Tag Archives: Θεσσαλονίκη

Όταν ο κόσμος συνωστίζονταν στην Αίγλη, τα Διονύσια, το Αλκαζάρ, τα Ηλύσια και τα Κυβέλεια…

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Σινεμά ο Παράδεισος – Οι κινηματογράφοι της Θεσσαλονίκης που άφησαν εποχή

Συγγραφέας: Γιώργος Αναστασιάδης

Έκδοση: Ιανός (2000)

ISBN: 960-7771-49-4

Τιμή: Περίπου €5

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Με αφορμή το τελευταίο βιβλίο που παρουσιάστηκε στη Vivlioniki και ήταν του Γιώργου Αναστασιάδη, σκέφτηκα να δούμε ένα ακόμη έργο του συγγραφέα, ο οποίος με το έργο του έχει φωτίσει πολλές πτυχές της σύγχρονης ιστορίας της πόλης μας. Θέμα του τα σινεμά της Θεσσαλονίκης, κυρίως αυτά που λειτούργησαν μεταπολεμικά. Ένας μυθικός κόσμος για πολλούς, στον οποίο έχουν γεννηθεί πολλές αναμνήσεις.

Η έκδοση είναι απλή και λιτή. Ευανάγνωστο κείμενο, πάρα πολλές φωτογραφίες, μερικές εκ των οποίων δύσκολα θα βρείτε σε άλλα βιβλία. Τον πρόλογο του βιβλίου τον υπογράφει ο Κώστας Μπλιάτκας. Για την τιμή του βιβλίου πρόκειται για μια άριστη δουλειά.

Το βιβλίο μετά την εισαγωγή του Αναστασιάδη χωρίζεται σε 4 κεφάλαια, ας τα πούμε.

  • Στο πρώτο κεφάλαιο υπάρχουν κείμενα συγγραφέων σχετικά με τα «χαμένα σινεμά» όπως τα λέει ο Αναστασιάδης. Δύο μάλιστα από τους 42 συγγραφείς, των οποίων κείμενα υπάρχουν στο βιβλίο, τα έγραψαν αποκλειστικά και μόνο για το έργο αυτό, πρόκειται για αυτά των Άρι Γεωργίου και Κλείτου Κύρου. Ακόμη και αν δεν είστε ιδιαίτερα φαν του σινεμά, αξίζει να διαβάσετε αυτά τα κομμάτια. Σε μένα, που δεν έχω ζήσει την εποχή που περιγράφουν, αποτελούν ιδανικό ταξίδι χρόνου, αφού άλλος λιγότερο και άλλος περισσότερο, μεταφέρουν το κλίμα της μεταπολεμικής εποχής, σε μια πόλη η οποία ήθελε απεγνωσμένα να αναπνεύσει μετά από μια δεκαετία πολέμων και Κατοχής.
  • Στο δεύτερο κεφάλαιο ο Αναστασιάδης μοιράζεται μαζί μας τις δικές του εμπειρίες από τα σινεμά του παρλεθόντος.
  • Στο τρίτο κεφάλαιο υπάρχουν, όπως τα αποκαλεί, μαρτυρίες και βιώματα από μια σειρά ανθρώπων, κάποιοι εκ των οποίων είναι συγγραφείς, κάποιοι άλλοι όχι. Προσωπικά θα έβαζα όλα τα κείμενα στην ίδια ενότητα.
  • Στο τέταρτο κεφάλαιο υπάρχει το ευρετήριο με τα ονόματα των σινεμά, που συναντάμε στο βιβλίο και γενικά στοιχεία για τη λειτουργία τους, αλλά και τις σελίδες του βιβλίου που ο αναγνώστης μπορεί να βρει πράγματα για αυτούς. 29 σινεμά αναφέρονται εδώ, αν και οι κινηματογράφοι στην πόλη μας ήταν περισσότεροι.

Στη Vivlioniki έχουμε δει λίγα σχετικά βιβλία για τα σινεμά της πόλης. Του Τομανά παραμένει ακόμη και σήμερα βιβλιογραφική πηγή σημαντική για τα παλιά τα σινεμά. Ο Σερέφας έχει γράψει τη Φιλμογραφία της πόλης (που ίσως θα πρέπει να βγει μια νέα έκδοση, ανανεωμένη). Υπάρχει φυσικά και το «Σινέ Θεσσαλονίκη«, ένα βιβλίο που θέλω να πιστεύω ότι έχουν διαβάσει όλοι οι εραστές του κινηματογράφου.

Προσωπικά βρήκα το βιβλίο πολύ ενδιαφέρον. Δεν είμαι ιδιαίτερα φαν του σινεμά, αλλά στο βιβλίο πέρα από τις κινηματογραφικές αίθουσες και ιστορικές λεπτομέρειες για τη λειτουργία τους, για τις ταινίες που έπαιζαν και τους θεατές που τα προτιμούσαν, περιγράφεται μια εποχή και αυτήν την περιγραφή τη βρήκα πετυχημένη. Μόνο με €5, αξίζει να το αποκτήσετε. Οι παλαιότεροι ειδικά έχουν πολλά να θυμηθούν.

Σχολιάστε

Filed under Γενικά

Γνωστές και άγνωστες πτυχές της σύγχρονης ιστορίας της Θεσσαλονίκης

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Η Θεσσαλονίκη στις συμπληγάδες του 20ου αιώνα

Συγγραφέας: Γιώργος Αναστασιάδης

Έκδοση: University Studio Press (2005)

ISBN: 960-12-1397-X

Τιμή: Περίπου €48

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Οι ιστορικοί του μέλλοντος που θα εξετάζουν την ιστορία της Θεσσαλονίκης κατά τον 20ο αιώνα σίγουρα θα έχουν πολλά να γράψουν και να πούνε. Ήταν μία περίοδος με μεγάλες αλλαγές για την πόλη όπως η αλλαγή κυριαρχίας, η εξάλειψη του μακραίωνου πολυπολιτισμικού χαρακτήρα κα. Στο βιβλίο της σημερινής ανάρτησης περιέχονται πολλά και σημαντικά στοιχεία από αυτά τα 100 χρόνια της πόλης μας με την υπογραφή του Γιώργου Αναστασιάδη.

Η έκδοση είναι πάρα πολύ καλή. 250 φωτογραφίες (σύμφωνα με το οπισθόφυλλο του βιβλίου) συνοδεύουν τα κείμενα του βιβλίου. Στην εισαγωγή ένα κείμενο του Αναστασιάδη, που περιγράφει πάνω κάτω το τι θα διαβάσει ο αναγνώστης στο κυρίως θέμα του βιβλίου. Προσωπικά εντάσσω στην εισαγωγή του βιβλίου και τα τρία πρώτα κεφάλαια («Ο λόγος της πόλης», «Αιτήματα και πηγές», «Σταθμοί στην ιστορία της πόλης»). Στο τέλος υπάρχουν διάφορες σημειώσεις, ένα χρονολόγιο, η εργογραφία του συγγραφέα για τη Θεσσαλονίκη και, για μένα, το εξαιρετικά ενδιαφέρον κομμάτι του βιβλιογραφικού καταλόγου, πάνω από 30 σελίδες με βιβλία και άρθρα σχετικά με τη Θεσσαλονίκη. Τα κείμενα είναι ευανάγνωστα και το υλικό σωστά ταξινομημένο. Στο σύνολό της μια πάρα πολύ καλή δουλειά.

Όπως θα διαβάσει κάποιος και στις πηγές, ο Αναστασιάδης συνέλεξε το υλικό του από εφημερίδες, φωτογραφίες, ντοκουμέντα, βιβλιογραφία και προφορικές διηγήσεις. Στα κεφάλαια συχνά γίνονται αναφορές σε λογοτεχνικά κείμενα που σχετίζονται με κάποια περίοδο. Η ανάγνωση προχωράει ιδιαίτερα εύκολα, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι έγινε μια απλοϊκή δουλειά. Σε πράγματα που είναι ευρέως γνωστά, ο Αναστασιάδης προσθέτει και λιγότερο γνωστές πτυχές της τοπικής ιστορίας. Πχ πολλοί γνωρίζουν για τον ιδιαίτερο ρόλο της Θεσσαλονίκης κατά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, αλλά λίγα ξέρουμε για το Κίνημα της Εθνικής Αμύνης. Όλοι έχουν ακούσει για τις τραγικές στιγμές που πέρασε η πόλη κατά την Κατοχή και τον Εμφύλιο, αλλά ελάχιστα ξέρουμε για την περίοδο της ΕΑΜοκρατίας στη Θεσσαλονίκη.

Γενικά το υλικό είναι ιδιαίτερα πλούσιο και ομολογώ ότι για αρκετά πράγματα που υπάρχουν στο βιβλίο μου ήταν παντελώς άγνωστα ή ήξερα ελάχιστα πράγματα για αυτά. Χαρακτηριστικό παράδειγμα το κεφάλαιο που μιλάει για τη Θεσσαλονίκη κατά τα χρόνια 1935-36 σύμφωνα με τις μαρτυρίες του εισαγγελέα Αριστοτέλη Βαζούρα ή για τις παλαιστικές παραστάσεις κατά τη δεκαετία του ’50 όπως αυτές περιγράφονται στο κεφάλαιο με τίτλο «Η θαμπή εποχή του ’50». Ξεχωρίζω το αφιέρωμα στο Λεωνίδα Ζησιάδη, έναν λογοτέχνη που προσωπικά πιστεύω ότι δεν έχει αναγνωριστεί το έργο του όσο πρέπει (το βιβλίο του «Το αδιέξοδο» είναι για μένα ένα αριστούργημα της νεοελληνικής λογοτεχνίας). Επίσης μεγάλο ενδιαφέρον έχουν τα κεφάλαια για το εργατικό κίνημα στη Θεσσαλονίκη, τη Φεντερασιόν και το Μάη του ’36 (αν ενδιαφέρεστε για αυτά τα θέματα οπωσδήποτε να διαβάσετε το βιβλίο του Φουντανόπουλου), το κεφάλαιο για την Εθνική Άμυνα και την παρουσία του Βενιζέλου στη Θεσσαλονίκη με το σχηματισμό της Προσωρινής Κυβέρνησης (μπορείτε επίσης για το θέμα να διαβάσετε περισσότερα σε δύο βιβλία που έχουμε δει στη Vivlioniki, 1 και 2), το κεφάλαιο για το στρατόπεδο του Παύλου Μελά κατά την περίοδο της Κατοχής μέσα από το ημερολόγιο του Λεωνίδα Γιασημακόπουλου (το έχουμε δει στη Vivlioniki πριν λίγο καιρό), το κεφάλαιο για τις εκτελέσεις πίσω από το Γεντί Κουλέ (έχει γράψει βιβλίο ο Σερέφας σχετικά με το θέμα). Όλα όμως έχουν το δικό τους ενδιαφέρον, ακόμη και αυτό το τελευταίο κεφάλαιο που είναι αφιερωμένο στον Άρη Θεσσαλονίκης και το οποίο εγώ ως ΠΑΟΚτσής το διάβασα με ενδιαφέρον.

Προσωπικά βρήκα το βιβλίο εξαιρετικό. Ίσως το καλύτερο του Αναστασιάδη, από όσα έχω διαβάσει τουλάχιστον. Καλογραμμένο, με πλούσιο υλικό σε κείμενα και φωτογραφίες, μπορείτε να το διαβάσετε είτε ως βιβλίο αναφοράς, είτε σιγά σιγά κάθε κεφάλαιο χωριστά. Και μόνο για τον βιβλιογραφικό κατάλογο στο τέλος αξίζει τον κόπο. Σίγουρα θα το συνιστούσα σε κάποιον να το διαβάσει.

Σχολιάστε

Filed under ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ, Γιώργος, Συγγραφείς

Ένα θεατρικό έργο για την προσφυγική Θεσσαλονίκη

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Κι από Σμύρνη…Σαλονίκη

Συγγραφέας: Μιμή Ντενίση

Έκδοση: Πατάκη (2019)

ISBN: 978-960-16-8536-6

Τιμή: Περίπου €11

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Στη Vivlioniki γενικά έχουν παρουσιαστεί λίγα βιβλία με θεατρικό περιεχόμενο. Πριν λίγο καιρό είχαμε δει τη διασκευή του Άκη Δήμου στο μεγαλειώδες μυθιστόρημα του Νίκου Μπακόλα «Η Μεγάλη Πλατεία», παλαιότερα είχε παρουσιαστεί ένα θεατρικό από τον Λέων Ναρ για το Ολοκαύτωμα της πόλης μας, ενώ είχαμε δει και μία οπερέτα. Το βιβλίο της σημερινής ανάρτησης θα εμπλουτίσει κάπως τη συλλογή μας σε θεατρικά έργα και το υπογράφει η Μιμή Ντενίση.

Η έκδοση είναι απλή και λιτή, κλασσική των εκδόσεων Πατάκη. Προσωπικά δεν μου άρεσε το εξώφυλλο, η Μιμή Ντενίση μοιάζει να παρεμβάλλεται άγαρμπα στην εικόνα, σαν να σηκώνει το χέρι της για να σταματήσει ταξί. Πριν το κείμενο υπάρχει ένα σημείωμα της συγγραφέως, στο οποίο μαθαίνουμε ότι το «Κι από Σμύρνη…Σαλονίκη» αποτελεί τη συνέχεια ενός άλλου έργου της Ντενίση, του «Σμύρνη μου αγαπημένη», μιας τεράστιας θεατρικής επιτυχίας και πολύ μεγάλης παραγωγής. Όλο το κείμενο έχει ενδιαφέρον και αξίζει να διαβαστεί. Ακολουθούν κάποιες φωτογραφίες από την παράσταση και η διανομή των ρόλων, όπου βλέπουμε ότι πρωταγωνιστούν πολλοί και γνωστοί ηθοποιοί. Στο τέλος υπάρχει ένα κείμενο της Μαρίας Σκιαδαρέση, διάφορες σημειώσεις καθώς και η βιβλιογραφία που χρησιμοποιήθηκε για τη συγγραφή του έργου. Ευανάγνωστο κείμενο, σε γενικές γραμμές, αν εξαιρέσω την αποτυχημένη έμπνευση του εξώφυλλου, μια αξιοπρεπέστατη δουλειά.

Το έργο χωρίζεται σε δύο πράξεις και κάθε μία από αυτές σε πάνω από 40 σκηνές. Πρωταγωνίστρια βασική και αφηγήτρια όπου αυτό χρειάζεται η Φιλιώ Μπαλτατζή, μια Σμυρνιά αρχόντισσα, που μετά την Καταστροφή της Σμύρνης βρέθηκε αρχικά στην Αθήνα και στη συνέχεια, τον χειμώνα του 1924, φτάνει στη Θεσσαλονίκη για να εγκατασταθεί στην πόλη μαζί με την οικογένειά της. Από εδώ ξεκινάει και η υπόθεση για να καταλήξει χρονικά στην έναρξη του έπους του 1940. Σε όλα αυτά τα χρόνια βλέπουμε τις δυσκολίες στην εγκατάσταση, στη συμβίωση με τον ντόπιο πληθυσμό, αλλά και τις ελπίδες και την βελτίωση της ζωής της οικογένειας. Μαζί υπάρχει και το ερωτικό στοιχείο, αλλά και πάρα πολλά κομμάτια ιστορίας για την Ελλάδα γενικά, αλλά και για την πόλη πιο συγκεκριμένα.

Δεν μπορώ να κρίνω το έργο, δεν το έχω δει και μόνο από το κείμενο δεν έχω την πείρα να καταλάβω την αξία του. Αυτό πάντως που πιστεύω ότι μπορώ να καταλάβω είναι το ιστορικό κομμάτι του έργου, το οποίο οφείλω να πω ότι δίνεται με ειλικρίνεια, αλήθεια και θάρρος. Η Ντενίση δεν θέλησε να εξωραΐσει τις καταστάσεις του παρελθόντος, τουλάχιστον στο κομμάτι του έργου που έχει να κάνει με τα πραγματικά γεγονότα. Ο ρατσισμός που αντιμετώπισαν οι πρόσφυγες, οι δυσκολίες στη συμβίωση με τους ντόπιους πληθυσμούς, οι εντάσεις και η άνοδος του αντισημιτισμού στη Θεσσαλονίκη, οι εργατικοί αγώνες και όλες οι στιγμές που συγκλόνισαν την πόλη κατά τη διάρκεια του Μεσοπολέμου.

Ακόμη δεν έχει ανακοινωθεί πότε θα ανέβει το έργο στη Θεσσαλονίκη, φαντάζομαι πάντως πως κάποια στιγμή θα έρθει. Αν σας άρεσε το «Σμύρνη μου αγαπημένη» φαντάζομαι θα ενθουσιαστείτε με τη συνέχεια του έργου αυτού.

Σχολιάστε

Filed under ΝΤΕΝΙΣΗ, Μιμή, Συγγραφείς

Ένα σύχρονο λυρικό εγκώμιο για τον Κούδα

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Τρία ζεϊμπέκικα και ένα ποίημα για τον Γιώργο Κούδα

Συγγραφέας: Θωμάς Κοροβίνης

Έκδοση: Ιανός (2004)

ISBN: 960-7827-05-8

Τιμή: Περίπου €3

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Κατά την περίοδο του Βυζαντίου ένα ιδιαίτερα διαδεδομένο είδος ρητορικής ήταν τα εγκώμια. Αυτά μπορεί να αναφέρονταν σε πρόσωπα (αγίους, αυτοκράτορες, ιερείς κτλ) ή και πόλεις (ένα βιβλίο με εγκώμια για τη Θεσσαλονίκη έχει παρουσιαστεί και στη Vivlioniki). Στα εγκώμια εξυμνούνταν ο ρόλος, ο χαρακτήρας, η προσωπικότητα αυτού στον οποίον αναφέρονταν ο ρήτωρ, δίνονταν στοιχεία για τη ζωή του και τη δράση του. Το βιβλίο της σημερινής ανάρτησης θα το χαρακτήριζα ως μια σύγχρονη μορφή λυρικού εγκωμίου, άσχετα αν δεν υπάρχει τέτοιος όρος στη λογοτεχνία. Στο ρόλο του ρήτορα ο Θωμάς Κοροβίνης και στο ρόλο του εγκωμιαζόμενου ο Γιώργος Κούδας.

Η έκδοση είναι λιτή και όμορφη. Ο Ιανός είχε κυκλοφορήσει αρκετά βιβλιαράκια σ’αυτό το στιλ, τα είχε εντάξει στη σειρά του Μικρού Ιανού. Χάρτινη κουβερτούρα αγκαλιάζει το βιβλίο, προσωπικά μου άρεσε το εξώφυλλο στο οποίο υπάρχει και μια φωτογραφία του Κούδα. Ευανάγνωστο κείμενο, χρησιμοποιήθηκε χαρτί Chamois των 120gr. Στο τέλος υπάρχει ένα επίμετρο του συγγραφέα.

Ο τίτλος του βιβλίου είναι ιδιαίτερα σαφής για το τι θα διαβάσει ο αναγνώστης. Υπάρχουν τρία ζεϊμπέκικα, το «Οι αθλητές» (το οποίο αναφέρεται πως έχει μελοποιηθεί κιόλας), το «Γιώργος Κούδας» και το «Η μπάλα», τα οποία παρεμβάλλονται στο ποίημα, το οποίο είναι και το μεγαλύτερο μέρος του βιβλίου. Σε αυτό το ποίημα ο Κοροβίνης μιλάει για τον Κούδα, για τη ζωή του, τη γειτονιά που μεγάλωσε, την πορεία του ως ποδοσφαιριστής, υμνεί τα κατορθώματά και την προσωπικότητά του. Στο επίμετρο αναφέρει πως είναι το πρώτο ποίημα που δημοσίευσε και δεν γνωρίζω αν έχει δημοσιεύσει στη συνέχεια και άλλα ποιήματα. Δεν μπορώ να κρίνω την ποιητική αξία του έργου, καθώς δεν έχω τις απαιτούμενες σχετικές γνώσεις.

Ο Κοροβίνης δεν στέκεται μόνο στην ποδοσφαιρική αξία του Κούδα, αλλά περιγράφει και τις ιστορικές περιόδους στις οποίες έζησε, τις δυσκολίες της ζωής τόσο της δικής του, όσο και πολλών άλλων, μιλάει για το ήθος και τη μαγκιά του, όπως τουλάχιστον αυτή εννοούνταν παλαιότερα. Όλα τα παραπάνω με έκαναν να θεωρώ το βιβλίο αυτό ένα σύγχρονο εγκώμιο δοσμένο με λυρικό τρόπο.

Προσωπικά βρήκα το βιβλίο αυτό ενδιαφέρον. Δεν είναι φυσικά μόνο ο Κούδας μια μεγάλη προσωπικότητα του ποδοσφαίρου που έβγαλε η Θεσσαλονίκη, υπάρχουν και πολλοί άλλοι. Απλά το ότι είμαι και φίλαθλος του ΠΑΟΚ με έκανε να το προσέξω περισσότερο.

Σχολιάστε

Filed under ΚΟΡΟΒΙΝΗΣ, Θωμάς, Συγγραφείς

Για τις Ντάλιες που προτιμάμε να ξεχνάμε

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Όσοι θυμούνται την Ντάλια

Συγγραφέας: Σταύρος Μαμούτος

Έκδοση: Ζενίθ (2019)

ISBN: 978-618-84230-9-1

Τιμή: Περίπου €12

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Γενικά όσες φορές διαβάζω σε εξώφυλλα βιβλίων ότι η υπόθεση βασίζεται σε αληθινά γεγονότα είμαι αρνητικά προδιατεθειμένος για αυτά που θα διαβάσω και δεν μπορώ να εξηγήσω το γιατί. Το βιβλίο της σημερινής ανάρτησης ανήκει σε αυτήν την κατηγορία, αλλά νιώθω ευτυχής που η προδιάθεσή μου αποδείχτηκε εντελώς λανθασμένη.

Η έκδοση είναι απλή και λιτή. Μου άρεσε το εξώφυλλο. Ευανάγνωστο κείμενο, η ποιότητα χαρτιού θα μπορούσε να είναι καλύτερη, αλλά σε μια εποχή με οικονομικές δυσκολίες αναγνωρίζω την ανάγκη των εκδοτικών οίκων να προσπαθήσουν να περιορίσουν κάπως τα έξοδά τους. Στην αρχή του βιβλίου υπάρχει ένα σημείωμα του συγγραφέα, το οποίο δεν μπορώ να καταλάβω τη χρησιμότητά του καθώς μοιάζει σαν να θέλει ο συγγραφέας να δικαιολογήσει κάποια πράγματα στο έργο του, πράξη για μένα ανούσια. Το αντίτυπο που έχω εγώ είναι στην α’ ανατύπωση (δεν έχω καταλάβει ποια είναι η διαφορά με την 2η έκδοση, αλλά δεν έχει και σημασία). Κατά τα άλλα σε γενικές γραμμές βρήκα τη δουλειά στο σύνολό της αξιοπρεπέστατη.

Ο Μαμούτος στο μυθιστόρημά του μας διηγείται μια ιστορία βασισμένη σε κάποια αληθινά γεγονότα, όπως αναφέρει και το εξώφυλλο. Πρόκειται για τη δολοφονία της Ντάλιας, μίας τραβεστί που έζησε στην περιοχή του Βαρδάρη, εκεί που παλιά ήταν η εβραϊκή συνοικία του Χιρς, στη δεκαετία του ’80. Μέσα από διηγήσεις ανθρώπων μαθαίνουμε στοιχεία για τη ζωή της αλλά και για έναν κόσμο που ζούσε στο περιθώριο της κοινωνίας, κομμάτι του οποίου ήταν και η Ντάλια. Ήταν ένας κόσμος, που και να χανόταν ένα μέλος του δεν θα μπορούσε αυτό από μόνο του να κινητοποιήσει τις αρχές για να λύσει το μυστήριο.

Υπάρχουν πολλά επίπεδα ανάγνωσης στο έργο. Αρχικά έχουμε να κάνουμε με πολλαπλά επίπεδα χρόνου, στο παρόν υπάρχουν οι διηγήσεις των ανθρώπων που δίνουν στοιχεία για τη ζωή της Ντάλιας και το παρελθόν, όπου ο Μαμούτος αφηγείται τα γεγονότα. Υπάρχει επίσης το επίπεδο της πραγματικότητας, με την αληθινή ιστορία να διαχωρίζεται σαφώς από το μύθο του συγγραφέα. Το πολύ θετικό είναι ότι αυτά μπλέκουν μεταξύ τους με τρόπο αριστοτεχνικό, σαν κομμάτια υφάσματος που ο συγγραφέας τα ράβει μεταξύ τους και δεν φαίνεται πουθενά η ραφή.

Στο παρελθόν είχαμε δει στη Vivlioniki και άλλα βιβλία όπου πρωταγωνιστούν άτομα του περιθωρίου ή μέλη της LGBT κοινότητας (αν και στα μέσα της δεκαετίας του ’80 δεν υπήρχαν αυτοί οι όροι). Το «Παρτάλι» του Γρηγοριάδη είναι ίσως το πιο γνωστό, ενώ στοιχεία αυτού του κόσμου στη Θεσσαλονίκη μπορεί κάποιος να διαβάσει και στα «Αλάνια του Βαρδαρίου» του Τσιάλα ή στο «Κανάλ ντ’ αμούρ» του Κοροβίνη».

Θα ήθελα να πω πολλά περισσότερα για την υπόθεση, αλλά μέσα σε μόλις 150 σελίδες ο Μαμούτος καταφέρνει να βάλει αρκετές ανατροπές, να φτιάξει ένα κλίμα μυστηρίου (αν και το μυθιστόρημα δεν είναι αστυνομικό), να διαμορφώσει το κλίμα της εποχής, να φτιάξει και τους χαρακτήρες τους και όλα αυτά, για μένα, με επιτυχία. Μία τραγική ιστορία, η οποία μπορεί και να απασχόλησε ελάχιστα άτομα, μια δολοφονία ενός ανθρώπου σε μια εποχή που ήταν καταδικασμένος από τους υπολοίπους μόνο και μόνο για τη φύση του, τα ταμπού και οι προκαταλήψεις γίνονται επίσης θέμα στο βιβλίο.

Προσωπικά το βιβλίο μου άρεσε πολύ. Τόσο που το ξεκίνησα και το τελείωσα μέσα σε ένα πρωινό (δεν είναι δα και τεράστιο βέβαια). Θεωρώ ότι ο Μαμούτος κατάφερε να διηγηθεί αριστοτεχνικά μια ιστορία και ίσως να ανοίξει και κάποια θέματα προς συζήτηση, γεγονός για μένα σημαντικό, καθώς βλέπουμε μια στροφή της κοινωνίας προς τον άκρατο συντηρητισμό. Από τα βιβλία που αξίζει να διαβάσετε τόσο για το θέμα του όσο και για το γεγονός ότι αποτελεί έργο ενός νέου συγγραφέα της πόλης μας.

Σχολιάστε

Filed under Συγγραφείς

Σεξ, φετίχ και παράνομες σχέσεις στην "ερωτική" Θεσσαλονίκη

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Καλοκαιρινός χάρτης της πόλης

Συγγραφέας: Ιγνάτης Χουβαρδάς

Έκδοση: Οδός Πανός (2018)

ISBN: 978-960-477-346-6

Τιμή: Περίπου €15

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Το βιβλίο της σημερινής ανάρτησης είναι το πρώτο μυθιστόρημα που διάβασα μέσα στο 2020. Με ένα θέμα ιδιαίτερο, τουλάχιστον σε σύγκριση με άλλα μυθιστορήματα που έχουμε δει στη Vivlioniki στο παρελθόν, στο οποίο πρωταγωνιστεί έντονα ο ερωτισμός και η σαρκική απόλαυση του σεξ.

Η έκδοση είναι απλή και λιτή. Δεν ενθουσιάστηκα με το εξώφυλλο. Ευανάγνωστο κείμενο, τίποτα ιδιαίτερο και αξιοπρόσεκτο από κει και πέρα.

Τον Ιγνάτη Χουβαρδά τον έχουμε γνωρίσει στη Vivlioniki από δύο παλαιότερες δουλειές του κάπου στα τέλη της δεκαετίας του ’80 (μπορείτε να τις δείτε εδώ και εδώ). Και στα δύο αυτά έργα ήταν έντονο το ερωτικό στοιχείο και η διάθεση του συγγραφέα για εξερεύνηση πάνω σε θέματα σχέσεων και έρωτα. Εδώ έχουμε να κάνουμε με ένα μυθιστόρημα, στο οποίο η αναζήτηση έχει να κάνει κυρίως με το σεξ και τις εμμονές κάποιων προσώπων.

Πρωταγωνιστής ο Τριαντάφυλλος Μαβής, ένας άνθρωπος που παλαιότερα ήταν εκπαιδευτικός, αλλά η Κρίση τον έχει κάνει άνεργο. Κινείται χάρη σε μια κληρονομιά που έχει από τον πατέρα του και αυτό του δίνει τη δυνατότητα να περιπλανιέται στους δρόμους της Θεσσαλονίκης και να μην κάνει στην ουσία τίποτα. Στη ζωή του πρωταγωνιστούν οι σχέσεις του, οι οποίες ξεκινούν και τελειώνουν στο σεξ σε ενοικιαζόμενα δωμάτια μέσα στο κέντρο της πόλης κυρίως. Παρακολουθούμε την εξέλιξη αυτών των σχέσεων, κυρίως με δύο γυναίκες, τη Σταυρούλα και τη Γιοβάννα, αμφότερες σε σχέση (η Σταυρούλα αρραβωνιασμένη, η Γιοβάννα παντρεμένη με δύο παιδιά). Υπάρχουν και κάποιες άλλες σχέσεις που αναφέρονται, αλλά έχουν μικρότερη σημασία. Ο Τριαντάφυλλος έχει επίσης κάποιες συνήθειες, εμμονές θα μπορούσε κάποιος να τις χαρακτηρίσει ή φετίχ. Προσπαθεί να έχει κάποιες σταθερές στη ζωή του (πχ ο καφές και το γλυκό από ένα ζαχαροπλαστείο ή η ανάγκη του να έχει συλλογές από αντικείμενα). Στο βιβλίο εμφανίζεται και ένας θείος του, ο Απόστολος Μαβής, ο οποίος έχει κοινά χαρακτηριστικά με τον Τριαντάφυλλο. Μεγάλο μέρος του βιβλίου κινείται στα δωμάτια που νοικιάζει ο πρωταγωνιστής μας, τα οποία στο μυαλό του έχουν χαρακτήρα και προσωπικότητα και ως έναν βαθμό δένεται μαζί τους, καθώς επίσης και στις ερωτικές συνευρέσεις του. Μια συνεχής εσωτερική αναζήτηση μοιάζει το έργο. Το τέλος του βιβλίου ξεφεύγει από τον χαρακτήρα της υπόλοιπης προσπάθειας και είναι απρόσμενο (προσωπικά δεν μου άρεσε, αλλά σε άλλους μπορεί να φανεί ταιριαστό).

Η Θεσσαλονίκη είναι ο τόπος δράσης του έργου στο μεγαλύτερο κομμάτι του, το κέντρο και κάποιες περιοχές ανατολικά της πόλης (Περαία, Μηχανιώνα κτλ). Στους δρόμους της πόλης κινείται ο πρωταγωνιστής, εδώ βρίσκονται τα δωμάτια που νοικιάζει για να συναντά τις ερωμένες του κτλ. Βέβαια η κουβέντα δεν έχει να κάνει καθόλου με την κοινοτυπία της «ερωτικής Θεσσαλονίκης» που συχνά ακούμε.

Προσωπικά δεν ενθουσιάστηκα και για αυτό ίσως μου πήρε τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα να το τελειώσω. Νιώθω ότι ο Χουβαρδάς είχε μια καλή ιστορία για θέμα, κάπου δεν προχωρούσε, κάπου έμπλεξε και άλλες για να γίνει το μυθιστόρημα, μετά δεν έβρισκε τρόπο να το κλείσει. Ίσως να ήθελε να είναι προκλητικός, ίσως να ήθελε να αναδείξει τον ερωτισμό ή τον έρωτα ή τις παράνομες σχέσεις. Κάποιος άλλος ίσως το εκτιμήσει περισσότερο.

Σχολιάστε

Filed under Συγγραφείς, ΧΟΥΒΑΡΔΑΣ, Ιγνάτης

Προτάσεις, απόψεις και ιδέες του νυν Δημάρχου Θεσσαλονίκης για την πόλη και την πολιτική

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Λεύκες ή χαμαίρωπες; Σκέψεις για την πολιτική και τη Θεσσαλονίκη

Συγγραφέας: Κωνσταντίνος Ζέρβας

Έκδοση: Μαλλιάρης (2019)

ISBN: 978-960-457-990-7

Τιμή: Περίπου €10

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Ένα από τα βιβλία που μου έκαναν δώρο στις φετινές γιορτές είναι και αυτό του νυν Δημάρχου Θεσσαλονίκης, του Κωνσταντίνου Ζέρβα. Πρόκειται για ένα έργο, που μαζεύει διάφορα άρθρα του σε έντυπα ή ηλεκτρονικά μέσα από το 2011 έως το 2018 και τα οποία έχουν να κάνουν με ζητήματα σχετικά με τη Θεσσαλονίκη, αλλά και γενικά με την πολιτική.

Η έκδοση είναι απλή και λιτή. Ουδέτερο εξώφυλλο, εμπνευσμένος και έξυπνος μου φάνηκε ο τίτλος, για όποιον δεν τον καταλαβαίνει, υπάρχει η εξήγηση στο οπισθόφυλλο. Στο τέλος υπάρχουν μαζεμένες κάποιες φωτογραφίες, από αυτές που συναντά κάποιος σε προεκλογικά φυλλάδια υποψηφίων. Χρησιμοποιήθηκε χαρτί Chamois των 80gr.

Το βιβλίο κυκλοφόρησε λίγο καιρό πριν της δημοτικές εκλογές του 2019, όπου ως γνωστόν ο Ζέρβας εξελέγη Δήμαρχος της πόλης μας για την επόμενη τετραετία. Φαντάζομαι ότι δεν ήταν τυχαία μια τέτοια κίνηση, αλλά το βιβλίο θα μπορούσε να προσθέσει στην αναγνωρισιμότητα του υποψήφιου τότε Ζέρβα και θα έδινε τη δυνατότητα στον αναγνώστη να ενημερωθεί σχετικά με τις αντιλήψεις του πάνω σε διάφορα θέματα.

Μετά από ένα χρονολόγιο της ζωής του Δημάρχου και κάποια προλογικά σημειώματα, ξεκινάει το κυρίως μέρος του βιβλίου, το οποίο χωρίζεται σε 4 μεγάλες ενότητες. Η πρώτη είναι για την πόλη μας, τη Θεσσαλονίκη, άρθρα ή σχόλια σχετικά με αυτήν, με προβλήματα που ταλανίζουν τον τόπο μας, άλλα γνωστά και διαχρονικά, άλλα ίσως λιγότερο σημαντικά ή κάπως άγνωστα στους πολλούς. Η δεύτερη ενότητα είναι για την πολιτική γενικά, όπου ο Ζέρβας αναλύει τον τρόπο που αντιλαμβάνεται την πολιτική και κάνει σχόλια σε διάφορα ζητήματα της τότε επικαιρότητας. Η τρίτη ενότητα μιλάει για τον πολιτισμό και τον αθλητισμό και ενώ θα μπορούσαν τα άρθρα αυτά να ενταχτούν στην ενότητα για την πόλη, εν τούτοις ο συγγραφέας επιλέγει να τα έχει χωριστά. Η τέταρτη και τελευταία ενότητα έχει τίτλο «Καταγραφές» και εδώ έχουμε 3 άρθρα που δεν κολλάνε με τα υπόλοιπα.

Η ανάγνωση του βιβλίου είναι πάρα πολύ εύκολη, καθώς μιλάμε για κείμενα που υπάρχουν σε εφημερίδες, sites και περιοδικά. Δεν θα μπω στη διαδικασία να κρίνω την ουσία των κειμένων και δεν θα ήθελα να πω αν συμφωνώ με αυτά ή όχι. Από τη στιγμή πάντως που ο Ζέρβας εξελέγη Δήμαρχος της Θεσσαλονίκης, μπορούμε να πούμε ότι το βιβλίο αυτό θα φανεί χρήσιμο για να κριθεί το έργο του στο τέλος της θητείας του. Σε γενικές γραμμές πάντως μου φάνηκαν αρκετά από αυτά τα κείμενα ως ευχολόγια ή γενικές ασκήσεις επί χάρτου, ιδέες που αρέσουν στο άκουσμα χωρίς να ξέρουμε αν είναι εφαρμόσιμες ή αν εφαρμοστούν στο ενδεχόμενο ότι είναι εφαρμόσιμες. Στο παρελθόν είχαμε δει και άλλα βιβλία τέτοιου τύπου στη Vivlioniki, όπως για παράδειγμα αυτά του Δημήτρη Φατούρου, του Σπύρου Βούγια ή του Αντώνη Μαλλιάρη, αλλά είμαι σίγουρος ότι υπάρχουν και πολλά άλλα.

Προσωπικά βρήκα το βιβλίο ενδιαφέρον. Κυρίως γιατί με αυτό ανά χείρας εγώ προσωπικά θα κρίνω το έργο του Ζέρβα στο τέλος. Κάποιες από τις θέσεις του ίσως θα μπορούσαν να σηκώσουν συζήτηση και να ανοίξουν έναν παραγωγικό διάλογο. Όπως και να’χει, αποτελεί ένα καλό μέσο γνωριμίας με τον νέο Δήμαρχο της Θεσσαλονίκης.

Σχολιάστε

Filed under ΖΕΡΒΑΣ, Κωνσταντίνος, Συγγραφείς

Αρχιτεκτονική και ιστορία στους ναούς της Θεσσαλονίκης κατά τη Μέση Βυζαντινή Περίοδο

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Μεσοβυζαντινή ναοδομία στη Θεσσαλονίκη

Συγγραφέας: Γεώργιος Βελένης

Έκδοση: Ακαδημία Αθηνών (2003)

ISBN: 960-404-024-3

Τιμή: Περίπου €13

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Μπήκε λοιπόν και το 2020! Η Vivlioniki σας εύχεται υγεία, ευτυχία και αισιοδοξία, καθώς επίσης εύχεται να δούμε και φέτος εξαιρετικά βιβλία για την πόλη μας για να μπορέσουμε εμείς οι αναγνώστες να τα απολαύσουμε! Θα ξεκινήσουμε τις παρουσιάσεις βιβλίων για αυτό το έτος με ένα επιστημονικό σύγγραμα, πολύ δύσκολο για τον αναγνώστη που δεν έχει εξειδικευμένες γνώσεις σε ιστορία και αρχιτεκτονική, αλλά συνάμα και αρκετά ενδιαφέρον. Το υπογράφει ο Γιώργος Βελένης και μας ταξιδεύει στη μεσοβυζαντινή Θεσσαλονίκη.

Η έκδοση είναι πάρα πολύ καλή και δεν θα μπορούσε να γίνει και διαφορετικά καθώς αποτελεί δουλειά της Ακαδημίας Αθηνών. Λιτό και δωρικό χάρτινο εξώφυλλο, ευανάγνωστο κείμενο, οι φωτογραφίες σε πολύ καλή ανάλυση (οι περισσότερες από το αρχείο του συγγραφέα), χρησιμοποιήθηκε χαρτί Zanders Ikonofix των 150gr. Στο τέλος υπάρχει μια περίληψη του βιβλίου στα αγγλικά, ενώ στο κάτω μέρος πολλών σελίδων υπάρχουν σημειώσεις και βιβλιογραφικές αναφορές. Συνολικά μια εξαιρετική δουλειά.

Το βιβλίο βασίζεται σε μια ομιλία που είχε κάνει ο συγγραφέας με αυτό το θέμα στην Ακαδημία Αθηνών στις 5 Μαρτίου του 2002 στη μνήμη του Μανόλη Χατζηδάκη, ενός σπουδαίου Βυζαντινολόγου. Αυτό είναι το τρίτο τεύχος από ένα σύνολο τεσσάρων βιβλίων (τουλάχιστον τέσσερα βρήκα εγώ, δεν γνωρίζω αν υπάρχουν και άλλες εκδόσεις ανάλογες). Τον Βελένη στη Vivlioniki τον γνωρίσαμε μέσα από μία δουλειά του για τα Τείχη της Θεσσαλονίκης.

Η Μέσοβυζαντινή Περίοδος ορίζεται από το τέλος της Εικονομαχίας και τα μέσα του 9ου αιώνα έως την κατάλυση της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας και την Άλωση της Κωνσταντινούπολης από τα στρατεύματα της Δ’ Σταυροφορίας στις αρχές του 13ου αιώνα. Όπως επισημαίνει ο Βελένης, αν και η Θεσσαλονίκη είναι γεμάτη από Βυζαντινά μνημεία, εν τούτοις είναι λίγα τα δείγματα αρχιτεκτονικής και ναοδομίας για αυτήν την περίοδο στην πόλη και στο κείμενο εξηγεί και τους λόγους. Ουσιαστικά μόνο το παρεκκλήσι του Αγίου Ευθυμίου στον Άγιο Δημήτριο και ο ναός της Παναγίας Χαλκέων είναι τα πιο ολοκληρωμένα δείγματα ναοδομίας σ’αυτήν την περίοδο τα οποία υπάρχουν μέχρι και σήμερα, ενώ αναφέρονται παρεμβάσεις σε διάφορους ναούς, όπως στην Αχειροποίητο, στην Αγία Σοφία, στον Άγιο Νικόλαο τον Ορφανό, τη Ροτόντα (η οποία εκείνη την περίοδο λειτουργούσε ο ναός) κα.

Ο Βελένης δεν απευθύνεται στον μέσο αναγνώστη, αλλά η ομιλία του είναι σε ακροατήριο, το οποίο έχει εξειδικευμένες γνώσεις σε θέματα ιστορίας, αρχαιολογίας και κυρίως αρχιτεκτονικής. Ως εκ τούτου κάποιος χωρίς αυτές τις γνώσεις θα δυσκολευτεί εξαιρετικά στην κατανόηση του κειμένου, αλλά αν καταφέρει να καταλάβει τους όρους, το βιβλίο έχει ιδιαίτερα σημαντικές πληροφορίες να του δώσει, όπως για παράδειγμα την άποψη του Βελένη ότι στη Ροτόντα ως ναός λειτουργούσε η ανατολική προσθήκη του κτιρίου μόνο και όχι όλο το κτίριο, ότι η Αχειροποίητος μπορεί να είχε χαρακτήρα τρισυπόστατου ναού, όπου λατρεύονταν στο κεντρικό κλίτος η Θεοτόκος, στο νότιο παρεκκλήσι ο Άγιος Δημήτριος (εκεί που τώρα είναι το παρεκκλήσι της Αγίας Παρασκευής) και στο βόρειο παρεκκλήσι ο Άγιος Παύλος ο Ομολογητής (εκεί που τώρα είναι το παρεκκλήσι της Αγίας Ειρήνης), ότι στην Αγία Σοφία μέσω χτιστής σκάλας μπορούσαν οι ιερωμένοι να ανέβουν ως τον τρούλο για μία ιδιαίτερα εντυπωσιακή τελετή, που τελούνταν το βράδυ της παραμονής της 14ης Σεπτεμβρίου στα πλαίσια του εορτασμού της Υψώσεως του Τίμιου Σταυρού κα.

Προσωπικά το βιβλίο το βρήκα ιδιαίτερα ενδιαφέρον, όσο τουλάχιστον κατάφερα να το ακολουθήσω, καθώς δυσκολεύτηκα ιδιαίτερα με όρους του κειμένου και ήμουν συνέχεια σε αναζήτηση στο Google για να καταλάβω πολλά σημεία. Αλλά κάποιος με ιστορικά, αρχαιολογικά και αρχιτεκτονικά ενδιαφέροντα θα το απολαύσει

Σχολιάστε

Filed under ΒΕΛΕΝΗΣ, Γεώργιος, Συγγραφείς

Ζωγραφίζοντας έναν τουριστικό οδηγό της Θεσσαλονίκης

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Colour Thessaloniki – An inspiring Travel Guide

Συγγραφέας: Αβροκώμη Ζαβιτσάνου, Βασιλική Τζώρα

Έκδοση: Colour Greece (2018)

ISBN: 978-618-82610-5-1

Τιμή: Περίπου €14

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Αν και στην εποχή του διαδικτύου οι περισσότεροι όταν επισκέπτονται μια πόλη χρησιμοποιούν το κινητό ως μπούσουλα για τις περιηγήσεις τους, ανήκω σε αυτούς που πιστεύουν ότι ένας έντυπος οδηγός μπορεί να κρατήσει καλύτερη συντροφιά. Ειδικά τα τελευταία χρόνια έχουμε δει μερικές ιδιαίτερες και πρωτότυπες δουλειές, οι οποίες ξέφυγαν από τα συνηθισμένα και χιλιοεπαναλαμβανόμενα πρότυπα των τουριστικών οδηγών. Για έναν τέτοιο θα μιλήσουμε σε αυτήν την ανάρτηση, την τελευταία για το 2019.

Η έκδοση είναι πολύ όμορφη. Κομψό και προσεγμένο βιβλίο, με χρώμα στο εξώφυλλο και ασπρόμαυρο όλο το υπόλοιπο, αλλά θα καταλάβετε στη συνέχεια το γιατί. Πρωτότυπος τρόπος για τα περιεχόμενα, τα οποία βρίσκονται στο οπισθόφυλλο, στη μέσα μεριά, στο αυτί του βιβλίου. Αρχοντικές τις χαρακτηρίζω τέτοιου είδους δουλειές. Δίγλωσση έκδοση σε αγγλικά και ελληνικά. Στο τέλος έχει προβλεφθεί χώρος για σημειώσεις καθώς και κάποιες λευκές σελίδες για να κάνετε τα δικά σας σχέδια από κάτι, που σας εντυπωσίασε στην πόλη και δεν το βρήκατε στις σελίδες του βιβλίου.

Η Ζαβιτσάνου και η Τζώρα είναι υπεύθυνες για τα κείμενα και τα σχέδια, ενώ η μετάφραση έγινε από τη Μαριάννα Καπλατζή. Το έργο τους «καλεί» τους περιηγητές της Θεσσαλονίκης (είτε αυτοί είναι τουρίστες, είτε μόνιμοι κάτοικοι) να περπατήσουν σε διάφορα σημεία της πόλης και να τη γνωρίσουν όχι μόνο μέσα από τα μνημεία της, αλλά και μέσα από συνήθειες των κατοίκων, πχ από το να επισκεφτούν τον Λευκό Πύργο μέχρι το να φάνε μια μπουγάτσα ή να πιουν έναν πολύωρο καφέ σε χαλαρούς ρυθμούς (το χαλλλλαρά, που λέμε και έγινε ατάκα πριν κάποια χρόνια). Δίπλα στα κείμενα υπάρχουν κάποια σχέδια, χωρίς χρώμα, τα οποία καλείται ο κάτοχος του βιβλίου να τα ζωγραφίσει με όποια έμπνευση του έρθει, χωρίς οδηγίες, χωρίς ανάγκη αντιγραφής, αλλά όπως θελήσει αυτός.

Αν θέλει κάποιος να γνωρίσει μια πόλη δεν θα πρέπει να μείνει μόνο στα κτίρια και στις ιστορικές πληροφορίες που πρεσβεύουν το παρελθόν ενός τόπου, αλλά αξίζει να εμβαθύνει σε πράγματα όπως το φαγητό, η καθημερινότητα των κατοίκων, γενικά ό,τι δημιουργεί αυτό που λέμε κουλτούρα μιας πόλης και τα οποία συνολικά αποτελούν το σήμερα μιας πόλης. Και θεωρώ ότι ο οδηγός αυτός το πετυχαίνει, ειδικά αν ο κάτοχος του βιβλίου είναι ένας τουρίστας και έχει λίγες μέρες να ζήσει τη Θεσσαλονίκη. Τονίζω ότι δεν χρειάζεται να έχετε ταλέντο στη ζωγραφική, μεγαλύτερη σημασία έχει να εκφράσετε με χρώμα πάνω στα σχέδια αυτό που σας βγάζει το συγκεκριμένο κομμάτι της πόλης, είτε αυτό είναι ένα απλό κουλούρι, είτε τα ψηφιδωτά της Ροτόντας.

Προσωπικά το βιβλίο μου άρεσε πολύ, τόσο τα κείμενα, όσο και τα σχέδια. Περισσότερο βέβαια μου άρεσε η ιδέα, κάτι καινούριο στον χώρο των τουριστικών οδηγών. Από ό,τι είδα στο site του εκδοτικού οίκου υπάρχουν αντίστοιχα βιβλία και για τη Σαντορίνη, τις Κυκλάδες, την Κρήτη και την Αθήνα. Νομίζω ότι είναι ένα πολύ ωραίο δώρο για παιδιά, αλλά κυρίως για ενήλικες. Βγείτε μια βόλτα στην πόλη, μαζέψτε τα χρώματά της και γεμίστε με αυτά τις σελίδες αυτού του βιβλίου.

Σχολιάστε

Filed under ΖΑΒΙΤΣΑΝΟΥ, Αβροκώμη, Συγγραφείς, ΤΖΩΡΑ, Βασιλική

Στοιχεία για εκκλησιαστικά και πολιτικά ζητήματα του Λατινικού Βασιλείου της Θεσσαλονίκης (1204-1224)

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Η Θεσσαλονίκη κατά τη Λατινοκρατία – Οι επιστολές του Πάπα Ιννοκέντιου Γ’ προς τη Λατινική κοινότητα της Θεσσαλονίκης

Συγγραφέας: Κωνσταντίνος Μπατσιόλας

Έκδοση: Μέθεξις (2019)

ISBN: 978-618-5226-74-9

Τιμή: Περίπου €15

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Το Λατινικό Βασίλειο της Θεσσαλονίκης υπήρξε ένα κράτος-μόρφωμα, που δημιουργήθηκε μετά την άλωση της Κωνσταντινούπολης το 1204 από τα μέλη της Δ’ Σταυροφορίας. Βραχύβιο, αφού κράτησε μόλις 20 χρόνια, το Βασίλειο αυτό παραμένει εν πολλοίς άγνωστο στους περισσότερους, καθώς δεν υπάρχουν πολλά ντοκουμέντα σχετικά με την οργάνωσή του ή την προσφορά του στην ιστορία της πόλης μας. Το βιβλίο της σημερινής ανάρτησης φωτίζει κάποιες πτυχές αυτής της περιόδου για τη Θεσσαλονίκη, κυρίως σχετιζόμενες με εκκλησιαστικά ζητήματα, μέσα από τη μελέτη κάποιων επιστολών του Πάπα ο οποίος εμπνεύστηκε τη Δ’ Σταυροφορία, του Ιννοκέντιου του Γ’.

Η έκδοση είναι απλή και λιτή χωρίς κάτι το ιδιαίτερο. Ο Μπατσιόλας είχε συντάξει αυτή τη μελέτη ως μέρος του μεταπτυχιακού του στο τμήμα της Θεολογίας του ΑΠΘ. Δεν γνωρίζω αν είναι αυτούσια η μελέτη, πάντως μοιάζει να μην έγινε καλή δουλειά στην επιμέλεια του κειμένου. Ευανάγνωστο κείμενο, συναντάμε στην αρχή του κειμένου τη βιβλιογραφία και στο τέλος του κειμένου το ευρετήριο ονομάτων και την περίληψη (σε ελληνικά και αγγλικά). Στο κάτω μέρος πολλών σελίδων υπάρχουν βιβλιογραφικές αναφορές και σημειώσεις. Συμπαθής εργασία στο σύνολό της.

Καθώς μιλάμε για μια μεταπτυχιακή εργασία, ευνόητο είναι ότι μπορεί ο μέσος αναγνώστης ή κάποιος που δεν έχει συνηθίσει το ύφος τέτοιων κειμένων, να βρει το βιβλίο δύσκολο στην ανάγνωσή του. Προσωπικά το διάβασα σχετικά εύκολα και πιστεύω πως αν το κείμενο το διαβάσει κάποιος με προσοχή δεν θα δυσκολευτεί ιδιαίτερα.

Ο Μπατσιόλας μελέτησε κάποιες επιστολές του Πάπα Ιννοκέντιου του Γ’, οι οποίες εστάλησαν προς διάφορους παραλήπτες και οι οποίες είτε είχαν άμεση σχέση με τη Θεσσαλονίκη και πιο συγκεκριμένα με τη λειτουργία της Λατινικής Εκκλησίας της πόλης μας, είτε είχαν παραλήπτη κάποιο μέλος της Λατινικής Κοινότητας της Θεσσαλονίκης, αλλά αφορούσαν άλλες περιοχές. Συνολικά πρόκειται για 28 επιστολές, με την παλαιότερη να χρονολογείται στο 1206, δύο δηλαδή χρόνια μετά τη δημιουργία του Λατινικού Βασιλείου της Θεσσαλονίκης από τον Βονιφάτιο τον Μομφερατικό. Αυτός και ο γιος του Δημήτριος Μομφερατικός υπήρξαν οι μόνοι δύο Βασιλείς του κράτους αυτού.

Το κυρίως θέμα του βιβλίου αποτελείται από 4 κεφάλαια και 3 παραρτήματα:

  • Το πρώτο κεφάλαιο μιλάει για τον Πάπα Ιννοκέντιο τον Γ’, ο οποίος βρέθηκε στον Παπικό θρόνο από το 1198 έως το 1216. Υπήρξε σπουδαία μορφή της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας, εμπνεύστηκε τη Δ’ Σταυροφορία, γενικά θεωρείται από τους ισχυρότερους Πάπες του Μεσαίωνα με ενέργειες τόσο στον εκκλησιαστικό, όσο και στον πολιτικό τομέα.
  • Το δεύτερο κεφάλαιο μιλάει για τη δημιουργία και τη λειτουργία της Λατινικής Εκκλησίας στο Λατινικό Βασίλειο της Θεσσαλονίκης. Πρώτος Αρχιεπίσκοπος της Θεσσαλονίκης για την περίοδο αυτή ήταν κάποιος Nivelon De Cherisy, ο οποίος όμως δεν κατάφερε να βρεθεί καν στη Θεσσαλονίκη. Τελευταίος για αυτήν την περίοδο υπήρξε κάποιος Guarinus.
  • Το τρίτο κεφάλαιο μιλάει για τις επιστολές του Ιννοκέντιου, οι οποίες είχαν άμεση σχέση με τη Θεσσαλονίκη. Από αυτές μαθαίνουμε αρκετά πράγματα για γεγονότα στην πόλη μας, τα οποία δεν είχαν να κάνουν μόνο με εκκλησιαστικά ζητήματα, αλλά και με πολιτικά. Μαθαίνουμε ότι οι ναοί της Αγίας Σοφίας και του Αγίου Δημητρίου είχαν περάσει στην κατοχή των Λατίνων, ότι η Μονή Χορταΐτου (στην περιοχή του Χορτιάτη, αφιερωμένη στην Παναγία) είχε καταστραφεί από ένα τάγμα Καθολικών μοναχών, των Κιστερκιανών, ότι υπήρξαν ορθόδοξοι κληρικοί οι οποίοι είχαν μεταστραφεί σε ρωμαιοκαθολικούς κα. Γενικά είναι το πιο ενδιαφέρον κομμάτι του βιβλίου, καθώς ο Μπατσιόλας αναλύει σε μεγάλο βαθμό το περιεχόμενο των επιστολών και αναδεικνύει τόσο τα γεγονότα, όσο και τα αίτια.
  • Το τέταρτο κεφάλαιο μιλάει για τις επιστολές του Ιννοκέντιου προς διάφορα πρόσωπα της Λατινικής κοινότητας της Θεσσαλονίκης, για θέματα όμως που δεν αφορούν άμεσα την πόλη μας.

Πέρα από αυτά τα τέσσερα κεφάλαια, υπάρχουν όπως είδαμε και τρία παραρτήματα. Τα δύο πρώτα περιέχουν το λατινικό κείμενο των προς μελέτη επιστολών, ενώ στο τρίτο υπάρχουν κάποιοι χάρτες και λίγες εικόνες.

Μέχρι τώρα για την περίοδο του Λατινικού Βασιλείου της Θεσσαλονίκης, που ίδρυσε ο Βονιφάτιος ο Μομφερρατικός στη Vivlioniki είχαμε δει ένα βιβλίο που μιλούσε για τη μουσική των τροβαδούρων, έργο του Δημήτρη Κουντουρά, ενώ κάποια στοιχεία υπάρχουν και στο εξαιρετικό βιβλίο «Οι Φράγκοι της Θεσσαλονίκης«. Εδώ ο Μπατσιόλας αναλύει περισσότερο τα εκκλησιαστικά ζητήματα της Λατινικής εκκλησίας που δημιουργήθηκε, αλλά μοιραία αναδεικνύονται και πολλά πολιτικά θέματα.

Προσωπικά το βιβλίο το βρήκα ενδιαφέρον. Γενικά κάθε τι που μπορεί να φωτίζει άγνωστες πτυχές της ιστορίας της Θεσσαλονίκης έχει τη δική του αξία. Και για το Λατινικό Βασίλειο της Θεσσαλονίκης λίγα πράγματα γνωρίζουμε και ίσως έχουμε πολλά να μάθουμε στο μέλλον.

Σχολιάστε

Filed under Συγγραφείς