγέλου Ναχμία, Πεντζίκης, Ιωάννου, Δεληγιώργη, Μπακόλας, Καρέλη, Αναγνωστάκης, Παπαδημητρίου, Σκαμπαρδώνης, Χειμωνάς και άλλοι πολλοί.

Στο βιβλίο υπάρχουν και κάποιες φωτογραφίες, που συνοδεύουν το κείμενο.

Θεωρώ πως ο μέσος Γερμανός το πιο πιθανό είναι να μην ξέρει πολλά στοιχεία για τη Θεσσαλονίκη ή να την έχει συνδυάσει με μια τουριστική επίσκεψη. Η ύλη του βιβλίου μου φαίνεται πλήρης. Αν σκοπός του βιβλίου ήταν η παρουσίαση της πόλης στον μέσο Γερμανό, πιστεύω πως τον πετυχαίνει. Βέβαια το βιβλίο κυκλοφόρησε το 1992, οπότε μια νέα έκδοση θα έχει πολλά περισσότερα πράγματα να προσφέρει.

Σχολιάστε

Filed under EIDENEIER, Hans, EIDENEIER, Niki, Συγγραφείς

Η τέταρτη συλλογή διηγημάτων του Περικλή Σφυρίδη

Σάρωση_20181011

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Κούφια λόγια

Συγγραφέας: Περικλής Σφυρίδης

Έκδοση: Διαγώνιος (1984)

ISBN: –

Τιμή: –

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Με αφορμή την παρουσίαση της συλλογής διηγημάτων «Χωρίς αντίκρισμα» του Περικλή Σφυρίδη, που έγινε στην προηγούμενη ανάρτηση, εδώ θα δούμε μια ακόμη δουλειά του Θεσσαλονικέα συγγραφέα, η οποία κυκλοφόρησε το 1984, πάλι από τη Διαγώνιο.

Η έκδοση είναι κλασσική της Διαγωνίου. Επιμέλεια είχε αναλάβει ο Κάρολος Τσίζεκ, ο οποίος έχει σχεδιάσει και το εξώφυλλο. Εδώ το τιράζ ήταν στα 1200 αντίτυπα. Κουβερτούρα υπάρχει και εδώ, το βιβλίο είναι αξάκριστο, το κείμενο ευανάγνωστο.

Στο βιβλίο υπάρχουν τρία διηγήματα με πρωταγωνιστή τον έρωτα:

  • Στο πρώτο με τίτλο «Ταξίδι αναψυχής»ένα παράνομο ζευγάρι ταξιδεύει προς την Αθήνα, υποτίθεται για κάποιες δουλειές και για να προχωρήσει τη σχέση του, που βρίσκεται στα πρώτα στάδια. Μέσα από αυτό το ταξίδι και με αναφορές στο παρελθόν των δύο πρωταγωνιστών, ο Σφυρίδης χτίζει τους χαρακτήρες του και με ιδιαίτερη δεξιοτεχνία μιλάει για τον έρωτα στην «απαγορευμένη» του μορφή. Δεν καταδικάζει, ούτε υμνεί, με τον ρεαλιστικό του λόγο περιγράφει με ιδιαίτερη ζωντάνια σχέσεις δύσκολες, κοινωνικά κατακριτέες, που πολλές φορές οδηγούν σε αδιέξοδα. Και λόγω μεγέθους η ιστορία αυτή θα μπορούσε να γίνει μια ταινία μικρού μήκους, καθώς η ροή είναι ιδιαίτερα κινηματογραφική. Από τα τρία διηγήματα του βιβλίου είναι το αγαπημένο μου.
  • Στο δεύτερο με τίτλο «Καρτέλα ασθενούς» βλέπουμε μια ιδιαίτερη σχέση, που αναπτύσσεται μεταξύ ενός ιατρού και μιας νεαρής ασθενούς του. Και εδώ υπάρχει ζωντάνια στην αφήγηση και από ό,τι διάβασα η ιστορία αυτή έγινε τηλεταινία. Η πρωταγωνίστρια, η Ζέτα, μου φάνηκε σαν μια μικρή Λολίτα, με μια αθωότητα και μια αφέλεια, που ο αναγνώστης δεν μπορεί να διακρίνει αν είναι ειλικρινής ή αν είναι κομμάτι μιας αόρατης παγίδας.
  • Στο τρίτο με τίτλο «Κούφια λόγια» (έδωσε και τον τίτλο στο βιβλίο) βλέπουμε μια σχέση ενός ζευγαριού, όπου κυριαρχεί η ζήλια, η απιστία και η σύγκρουση δύο ατόμων, οι οποίοι βρέθηκαν μαζί, χωρίς όμως να ζητάνε τα ίδια πράγματα και να έχουν παρόμοιες προσδοκίες από μια σχέση.

Σε όλες τις ιστορίες κυριαρχεί η ρεαλιστική γραφή του Σφυρίδη, με μια τρομερή δυναμική και ζωντάνια, χωρίς την ανάγκη να στολίσει το κείμενό του με περιττά στολίδια και κοσμήματα. Και αν αυτό για πολλούς φαντάζει εύκολο, για μένα είναι η πιο δύσκολη μορφή πεζογραφίας, το να μπορείς με άμεσο, ρεαλιστικό τρόπο να μεταμορφώσεις μια καθημερινότητα σε λογοτεχνία υψηλού επιπέδου. Ο αναγνώστης δεν χρειάζεται να έχει ζήσει μια παρόμοια κατάσταση για να καταλάβει και να νιώσει τους ήρωες των τριών ιστοριών, είναι τέτοια η ζωντάνια στην αφήγηση, στους διαλόγους και στις περιγραφές, που το διήγημα μετατρέπεται σε ταινία μπροστά στα μάτια του αναγνώστη.

Η Θεσσαλονίκη αποτελεί και εδώ το σκηνικό μεγάλου μέρους των ιστοριών. Και εδώ, όπως και στο «Χωρίς αντίκρισμα», ο πρωταγωνιστής και των τριών ιστοριών είναι κάποιος Πέτρος, με φίλο κάποιον Στέφανο, υπάρχει η Φαίδρα και η Ελένη, αλλά δεν μπορώ να πω αν κάποιες από αυτές είναι βιώματα του συγγραφέα ή όχι. Το βιβλίο κυκλοφόρησε μετά από κάποια χρόνια και από τις εκδόσεις του Καστανιώτη, με την προσθήκη ακόμη ενός κειμένου, αν δεν απατώμαι.

Προσωπικά το βιβλίο μου άρεσε πάρα πολύ. Δεν θα το βρείτε βέβαια σε ράφι βιβλιοπωλείου, παρά μόνο σε παλαιοβιβλιοπωλείο. Κυκλοφόρησαν πάντως πριν λίγο καιρό κάποιες συλλογές των έργων του Σφυρίδη και πιστεύω θα υπάρχουν εκεί μέσα.

Σχολιάστε

Filed under Συγγραφείς, ΣΦΥΡΙΔΗΣ, Περικλής