Tag Archives: δολοφονία

25 ποιήματα για άγνωστα θανατικά της Θεσσαλονίκης

001

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Γιάννης Μαρία Χένριξ

Συγγραφέας: Σάκης Σερέφας

Έκδοση: Ίκαρος (2013)

ISBN: 978-960-9527-71-2

Τιμή: Περίπου €10

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Πριν από κάποιο καιρό είχε παρουσιαστεί ένα πολύ ενδιαφέρον βιβλίο σχετικά με τόπους στη Θεσσαλονίκη, όπου είχαν χαθεί ζωές, είτε λόγω ατυχήματος, είτε από εγκληματική ενέργεια. Συγγραφείς εκείνου του έργου ήταν οι Σάκης Σερέφας και Πάρις Πετρίδης. Το βιβλίο της σημερινής ανάρτησης είναι μια ποιητική συλλογή του Σερέφα, όπου πρωταγωνιστές είναι καθημερινοί άνθρωποι, που έχασαν τις ζωές τους στην πόλη μας, σε σημεία και γωνιές από όπου περνάμε καθημερινά, αλλά κανείς δεν ξέρει πως εκεί έφυγε κάποτε μια ζωή.

Η έκδοση είναι πάρα πολύ καλή. Εκδότης ο Ίκαρος, από τους παλαιότερους και πιο ποιοτικούς εκδοτικούς οίκους της χώρας, με ιστορία άνω των 70 ετών. Στο εξώφυλλο τρεις πιτσιλιές αίματος. Λιτό και αρχοντικό βιβλίο, με πολύ καλή ποιότητα χαρτιού. Στο τέλος του βιβλίου υπάρχει ένα κείμενο του Πεντζίκη.

Όπως αναφέρεται στην αρχή του βιβλίου, όλα τα ποιήματα έχουν να κάνουν με αληθινά θανατικά, που συνέβησαν στη Θεσσαλονίκη . Ονόματα και τοποθεσίες είναι οι ακριβείς, ενώ έχουμε συχνά ανάμεσα στους στίχους παρεμβολές από δημοσιεύματα της Μακεδονίας και ιατροδικαστικές εκθέσεις.

Δεν πρόκειται για πρόσωπα, που η ιστορία θα ασχοληθεί μαζί τους, πέρα ίσως από μια στιγμή, μια αναφορά σε κάποια εφημερίδα και λίγες κουβέντες μιας παρέας για κάποιο χρονικό διάστημα μετά το θανατικό. Οι ερευνητές δεν ενδιαφέρονται για το χαμό ενός άγνωστου παρά μόνο σπάνια. Ο Σερέφας τους επαναφέρει στο προσκήνιο και στις σελίδες ενός βιβλίου, να έχουν αυτοί τον τελευταίο λόγο μέσα από τους στίχους των ποιημάτων του.

25 περιστατικά, τα οποία κάποτε μπορεί να συγκλόνισαν το Πανελλήνιο (κατά την προσφιλή έκφραση των αστυνομικών ρεπόρτερ). Ατυχήματα, δολοφονίες, αυτοκτονίες, που συζητήθηκαν κατά την εποχή τους. Με τη δολοφονία της Λούλας (σελ.26) ο Σερέφας είχε ασχοληθεί σε ένα βιβλίο του, το «Θα γίνω ντιζέζ«. Η Κωνσταντινιά (σελ.28) ήταν θύμα του γνωστού Δράκου του Σέιχ Σου.

Χρονικά κινούμαστε από το 1930 (ένα έγκλημα πάθους, όπου ο σύζυγος σκότωσε τη γυναίκα και την πεθερά του και στη συνέχεια αυτοκτόνησε) έως το 2011 (θύμα μια ανώνυμη τοξικομανής, γεγονός, που το θυμάμαι, το πτώμα είχε βρεθεί στην Άθωνος). Τα ποιήματα δεν έχουν μπει με χρονολογική σειρά θανάτου.

Όλα τα περιστατικά είναι τραγικά, απλά κάποια γεννούν έναν κόμπο στην καρδιά, όπως ο χαμός του 9χρονου Δημήτρη στην πισίνα του Μακεδονία Παλλάς το 1974 από πνιγμό ή αυτός του 13χρονου Παρασκευά, ορφανού παιδιού, που τον χτύπησε κεραυνός στην Αρετσού το 1969 ή της 16χρονης Μαρίας και του 23χρονου Κωνσταντίνου, που πνίγηκαν στη Νέα Παραλία, η Μαρία είχε πέσει κατά λάθος στη θάλασσα και ο Κωνσταντίνος είχε προσπαθήσει να τη σώσει, ή, ή…

Ποιητικά δεν μπορώ να κρίνω τα έργα του Σερέφα, καθώς δεν έχω τις γνώσεις και την εμπειρία κρίσης ενός ποιητικού κειμένου. Εγώ τα διάβασα σαν μικρές ιστορίες. Σε πολλά υπάρχει ομοιοκαταληξία, ενώ η τραγικότητα είναι διανθισμένη με πολύ έξυπνες πινελιές χιούμορ, χωρίς όμως σε καμία περίπτωση να προσπαθεί ο Σερέφας να προσβάλει τα θύματα. Πρόκειται για ζωές, που έφυγαν άδικα, από το πουθενά.

Προσωπικά το βιβλίο μου άρεσε πολύ. Κάποια ειδικά ποιήματα τα διάβασα ξανά και ξανά ζωντανεύοντας στο μυαλό μου τις περιγραφές και το σκηνικό. Αξίζει να διαβάσετε το βιβλίο αυτό, ακόμη και αν δεν είστε φίλοι της ποίησης, περπατώντας στην πόλη των φαντασμάτων, όπως έχει χαρακτηριστεί η Θεσσαλονίκη, αν περάσετε από κάποια σημεία της πόλης, από όπου χάθηκαν αυτές οι ζωές, σκεφτείτε τους έστω και για λίγα δευτερόλεπτα.

Σχολιάστε

Filed under ΣΕΡΕΦΑΣ, Σάκης, Συγγραφείς

Πολιτικά εγκλήματα στη Θεσσαλονίκη (1876-1968)

001

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Πολιτικές δολοφονίες & εκτελέσεις στην Θεσσαλονίκη

Συγγραφέας: Σπύρος Δερμιτζάκης

Έκδοση: Ρώμη (2015)

ISBN: 978-618-5140-02-1

Τιμή: Περίπου €15

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Παλαιότερα στη Vivlioniki είχαν παρουσιαστεί δύο βιβλία, τα οποία μιλούσαν για τις πολιτικές δολοφονίες και εκτελέσεις στη Θεσσαλονίκη. Το ένα ήταν του Σπύρου Κουζινόπουλου και το άλλο του Γιώργου Αναστασιάδη. Σε αυτά τα δύο προστίθεται και το βιβλίο της σημερινής ανάρτησης, από τον Σπύρο Δερμιτζάκη.

Η έκδοση είναι μέτρια προς κακή. Δεν νομίζω ότι έγινε σωστή επιμέλεια του έργου, το κείμενο είναι πυκνογραμμένο με αρκετά λάθη, οι φωτογραφίες σε κακή ανάλυση. Επειδή οι εκδόσεις Ρώμη είναι αυτοεκδόσεις, θεωρώ πως οικονομικοί λόγοι δεν επέτρεψαν σε μια καλύτερη παρουσίαση του βιβλίου. Και είναι κρίμα, γιατί στο σύνολό του πρόκειται για ένα ενδιαφέρον έργο. Στο τέλος υπάρχει μια σύντομη βιβλιογραφία, ενώ στην αρχή υπάρχει ένα χρονολόγιο, το οποίο επιχειρεί να αναφερθεί στις πολιτικές δολοφονίες, που έγιναν στη Θεσσαλονίκη από τις 6 Μαΐου 1876 και τη Σφαγή των Προξένων έως τις 9 Μαΐου 1968 και τη δολοφονία του βουλευτή της ΕΔΑ Γιώργου Τσαρουχά. Στην εισαγωγή επίσης γίνεται και μία στατιστική προσέγγιση των δολοφονιών αυτών, με όποια σημασία αυτά μπορεί να έχουν.

Τα περισσότερα γεγονότα, που περιγράφει ο Δερμιτζάκης στο βιβλίο του έχουν περιγραφεί και στα βιβλία του Κουζινόπουλου και του Αναστασιάδη. Στα 22 κεφάλαια του έργου του (κάθε κεφάλαιο είναι και μία ξεχωριστή πολιτική δολοφονία ή έγκλημα και έχουν μπει με χρονολογική σειρά) περιγράφονται πέρα από τις «γνωστές» περιπτώσεις (Σφαγή Προξένων, δράση των Βαρκάρηδων, δολοφονίες Βασιλέως Γεωργίου Α’, Γιάννη Ζέβγου, Τζορτζ Πολκ, Γρηγόρη Λαμπράκη, Γιάννη Χαλκίδη, Αριστείδη Παγκρατίδη και Γιώργου Τσαρουχά) και κάποιες λιγότερο γνωστές, όπως αυτή του Ντραγκουντίν Δημητρίεβιτς, του Χαρίτωνα Σταμπουλίδη, του Στυλιανού Βολάνη, του Δημήτριου Κωφίτσα, του Στέφανου Βελδεμίρη. Στις πολιτικές δολοφονίες ο συγγραφέας εντάσσει επίσης το Μπλόκο της Καλαμαριάς και το Ολοκαύτωμα του Χορτιάτη, που έγιναν το 1944 καθώς και κάποιες άλλες.

Στα θετικά του βιβλίου ότι ο Δερμιτζάκης προσπαθεί να αναλύσει το κλίμα της εποχής, αλλά και τις γενικότερες συνθήκες, που επικρατούσαν και μέσα στις οποίες έγιναν τα εγκλήματα αυτά, που περιγράφει. Για τόσα πολλά πάντως περιστατικά, που αναφέρει, ίσως η βιβλιογραφία του θα μπορούσε να είναι πιο εκτεταμένη.

Προσωπικά βρήκα το βιβλίο ενδιαφέρον, αλλά με χτυπητές αδυναμίες στην ποιότητα της έκδοσης. Θεωρώ ότι για κάποιον, που θέλει να μελετήσει το θέμα των πολιτικών δολοφονιών, τα βιβλία του Κουζινόπουλου και του Αναστασιάδη είναι πιο πλήρη, αλλά σέβομαι το γεγονός, ότι ο συγγραφέας ουσιαστικά έφτιαξε μόνος του το βιβλίο, από τη συγγραφή έως την έκδοση και πιθανόν και τη διανομή.

Σχολιάστε

Filed under ΔΕΡΜΙΤΖΑΚΗΣ, Σπύρος, Συγγραφείς

Η μυθιστορία ενός εγκλήματος πάθους στη Θεσσαλονίκη του 1950

Σάρωση_20160111 (3)

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Θα γίνω ντιζέζ

Συγγραφέας: Σάκης Σερέφας

Έκδοση: Μεταίχμιο (2006)

ISBN: 960-455-065-9

Τιμή: Περίπου €10

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Όπως έχουμε πολλές φορές τονίσει από τη Vivlioniki, η Θεσσαλονίκη είναι μια πόλη, που ειδικά στον 20ο αιώνα έζησε πολλές δολοφονίες και εγκλήματα, κάποια από τα οποία είχαν μεγάλη ιστορική σημασία. Σχετικά βιβλία έχουν γράψει ο Αναστασιάδης, ο Κουζινόπουλος, ο Σερέφας, αλλά και λογοτέχνες όπως ο Κοροβίνης, ο Βασιλικός κα. Η σημερινή ανάρτηση ασχολείται με ένα έγκλημα, το οποίο απασχόλησε τις εφημερίδες για λίγο καιρό και μετά χάθηκε στη μνήμη των πολλών.

Η έκδοση είναι ένα μικρό βιβλιαράκι, λιτό και όμορφο. Στο εξώφυλλο αλλά και στο εσωτερικό του βιβλίου, ο αναγνώστης θα βρει σχέδια του Soloup (γνωστός για τις συλλογές σκίτσων του, αλλά και για τη συνεργασία του με την εφημερίδα Ποντίκι). Ωραίο και το χαρτί Chamois των 100gr που επιλέχθηκε για την έκδοση. Το μαύρο χρώμα στο εξώφυλλο παραπέμπει στα film noir της δεκαετίας του ’50.

Η νουβέλα ασχολείται με την αληθινή ιστορία ενός εγκλήματος, που είχε συγκλονίσει την Θεσσαλονίκη τον χειμώνα του 1950. Έγκλημα πάθους, με θύμα μια νεαρή γυναίκα, που είχε κατέβει από το χωριό της κοντά στη Φλώρινα στη Θεσσαλονίκη, με όνειρο να γίνει τραγουδίστρια, αλλά καταλήγει απλή ντιζέζ σε ταβέρνα στον Βαρδάρη. Δράστης ο πρώην αρραβωνιαστικός της. Χώρος του εγκλήματος η μετεμφυλιακή Θεσσαλονίκη.

Ο Σερέφας αισθάνεται την ανάγκη να διευκρινίσει από την αρχή ότι τα ονόματα των πρωταγωνιστών (όλα πλην ενός, που δεν μας λέει ποιο) είναι αλλαγμένα, αλλά όλα τα υπόλοιπα στοιχεία είναι αληθινά. Για τη συγγραφή του βιβλίου βοηθήθηκε από δημοσιεύματα της εφημερίδας «Μακεδονία» της εποχής. Χρησιμοποιεί δε ένα τέχνασμα, το οποίο μετά από λίγα χρόνια θα ακολουθήσει και ο Κοροβίνης στο αριστούργημά του «Ο γύρος του θανάτου». Κάθεται και ακούει τους πρωταγωνιστές και κάποιους εμπλεκόμενους να διηγούνται την ιστορία, όπως την είδαν αυτοί στη σύγχρονη εποχή. Σαν ένας δημοσιογράφος, που κάνει ρεπορτάζ για μια εκπομπή, που θα παρουσιάσει το έγκλημα. Μεταξύ των «συνεντεύξεων» παρεμβάλλονται κείμενα αφηγηματικά, με έντονο θεατρικό χαρακτήρα. Στο σύνολό του νομίζω το έργο μοιάζει περισσότερο με θεατρικό, παρά με ταινία ή τηλεοπτική εκπομπή.

Η γλώσσα και το ύφος του Σερέφα εναλλάσσονται εξαιρετικά και ταιριάζουν απόλυτα, στους χαρακτήρες, που περιγράφονται, οι οποίοι διαφέρουν αρκετά μεταξύ τους. Αν και η νουβέλα είναι σύντομο λογοτεχνικό είδος, εν τούτοις ο συγγραφέας εδώ καταφέρνει να παρουσιάσει το κλίμα τόσο της πόλης, όσο και το κοινωνικό πλαίσιο, μέσα στο οποίο διαδραματίζεται το έργο. Η μετεμφυλιακή Θεσσαλονίκη έχει αρχίσει να δέχεται τους εσωτερικούς μετανάστες, που φεύγουν από τα χωριά τους για να βρούνε καλύτερη τύχη στα αστικά κέντρα. Τα όνειρα για μια καλύτερη ζωή συνοδεύουν το τέλος των πολεμικών επιχειρήσεων, αλλά η απειρία και η αγαθότητα των νέων αυτών κατοίκων της πόλης, τους οδηγούν σε παγίδες και σε λάθη.

Ο Σερέφας δεν δικάζει στο έργο του, αλλά ούτε και αγιοποιεί, προσπαθεί όμως να καταλάβει το πώς και το γιατί, όχι από κουτσομπολίστικο ενδιαφέρον, αλλά από ανάγκη να κατανοήσει πώς μπορεί μια ιστορία αγάπης να φτάσει σε αυτό το τραγικό σημείο. Ο Λάμπης (ο θύτης του εγκλήματος) δεν είναι ένας σχιζοφρενής δολοφόνος, κάπως καταλήγει στο έγκλημα.

Η Θεσσαλονίκη στο έργο παρουσιάζεται κυρίως ως κλίμα εποχής, αν και γίνονται κάποιες λίγες αναφορές σε τοπογραφικά στοιχεία της πόλης. Είναι η Γη της Επαγγελίας για την Κική, οι ελπίδες της για ένα νέο ξεκίνημα, αλλά τελικά θα αποτελέσει τον τελικό σταθμό της ζωής της.

Το βιβλίο μου άρεσε πάρα πολύ. Οι αλλαγές ύφους, η «ανακριτική» αφήγηση, το στήσιμο των χαρακτήρων, το κλίμα που δημιουργείται, τα βρήκα εξαιρετικά. Τον Σερέφα τον ξέρω κυρίως μέσα από τις εξαιρετικές του μελέτες για την Θεσσαλονίκη και λιγότερο ως συγγραφέα (νομίζω κυρίως δηλώνει ποιητής). Το συγκεκριμένο έργο του το βρήκα πολύ ενδιαφέρον και ιδανική παρέα για ένα απόγευμα.

1 σχόλιο

Filed under Συγγραφείς, ΣΕΡΕΦΑΣ, Σάκης