Tag Archives: Ζηλωτές

Στοιχεία για τα κοινωνικά προβλήματα της Θεσσαλονίκης του 14ου αιώνα μ.Χ.

Σάρωση_20180124

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Ο Αρχιεπίσκοπος Θεσσαλονίκης Ισίδωρος Γλαβάς και τα κοινωνικά προβλήματα της εποχής του

Συγγραφέας: Βενιζέλος Χριστοφορίδης

Έκδοση: Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (1988)

ISBN: –

Τιμή: –

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Ο 14ος αιώνας υπήρξε για τη Θεσσαλονίκη όχι μόνο ο «Χρυσός Αιώνας» της, εξαιτίας της πνευματικής άνθησης, που παρατηρήθηκε στην πόλη, αλλά και μια χρονική περίοδος γεμάτη πολιτικές αναταράξεις, εμφύλιες διαμάχες και εξωτερικούς κινδύνους. Μία προσωπικότητα, η οποία έπαιξε σπουδαίο ρόλο την εποχή εκείνη ήταν και ο Αρχιεπίσκοπος Θεσσαλονίκης Ισίδωρος Γλαβάς, για τον οποίο μιλάει το βιβλίο της σημερινής ανάρτησης.

Η έκδοση είναι απλή χωρίς τίποτα το ιδιαίτερο. Πρόκειται για ανάτυπο της επιστημονικής επετηρίδας της Θεολογικής Σχολής του ΑΠΘ. Η βιβλιογραφία είναι στην αρχή του βιβλίου, ενώ υπάρχει και μια περίληψη του κειμένου στα γαλλικά στο τέλος. Στο κάτω μέρος πολλών σελίδων υπάρχουν βιβλιογραφικές αναφορές και σημειώσεις.

Ο συγγραφέας είναι ομότιμος καθηγητής της Θεολογίας και μεγάλο μέρος του έργου του έχει αφιερωθεί στο βίο του Ισίδωρου Γλαβά. Για τον Αρχιεπίσκοπο αυτόν είχαμε δει στο παρελθόν στη Vivlioniki ένα βιβλίο με κάποιες ομιλίες του προς τους Θεσσαλονικείς, γραμμένο από τον Βασίλειος Λαούρδα το 1954.

Ο Ισίδωρος Γλαβάς υπήρξε Αρχιεπίσκοπος Θεσσαλονίκης για δύο περιόδους, η πρώτη από το 1380 έως το 1384 και η δεύτερη από το 1386 έως το 1396, οπότε και πεθαίνει. Υπήρξε προσωπική επιλογή του Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως Νείλου. Βρισκόμαστε στα τέλη του 14ου αιώνα, το Κίνημα των Ζηλωτών έχει αφήσει τα σημάδια του στην κοινωνική ζωή της πόλης, ενώ η απειλή των Οθωμανών Τούρκων είναι ορατή από τα τείχη της πόλης, καθώς πολιορκούν την πόλη από το 1383 έως το 1387, όταν και η Θεσσαλονίκη παραδίδεται στον Μουράτ Α’. Ο Ισίδωρος μέσα από τα κείμενα και τις ομιλίες του προσπαθεί να τονώσει το ηθικό των Θεσσαλονικέων και παίρνει θέση για τα διάφορα προβλήματα, που απασχολούσαν τους πολίτες εκείνη την περίοδο. Από τα πολλά, που γράφονται στο βιβλίο ξεχωρίζω την προσπάθειά του για καταπολέμηση των γάμων μεταξύ Χριστιανών και Μουσουλμάνων, που αποτελεί ένδειξη ότι στην πόλη κατοικούσαν Οθωμανικοί πληθυσμοί (μικροί σε μέγεθος μάλλον) και πριν την πρώτη άλωση της πόλης από τους Οθωμανούς. Ο Ισίδωρος παίρνει θέση επίσης και για τις κοινωνικές ανισότητες, που υπήρχαν στην πόλη, στηρίζοντας τους αδύναμους, ενώ είναι ενάντια στην προσπάθεια της πολιτικής εξουσίας να απαλλοτριώσει κομμάτι της εκκλησιαστικής περιουσίας. Προσπαθεί να στηρίξει τους Θεσσαλονικείς για τα δεινά, που περνούν λόγω της Οθωμανικής κυριαρχίας και κυρίως για το παιδομάζωμα, ενώ επεμβαίνει στις αντιθέσεις μεταξύ αρχόντων και λαού, οι οποίες μετά το Κίνημα των Ζηλωτών ήταν ιδιαίτερα έντονες. Βέβαια ο Ισίδωρος κατηγορήθηκε ότι παράτησε το ποίμνιό του φοβούμενος τους Οθωμανούς το 1384, για αυτό το γεγονός υπάρχουν αρκετές πληροφορίες στο βιβλίο. Στο Ησυχαστική διένεξη παίρνει ξεκάθαρα το μέρος των Ησυχαστών.

Ο Χριστοφορίδης δίνει λεπτομέρειες για τη ζωή και το έργο του Ισίδωρου. Η γλώσσα του είναι απλή και κατανοητή, με εξαίρεση ίσως τα χωρία των κειμένων του Γλαβά, τα οποία είναι αμετάφραστα και ίσως δυσκολέψουν τον αναγνώστη. Συνολικά πάντως δίνεται με ευκρίνεια η εικόνα της Θεσσαλονίκης και της ζωής και των προβλημάτων των Θεσσαλονικέων λίγο πριν την οριστική κατάρρευση του Βυζαντίου. Τα χρόνια είναι ιδιαίτερα δύσκολα καθώς δεν υπάρχει από κάπου ελπίδα πως τα πράγματα θα πάνε προς το καλύτερο.

Προσωπικά βρήκα το βιβλίο πολύ ενδιαφέρον. Φωτίζει πλευρές μιας εποχής πολύ δύσκολης για την πόλη και εμπλουτίζει τις γνώσεις μας για γεγονότα και πρόσωπα και φυσικά κυρίως για τον Ισίδωρο Γλαβά. Μπορείτε να το βρείτε μόνο σε παλαιοβιβλιοπωλεία.

 

Advertisements

Σχολιάστε

Filed under Συγγραφείς, ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΙΔΗΣ, Βενιζέλος

Πολιτική και φιλοσοφία στη Θεσσαλονίκη του 14ου αιώνα

Σάρωση_20170803

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Η πολιτική σκέψη στη Θεσσαλονίκη τον 14ο αιώνα

Συγγραφέας: Σωτηρία Τριαντάρη-Μαρά

Έκδοση: Ηρόδοτος (2002)

ISBN: 960-8256-22-4

Τιμή: Περίπου €21

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Ο 14ος αιώνας χαρακτηρίστηκε ως ο «Χρυσός Αιώνας» της Θεσσαλονίκης. Μιλάμε για μία περίοδο, κατά την οποία το Βυζάντιο πνέει τα λοίσθια, με εξωτερικές και εσωτερικές απειλές από παντού και εμφύλιες διαμάχες. Μέσα σε μια τέτοια δύσκολη κατάσταση, παρατηρείται στη Θεσσαλονίκη μια αναγέννηση των τεχνών και της φιλοσοφίας, με λόγιους να προσεγγίζουν την αρχαία ελληνική γραμματεία και να δημιουργούνται πυρήνες μιας ξεχωριστής πολιτικής σκέψης. Το βιβλίο της σημερινής ανάρτησης έχει αντικείμενο ένα έργο εκείνης της εποχής, από τον σπουδαιότερο ίσως λόγιο της περιόδου αυτής, τον Θωμά Μάγιστρο.

Η έκδοση είναι απλή χωρίς κάτι το ιδιαίτερο. Στο εξώφυλλο υπάρχει μία φωτογραφία του μικρού ναού της Μεταμόρφωσης του Σωτήρα, που βρίσκεται στη γωνία Εγνατίας με Παλαιών Πατρών Γερμανού, και ο οποίος είχε χτιστεί κατά τον 14ο αιώνα. Στο τέλος του βιβλίου υπάρχει η βιβλιογραφία καθώς και μία περίληψη του έργου στα αγγλικά.

Το βιβλίο χωρίζεται σε τρία βασικά μέρη:

  • Στο πρώτο, την εισαγωγή, περιγράφεται το κοινωνικό, πολιτικό, οικονομικό και φιλοσοφικό περιβάλλον της Θεσσαλονίκης κατά την περίοδο, που έζησε ο Μάγιστρος. Υπάρχουν βιογραφικά στοιχεία του συγγραφέα, ανάλυση του κειμένου, το οποίο υπάρχει στο βιβλίο (ο λόγος με τίτλο «Τοις Θεσσαλονικεύσι περί ομονοίας») και σχολιασμός για τη φιλοσοφική και πολιτική διανόηση του Θωμά Μάγιστρου.
  • Στο δεύτερο υπάρχει το πρωτότυπο κείμενο και η μετάφραση του λόγου «Τοις Θεσσαλονικεύσι περί ομονοίας»
  • Στο τρίτο υπάρχουν κάποια σχόλια πάνω στο κείμενο, μαζί με επεξηγήσεις.

Ο Θωμάς Μάγιστρος ανήκει στους λόγιους της Θεσσαλονίκης, που με το έργο τους κατάφεραν να γίνουν η γέφυρα μεταξύ του αρχαίου ελληνικού πνεύματος και της ιταλικής αναγέννησης, που θα συμβεί λίγα χρόνια αργότερα. Σε αντίθεση με ό,τι πιστεύουν οι περισσότεροι, οι λόγιοι της Θεσσαλονίκης εκείνη την εποχή έχουν διαβάσει αρχαία φιλοσοφία, γνωρίζουν τους μύθους και τις τραγωδίες των αρχαίων συγγραφέων και ασχολούνται και με σχολιασμό αυτών των έργων.

Ο λόγος του Μάγιστρου θα μπορούσε κάποιος να πει ότι είναι μια πρώτη προσέγγιση προς τη Δημοκρατία, αν και θα πρέπει ο αναγνώστης να αναλογιστεί την περίοδο, που γράφτηκε και σε τι κοινό απευθύνονταν. Δεν είμαστε σίγουροι αν το κείμενο γράφτηκε κατά την περίοδο της Επανάστασης των Ζηλωτών (για τους Ζηλωτές μπορείτε να διαβάσετε εδώεδώ και εδώ) ή πριν από αυτήν. Η συγγραφέας τοποθετεί το λόγο χρονικά λίγο πριν το Κίνημα των Ζηλωτών, την περίοδο των εμφυλίων πολέμων μεταξύ του Ανδρόνικου Α’ και του εγγονού του Ανδρόνικου Γ’. Χρονικά πάντως βρισκόμαστε στον 14ο αιώνα, είτε στις αρχές, είτε στα μέσα αυτού.

Οι λόγοι για τους οποίους αναπτύχθηκε στη Θεσσαλονίκη η φιλοσοφία, με μια σειρά σπουδαίων λογίων, οι οποίοι είναι οι πρώτοι, που θα επιχειρήσουν τη σύνδεση του Βυζαντινού κόσμου με την Αρχαία Ελλάδα, έχουν να κάνουν με ένα καθεστώς «αυτονομίας», που είχε η πόλη, καθώς και με τον εμπορικό της ρόλο. Δεν γνωρίζουμε πώς θα ήταν τα πράγματα, αν αυτή η αναγέννηση γραμμάτων και πνεύματος είχε συμβεί νωρίτερα, σε μια εποχή χωρίς πολέμους και αναταράξεις, αλλά δεν ξέρουμε επίσης το πόσο αυτή η ταραχώδης εποχή επέδρασε στην ανάπτυξη της φιλοσοφίας και των τεχνών.

Προσωπικά βρήκα το βιβλίο εξαιρετικά ενδιαφέρον. Βέβαια δεν μπορεί από έναν λόγο και μόνο να εξαχθούν εύκολα συμπεράσματα για όλη την πολιτική σκέψη στη Θεσσαλονίκη κατά τον 14ο αιώνα, αλλά σίγουρα παίρνουμε αρκετά στοιχεία. Το βιβλίο μας δίνει πολλές πληροφορίες για τον Θωμά Μάγιστρο και το έργο του καθώς και για την πολιτική κατάσταση, που επικρατούσε στην πόλη. Οι ανησυχίες του λόγιου κόσμου φέρνουν την άνοιξη του πνεύματος στην πόλη και επαναφέρουν στην επιφάνεια κείμενα της Αρχαίας Ελλάδας και έργα των αρχαίων συγγραφέων. Το έργο τόσο του Μάγιστρου, όσο και πολλών άλλων λογίων θα είναι ιδιαίτερα χρήσιμο μετά από έναν αιώνα στις Ιταλικές πόλεις, από όπου θα ξεκινήσει η Ευρωπαϊκή Αναγέννηση.

1 σχόλιο

Filed under Συγγραφείς, ΤΡΙΑΝΤΑΡΗ-ΜΑΡΑ, Σωτηρία

Λιγότερο γνωστές ή και άγνωστες πτυχές της Θεσσαλονίκης

Σάρωση_20160616

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Θεσσαλονίκη, ρεπορτάζ στην άλλη πλευρά της πόλης

Συγγραφέας: Συλλογικό έργο

Έκδοση: Πηγή (2012)

ISBN: –

Τιμή: Περίπου €14

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Ο εορτασμός των 100 χρόνων από την προσάρτηση της Θεσσαλονίκης στο Ελληνικό Κράτος αποτέλεσε αφορμή για μία σειρά εκδόσεων, αρκετά εκ των οποίων έχουν παρουσιαστεί και στη Vivlioniki. Η σημερινή ανάρτηση μιλάει για ένα τέτοιο βιβλίο.

Η έκδοση είναι μέτρια. Δεν με εντυπωσίασε το εξώφυλλο, στο κείμενο υπάρχουν αρκετά λάθη, φανερώνοντας μια μάλλον πρόχειρη επιμέλεια ενώ προσωπικά δεν μου άρεσε και το «Thessaloniki» που υπάρχει στο κάτω μέρος των σελίδων. Το βιβλίο δεν έχει καν ISBN αν και κυκλοφόρησε το 2012 και δεν μπορώ να καταλάβω στη ψηφιακή εποχή του σήμερα τι εξυπηρετεί η απουσία του ISBN. Υπάρχει φωτογραφικό υλικό στις σελίδες, ενώ οι βιβλιογραφικές πηγές αναφέρονται στο τέλος κάθε κεφαλαίου. Οι πηγές είναι τόσο έντυπο υλικό, όσο και από το διαδίκτυο.

Ο τίτλος του βιβλίου εννοεί πως η θεματολογία έχει να κάνει με ζητήματα, τα οποία ίσως είναι άγνωστα στο ευρύ κοινό. Υπάρχουν 18 κεφάλαια, τα οποία υπογράφονται συνολικά από 6 άτομα, αν και η Στελίνα Μαργαριτίδου έχει γράψει τα περισσότερα εξ αυτών (13/18). Η Μαργαριτίδου έχει αναλάβει και τη δημοσιογραφική επιμέλεια μαζί με τον συντονισμό. Στα κεφάλαια αυτά υπάρχουν στοιχεία για ιστορικά γεγονότα, που συγκλόνισαν την πόλη, για σπουδαία άτομα ευεργέτες της Θεσσαλονίκης, μέχρι και για καιρικά φαινόμενα. Νομίζω ότι για τα περισσότερα ο αναγνώστης θα έχει ακούσει τουλάχιστον κάποια πράγματα, αν και υπάρχουν και μερικά θέματα τα οποία είναι άγνωστα σε πάρα πολύ κόσμο, όπως για παράδειγμα το παλιό σύστημα ύδρευσης της πόλης (το «κανάτ» όπως το λέγανε), τη δράση του Μπιλιλή, του γνωστού κινηματογραφιστή με το τεράστιας σημασίας αρχείο του, τον Στρατηγό Καλλάρη, που οι περισσότεροι τον έχουμε ακουστά από την οδό Καλλάρη στο κέντρο της πόλης κα.

Περιληπτικά τα κεφάλαια είναι τα εξής:

  • Το 1ο κεφάλαιο μιλάει για τον Ναό της Αφροδίτης, στην περιοχή Διοικητηρίου
  • Το 2ο κεφάλαιο μιλάει για τις γνωστές Incantadas ή Μαγεμένες (ο Άρης Παπάζογλου έχει γράψει ίσως το καλύτερο σύγγραμα για αυτές).
  • Το 3ο κεφάλαιο μιλάει για ένα σύστημα ύδρευσης της πόλης, το κανάτ
  • Το 4ο κεφάλαιο μιλάει για τον Λευκό Πύργο (το βιβλίο του Τσιρόγλου νομίζω είναι από τα πιο καλά για την ιστορία του Πύργου).
  • Το 5ο κεφάλαιο μιλάει για μια θεωρία σχετικά με το πού ήταν η «Κατακόμβη» της Θεσσαλονίκης (βασισμένο κυρίως στο βιβλίο του Πέτρου Δεβολή)
  • Το 6ο κεφάλαιο μιλάει για τον τελευταίο Οθωμανό διοικητή της Θεσσαλονίκης τον Ταχσίν Μεσαρέ (εξαιρετικό βιβλίο για αυτόν έχει γράψει ο Χρίστος Χριστοδούλου).
  • Το 7ο κεφάλαιο μιλάει για την ιστορία των Βαρκάρηδων (σχεδόν όλα όσα ξέρουμε για αυτήν την υπόθεση τα οφείλουμε στην έρευνα του Γιάννη Μέγα στο θέμα).
  • Το 8ο κεφάλαιο μιλάει για την ιστορία δύο σημαντικότατων ιδιωτικών σχολείων της πόλης μας, του Καλαμαρί και του Ανατόλια
  • Το 9ο κεφάλαιο μιλάει για κινήματα της Θεσσαλονίκης και πιο συγκεκριμένα για αυτό της Φεντερασιόν (διαβάστε εδώ και εδώ για περισσότερες πληροφορίες).
  • Το 10 κεφάλαιο μιλάει για το χαμό των Εβραίων Θεσσαλονικέων και μιλάει για μία εξέγερση στο Άουσβιτς, στην οποία σύμφωνα με τον συγγραφέα Βαλάντη Ναγκαλούδη πρωτοστάτησαν Εβραίοι Θεσσαλονικείς (ο Μαρσέλ Νατζαρή στο βιβλίο του με τις μνήμες του από το Άουσβιτς αναφέρεται επίσης στην εξέγερση αυτήν, όπως και ο Λέων Περαχιά)
  • Το 11ο κεφάλαιο μιλάει για τον Νίκο Μπιλιλή, το αρχείο του οποίου νομίζω περιμένει ακόμη την αξιοποίηση από τις Κρατικές αρχές
  • Το 12ο κεφάλαιο μιλάει για το ιστορικό αρχείο της ΔΕΗ στη Θεσσαλονίκη
  • Το 13ο κεφάλαιο μιλάει για δύο ζευγάρια, που έχουν ευεργετήσει τη Θεσσαλονίκη με το έργο τους, το ζεύγος Μπίλλη και το ζεύγος Βαφοπούλου
  • Το 14ο κεφάλαιο μιλάει για τους «αεροπειρατές της Θεσσαλονίκης», μια παρέα 6 νέων, που το 1948 έκαναν μία από τις πρώτες αεροπειρατίες στον κόσμο (διαβάστε περισσότερα για αυτήν εδώ).
  • Το 15ο κεφάλαιο μιλάει για τον Στρατηγό Καλλάρη, έναν άγνωστο ήρωα για τη Θεσσαλονίκη
  • Το 16ο κεφάλαιο μιλάει για το κίνημα των Ζηλωτών στην πόλη μας κατά τον 14ο αιώνα (ο Κορδάτος και ο Τεμεκενίδης έχουν γράψει δύο βιβλία για αυτό, αν και σε πολλά ιστορικά βιβλία υπάρχουν αναφορές στο θέμα).
  • Το 17ο κεφάλαιο μιλάει για τα μπουρίνια της Θεσσαλονίκης…
  • Το 18ο κεφάλαιο μιλάει για μία άγνωστη ιστορία σχετικά με κάποια πειράματα, που έγιναν σε παιδιά στο Ίδρυμα «Αριστοτέλης», ενώ μιλάει επίσης για το «Ξυπόλητο Τάγμα» (για το Τάγμα αυτό μιλάει και η Αλεξάντρα Μητσιάλη στο μυθιστόρημά της «Ξυπόλητοι Ήρωες»)

Γενικά δεν θα αποκαλούσα το βιβλίο αυτό «ιστορικό», καθώς τα κείμενα θυμίζουν περισσότερο αρθρογραφία σε εφημερίδα, παρά ιστορική μελέτη. Το ενδιαφέρον πάντως του βιβλίου είναι ότι μιλάει για κάποια πράγματα, για τα οποία πολλοί Θεσσαλονικείς δεν έχουν γνώση. Με δεδομένο ότι απευθύνεται το βιβλίο κυρίως σε αναγνώστες χωρίς εξειδικευμένες γνώσεις για το παρελθόν της πόλης ή για κάποια άτομα αυτής, νομίζω ότι αποτελεί ένα καλό πρώτο ανάγνωσμα, το οποίο μπορεί να είναι και κίνητρο για πολλούς ώστε να ψάξουν ακόμη περισσότερο πράγματα, που τους ενδιαφέρουν. Αν ήταν κάπως πιο προσεγμένη έκδοση, θα άξιζε ακόμη περισσότερο πιστεύω. Αλλά ακόμη και έτσι έχει το ενδιαφέρον του, κυρίως για τον αναγνώστη, που τώρα θέλει να αρχίσει να ανακαλύπτει πτυχές του παρελθόντος της πόλης μας.

Σχολιάστε

Filed under Συγγραφείς, ΣΥΛΛΟΓΙΚΟ ΕΡΓΟ

Ένα μυθιστόρημα για τους ηττημένους Ζηλωτές

Σάρωση_20160526

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Το άλας της γης

Συγγραφέας: Ισμήνη Καπάνταη

Έκδοση: Καστανιώτης (2002)

ISBN: –

Τιμή: –

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Η Βυζαντινή Θεσσαλονίκη, αν και χρονικά αποτελεί τη μεγαλύτερη περίοδο ιστορικά της πόλης, δεν έχει να παρουσιάσει πολλά ιστορικά μυθιστορήματα, που να διαδραματίζονται σε αυτήν. Στη σημερινή ανάρτηση θα μιλήσουμε για ένα από αυτά, που μας μεταφέρει χρονικά στην εποχή του Κινήματος των Ζηλωτών και φυσικά στη Θεσσαλονίκη.

Η έκδοση, που έχω εγώ είναι μέτρια. Βέβαια το αντίτυπο το δικό μου είχε κυκλοφορήσει ως ένθετο της εφημερίδας Έθνος το 2012 και φαντάζομαι πως για λόγους οικονομίας η ποιότητα του χαρτιού είναι ψιλοάθλια. Το βιβλίο κυκλοφορεί σε πολύ καλύτερη έκδοση στα βιβλιοπωλεία από τον Καστανιώτη, με τιμή περίπου €13 και ISBN 960-03-3220-7.

Όπως ανέφερα και νωρίτερα, λίγα είναι τα μυθιστορήματα, που οι συγγραφείς τους τα τοποθετούν στη Βυζαντινή Θεσσαλονίκη. Στη Vivlioniki έχουμε παρουσιάσει στο παρελθόν ένα της Πηνελόπης Μαξίμου, που διαδραματίζεται στα χρόνια της άλωσης της Θεσσαλονίκης από τους Νορμανδούς και ένα του Νίκου Ματσούκα, που διαδραματίζεται, όπως και το σημερινό μυθιστόρημα, στα χρόνια του Κινήματος των Ζηλωτών. Κανένα από τα δύο δεν με είχε εντυπωσιάσει, οφείλω να ομολογήσω.

Το έργο της Καπάνταη ξεκινάει με μια μικρή εισαγωγή, όπου η συγγραφέας μιλάει για την ιστορία του Κινήματος των Ζηλωτών και τα γεγονότα, που το στιγμάτισαν από το 1342 έως το 1350 και την κατάληψη της πόλης από τα στρατεύματα του αυτοκράτορα Ιωάννη Καντακουζηνού.

Το έργο αποτελείται κυρίως από 3 μονολόγους, της Ξένης, του Μάρκου και της Μελανίας. Η Ξένη έχει βρεθεί στη Θεσσαλονίκη, ως φιλοξενούμενη στο σπίτι των Ευγενικών, αρχόντων της πόλης και μακρινών συγγενών της. Ο γιος της Μιχαήλ θα ηγηθεί του στρατού των Ζηλωτών, αλλά θα δολοφονηθεί μετά από προδοσία, θάνατο, που η Ξένη ποτέ δεν θα αποδεχτεί. Ηγετική φυσιογνωμία στο σπίτι των Ευγενικών η Ευγενία Ευγενικού, χαρακτήρας, που συζητιέται σε πολλά σημεία του βιβλίου. Ο Μάρκος είναι κι αυτός στην ηγετική ομάδα των Ζηλωτών, στον μονόλογό του χρονικά βρισκόμαστε μετά την ήττα του Κινήματος, ενώ προσπαθεί να σωθεί από τους διώκτες του. Η Μελανία είναι ξαδέρφη του Μάρκου και στον μονόλογό της χρονικά βρισκόμαστε αρκετά χρόνια μετά τα γεγονότα, ουσιαστικά η Μελανία με τη διήγησή της θα απαντήσει στα ερωτήματα, που μπορεί να έχει ο αναγνώστης καθώς διαβάζει το βιβλίο.

Σε πολλά σημεία χρησιμοποιούνται λέξεις, που υπήρχαν στην καθημερινότητα των Βυζαντινών, από ενδυμασίες, ονόματα λουλουδιών, αντικείμενα κα. Γενικά νομίζω ότι η προσπάθεια της Καπάνταη να μεταφέρει τον αναγνώστη στο κλίμα της εποχής είναι επιτυχής. Υπάρχουν αναφορές σε ιστορικά πρόσωπα, τα οποία κινούνται παράλληλα με τους πρωταγωνιστές του έργου.

Η γλώσσα είναι απλή, κατανοητή, με μια λυρικότητα σε κάποια σημεία. Υπάρχουν και στοιχεία αρχαίας τραγωδίας και στους τρεις μονολόγους, ενώ τραγικές μορφές θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν η Ξένη, ο Μάρκος και η Μελανία, ο καθένας για τους δικούς του λόγους. Χωρίς το κείμενο να γίνεται μελοδραματικό ή δακρύβρεχτο, η συγγραφέας νομίζω πετυχαίνει σε μεγάλο βαθμό την μεταφορά του κλίματος, που επικρατούσε. Το βιβλίο είναι μια ωδή στους ηττημένους του Κινήματος των Ζηλωτών.

Η Θεσσαλονίκη είναι παρούσα ως σκηνικό, δεν υπάρχουν τοπογραφικές αναφορές ιδιαίτερες, αλλά είναι ο τόπος, που διαδραματίζονται τα γεγονότα, τουλάχιστον τα περισσότερα. Οι Ζηλωτές άλλωστε αποτελούν ένα από τα σημαντικότερα κομμάτια της ιστορίας της πόλης, τα οποία χρήζουν ακόμη μεγάλης έρευνας, αν και οι πηγές μας σχετικά με αυτά είναι λίγες και ίσως όχι αντικειμενικές.

Σε αντίθεση με τα άλλα δύο βιβλία, που αναφέρθηκαν και επίσης μας ταξίδεψαν στη Βυζαντινή Θεσσαλονίκη, αυτό μου άρεσε πολύ. Απρόσμενα πολύ θα έλεγα, καθώς ξεκίνησα να το διαβάζω με προκατάληψη εξαιτίας των προηγούμενων εμπειριών μου. Η Καπάνταη προσφέρει ζωντανές αφηγήσεις, δραματοποιεί όσο πρέπει το κείμενο και ψυχογραφεί τους πρωταγωνιστές της μοναδικά. Επιλέγει να αναφερθεί σε πολλά ζητήματα μέσα από τους μονολόγους, πολιτικά, κοινωνικά και θρησκευτικά και δεν πέφτει στην παγίδα, που έχουν πέσει πολλά ιστορικά μυθιστορήματα, να «αντιγράφει» πηγές και να τις προσαρμόζει στην πλοκή της. Από τα βιβλία, που θα πρότεινα σε κάποιον να το διαβάσει.

2 Σχόλια

Filed under ΚΑΠΑΝΤΑΗ, Ισμήνη, Συγγραφείς

Ένα μυθιστόρημα για το κίνημα των Ζηλωτών της Θεσσαλονίκης

βιβλιονίκη001

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Ζηλωτικά πόλεως Θεσσαλονίκης (1342-1349)

Συγγραφέας: Νίκος Ματσούκας

Έκδοση: Βάνιας (2001)

ISBN: 960-288-075-9

Τιμή: Περίπου €12

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Από τις σημαντικότερες στιγμές της ιστορίας της Θεσσαλονίκης, είναι τα γεγονότα της επταετίας του Κινήματος των Ζηλωτών. Πρόκειται για μία περίοδο, της οποίας η σημασία είναι ιδιαίτερη ακόμη και για την παγκόσμια ιστορία, αλλά δυστυχώς για διάφορους λόγους η μελέτη της δεν είναι εύκολη από τους ιστορικούς, κυρίως λόγω έλλειψης πηγών. Στην ανάρτηση αυτή, θα μιλήσουμε για ένα μυθιστόρημα, το οποίο έχει γραφτεί για την περίοδο αυτήν και τοποθετείται χρονικά στη Βυζαντινή Θεσσαλονίκη στα μέσα του 14ου αιώνα, λίγα χρόνια πριν την άλωση της πόλης από τους Οθωμανούς.

Η έκδοση είναι απλή και λιτή, χωρίς κάτι το ιδιαίτερο. Στο εσωτερικό μέρος του εξώφυλλου, υπάρχουν 4 φωτογραφίες της σύγχρονης Θεσσαλονίκης, οι οποίες ομολογώ μου φάνηκαν κάπως άσχετες με το θέμα του έργου. Το εξώφυλλο έχει σχέδια, τα οποία θυμίζουν κάτι από Βυζαντινή εποχή.

Για την επανάσταση των Ζηλωτών έχουμε αναφερθεί στο παρελθόν, από άλλες εκδόσεις, του Κορδάτου και του Τεμεκενίδη είναι οι πιο γνωστές, αλλά σε όλα τα ιστορικά βιβλία γίνονται αναφορές για εκείνα τα γεγονότα. Πρόκειται για την εξέγερση των κατώτερων κοινωνικών τάξεων της Θεσσαλονίκης ενάντια στους άρχοντες. Η κατάσταση, που δημιουργήθηκε, ήταν μία από τις πρώτες μορφές δημοκρατίας στα τέλη του Μεσαίωνα, κράτησε από το 1342 έως το 1349. Όπως και να το δει κανείς και όποια κριτική και να κάνει, η κίνηση από μόνη της έχει σημασία μεγάλη. Άσχετα αν οι εμφύλιοι, που ταλαιπωρούσαν εκείνα τα χρόνια της Βυζαντινή Αυτοκρατορία (ή ό,τι είχε απομείνει από αυτήν) θεωρούνται από τα βασικά αίτια της εξέγερσης, το κίνημα των Ζηλωτών δεν χάνει την αξία του.

Το μυθιστόρημα μας ταξιδεύει λοιπόν στη Θεσσαλονίκη εκείνης της εποχής. Κύριος πρωταγωνιστής ο Ανδρέας Παλαιολόγος, ο οποίος ιστορικά θεωρήθηκε ο αρχηγός του Κινήματος. Στο βιβλίο γενικότερα υπάρχουν πάρα πολλά ιστορικά πρόσωπα, τα οποία παίζουν, θα λέγαμε, τους εαυτούς τους, αν το βιβλίο ήταν θεατρικό έργο. Τα γεγονότα, οι εξελίξεις, οι διαπραγματεύσεις, αποτελούν ένα σημαντικό κομμάτι του βιβλίου. Φυσικά, υπάρχει και πολύ μυθιστορία, έρωτες και η αλήθεια παρουσιάζεται διανθισμένη με τη φαντασία του συγγραφέα.

Πέρα όμως από αυτό το κομμάτι, του βιβλίου, υπάρχει και ένα άλλο, το οποίο έχει να κάνει με την επαγγελματική ιδιότητα του συγγραφέα. Ο Ματσούκας είναι θεολόγος και στις σελίδες του βιβλίου θα βρει κάποιος πάρα πολλά σημεία, όπου οι πρωταγωνιστές συζητάνε θεολογικά ζητήματα, με κάποιους από τους σπουδαιότερους λόγιους της εποχής.

Η Θεσσαλονίκη είναι σχεδόν παντού στο έργο. Χρησιμοποιούνται τοπογραφικά στοιχεία και ονομασίες της εποχής, ενώ το αστικό περιβάλλον της πόλης περιγράφεται με τρόπο τέτοιο, που ο αναγνώστης μπορεί να φανταστεί την εικόνα της Θεσσαλονίκης εκείνα τα χρόνια.

Προσωπικά δεν ξετρελάθηκα, αλλά δεν μπορώ να πω ότι δεν μου άρεσε και καθόλου. Τα σημεία με τις θεολογικές συζητήσεις τα βρήκα αδιάφορα, ίσως επειδή δεν αποτελεί τέτοια θεματολογία προσωπικό μου ενδιαφέρον. Οι περιγραφές είναι καλές, χωρίς να διεκδικούν δάφνες λογοτεχνικών επαίνων, ενώ οι διάλογοι σε κάποια σημεία κουράζουν. Με κέντρισε περισσότερο το ότι είναι ένα ιστορικό μυθιστόρημα, για μία εποχή, που δεν έχουμε άλλα τέτοια δείγματα. Αν σας ελκύουν θεολογικά ζητήματα και θέλετε να διαβάσετε μια ιστορία στα Βυζαντινά χρόνια της πόλης μας, ίσως σας αρέσει.

3 Σχόλια

Filed under ΜΑΤΣΟΥΚΑΣ, Νίκος, Συγγραφείς

Ο Θεσσαλονικιός πρόγονος της Κομμούνας των Παρισίων και της Γαλλικής Επανάστασης

vivlioniki075

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Η κομμούνα της Θεσσαλονίκης 1342-1349

Συγγραφέας: Γιάνης Κορδάτος

Έκδοση: Συλλογή (2009)

ISBN: 978-960-6705-91-5

Τιμή: Περίπου €9

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Το κίνημα των Ζηλωτών, αποτελεί ένα από τα λιγότερο μελετημένα κεφάλαια της ιστορίας της Θεσσαλονίκης και ταυτόχρονα ένα από τα σημαντικότερα. Η επανάσταση του λαού ενάντια στους άρχοντες και την εξουσία τους, συγκρίνεται με την Γαλλική επανάσταση από πολλούς ή την Ρώσικη. Για περίπου 7 χρόνια, μια μορφή δημοκρατίας υπήρχε στην Θεσσαλονίκη, με τις όποιες δυσκολίες και λάθη είχε ένα τέτοιο εγχείρημα, για εκείνη την εποχή. Το βιβλίο για το οποίο θα μιλήσουμε σήμερα, είναι από τα πρώτα, που προσπάθησαν, όχι μόνο να μεταφέρουν τα γεγονότα, αλλά να τα αιτιολογήσουν κιόλας, μέσα από ένα συγκεκριμένο πολιτικό πρίσμα.

Η έκδοση είναι λιτή και συμπαθητική, χωρίς φωτογραφίες, με ένα πορφυρό εξώφυλλο, για να φέρνει σε Βυζάντιο μάλλον. Στο εσωτερικό του βιβλίου, υπάρχει διχρωμία, ενώ στο κάτω μέρος των σελίδων, υπάρχουν και κάποιες σημειώσεις. Πλαστικοποιημένο το εξώφυλλο.

Ο Γιάνης Κορδάτος είναι από τις πιο σημαντικές μορφές του ΚΚΕ και της ευρύτερης Αριστεράς στην χώρα μας. Ήταν ΓΓ του ΚΚΕ, διευθυντής του Ριζοσπάστη, πολυγραφότατος συγγραφέας και μελετητής της Ελληνικής ιστορίας. Το βιβλίο αυτό είχε κυκλοφορήσει για πρώτη φορά το 1928, εποχή ταραχώδη για την Ελλάδα (όπως οι περισσότερες άλλωστε…), όπου το κομμουνιστικό κόμμα κάνει τα πρώτα του βήματα και αρχίζει να αποκτά μια δυναμική. Μοιραία ο συγγραφέας ερμηνεύει τα γεγονότα, μέσα από το μαρξιστικό πρίσμα, κάτι που έχουμε δει και στο βιβλίο του Γιώργου Τεμεκενίδη, ο οποίος επίσης ασχολήθηκε με το ίδιο ακριβώς θέμα, με διαφορά 70 ετών βέβαια.

Το βιβλίο αποτελείται από 6 κεφάλαια. Υπάρχει και ένα ενδιαφέρον εισαγωγικό σημείωμα των όσων θα διαβάσει ο αναγνώστης, που αξίζει να διαβαστεί.

Το πρώτο κεφάλαιο μιλάει γενικά για την κατάσταση, που επικρατούσε στο Βυζάντιο εκείνα τα χρόνια, μια μορφή φεουδαρχίας, με έντονα θεοκρατικά χαρακτηριστικά. Οι κοινωνικές ανισότητες είχαν φτάσει σε ακραίες μορφές, με δύο κυρίαρχες τάξεις, μία των αρχόντων, που εκμεταλλεύονταν τον πλούτο και την γη και μία του λαού, ο οποίος εργαζόταν σχεδόν ως σκλάβος. Κατά τον 14ο αιώνα, αρχίζει να γεννιέται δειλά δειλά και η μέση τάξη, η ανάλογη της αστικής του σήμερα. Μέσα από κάποιες διεργασίες και ιστορικά γεγονότα, δημιουργούνται στο Βυζάντιο οι κατάλληλες συνθήκες, για ανατροπές δεδομένων για αιώνες καταστάσεων.

Το δεύτερο κεφάλαιο μιλάει για την εικόνα, που επικρατούσε στην Θεσσαλονίκη κατά την περίοδο του Μεσαίωνα, δηλαδή στα Βυζαντινά χρόνια. Και πάλι οι ιδιαίτερες καταστάσεις, που επικρατούν στην πόλη, φτιάχνουν ένα γόνιμο έδαφος για την ανάπτυξη και διάδοση ανατρεπτικών απόψεων.

Το τρίτο κεφάλαιο περιγράφει πάλι για την εικόνα της Θεσσαλονίκης, αλλά πιο συγκεκριμένα πλέον, λίγο πριν το κίνημα των Ζηλωτών. Το εμπόριο έχει αρχίσει να αναπτύσσεται, το χρήμα περνάει πλέον και στα χέρια των αστών, οι οποίοι επιζητούν περισσότερες εξουσίες για τους εαυτούς τους και λιγότερη δημαγωγία από τους άρχοντες και τους κλήρους. Εξωτερικές απειλές επίσης παίζουν τον ρόλο τους, στο να μην κοπάσει ο αναβρασμός στην πόλη.

Το τέταρτο κεφάλαιο μιλάει πλέον για το κίνημα των Ζηλωτών και πιο συγκεκριμένα για τα πρώτα χρόνια, από το 1342 έως το 1345. Οι πρωταγωνιστές, τα ιστορικά κείμενα για την εποχή και κριτική αυτών των κειμένων, υπάρχουν σε αυτό το κεφάλαιο.

Το πέμπτο κεφάλαιο μιλάει για την αντεπανάσταση των αρχόντων και το δεύτερο μέρος ουσιαστικά του κινήματος των Ζηλωτών, δηλαδή από το 1345 έως το 1349. Και εδώ περιγράφονται τα γεγονότα, μέσα από τα κείμενα ιστορικών και χρονογράφων της εποχής, ενώ υπάρχει και η κριτική του συγγραφέα πάνω σε αυτά τα κείμενα.

Το έκτο και τελευταίο κεφάλαιο, μιλάει για την Κομμούνα της Θεσσαλονίκης, το σύστημα διακυβέρνησης δηλαδή, που ίσχυσε για τα χρόνια 1342-1349, που κυριάρχησαν οι Ζηλωτές. Μιλάει για τις μεταρρυθμίσεις που έγιναν, τις αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας της πόλης, τις προσπάθειες αυτονόμησής της από τη Βυζαντινή Αυτοκρατορία και το τέλος της.

Όπως είπαμε και πριν, ο Κορδάτος ερμηνεύει το κίνημα των Ζηλωτών, με την μαρξιστική θεωρία. Για αυτόν, πρόκειται για μία πάλη των τάξεων, σε πρωτόγονη μορφή βέβαια. Αναγνωρίζει ότι ουσιαστικά δεν έχουμε εργατική επανάσταση (καθώς την εποχή εκείνη δεν υπάρχει εργατική τάξη), αλλά αστική επανάσταση, όμοια αρκετά με την αντίστοιχη Γαλλική, που έγινε 400 χρόνια αργότερα. Αναγνωρίζει επίσης τις βιαιότητες, που συνέβησαν, προσπαθώντας όμως να μην ρίξει ευθύνη στην ηγεσία των Ζηλωτών, δικαιολογώντας την ως μια φυσιολογική έκρηξη θυμού του λαού. Επισημαίνει επίσης, ότι σε τέτοιες καταστάσεις, είναι χρήσιμη κάποια μορφή δικτατορίας, για να μην ξεφύγει ο έλεγχος.

Πριν κρίνουμε τα λεγόμενα του Κορδάτου, καλό είναι να αναλογιστούμε την εποχή, που γράφει το κείμενο. Βρισκόμαστε 60 μόλις χρόνια μετά την Κομμούνα των Παρισίων (εμφανής ο παραλληλισμός που επιδιώκεται στον τίτλο) και μόλις 10 χρόνια μετά την Ρωσική Επανάσταση. Η Ελληνική Αριστερά της εποχής οργανώνεται και κερδίζει συνεχώς έδαφος στις πλατιές μάζες του λαού. Θεωρεί δε, ότι τα πάντα μπορούν να ερμηνευθούν με τα βιβλία και τις λογικές του Μαρξ και του Ένγκελς, κείμενα των οποίων υπάρχουν στο βιβλίο. Σωστά επισημαίνει, ότι οι ιστορικές πηγές που διαθέτουμε, είναι όλες αρνητικές ως προς τους Ζηλωτές, θεωρώντας τους εγκληματίες και πλιατσικολόγους και για αυτό πολλές κριτικές στο κίνημα είναι άδικες. Επίσης λέει ο Κορδάτος, ότι οι σύγχρονοι ιστορικοί δεν ψάχνουν πραγματικά τα αίτια, αλλά παραμένουν μόνο στα γεγονότα του Κινήματος.

Άσχετα από το αν κάποιος συμφωνεί ή διαφωνεί με την λογική του Κορδάτου, το γεγονός ότι προσπαθεί, όχι απλά να αφηγηθεί μια ιστορία, αλλά να την αιτιολογήσει και να την αναλύσει, φανερώνει τη σημασία του έργου. Οι αναφορές μετέπειτα ερευνητών του Κινήματος των Ζηλωτών στο έργο του Κορδάτου, αποτελούν απόδειξη της αξίας του. Αν ο αναγνώστης διαβάσει πέρα από ιδεολογικές τοποθετήσεις το βιβλίο, θα αναγνωρίσει μια ουσιαστική προσπάθεια ενός ερασιτέχνη μάλιστα ιστορικού, να εξηγήσει γεγονότα, βασική αρχή της ιστορίας, από τα χρόνια του Θουκυδίδη. Το αν συμφωνεί κάποιος με όσα γράφει ο Κορδάτος, είναι μια άλλη κουβέντα.

Προσωπικά βρήκα το βιβλίο εξαιρετικό, καλύτερο από το αντίστοιχο του Τεμεκενίδη, ο οποίος έκανε περισσότερο μια βιβλιογραφική ανασκόπηση. Ο Κορδάτος προσπαθεί να μπει στην ουσία των γεγονότων και απευθύνεται μάλιστα στην εποχή του, σε περιορισμένο κοινό, το οποίο πιθανότατα είναι εναντίον του. Όντως, το ύφος της γραφής σε πολλά σημεία δεν είναι επιστημονικό, αλλά εκλαϊκευμένο, αλλά αυτό χρησιμεύει για την κατανόηση από κόσμο, που κατά τον Μεσοπόλεμο, μπορεί να μην είχε την απαιτούμενη μόρφωση για να κατανοήσει διαφορετικές εκφράσεις. Αναμφίβολα, πρόκειται για ένα έργο, το οποίο για την εποχή του ήταν πρωτοποριακό. Αξίζει να μελετηθεί, καθώς είναι μία βασική άποψη, πάνω στα γεγονότα του κινήματος των Ζηλωτών.

3 Σχόλια

Filed under ΚΟΡΔΑΤΟΣ, Γιάνης, Συγγραφείς

Το Κίνημα των Ζηλωτών, όπως ίσως θα το έβλεπε ο Μαρξ

 

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Η Επανάσταση των Ζηλωτών στη Θεσσαλονίκη (1342-1349)

Συγγραφέας: Γιώργος Τεμεκενίδης

Εκδόσεις: Ζήτη (2001)

ISBN: 960-431-723-7

Τιμή: Περίπου €4

 

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Η Επανάσταση των Ζηλωτών στην Θεσσαλονίκη στα μέσα του 14ου αιώνα, είναι από τα γεγονότα τα οποία δεν έχουν εξετασθεί σε μεγάλο βαθμό, παρά την σπουδαιότητά τους. Αν σκεφτεί κάποιος ότι μιλάμε για εποχή Μεσαίωνα, σε ένα Βυζάντιο το οποίο ήταν βυθισμένο στην Θεοκρατία και κατέρρεε συνεχώς, τα γεγονότα αυτά της Θεσσαλονίκης αποκτούν μια ιδιαίτερη σημασία και όχι μόνο για την Βυζαντινή ιστορία, αλλά ίσως και για την Παγκόσμια.

Η έκδοση είναι ιδιαίτερα συμπαθητική. Μαλακό εξώφυλλο και χάρτινο, δυστυχώς δεν αναγνωρίζω τον τύπο του χαρτιού, σαν γκοφρέ μοιάζει, ανάγλυφο κάπως, αλλά κάποιος πιο ειδικός από εμένα μπορεί να μας διαφωτίσει για το είδος του χάρτινου εξώφυλλου.

Το μικρό αυτό βιβλίο χωρίζεται σε 5 κεφάλαια:

  • Το πρώτο κεφάλαιο περιγράφει την κατάσταση του Βυζαντινού λαού πριν τα γεγονότα της Θεσσαλονίκης, προσπαθώντας να δώσει μια εξήγηση στο γιατί συνέβη τελικά η Επανάσταση των Ζηλωτών.
  • Το δεύτερο κεφάλαιο  περιγράφει την κατάσταση που επικρατούσε στην Θεσσαλονίκη λίγο πριν την εξέγερση.
  • Στο τρίτο κεφάλαιο γίνεται μια παρουσίαση των Ζηλωτών, ποιοί ήταν, τι πρέσβευαν, αλλά και εξηγείται ο ρόλος της συντεχνίας των ναυτικών στην δημιουργία του κινήματος.
  • Στο τέταρτο κεφάλαιο γίνεται αναφορά στα γεγονότα που οδήγησαν στην Επανάσταση των Ζηλωτών, την Επανάστασή τους, την πορεία αυτής και το τέλος της.
  • Το πέμπτο κεφάλαιο είναι για την αποτίμηση του έργου αλλά και συνολικά του Κινήματος των Ζηλωτών.

Ουσιαστικά από τον πρόλογο του βιβλίου είναι εμφανής η προσπάθεια του συγγραφέα να εξηγήσει το Κίνημα των Ζηλωτών με όρους της Μαρξιστικής θεωρίας (ο συγγραφέας ήταν μέλος του ΚΚΕ). Υπάρχει και παραλληλισμός με την Κομμούνα των Παρισίων, αλλά και με επαναστατικά κινήματα παγκοσμίως (από την Ελληνική μέχρι την Κουβανική επανάσταση). Η πάλη των τάξεων, σύμφωνα με τον συγγραφέα, είναι που ουσιαστικά κινεί τους Θεσσαλονικείς να επαναστατήσουν και να συντηρηθεί στην εξουσία το Κίνημα των Ζηλωτών για μία επταετία.

Προσωπικά νομίζω ότι ο συγγραφέας προσπαθεί με κάθε τρόπο να προσαρμόσει τον Μαρξισμό στην Επανάσταση των Ζηλωτών και όχι να δει αν κάποια στοιχεία αυτής της Επανάστασης και κάποιες θέσεις των Ζηλωτών συμφωνούν με την Μαρξιστική θεωρία. Πέρα από το αν κάποιος πάντως συμφωνεί ή διαφωνεί με την επιχειρηματολογία του συγγραφέα, είναι ενδιαφέρουσα η εξέταση αυτών των γεγονότων και από αυτήν την μεριά.

Ίσως για κάποιον που δεν έχει ιδέα σχετικά με το Κίνημα των Ζηλωτών, το βιβλίο αυτό να του φανεί αδιάφορο ή και κουραστικό. Νομίζω πάντως πως για όσους θέλουν να μάθουν πράγματα σχετικά με την εποχή αυτή, το βιβλίο αυτό προσθέτει μια ακόμη εξήγηση των γεγονότων και για αυτό αποτελεί μια καλή ανάγνωση.

4 Σχόλια

Filed under Συγγραφείς, ΤΕΜΕΚΕΝΙΔΗΣ, Γιώργος