Tag Archives: εφημερίδες

14 ομιλίες-εργασίες για το παρελθόν της Θεσσαλονίκης μέσα από τις εφημερίδες

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Η νεότερη ιστορία της Θεσσαλονίκης και ο τύπος

Συγγραφέας: Συλλογικό έργο

Έκδοση: Κέντρο Ιστορίας Θεσσαλονίκης (1993)

ISBN: 960-85171-4-1

Τιμή: Περίπου €5

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Το βιβλίο της σημερινής ανάρτησης είναι μια συλλογή ομιλιών, οι οποίες παρουσιάστηκαν την άνοιξη του 1992 με κεντρικό θέμα τον τίτλο του βιβλίου.

Η έκδοση είναι απλή και λιτή. Αν σκεφτεί κανείς ότι στην έκδοση συμμετείχε και το Πολιτιστικό Κέντρο Βορείου Ελλάδος της Εθνικής Τράπεζας Ελλάδος (πρόγονος του σημερινού ΜΙΕΤ), θα περίμενε κάποιος μια περισσότερο προσεγμένη έκδοση, με φωτογραφικό υλικό κτλ.

Στο βιβλίο υπάρχουν συνολικά 14 εργασίες, οι οποίες καλύπτουν χρονικά την περίοδο από τα μέσα περίπου του 19ου αιώνα έως τα μέσα του 20ου. Οι συγγραφείς δε είναι σήμερα πολύ γνωστά ονόματα στη μελέτη και την έρευνα της ιστορίας της πόλης μας και των οποίων αρκετά έργα έχουν παρουσιαστεί και στη Vivlioniki.

Οι 14 εργασίες-ομιλίες είναι οι εξής:

  • Η 1η είναι του Γιώργου Αναστασιάδη με τίτλο «Ο τύπος ως πηγή της ιστορίας – Η εμπειρία από την ιστορική έρευνα των εφημερίδων της Θεσσαλονίκης», όπου ο συγγραφέας εξετάζει τη χρήση του τύπου ως ιστορική πηγή και θέτει κάποιους κανόνες ώστε η μελέτη του να γίνεται με σωστό τρόπο για την ιστορική επιστήμη. Το 1992, όταν και παρουσιάστηκε αυτή η ομιλία, φαίνεται πως η μελέτη του τοπικού τύπου ήταν σε εμβρυικό ακόμη επίπεδο και ο Αναστασιάδης θέλει να τονίσει τα σημεία που πρέπει να προσέξει ο αναγνώστης των παλαιών εφημερίδων ώστε να μπορεί να εξάγει και τα σωστά συμπεράσματα.
  • Η 2η είναι του Γεράσιμου Δώσσα με τίτλο «Ο τύπος και η πολιτική ιστορία της Θεσσαλονίκης – Μια ανασκόπηση» και μας παρουσιάζει στοιχεία για το πώς αντιμετώπισαν ή «διάβασαν» τις πολιτικές εξελίξεις στη Θεσσαλονίκη και τον ευρύτερο Μακεδονικό χώρο, οι εφημερίδες της πόλης μας, από τον «Ερμή» του Γκαρπολά το 1875 έως νεότερα φύλλα. Βέβαια το βάρος πέφτει χρονικά από τα μέσα του 19ου αιώνα έως και τα χρόνια του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου.
  • Η 3η είναι της Σιδηρούλας Ζιώγου-Καραστεργίου και έχει τίτλο «Γρηγορείτε Μακεδόνες – Η εκπαιδευτική δραστηριότητα της Ελληνικής Κοινότητας Θεσσαλονίκης κατά το τελευταίο τέταρτο του 19ου αιώνα μέσα από τις εφημερίδες «Ερμής» και «Φάρος της Μακεδονίας». Η συγγραφέας είναι ίσως η σημαντικότερη ερευνήτρια στον τομέα της εκπαίδευσης στη Θεσσαλονίκη από τον 19ο αιώνα και έπειτα. Στην εργασία της αυτή παρουσιάζει τις κινήσεις της Ελληνικής Κοινότητας στην εκπαίδευση των Ελλήνων μέσα από αναφορές αυτών των δύο εφημερίδων (αμφότερες με εκδότες τον Γκαρπολά). Μιλάμε για μία περίοδο πριν τον Μακεδονικό Αγώνα, όταν όμως είχαν ήδη ξεκινήσει οι ενέργειες της Βουλγαρίας με απώτερο στόχο την προσάρτηση της Μακεδονίας και τον διωγμό των Ελληνικών πληθυσμών της περιοχής.
  • Η 4η είναι του Πάνου Καϊσίδη και έχει τίτλο «Η εφημερίδα «Εποχή» της Τραπεζούντας και η Μακεδονία (1918-1921)». Η ομιλία δεν έχει ιδιαίτερη σχέση με τη Θεσσαλονίκη και την ιστορία της, απλά μιλάει για άρθρα της εφημερίδας «Εποχή» τα οποία είχαν σχέση με τον Μακεδονικό χώρο.
  • Η 5η είναι του Βασίλη Καλφόπουλου και έχει τίτλο «Η νεότερη ιστορία της Θεσσαλονίκης και ο τύπος – Το πλαίσιο». Πολύ σύντομο κείμενο, θα μπορούσε να είναι και εισαγωγή του βιβλίου, δεν ξέρω για ποιο λόγο μπήκε σε αυτή τη θέση.
  • Η 6η είναι του Μανώλη Κανδυλάκη και έχει τίτλο «Ο τύπος της Θεσσαλονίκης ως μη προσιτή πηγή της ιστορίας». Εξαιρετικά ενδιαφέρουσα εργασία, όπου αναφέρονται διάφοροι λόγοι οι οποίοι δημιούργησαν προβλήματα στην ανεύρεση ή διάσωση πολλών εφημερίδων του παρελθόντος. Γίνονται επίσης και κάποιες προτάσεις για να μπορέσουμε να διασώσουμε όσο το δυνατόν περισσότερους τίτλους του παρελθόντος. Εν συντομία ο Κανδυλάκης μιλάει για το ρόλο που έπαιξαν μεγάλες καταστροφές (όπως οι δύο μεγάλες πυρκαγιές του 1890 και του 1917), οι μετακινήσεις πληθυσμών (κυρίως αυτής των Τούρκων Θεσσαλονικέων και το Ολοκαύτωμα της Θεσσαλονίκης), οι στρατοί Κατοχής (οι Γερμανοί κατέστρεψαν πολλά αρχεία εφημερίδων, αναφέρεται η καταστροφή του προπολεμικού αρχείου της Μακεδονίας) κα.
  • Η 7η είναι της Αλέκας Καραδήμου-Γερόλυμπου και έχει τίτλο «Ο τύπος και η διαμόρφωση μιας «συνείδησης της πόλης» στα τέλη του 19ου αιώνα». Εδώ γίνεται μια προσέγγιση στον τρόπο που δύο εφημερίδες, ο «Ερμής» και ο «Φάρος της Μακεδονίας» κατάφεραν μέσα από τα άρθρα τους να δημιουργήσουν στους πολίτες τη συνείδηση ότι ανήκουν όχι μόνο σε μια εθνική ή θρησκευτική ομάδα, αλλά ότι αποτελούν κομμάτι μίας πόλης.
  • Η 8η είναι του Αθανάσιου Καραθανάση και έχει τίτλο «Το περιοδικό «Γρηγόριος Παλαμάς» και η Θεσσαλονίκη (1917-1951) – Ο Γεννάδιος και η εποχή του». Ομολογώ ότι δεν γνώριζα για την ύπαρξη αυτού του περιοδικού ή και αν κάπου είχα διαβάσει για αυτό, το είχα ξεχάσει. Ήταν ένα έντυπο που είχε κυκλοφορήσει από τη Μητρόπολη Θεσσαλονίκης, κυρίως με εκκλησιαστικό περιεχόμενο, το οποίο όμως είχε αναφορές και σε άλλα ζητήματα. Συνδέθηκε η κυκλοφορία του με την παρουσία του Μητροπολίτη Γενναδίου στην πόλη μας.
  • Η 9η είναι της Χάϊδως Κεραμοπούλου και έχει τίτλο «Η εμπειρία μιας έκθεσης μικροϊστορίας». Αυτή είναι μια γενική παρουσίαση μιας έκθεσης ιστορικών τεκμηρίων με τίτλο «Ημερολόγιον Θεσσαλονίκης 1912-1951». Ψιλοαδιάφορο το κείμενο.
  • Η 10η είναι του Αλμπέρτου Ναρ και έχει τίτλο «Η θεατρική δραστηριότητα των Εβραίων της Θεσσαλονίκης μέσα από τα δημοσιεύματα του τύπου τους». Πολύ ενδιαφέρουσα εργασία, που μιλάει για ένα θέμα όχι τόσο πολύ γνωστό, αλλά με τη δική του ιδιαίτερη σημασία, καθώς καλύπτει μια χρονική περίοδο από τα μέσα του 19ου αιώνα έως τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.
  • Η 11η είναι του Χρήστου Παπαδημητρίου και έχει τίτλο «Η Μακεδονία το 1910 μέσα από τις σελίδες της εφημερίδας «Σάλπιγξ» Μυτιλήνης. Όπως και με την εφημερίδα «Εποχή» της Τραπεζούντας, εδώ βλέπουμε κάποια άρθρα και αναφορές σε ζητήματα της Μακεδονίας από την Λεσβιακή εφημερίδα σε μια εποχή που ο Ελληνισμός της Μακεδονίας αντιμετώπιζε πολλά προβλήματα τόσο από την Οθωμανική διοίκηση, όσο και από τη Βουλγαρία.
  • Η 12η είναι του Αντώνη Σατραζάνη και έχει τίτλο «Ο λόγιος Michel Paillarès και η αρθογραφία του για την Μακεδονία». Πρόκειται για μια εργασία σχετική με τα κείμενα, που είχε γράψει ο ένθερμος φιλέλλην Γάλλος. Ενδιαφέρον ως κείμενο, λίγο εκτός θέματος μου φάνηκε.
  • Η 13η είναι του Γιώργου Σταμπουλή και έχει τίτλο «Η περιοχή του Λευκού Πύργου στα 1866». Τον Σταμπουλή τον γνωρίσαμε στη Vivlioniki μέσα από το εξαιρετικά ενδιαφέρον βιβλίο του για τη ζωή των Θεσσαλονικέων πριν το 1912. Εδώ γράφει με το ίδιο ύφος για τη Θεσσαλονίκη του 1866. Υπάρχουν βέβαια αρκετές ανακρίβειες, τόσες ώστε οι επιμελητές θέλησαν να εκφράσουν τις επιφυλάξεις τους στην αρχή του κειμένου με υποσημείωση.
  • Η 14η και τελευταία είναι του Ευάγγελου Χεκίμογλου και έχει τίτλο «…και τιμαί προσιταί – Η διαφήμιση στην προπολεμική Θεσσαλονίκη». Ο συγγραφέας προσεγγίζει τις διαφημίσεις του Μεσοπολέμου σε εφημερίδες της Θεσσαλονίκης για να συλλέξει ιστορικά στοιχεία για επιχειρήσεις, αλλά και για την πόλη την ίδια.

Συνολικά το βιβλίο διαβάζεται εύκολα, άσχετα αν σε λίγα σημεία ο αναγνώστης ίσως δυσκολευτεί στο ύφος, αν δεν είναι συνηθισμένος σε τέτοια κείμενα. Για την εποχή που βγήκε αυτές οι προσπάθειες ήταν πολύ σημαντικές, σήμερα η ιστορική έρευνα για τη Θεσσαλονίκη έχει προχωρήσει πολύ, η αποδελτίωση και η μελέτη των έντυπων μέσων γίνεται πολύ πιο εύκολα, το διαδίκτυο επιτρέπει στους μελετητές να βρούνε εύκολα περισσότερες πηγές. Προσωπικά μου άρεσε, είχε κάποια πράγματα που δεν τα ήξερα και εν γένει δεν θεωρώ ότι πήγε χαράμι ο χρόνος που έδωσα για να το διαβάσω.

Σχολιάστε

Filed under Συγγραφείς, ΣΥΛΛΟΓΙΚΟ ΕΡΓΟ

Μνήμες από την πορεία των εφημερίδων "Μακεδονία" και "Θεσσαλονίκη"

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Ο Τύπος της Θεσσαλονίκης και οι εκδότες ενός θρύλου

Συγγραφέας: Βασίλειος Δούλος

Έκδοση: Ιδιωτική (2003)

ISBN: –

Τιμή: Περίπου €10

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Με αφορμή την τελευταία ανάρτηση στη Vivlioniki, που μιλάει για την ιστορία των εφημερίδων στη Θεσσαλονίκη σκέφτηκα να μιλήσουμε για ένα βιβλίο στο οποίο περιγράφονται καταστάσεις και πρόσωπα από τις δύο σπουδαιότερες εφημερίδες που κυκλοφόρησαν στη Θεσσαλονίκη, αμφότερες από το συγκρότημα Βελλίδη, της «Μακεδονίας» και της «Θεσσαλονίκης». Συγγραφέας του βιβλίου ένας άνθρωπος που πέρασε δεκαετίες ως τεχνικός τύπου στη «Μακεδονία» και ο οποίος είδε και άκουσε πολλά σχετικά με τη λειτουργία των εφημερίδων αυτών, τόσο κατά τις καλές ημέρες, όσο και κατά τις άσχημες.

Η έκδοση είναι απλή και λιτή, αλλά αν συνυπολογίσουμε ότι πρόκειται για μια ιδιωτική δουλειά θα την έκρινα συνολικά ως καλή. Υπάρχει πολύ φωτογραφικό υλικό στις σελίδες. Ευανάγνωστο κείμενο, συνολικά μια απλή, αλλά όμορφη δουλειά. Στο εξώφυλλο οι τρεις μεγάλες φυσιογνωμίες, που συνέδεσαν το όνομά τους με την εφημερίδα «Μακεδονία» και τη μικρή της αδερφή τη «Θεσσαλονίκη», ο Κωνσταντίνος Βελλίδης, ιδρυτής της εφημερίδας «Μακεδονία», ο αδερφός του Γεώργιος Βελλίδης, συνεχιστής του έργου του Κωνσταντίνου μετά τον θάνατό του και ο Γιάννης Βελλίδης, υιός του Γεωργίου, ο άνθρωπος που κατάφερε να μεγαλώσει τις δύο εφημερίδες και να τις δυναμώσει κάνοντάς τες κορυφαίες σε πωλήσεις σε όλη τη Βόρεια Ελλάδα.

Βέβαια μετά τον Ιωάννη Βελλίδη ακολούθησαν δύο γυναίκες στο τιμόνι των εφημερίδων, η μία ήταν η Άννα Βελλίδη, σύζυγος του Ιωάννη και στο τέλος η Κατερίνα Βελλίδη, κόρη του Ιωάννη.

Ο Δούλος δεν είναι λογοτέχνης ούτε ιστορικός. Το κείμενό του χαρακτηρίζεται από μια νοσταλγία, μια γλυκιά πικρία ίσως και βασίζεται κυρίως σε προσωπικές μνήμες, ακούσματα και βιώματα. Έζησε για πάνω από 30 χρόνια στους χώρους που εκδίδονταν οι δύο εφημερίδες και έζησε όλες τις φάσεις των εντύπων αυτών. Το 2003 όταν και κυκλοφόρησε το βιβλίο αυτό, η «Μακεδονία» και η «Θεσσαλονίκη» είχαν περάσει σε άλλα χέρια, φαινόταν να είχαν ξεπεράσει το πρώτο σοκ και υπήρχαν ελπίδες ότι τα πράγματα θα πάνε καλύτερα. Δυστυχώς εκ των πραγμάτων φάνηκε ότι οι δυσκολίες ήταν τεράστιες για μια ανάστασή των.

Αν και υπάρχει μια σύντομη αναφορά γενικά για τον Τύπο της Θεσσαλονίκης, ο Δούλος ασχολείται κυρίως με τα δημιουργήματα του Βελλιδη. Και δεν θέλει να κάνει μια βιογραφία του εκδότη Ιωάννη Βελλίδη (έχει γραφτεί ένα βιβλίο για τη ζωή του Ιωάννη Βελλίδη από τον Χρίστο Χριστοδούλου), ο οποίος υπήρξε και ο κύριος υπεύθυνος για την επιτυχία των εφημερίδων, αλλά ψάχνει στις μνήμες του να θυμηθεί πρόσωπα τα οποία δεν φαίνονται και τα οποία έπαιζαν έναν σημαντικό ρόλο στην επιτυχία των εντύπων αυτών. Από τεχνικούς, δημοσιογράφους και διευθυντικό προσωπικό, τόσο η «Μακεδονία» όσο και η «Θεσσαλονίκη» λειτούργησαν για πολλά χρόνια με τρόπο ιδανικό, βρίσκονταν μπροστά από την εποχή τους σε τεχνολογίες και ύφος και έδειχναν ότι θα διατηρούν την κυριαρχία τους για χρόνια. Η περίοδος όμως με υπεύθυνη την Κατερίνα Βελλίδη φαίνεται ότι καταδίκασε τα φύλλα αυτά, αν και ο Δούλος προσεγγίζει με πολύ μεγάλη προσοχή τις ευθύνες που μπορεί να έχει η Κατερίνα Βελλίδη.

Προσωπικά το βιβλίο μου άρεσε. Απλό στη γραφή του, περιγράφει μια περίοδο λαμπρή για τον Τύπο της Θεσσαλονίκης και είναι γραμμένο από κάποιον που τα έζησε τα πράγματα από μέσα. Το υλικό του βιβλίου μπορεί να φανεί χρήσιμο σε μελετητές και ερευνητές του κλάδου των εφημερίδων της Θεσσαλονίκης.

Σχολιάστε

Filed under ΔΟΥΛΟΣ, Βασίλειος, Συγγραφείς

Η ιστορία των εφημερίδων της Θεσσαλονίκης: Δικτατορία και Μεταπολίτευση

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Εφημεριδογραφία της Θεσσαλονίκης Ε’: 1967-2017

Συγγραφέας: Μανώλης Κανδυλάκης

Έκδοση: University Studio Press (2019)

ISBN: 978-960-12-2429-9

Τιμή: Περίπου €16

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Πριν λίγα χρόνια είχε παρουσιαστεί στη Vivlioniki το τετράτομο έργο του Μανώλη Κανδυλάκη με θέμα την ιστορία των εφημερίδων της Θεσσαλονίκης. Πρόκειται για ένα από τα σημαντικότερα έργα στη βιβλιογραφία της Θεσσαλονίκης, το οποίο καλύπτει μια χρονική περίοδο από την εποχή της Τουρκοκρατίας έως το 1967. Το βιβλίο της σημερινής ανάρτησης είναι πάλι του Κανδυλάκη και έρχεται να καλύψει το χρονικό διάστημα από το 1967 έως τις μέρες μας (2017 πιο συγκεκριμένα).

Η έκδοση είναι καλή. Πάρα πολύ φωτογραφικό υλικό κυρίως με εικόνες των ανθρώπων, που δούλεψαν ή έπαιξαν ρόλο στη λειτουργία και την κυκλοφορία των εφημερίδων της Θεσσαλονίκης για την εξεταζόμενη περίοδο. Άλλωστε σε αυτούς τους ανθρώπους είναι αφιερωμένο και το βιβλίο. Στο τέλος κάθε κεφαλαίου υπάρχουν βιβλιογραφικά στοιχεία και πηγές. Στο τέλος του βιβλίου υπάρχει και ένα χρονολόγιο γεγονότων.

Η ύλη του βιβλίου χωρίζεται ουσιαστικά σε τρία μέρη:

  • Στο πρώτο μέρος γίνεται λόγος για την περίοδο της Δικτατορίας και τις εφημερίδες που επέλεξαν να συνεχίσουν την κυκλοφορία τους, καθώς επίσης και για κάποιες παράνομες, οι οποίες όμως είχαν συντομότατο βίο. Μακεδονία, Ελληνικός Βοράς, Νέα Αλήθεια, Θεσσαλονίκη και Δράση ήταν κάποιοι τίτλοι της πόλης μας και ο κάθε ένας από αυτούς κράτησε λιγότερο ή περισσότερο κατά τη διάρκεια της Επταετίας. Εξαιρετικά ενδιαφέρον είναι το κομμάτι που μιλάει για τη λογοκρισία που είχε επιβληθεί.
  • Στο δεύτερο μέρος γίνεται λόγος για την περίοδο της Μεταπολίτευσης και τις εξελίξεις στα κυριότερα φύλλα της πόλης μας, τόσο για τις πολιτικές εφημερίδες όσο και για τις πάρα πολλές αθλητικές.
  • Στο τρίτο μέρος δίνονται κάποια γενικά στοιχεία για μικρότερες εφημερίδες, οι οποίες κυκλοφόρησαν τα 50 περίπου χρόνια από το 1967 έως το 2017 (κοντά 70 σελίδες το υλικό…).

Ο αναγνώστης στον πέμπτο αυτό τόμο του έργου του Κονδυλάκη θα διαβάσει για τον θάνατο των μεγάλων εφημερίδων της πόλης, ο οποίος δεν σχετίζεται μόνο με τη μείωση του ενδιαφέροντος του αναγνωστικού κοινού για τις εφημερίδες, αλλά και με άλλους παράγοντες (από λάθη των εκδοτών, πολιτικές αποφάσεις, αποτυχημένα ρίσκα, έλευση νέων τεχνολογιών κτλ). Εγώ πρόλαβα αυτήν την περίοδο της Μεταπολίτευσης και θυμάμαι που έμπαινε στο σπίτι η Μακεδονία και περιμέναμε να δούμε το περιοδικό «Επιλογές» ή να διαβάσουμε τα αθλητικά άρθρα από τις σελίδες της Θεσσαλονίκης. Θυμάμαι και πόσο είχαμε σοκαριστεί όταν έκλεισε για πρώτη φορά η Μακεδονία και τα όσα είχαν ακουστεί για την ιδιοκτήτρια Κατερίνα Βελλίδη. Είναι μια θλιβερή περίοδος, όταν αποσύρθηκαν μεγάλα ονόματα του Τύπου της Θεσσαλονίκης και οι συνεχιστές δεν μπόρεσαν να κρατήσουν τα έντυπα ανοιχτά. Σήμερα αν δεν κάνω λάθος δεν υπάρχει καθημερινή εφημερίδα στην πόλη.

Προσωπικά το βιβλίο μου άρεσε πολύ, ίσως και κάπως περισσότερο από τα προηγούμενα 4, καθώς ο Κανδυλάκης μιλάει εδώ για μια περίοδο που την έχω ζήσει. Φαντάζομαι ότι ο Κανδυλάκης με αυτό το βιβλίο ολοκληρώνει την προσπάθειά του, η οποία είναι εξαιρετικά σημαντική για την ιστοριογραφία της Θεσσαλονίκης. Μακάρι στο μέλλον και με βάση το έργο αυτό να βρεθούν συνεχιστές της προσπάθειας αυτής.

1 σχόλιο

Filed under ΚΑΝΔΥΛΑΚΗΣ, Μανώλης, Συγγραφείς

Κομμάτια ιστορίας της Θεσσαλονίκης μέσα από τις διαφημίσεις (1900-1940)

%cf%83%ce%ac%cf%81%cf%89%cf%83%ce%b7_20170228-2

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Το επιχειρηματικό πνεύμα στις διαφημίσεις και τη λογοτεχνία της Θεσσαλονίκης (1900-1940)

Συγγραφέας: Γιώργος Αναστασιάδης

Έκδοση: Πολιτιστική Εταιρεία Επιχειρηματιών Βορείου Ελλάδος

ISBN: 960-86752-9-4

Τιμή: Περίπου €45

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Πριν από αρκετό καιρό είχε παρουσιαστεί στη Vivlioniki ένα εξαιρετικό βιβλίο σχετικό με τις διαφημίσεις, που υπήρχαν σε εφημερίδες της Θεσσαλονίκης, με συγγραφέα την Πέρσα Αγραφιώτου-Ζαχοπούλου. Το βιβλίο της σημερινής ανάρτησης έχει παρόμοιο θέμα και μας μεταφέρει χρονικά στα πρώτα 40 χρόνια του 20ου αιώνα, όταν και οι διαφημίσεις έκαναν τα πρώτα τους βήματα στον τύπο και τους οδηγούς πόλης.

Η έκδοση είναι άριστη. Σκληρό εξώφυλλο, πολύ καλή ανάλυση των πάρα πολλών φωτογραφιών, ιδιαίτερα πολυτελής έκδοση από την ΠΕΕΒΕ. Την επιμέλεια του βιβλίου την είχε αναλάβει ο Ευάγγελος Χεκίμογλου, ο οποίος και προλογίζει.

Πριν το κύριο μέρος του λευκώματος, ο Αναστασιάδης γράφει ένα κείμενο εισαγωγικό. Στη συνέχεια το βιβλίο χωρίζεται ουσιαστικά σε δύο κομμάτια:

  • Το πρώτο κομμάτι έχει τις διαφημίσεις, κείμενο και εικόνα, παρμένες από εφημερίδες και οδηγούς πόλης και καλύπτουν χρονικά την περίοδο 1900 έως 1940.  Επιχειρήσεις, προϊόντα, έμποροι, μια άλλη εποχή αναβιώνει στα μάτια του αναγνώστη, με εντελώς διαφορετική λογική σε σχέση με τη σημερινή στην παρουσίαση της ρεκλάμας. Η Θεσσαλονίκη, που πάντοτε σε όλη την ιστορία της ήταν μια πόλη, με εμπόριο, βιοτεχνία και βιομηχανία, παρουσιάζεται μέσα από το υλικό, που συνέλεξε και μελέτησε ο Αναστασιάδης. Αξίζει να επικεντρωθείτε νομίζω περισσότερο στα κείμενα, που υπάρχουν.
  • Το δεύτερο κομμάτι έχει λογοτεχνικές αναφορές για την επιχειρηματική κίνηση του Μεσοπολέμου στη Θεσσαλονίκη. Κάποια από τα βιβλία, από τα οποία πήρε αποσπάσματα ο Αναστασιάδης, έχουν παρουσιαστεί στη Vivlioniki (όπως αυτό, αυτό, αυτό, αυτό, αυτό ή αυτό). Τα όσα αναφέρονται έχουν τη δική τους σημασία για την τοπογραφία της Θεσσαλονίκης και συμπληρώνουν πολλές φορές κενά, που μπορεί να έχει η επίσημη ιστορική μελέτη.

Προσωπικά το βιβλίο μου άρεσε πολύ. Ακριβούτσικο βέβαια, αλλά μιλάμε για μία πολυτελή έκδοση, βιβλίο-κόσμημα για τη βιβλιοθήκη. Καταφέρνει να μας ταξιδέψει στο παρελθόν και στην ιστορία του τόπου, όχι την πολεμική ή την πολιτική, αλλά την καθημερινή, έτσι όπως τη βίωναν οι Θεσσαλονικείς εκείνων των χρόνων.

Σχολιάστε

Filed under ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ, Γιώργος, Συγγραφείς

Συνοπτική αναφορά των ελληνικών εφημερίδων της Οθωμανικής Θεσσαλονίκης

%ce%b5%ce%b9%ce%ba%cf%8c%ce%bd%ce%b1

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Ελληνικές εφημερίδες Θεσσαλονίκης επί Τουρκοκρατίας 1869-1912

Συγγραφέας: Ντίνος Χριστιανόπουλος

Έκδοση: Διαγώνιος (1992)

ISBN: –

Τιμή: –

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Για τον αναγνώστη, που θέλει να μάθει πράγματα σχετικά με την ιστορία των εφημερίδων, που κυκλοφορούσαν στο παρελθόν στη Θεσσαλονίκη, το τετράτομο έργο του Μανώλη Κανδυλάκη είναι το ιδανικότερο εργαλείο. Ο πρώτος τόμος, που έχει βραβευτεί και από την Ακαδημία Αθηνών, κυκλοφόρησε το 2000 και ο τέταρτος το 2008. Λίγα χρόνια πριν ο Ντίνος Χριστιανόπουλος είχε γράψει ένα μικρό βιβλιαράκι για τις ελληνικές εφημερίδες, που είχαν κυκλοφορήσει κατά την περίοδο της Οθωμανικής Θεσσαλονίκης (μεταξύ 1869 και 1912) και είχε ανοίξει το δρόμο σε αυτόν τον τομέα. Αυτό το μικρό βιβλίο αποτελεί το θέμα αυτής της ανάρτησης.

Η έκδοση είναι απλή, με εξώφυλλο ένα σχέδιο του Κάρολου Τσίζεκ. Γενικά μοιάζει πολύ με αρκετά ανάλογα έργα τόσο των εκδόσεων της Διαγωνίου, όσο και με κάποια, που είχε βγάλει ο Ραγιάς και έχουν παρουσιαστεί και στη Vivlioniki. Στο τέλος του βιβλίου υπάρχει ευρετήριο ονομάτων, εντύπων, ένα ευχαριστήριο κείμενο, η βιβλιογραφία με σχολιασμό του συγγραφέα (!) και 3 ενδιαφέροντες πίνακες.

Το βιβλίο ήταν το πρώτο μίας σειράς της Διαγωνίου με τίτλο «Μελέτες και έρευνες για την πνευματική ζωή στη Θεσσαλονίκη και τη Μακεδονία», δεν γνωρίζω αν υπήρξαν και άλλα βιβλία της ίδιας σειράς.

Στις σελίδες του βιβλίου παρουσιάζονται στοιχεία για 19 τίτλους εφημερίδων, που κυκλοφόρησαν από το 1869 έως το 1912. Πρώτος τίτλος αναφέρεται η εφημερίδα «Θεσσαλονίκη», που κυκλοφόρησε το 1869 και τελευταία η εφημερίδα «Εμπρός», που κυκλοφόρησε το 1912. Οι περισσότεροι τίτλοι ήταν πολιτικές εφημερίδες, ενώ δεν λείπουν οι σατυρικές («Κουνούπι», «Βέλος», Σατανάς») καθώς και μία συνδικαλιστική («Εφημερίς του Εργάτου»), που εξέδιδε η Φεντερασιόν.

Στα διάφορα γενικά στοιχεία, που αναφέρει ο Χριστιανόπουλος για κάθε εφημερίδα, ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι μιλάει για το πού θα μπορέσει ο αναγνώστης να βρει αρχεία των εφημερίδων. Βέβαια το βιβλίο γράφτηκε το 1992 και από τότε μπορεί να έχουν μεταφερθεί τα αρχεία αυτά, αλλά τουλάχιστον έχουμε μία αρχή για να τα αναζητήσουμε.

Προσωπικά βρήκα το βιβλιαράκι ενδιαφέρον. Δεν έχει φυσικά την πληρότητα του έργου του Κανδυλάκη, αλλά δίνει συνοπτικά πληροφορίες για τις ελληνικές εφημερίδες της Θεσσαλονίκης κατά την Οθωμανική περίοδο. Το βρήκα σε παλαιοβιβλιοπωλείο και το αντίτυπό μου έχει και προσωπική αφιέρωση του Χριστιανόπουλου σε κάποιον, που το δώρισε. Αν το βρείτε σε τιμή περίπου των €5, νομίζω ότι αξίζει να το αποκτήσετε.

 

Σχολιάστε

Filed under Συγγραφείς, ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΠΟΥΛΟΣ, Ντίνος

Η Θεσσαλονίκη στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο: Οι εφημερίδες της εποχής

βιβλιονίκη035

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Ο τύπος της Θεσσαλονίκης στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο

Συγγραφέας: Μανώλης Κανδυλάκης

Έκδοση: University Studio Press (2015)

ISBN: 978-960-12-2238-7

Τιμή: Περίπου €11

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Ο 5ος τόμος της σειράς για την Θεσσαλονίκη κατά τη διάρκεια του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου ασχολείται με τις εφημερίδες, που κυκλοφόρησαν εκείνη την περίοδο. Και συγγραφέας του βιβλίου είναι ίσως ο καταλληλότερος, που θα μπορούσε να υπάρχει, ο Μανώλης Κανδυλάκης, συγγραφέας του σπουδαίου τετράτομου έργου για την εφημεριδογραφία της πόλης μας.

Η έκδοση είναι στα ίδια πλαίσια με τις υπόλοιπες της σειράς. Αρκετές φωτογραφίες, στο τέλος υπάρχουν κάποιες σημειώσεις και ένα ενδιαφέρον χρονολόγιο με άξιας σημασίας δημοσιογραφικά γεγονότα της εποχής.

Το βιβλίο χωρίζεται σε τρία μέρη με χρονολογική σειρά:

  • Το πρώτο μέρος έχει τίτλο «Τα χρόνια της ουδετερότητας 1914-1915» και πέρα από την αναφορά των τίτλων, που κυκλοφορούσαν, υπάρχουν δύο εξαιρετικά κεφάλαια για την λογοκρισία αλλά και την προπαγάνδα, που επεδίωκαν οι αντιμαχόμενες πλευρές να ασκήσουν μέσω του τύπου. Αν κάποιοι είχαν μία ρομαντική ιδέα για τους πρώτους εκδότες και δημοσιογράφους εκείνης της εποχής, ίσως απομυθοποιήσουν αρκετά πράγματα.
  • Το δεύτερο μέρος έχει τίτλο «Τα χρόνια του πολέμου 1916-1918» και είναι το μεγαλύτερο σε έκταση. Εδώ, πέρα από τα στοιχεία λογοκρισίας, τα οποία από τη στιγμή, που η χώρα ήταν επίσημα σε εμπόλεμη κατάσταση έχουν ενταθεί, υπάρχει ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον αρχείο, που δείχνει την κυκλοφορία των εφημερίδων. Από αυτό το έγγραφο διαπιστώνουμε ότι η μεγαλύτερη σε μέση ημερήσια κυκλοφορία εφημερίδα δεν ήταν Ελληνική, ούτε Γαλλική, αλλά η Αγγλική Balkan News, με 25000 φύλλα κυκλοφορία! Εδώ σχολιάζεται και το πλήθος ξενόγλωσσων εφημερίδων, που κυκλοφορούσαν στην πόλη μας.
  • Το τρίτο μέρος είναι σύντομο και έχει τίτλο «Τα μεταπολεμικά χρόνια 1919-1920«. Ουσιαστικά αναφέρει τις αλλαγές, που επήλθαν στον τύπο της Θεσσαλονίκης εξαιτίας της αναχώρησης του μεγαλύτερου μέρους των συμμαχικών στρατευμάτων, αλλά και εξαιτίας των νέων πολιτικών δεδομένων, που είχαν δημιουργηθεί μετά τον νικηφόρο πόλεμο.

Προσωπικά μου άρεσε το βιβλίο, αν και το βρήκα κάπως πιο κουραστικό σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της σειράς. Παρά την όποια δυσκολία του πάντως, παρουσιάζει με επιτυχία την εικόνα, που εμφάνιζε ο τύπος της πόλης μας κατά την περίοδο του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου.

Σχολιάστε

Filed under ΚΑΝΔΥΛΑΚΗΣ, Μανώλης, Συγγραφείς

Η ιστορία των εφημερίδων της Θεσσαλονίκης

vivlioniki152vivlioniki153vivlioniki154vivlioniki155

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Α’ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Εφημεριδογραφία της Θεσσαλονίκης Α’: Τουρκοκρατία

Συγγραφέας: Μανώλης Κανδυλάκης

Έκδοση: University Studio Press (2000)

ISBN: 960-12-0704-Χ

Τιμή: Περίπου €20

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Β’ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Εφημεριδογραφία της Θεσσαλονίκης Β’: 1912-1923

Συγγραφέας: Μανώλης Κανδυλάκης

Έκδοση: University Studio Press (2000)

ISBN: 960-12-0821-6

Τιμή: Περίπου €28

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Γ’ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Εφημεριδογραφία της Θεσσαλονίκης Γ: 1923-1941

Συγγραφέας: Μανώλης Κανδυλάκης

Έκδοση: University Studio Press (2005)

ISBN: 960-12-1386-4

Τιμή: Περίπου €30

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Δ’ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Εφημεριδογραφία της Θεσσαλονίκης Δ’: 1941-1967

Συγγραφέας: Μανώλης Κανδυλάκης

Έκδοση: University Studio Press (2008)

ISBN: 978-960-12-1700-0

Τιμή: Περίπου €30

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΩΝ

Στο σύνολο των βιβλίων, που έχουν παρουσιαστεί μέσα από τη Vivlioniki, ευνόητο είναι ότι κάποια θα αρέσουν περισσότερο σε σχέση με κάποια άλλα, κάποια μπορεί να μοιάζουν αδιάφορα και κάποια, λίγα, είναι τόσο σημαντικά, που αποτελούν θεμέλιο λίθο στην καταγραφή της ιστορίας της Θεσσαλονίκης. Σε αυτά τα τελευταία ανήκουν και τα 4 βιβλία, για τα οποία θα μιλήσουμε σε αυτήν την ανάρτηση, έργα, που καταγράφουν την εξέλιξη και την ιστορία των εφημερίδων της Θεσσαλονίκης. Μιλάμε φυσικά για την εκπληκτική δουλειά του δημοσιογράφου και ερευνητή Μανώλη Κανδυλάκη.

Η έκδοση των βιβλίων είναι απλή, λιτή, με πλαστικοποιημένο εξώφυλλο. Υπάρχουν στους 4 αυτούς τόμους πάρα πολλές φωτογραφίες, άλλες σπάνιες, άλλες όχι, πολλές από το προσωπικό αρχείο του συγγραφέα. Ο πρώτος τόμος, σχετικά με τις εφημερίδες της Θεσσαλονίκης κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας, είχε βραβευτεί από την Ακαδημία Αθηνών. Οι τρεις πρώτοι τόμοι του έργου, είχαν βραβευθεί και από το Δήμο Θεσσαλονίκης το 2004 (ο τέταρτος τόμος κυκλοφόρησε κάποια χρόνια αργότερα). Υπάρχουν πολλές σημειώσεις στο τέλος κάθε σελίδας, ενώ βιβλιογραφίες και ευρετήρια υπάρχουν στο τέλος κάθε τόμου.

Το 4τομο αυτό έργο είναι το λιγότερο μνημειώδες. Οι βιβλιογραφικές αναφορές, που γίνονται σε αυτό είναι συνεχείς και θα συνεχίσουν τα βιβλία αυτά να αποτελούν τη βάση για πολλές μελλοντικές έρευνες ιστορικών και μελετητών. Καλύπτουν μία περίοδο σχεδόν ενός αιώνα, από την πρώτη εφημερίδα, που κυκλοφόρησε στη Θεσσαλονίκη και έβγαινε σε 4 γλώσσες (τούρκικα, εβραϊκά, ελληνικά και βουλγάρικα) και είχε τίτλο «Σελανίκ», δηλαδή Θεσσαλονίκη, έως το πραξικόπημα της 21ης Απριλίου 1967.

Και τα 4 βιβλία αφιερώνονται από το συγγραφέα «σε όσους μόχθησαν για τις εφημερίδες της Θεσσαλονίκης». Και δεν είναι λίγοι αυτοί, δημοσιογράφοι, εκδότες, τυπογράφοι, μια σειρά ανθρώπων, που με τον ιδρώτα τους προσπάθησαν, άλλες φορές με επιτυχία, άλλες όχι, να ενημερώσουν τον Θεσσαλονικέα για όσα συμβαίνουν γύρω του αλλά και στον κόσμο όλο.

Η έρευνα του Κανδυλάκη είναι σε αναρίθμητες πηγές και έχει καταφέρει να παρουσιάσει φύλλα γνωστά αλλά και άγνωστα. Το βιβλίο του νομίζω ότι είναι περισσότερο βιβλίο αναφοράς, ο αναγνώστης δηλαδή μπορεί να βρίσκει ανάλογα με την περίοδο, που θέλει, τις πληροφορίες για την εφημερίδα που αποζητά. Προσωπικά ο πρώτος τόμος μου άρεσε περισσότερο και ο τέταρτος, ιδιαίτερα στα κεφάλαια, που μιλάει για τις Κατοχικές εφημερίδες και τα φύλλα της αντίστασης, αν και όλοι εμφανίζουν μοναδικό ενδιαφέρον.

Από τα σημαντικότερα ατού του βιβλίου, ότι ο Κανδυλάκης γράφει με τρόπο απλό, γεγονός, που κάνει τα βιβλία εύκολα στην ανάγνωση ακόμη και από άτομα, που δεν έχουν ειδικές γνώσεις ιστορίας. Νομίζω πως κάθε δημοσιογράφος της Θεσσαλονίκης οφείλει να διαβάσει τους 4 αυτούς τόμους.

Δεν έχω κάτι παραπάνω να πω για αυτά τα βιβλία, είναι τέτοια η αξία τους, που μέσα από μία ανάρτηση ενός ιστολογίου δεν μπορεί να φανεί η σημασία τους. Ο Κανδυλάκης έχει αφήσει ένα σημαντικότατο κομμάτι κληρονομιάς για το μέλλον, με δεδομένο ότι κατάφερε σε εποχές χωρίς internet και χωρίς δυνατότητα εύκολης αναζήτησης αρχείων, να συγγράψει αυτό το τεράστιο έργο. Πιθανότατα στο μέλλον να χρειαστεί ανανέωση ίσως κάποιο κομμάτι αυτών των βιβλίων, καθώς η ιστορική έρευνα ίσως φέρει στο φως νέα στοιχεία, αλλά αυτό οφείλει να είναι ευθύνη των μελλοντικών γενεών, ο Κανδυλάκης έχει κάνει το χρέος του απέναντι στους συναδέρφους του, στις εφημερίδες της πόλης, στη Θεσσαλονίκη την ίδια.

4 Σχόλια

Filed under ΚΑΝΔΥΛΑΚΗΣ, Μανώλης, Συγγραφείς

Ένα μικρό λεύκωμα για τις εφημερίδες της Θεσσαλονίκης κατά τον 20ό αιώνα

vivlioniki044

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Ο τύπος της Θεσσαλονίκης στον 20ό αιώνα

Συγγραφέας: Γιώργος Αναστασιάδης

Έκδοση: Μαλλιάρης (2000)

ISBN: 960-239-435-8

Τιμή: Περίπου €18

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Η έλευση του 21ού αιώνα, αποτέλεσε σημαντική αφορμή για μία ανασκόπηση σπουδαίων γεγονότων που συνέβησαν κατά τον αιώνα που έφυγε. Σε αυτά τα πλαίσια, κυκλοφόρησαν σπουδαία βιβλία, τα οποία είχαν μια ποικίλη θεματολογία. Ένα τέτοιο είναι και αυτό για το οποίο θα μιλήσουμε σε αυτήν την ανάρτηση. Πρόκειται για ένα μικρό λεύκωμα, το οποίο σκοπό έχει να παρουσιάσει στον αναγνώστη κάποιες από τις σημαντικότερες, γνωστές ή άγνωστες εφημερίδες, που κυκλοφόρησαν στην Θεσσαλονίκη κατά τον 20ό αιώνα.

Η έκδοση είναι πολύ καλή, με σκληρό εξώφυλλο και φωτογραφία κολάζ παλιών πρωτοσέλιδων. Στο τέλος του βιβλίου υπάρχει ευρετήριο εικόνων, ενώ οι φωτογραφίες είναι πολύ καλής ποιότητας.

Πριν τις φωτογραφίες με τα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων, υπάρχει ένα πολύ ενδιαφέρον κείμενο του συγγραφέα, το οποίο για έναν ερασιτέχνη ερευνητή της ιστορίας της πόλης, αποτελεί σημαντικό μπούσουλα. Υπάρχει στην εισαγωγή αυτή και κάποιος σχολιασμός για την εξέλιξη και τις δυσκολίες που αντιμετώπισαν οι εφημερίδες της πόλης μας. Ενδιαφέρον επίσης και το κείμενο με τις χρονολογίες-σταθμούς στην πορεία του τύπου της Θεσσαλονίκης.

Το λεύκωμα χωρίζεται σε 5 κατηγορίες, ανάλογα με την θεματολογία κυρίως (η πέμπτη κατηγορία έχει να κάνει με τις ξενόγλωσσες εφημερίδες). Φυσικά τη μερίδα του λέοντος έχουν οι πολιτικές εκδόσεις.

Η πρώτη κατηγορία έχει να κάνει με τις πολιτικές εφημερίδες. Από τον Αστήρ και την Αλήθεια του Κούσκουρα, μέχρι τον Αγγελιοφόρο, υπάρχουν φωτογραφίες πολλών εκδόσεων και σημαντικών πρωτοσέλιδων. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχουν οι φωτογραφίες από την «Εφημερίς του εργάτου» του 1909, το πρωτοσέλιδο της Νέας Αλήθειας με τίτλο «Ο Ελληνικός στρατός εις τα πρόθυρα της Θεσσαλονίκης», λίγες μέρες πριν την είσοδο στην Θεσσαλονίκη το 1912, φυσικά το πρωτοσέλιδο της Μακεδονίας δύο μέρες μετά την απελευθέρωση, το πρωτοσέλιδο του Ριζοσπάστη, που ξεκίνησε την κυκλοφορία του στη Θεσσαλονίκη από τον Πετσόπουλο, ένα πρωτοσέλιδο της Μακεδονίας με λογοκριμένο κείμενο καθώς και αυτό με τα γεγονότα του Μάη του 1936, ένα πρωτοσέλιδο της Νέας Ευρώπης, φιλοναζιστικής εφημερίδας της Κατοχής καθώς και ένα πρωτοσέλιδο της Ελευθερίας, ίσως της πρώτης αντιστασιακής εφημερίδας που κυκλοφόρησε στην Ελλάδα και πολλά άλλα.

Η δεύτερη κατηγορία ασχολείται με σατιρικές εφημερίδες, οι οποίες ήταν μια εποχή, που ήταν ιδιαίτερα δημοφιλείς, γεγονός περίεργο, αν σκεφτεί κανείς ότι υπήρχε λογοκρισία για πολλά ζητήματα. Προσωπικά είχα απλά ακούσει για το Κουνούπι, η οποία είχε κυκλοφορήσει πριν το 1912, τους υπόλοιπους τίτλους δεν τους είχα καν ακουστά.

Η τρίτη κατηγορία μιλάει για τις οικονομικές εφημερίδες και υπάρχουν δύο τίτλοι, ο «Χρόνος» και ο «Οικονομικός Παρατηρητής», καμία από τις δύο δεν υπάρχει σήμερα.

Η τέταρτη κατηγορία είναι αφιερωμένη στα αθλητικά φύλλα της πόλης, με πρώτη την εφημερίδα «Αθλητικά Νέα», της οποίας υπάρχει πρωτοσέλιδο από το 1929 (!).

Η πέμπτη και τελευταία κατηγορία μιλάει για τις ξενόγλωσσες εφημερίδες, οι οποίες στο παρελθόν είχαν κυριαρχήσει στην πόλη. Υπάρχουν μόνο έξι τίτλοι, με περισσότερο γνωστές την El Avenir και την L’Independant. Ίσως θα μπορούσαν να υπάρχουν και πολλές άλλες, κυρίες Εβραϊκά φύλλα.

Προσωπικά βρήκα το λεύκωμα ενδιαφέρον. Σίγουρα δεν έχει λεπτομέρειες, τις οποίες θα αναζητούσε ένας ερευνητής ή ιστορικός, αλλά νομίζω σκοπός του βιβλίου είναι να φέρει τον αναγνώστη σε μια πρώτη επαφή με το παρελθόν του τύπου της πόλης μας. Το βιβλίο ξεφυλλίζεται γρήγορα και πιστεύω ότι καταφέρνει τελικά τον σκοπό του, να κεντρίσει το ενδιαφέρον του αναγνώστη. Το είχα βρει στο βιβλιοπωλείο του Μαλλιάρη στην τιμή του €1, ίσως να τους έχουν μείνει κάποια αντίτυπα σε αυτήν την τιμή, για όποιον ενδιαφέρεται.

Σχολιάστε

Filed under ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ, Γιώργος, Συγγραφείς

Διαφημίσεις στις εφημερίδες της παλιάς Θεσσαλονίκης

vivlioniki205

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Ποιότης εξαιρετική: Εντίμως και εντύπως στις εφημερίδες, 1912-1972

Συγγραφέας: Πέρσα Αγραφιώτου-Ζαχοπούλου

Έκδοση: Ιανός (1999)

ISBN: 960-7771-24-9

Τιμή: Περίπου €15

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Για ένα ξεχωριστό και ιδιαίτερο λεύκωμα θα μιλήσουμε σήμερα, το οποίο διηγείται μέρος της ιστορίας της Θεσσαλονίκης, όχι όμως μέσα από φωτογραφίες κτιρίων και γειτονιών, αλλά μέσα από τις διαφημίσεις που δημοσιεύτηκαν στις εφημερίδες της πόλης μας.

Η έκδοση είναι πολύ καλή, με πολύ πετυχημένο εξώφυλλο. Οι φωτογραφίες είναι πολλές, οι περισσότερες σπάνιες και δεν θα τις συναντήσετε εύκολα σε άλλα έντυπα. Ο σχεδιασμός των σελίδων είναι τέτοιος, που βάζει τον αναγνώστη στην ατμόσφαιρα ενός ταξιδιού στο παρελθόν, το οποίο αν και διαφέρει πάρα πολύ σε σχέση με το σήμερα, εν τούτοις εμφανίζει και κάποια κοινά σημεία, τα οποία κάνουν την διερεύνησή του ακόμη πιο ενδιαφέρουσα.

Πριν από την παρουσίαση των διαφημίσεων, υπάρχει ένα πολύ ενδιαφέρον κείμενο της συγγραφέως για την εμπορική δραστηριότητα της πόλης, η οποία φυσικό είναι να σχετίζεται άμεσα με τις διαφημίσεις. Αξίζει να το διαβάσετε και να μην τρέξετε κατευθείαν να δείτε τις εικόνες (όπως κακώς έκανα εγώ).

Οι διαφημίσεις ταξινομούνται σε κεφάλαια ανάλογα με το προϊόν ή την υπηρεσία που προβάλανε. Κάτω από κάθε φωτογραφία, υπάρχει σχόλιο καθώς και η πηγή της φωτογραφίας. Το υλικό το μάζεψε η συγγραφέας από εφημερίδες που κυκλοφόρησαν μεταξύ 1912 και 1972.

Η εισαγωγή έχει κάποιες φωτογραφίες από την εμπορική δραστηριότητα της πόλης, με καταστήματα, βιοτεχνίες και τράπεζες. Σαν ορεκτικό, για το τι θα δούμε στην συνέχεια. Προσωπικά η προσοχή μου έπεσε στην εικόνα με το εσωτερικό του Τερκενλή από το 1948 και το περίπτερο του εργοστασίου παιχνιδιών Τουτουντζή στην 1η ΔΕΘ το 1926.

Το πρώτο κεφάλαιο παρουσιάζει διαφημίσεις αυτοκινήτων, με τις παλαιότερες να έρχονται από το μακρινό 1921. Πολλές μάρκες δεν κυκλοφορούν σήμερα. Υπάρχουν επίσης και ενδεικτικά μία διαφήμιση ενός βενζινάδικου και άλλη μία ενός συνεργείου αυτοκινήτων.

Το δεύτερο κεφάλαιο ασχολείται με διαφημίσεις αεροπορικών και ακτοπλοϊκών συγκοινωνιών. Από τις πρώτες πτήσεις εσωτερικού και εξωτερικού, μέχρι τις καταχωρήσεις για καράβια που ταξιδεύουν στον Νέο Κόσμο και μετέφεραν χιλιάδες Έλληνες μετανάστες στα άκρα της γης.

Το τρίτο κεφάλαιο μιλάει για τις ηλεκτρικές συσκευές. Η πόλη εκσυγχρονίζονταν, το βιοτικό επίπεδο ανέβαινε, η τεχνολογία προχωρούσε και σιγά σιγά οι Θεσσαλονικείς αποκτούσαν την δυνατότητα να πάρουν ένα ραδιόφωνο ή μία ηλεκτρική κουζίνα. Υπάρχει και μια διαφήμιση των σκευών μαγειρικής Pyrex, την ονομασία των οποίων χρησιμοποιούμε σήμερα όπως το Nes Cafe. Ενδιαφέρουσα επίσης, για όλους εμάς τους νεότερους που δεν τις προλάβαμε, η διαφήμιση για παγωνιέρες, από το 1940.

Το τέταρτο κεφάλαιο έχει διαφημίσεις για προϊόντα οικιακής χρήσης. Οι ραπτομηχανές Singer, που ήταν προίκα για τις γυναίκες παλιότερα, διαφήμιση για καροτσάκια μωρών από το 1924 κα.

Διαφημίσεις για είδη ρουχισμού έχει το πέμπτο κεφάλαιο, όπου ο αναγνώστης θα δει πώς ντύνονταν ο κόσμος παλιότερα και θα διαβάσει για προϊόντα, που παλιότερα ήταν τρομερά δημοφιλή, αλλά με τον καιρό χάθηκαν (πόσοι άραγε βάζουν τα παπούτσια τους σε καλαπόδια;).

Το έκτο κεφάλαιο ασχολείται με διαφημίσεις εκδηλώσεων, εγκαίνια ξενοδοχείων και διεξαγωγή αγώνων.

Το έβδομο είναι και το μεγαλύτερο σε έκταση κεφάλαιο, καθώς έχει διαφημίσεις για ταινίες. Ο κινηματογράφος αποτέλεσε βασική διασκέδαση των Θεσσαλονικέων και μεγάλο μέρος των διαφημίσεων στις εφημερίδες, προβάλανε τις παραστάσεις των διαφόρων σινεμά. Παρουσιάζονται επίσης διαφημίσεις των ίδιων των σινεμά, προβάλλοντας τα μοντέρνα μηχανήματά τους. Άσχετα από το αν σου άρεσε η Ναργκίς, η Βούρτση, η Βουγιουκλάκη, η Μονρόε ή η Βασιλειάδου, για όλους υπήρχαν ταινίες.

Το όγδοο κεφάλαιο έχει διαφημίσεις ποτών. Σουρωτή, Φιξ, Ταμ-Ταμ και πολλά άλλα, τα οποία υπάρχουν στις διηγήσεις των παλαιότερων.

Στο ένατο κεφάλαιο υπάρχουν διαφημίσεις φαγώσιμων προϊόντων. Έχει και μία της σοκολάτας Παυλίδου, η οποία λέει ότι η σοκολάτα του Παυλίδη περιέχει περισσότερες τονωτικές και θρεπτικές ουσίες από ένα καλό μπιφτέκι…

Το δέκατο κεφάλαιο έχει διαφημίσεις εφημερίδων, περιοδικών και εντύπων, καθώς και κάποιες από στιλό διαρκείας.

Λαχεία, Προ-Πο και γενικά την τύχη προωθούσαν οι διαφημίσεις του ενδέκατου κεφαλαίου.

Με την παράδοση που έχει η Θεσσαλονίκη στα προϊόντα καπνού, δεν θα μπορούσαν να λείπουν φυσικά διαφημίσεις τσιγάρων, που παρουσιάζονται στο δωδέκατο κεφάλαιο. Οι καπνοβιομηχανίες είχαν φτιάξει από τότε ειδικά τσιγάρα για γυναίκες. Σχεδόν όλες οι καπνοβιομηχανίες αυτές έκλεισαν με τα χρόνια, άσχετα από το γεγονός ότι τα Μακεδονικά καπνά θεωρούνταν από τα καλύτερα παγκοσμίως.

Το δέκατο τρίτο και τελευταίο κεφάλαιο έχει διαφημίσεις προϊόντων υγείας, φάρμακα και κλινικές ή γιατρούς. Το μουρουνέλαιο Berthe, το οποίο μπορεί να βρομούσε, αλλά μεγάλωσε γενιές και γενιές, παρουσίαση της Ασπιρίνης από το 1927, μέχρι και διαφήμιση των προφυλακτικών Ασπίς, από το 1929!

Το βιβλίο το βρήκα ιδιαίτερα ενδιαφέρον. Διαβάζεται πολύ εύκολα και είναι από αυτά, που πολλές φορές θέλεις να ανατρέξεις, για να ξαναδείς μια λεπτομέρεια ή να προσέξεις καλύτερα ένα λογότυπο. Πέρα από τα προϊόντα ή τις υπηρεσίες, οι διαφημίσεις αποτελούν και ιστορικά ντοκουμέντα, αφού παρέχουν πληροφορίες τοπογραφίας της πόλης. Για λόγους οικονομίας, σύμφωνα με την συγγραφέα, μόνο ένα μέρος των διαφημίσεων μπόρεσε να μπει στο βιβλίο, καθώς το σύνολο της πολυετούς της έρευνας, θα ήταν μια ιδιαίτερα ακριβή έκδοση. Στον Ραγιά το βρήκα με €7,5 και νομίζω πως έχει ένα αντίτυπο ακόμη (το αγόρασα το βιβλίο χθες, 24/9/2014). Νομίζω ότι αξίζει να το αποκτήσετε, είτε ενδιαφέρεστε με την ιστορία, είτε ασχολείστε με το marketing, είτε κάποιος δικός σας είχε κάποιες από τις εταιρείες που εμφανίζονται, είτε αν θέλετε να το κάνετε δώρο σε κάποιον που οδήγησε στην Εγνατία μια Μπερλιέτ, κάπνιζε τσιγάρα Φούκα, έπινε κρασιά Φάρσαλο και ντυνόταν στου Λαναρά. Πολύ καλή δουλειά και μπορεί να συμπληρωθεί στο μέλλον.

1 σχόλιο

Filed under ΑΓΡΑΦΙΩΤΟΥ-ΖΑΧΟΠΟΥΛΟΥ, Πέρσα, Συγγραφείς

Στοιχεία από την δράση της Εβραϊκής Κοινότητας Θεσσαλονίκης

Image

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: «Κειμένη επί ακτής θαλάσσης…»

Συγγραφέας: Αλμπέρτος Ναρ

Έκδοση: University Studio Press (1997)

ISBN: 960-12-0586-1

Τιμή: Περίπου €14

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Οι Εβραίοι της Θεσσαλονίκης αποτελούν ένα από τα σπουδαιότερα και σημαντικότερα κεφάλαια στην ιστορία της πόλης. Παρόντες από πολύ νωρίς, είχαν σχηματίσει μια κοινότητα η οποία είχε τον δικό της χαρακτήρα, άσχετα από το ότι είχαν δεχτεί ισχυρότατες επιδράσεις πολιτισμικού χαρακτήρα από τους Έλληνες. Ονομάστηκαν Ρωμανιώτες και σε αυτούς είχε έρθει να μιλήσει ο Απόστολος Παύλος το 50 μΧ. Κατά τα τέλη του 15ου αιώνα όμως είναι που χιλιάδες Εβραίοι γνώρισαν στην ουσία αυτό που είχε πει στις αρχές του 14ου αιώνα ο Νικηφόρος Χούμνος, ότι κανείς δεν μένει χωρίς πατρίδα, όσο υπάρχει η Θεσσαλονίκη. Και μετά τον διωγμό τους από την Ισπανία (κυρίως), βρήκαν στην πόλη μας την πατρίδα που έψαχναν για χρόνια. Και για αντάλλαγμα την στήριξαν, την πλούτισαν, την ύμνησαν, την τραγούδησαν, μέχρι την στιγμή που την αποχαιρέτησαν φορτωμένοι στα τρένα με προορισμό τα στρατόπεδα συγκεντρώσεως το 1943.

Βιβλία για την ιστορία των Εβραίων της πόλης άρχισαν να γράφονται ουσιαστικά τις τελευταίες δεκαετίες. Το θέμα αποτελούσε ταμπού (και ακόμη νομίζω αποτελεί, αλλά σε πολύ λιγότερο βαθμό). Η γενοκτονία τους από τα Γερμανικά στρατεύματα και ο καταμερισμός ευθυνών και η ενασχόληση με το παρελθόν τους, «ερέθιζε» αρκετό κόσμο. Το In Memoriam στην δεκαετία του ’70 ήταν ένα βιβλίο το οποίο ξεκίνησε νομίζω την κουβέντα για το ποιοί ήταν οι Εβραίοι συμπολίτες μας. Από εκεί και πέρα αρκετές δουλειές έγιναν σχετικά και συνεχίζουν να γίνονται. Πολλές ασχολούνται με την γενοκτονία του 1943 (στο blog είχα γράψει παλαιότερα για ένα συγκλονιστικό βιβλίο σχετικά με το Ολοκαύτωμα της πόλης, για το οποίο μπορείτε να διαβάσετε κάποια πράγματα εδώ). Το συγκεκριμένο είναι από τα πιο ενδιαφέροντα που υπάρχουν σχετικά με την ιστορία των συμπολιτών μας, από έναν σπουδαίο συγγραφέα, τον Αλμπέρτο Ναρ, του οποίου το έργο αποτελεί ιστορικό ντοκουμέντο για την Θεσσαλονίκη.

Η έκδοση είναι αρκετά καλή. Ωραίο εξώφυλλο, πολλές σπάνιες φωτογραφίες (δυστυχώς κάποιες λόγω παλαιότητας μάλλον δεν είναι σε πολύ καλή κατάσταση), ευρετήριο όρων και σύντομο χρονολόγιο στο τέλος.

Το βιβλίο αποτελείται από 10 κείμενα, τα οποία είτε ήταν άρθρα σε περιοδικά, είτε ήταν ανακοινώσεις και ομιλίες σε συνέδρια, είτε αποτελούσαν μέρη ενός βιβλίου. Η θεματολογία ποικίλει και το βιβλίο δεν ακολουθεί την φόρμα ενός κλασσικού ιστορικού βιβλίου, αλλά επιλέγει μέσα από τα κείμενα αυτά ο αναγνώστης να προσεγγίσει το παρελθόν των Εβραίων.

Το πρώτο κείμενο μιλάει για τις συναγωγές της Θεσσαλονίκης. Από την παλαιότερη, την Ετς Αχαΐμ (ή όπως την αποκαλούσαν οι Σεφαραδίτες, Kaal de los Griegos, δηλαδή Συναγωγή των Ελλήνων), η οποία πρέπει να κρατάει τις ρίζες της από την εποχή των Ρωμανιωτών, μέχρι τις συναγωγές του σήμερα, αυτή των Μοναστηριωτών, την Αβραάμ Σαλέμ και την Γιαντ Λεζικαρόν. Υπάρχουν ιστορικά στοιχεία για όλες, πού βρίσκονταν, πότε ιδρύθηκαν, αλλά και τα παρατσούκλια που έδιναν σε αυτές. Μέσα από το κείμενο αυτό, ο αναγνώστης μαθαίνει όχι μόνο για τις συναγωγές, αλλά και για την ιστορία και την προέλευση των Εβραίων της Θεσσαλονίκης. Τα ονόματα των συναγωγών μαρτυρούν τους τόπους από τους οποίους εκδιώχθηκαν οι Εβραίοι. Συνήθεια που είχαμε κι εμείς, όταν μετά την Μικρασιατική Καταστροφή οι πρόσφυγες εγκαταστάθηκαν στην Μακεδονία και έδωσαν στους νέους τόπους διαμονής τους, τα ονόματα των παλιών τους πατρίδων.

Το δεύτερο κείμενο έχει περισσότερο λαογραφικό χαρακτήρα, αφού μιλάει για τις παροιμίες των Εβραίων, την «λαϊκή σοφία» τους δηλαδή. Αναφέρονται αρκετές παροιμίες σε γλώσσα λαντίνο, οι οποίες έχουν και τοπικό χαρακτήρα, με την έννοια ότι περιέχουν τόπους ή συνήθειες της πόλης μας. Η συνύπαρξη Εβραίων, Μουσουλμάνων και Χριστιανών στην πόλη, επηρέασε, όπως φαίνεται και στο κείμενο, κάποιες από τις παροιμίες. Αναφέρονται μερικές, που απλά μεταφράστηκαν από τα Ελληνικά. Μετά την αναφορά μιας παροιμίας, υπάρχει και εξήγησή της. Προσωπικά μου άρεσε περισσότερο η El Dio que te guadre de Jidio arkali, de Turko borracho y de Griego innatsi, που σημαίνει «Ο Θεός να σε φυλάει από Εβραίο που έχει μέσο, Τούρκο μεθυσμένο και Έλληνα πεισματάρη».

Το τρίτο κείμενο έχει ιστορικό ενδιαφέρον, καθώς μιλάει για την δομή της Εβραϊκής Κοινότητας μεταξύ 1912-1940, μετά την απελευθέρωση δηλαδή της Θεσσαλονίκης. Ουσιαστικά το κείμενο βασίζεται σε μια έκθεση που είχε συντάξει κάποιος Νταούτ Λεβή. Περιέχει αρκετές λεπτομέρειες και ονόματα, τα οποία ίσως δεν είναι γνωστά στους περισσότερους. Αυτά που κράτησα προσωπικά εγώ από το κείμενο, είναι οι αναφορές σε δύο Αρχιραβίνους, στον Ιακώβ Μεΐρ, ο οποίος έπαιξε ρόλο στην προσέγγιση Εβραίων και Χριστιανών μετά το 1912 και στον Σεβή Κόρετς, τον οποίον κατηγορούν πολλοί για τον ρόλο του στο Ολοκαύτωμα του 1943 και οι ιστορικοί του μέλλοντος θα πρέπει να διασαφηνίσουν αυτόν τον ρόλο.

Το τέταρτο κείμενο έχει και αυτό λαογραφικό χαρακτήρα. Μιλάει για ένα από τα πιο γνωστά Σεφαραδίτικα τραγούδια, το «Una pastora yo ami», που μεταφράζεται σε «Μια βοσκοπούλα αγάπησα» και το οποίο, όπως φαντάζεστε, προήλθε από μετάφραση του γνωστού ποιήματος και διάσημου τραγουδιού της εποχής των Ζαλοκώστα (στίχοι) και Λαμπίρη (μουσική), το οποίο αποτέλεσε και έμπνευση του κωμειδυλλίου του Δημήτρη Κορομηλά «Ο αγαπητικός της βοσκοπούλας». Ο Ναρ εξετάζει για να βρει στο κείμενο αυτό πότε και πού έγινε αυτή η μετάφραση, η οποία αποδεικνύει ότι Εβραίοι και Χριστιανοί δεν ήταν απομονωμένοι, αλλά πολιτισμικά, παρά τις διαφορές τους, είχαν κοινά στοιχεία.

Το πέμπτο κείμενο είναι καλλιτεχνικού χαρακτήρα, καθώς μιλάει για την θεατρική δραστηριότητα των Εβραίων της πόλης μας. Αυτό που κράτησα εγώ από το κείμενο αυτό, είναι η εξέλιξη που είχε το Εβραϊκό θέατρο, αν και παρέμεινε συνεχώς ερασιτεχνικό. Επίσης αξιοπερίεργη είναι η στάση του Εβραϊκού τύπου, ο οποίος αρχικά ήταν ενάντιος σε τέτοιου είδους εκδηλώσεις.

Το έκτο κείμενο είναι ιστορικό θέμα, αλλά από καλλιτεχνική σκοπιά. Μιλάει για εφτά τραγούδια που γράφτηκαν για το Ολοκαύτωμα των Εβραίων της Θεσσαλονίκης. Είναι εμφανής στους στίχους η αγωνία των Εβραίων για αυτά που συμβαίνουν, καθώς κάποια από αυτά έχουν γραφτεί πριν τον διωγμό για τα στρατόπεδα συγκέντρωσης. Και εδώ υπάρχει ένα τραγούδι, το οποίο έχει εμπνευστεί κάποιος από το γνωστό μας «Μαύρη ζωή που κάνουμε εμείς οι μαύροι κλέφτες», ενώ σε όλα φαίνεται να υπάρχει συσχέτιση μεταξύ ελληνικών γνωστών τραγουδιών της εποχής και των στίχων αυτών των εφτά τραγουδιών.

Το έβδομο κείμενο είναι επίσης ιστορικό, καθώς κάνει αναφορά στον Εβραϊκό τύπο της Θεσσαλονίκης. Οι Εβραίοι άλλωστε είχαν φτιάξει το πρώτο τυπογραφείο στην πόλη το 1510. Υπάρχει μια ανασκόπηση των εντύπων, από το περιοδικό Ελ Λουνάρ που πρωτοκυκλοφόρησε το 1864, μέχρι την εφημερίδα Εβραϊκό Μέλλον, η οποία κυκλοφόρησε για λίγο καιρό μεταπολεμικά.

Το όγδοο κείμενο είναι ένας φόρος τιμής του Ναρ στον Γιώργο Ιωάννου, τον πρώτο ίσως λογοτέχνη της Θεσσαλονίκης, που ανοιχτά μίλησε για την Γενοκτονία των Εβραίων μέσα από το έργο του (διαβάστε αν θέλετε λίγα πράγματα για το έργο του «Το δικό μας αίμα«). Μάρτυρας ο ίδιος όλων των αποτρόπαιων γεγονότων, προσπάθησε να διασώσει όχι μόνο την μνήμη, αλλά κυρίως την ιστορική αλήθεια μέσα από τα γραπτά του.

Το ένατο κείμενο έχει να κάνει με την εικόνα που εμφάνιζε η Εβραϊκή Κοινότητα μεταπολεμικά, μέσα από άρθρα της εφημερίδας «Ισραηλιτικόν Βήμα» που κυκλοφόρησε τότε. Το σοκ της καταστροφής μόλις έχει αρχίσει να γίνεται αντιληπτό, από όσους έχουν καταφέρει να ζήσουν και να γυρίσουν πίσω σε μια πόλη, η οποία είχε αλλάξει ήδη σε μεγάλο βαθμό. Το Ισραηλιτικόν Βήμα προσπάθησε να υπερασπιστεί τα δικαιώματα όσων Εβραίων είχαν απομείνει, επικεντρώθηκε στην επίλυση βασικών προβλημάτων όπως αυτά της στέγασης και της σίτισης όσων επιβίωσαν, έγραψε για την ανάγκη επιστροφής των περιουσιών των Εβραίων (σε μία εποχή που όλοι ήθελαν να θάψουν το συγκεκριμένο ζήτημα), προσπάθησε να εισάγει ομαλά τους Εβραίους στην κοινωνική ζωή μετά τον Πόλεμο.

Το δέκατο κείμενο μιλάει για τις σχέσεις των Εβραίων με το Ρεμπέτικο τραγούδι. Αναφέρει σεφαραδίτικα τραγούδια που «πλησιάζουν» το ρεμπέτικο, σεφαραδίτικα τραγούδια τα οποία δανείστηκαν την μουσική ρεμπέτικων, αλλά και ρεμπέτικα τραγούδια τα οποία έχουν Εβραϊκή θεματολογία. Ίσως θα μπορούσαν σε αυτό το κείμενο να γραφτούν κάποια περισσότερα πράγματα για την Στέλλα Χασκήλ ή Χασκίλ, πέρα από μια απλή αναφορά και μια φωτογραφία της. Για όσους δεν την έχουν καν ακουστά, η Εβραιοπούλα της Θεσσαλονίκης αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες φωνές του Ρεμπέτικου τραγουδιού. Κι επειδή τώρα τελευταία έχει γίνει γνωστή μια διασκευή του τραγουδιού «Ακρογιαλιές, δειλινά» του Βασίλη Τσιτσάνη από τους Imam Baildi, η Στέλλα Χασκήλ ήταν αυτή που το ερμήνευσε πρώτη.

Ίσως το περιεχόμενο του βιβλίου είναι κάπως εξειδικευμένο και για κάποιον που δεν γνωρίζει τίποτα για το παρελθόν των Εβραίων συμπολιτών μας να φανεί βαρετό και αδιάφορο. Προσωπικά μου άρεσε πάρα πολύ. Ιστορικό ντοκουμέντο, κληρονομιά για την πόλη, που δεν πρέπει να ξεχάσει.

3 Σχόλια

Filed under ΝΑΡ, Αλμπέρτος, Συγγραφείς