Tag Archives: διηγήματα

Μικρές καθημερινές ιστορίες στη Θεσσαλονίκη και στα πέριξ

img052

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Όταν ο Θεός έχει χιούμορ – 12 Σαλονικιές ιστορίες

Συγγραφέας: Κώστας Κανάκας

Έκδοση: iWrite (2016)

ISBN: 978-618-5218-39-3

Τιμή: Περίπου €12

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Οφείλω να ομολογήσω, πως τα βιβλία νέων συγγραφέων τα διαβάζω χωρίς να με νοιάζει ιδιαίτερα το αν θα μου αρέσουν ή όχι. Θαυμάζω βλέπετε την προσπάθειά τους να εκφραστούν μέσα από τον γραπτό λόγο και αν το αποτέλεσμα είναι καλό, αυτό είναι ευχάριστο, αν πάλι δεν με συναρπάζει το κείμενο, το θεωρώ ως το πρώτο βήμα απλά και ελπίζω το δεύτερο να είναι καλύτερο. Το βιβλίο της σημερινής ανάρτησης ανήκει σε αυτήν την κατηγορία.

Η έκδοση είναι απλή χωρίς κάτι το ιδιαίτερο. Δεν μπορώ να πω ότι με ενθουσίασε το εξώφυλλο. Το κείμενο είναι ευανάγνωστο. Από όσο γνωρίζω, ο εκδοτικός οίκος iWrite κάνει αυτοεκδόσεις, οπότε θα μπορούσε κάποιος να πει ότι πρόκειται για ιδιωτική έκδοση.

Το βιβλίο περιέχει 12 μικρές ιστορίες, εκ των οποίων κάποιες εξελίσσονται μέσα στην πόλη της Θεσσαλονίκης και κάποιες άλλες σε χωριά γύρω από την πόλη. Οι πρωταγωνιστές είναι καθημερινοί άνθρωποι, οι οποίοι αντιμετωπίζουν καταστάσεις έξω από τη ρουτίνα τους, με αποτέλεσμα κάποιες από αυτές να φαίνονται αστείες. Δεν μπορώ να πω ότι ενθουσιάστηκα από το χιούμορ των διηγημάτων, αλλά αυτό είναι κάτι καθαρά υποκειμενικό. Προσωπικά μου άρεσαν η 1η (Ένας ειλικρινής έρωτας), η 2η (93 σειρές), η 5η (Η συνταγή της επιτυχίας) και η 11η (Μικρές αγγελίες). Σε κάποια σημεία φαίνεται πως ο Κανάκας γράφει με μια ζωντάνια και το κείμενο ρέει ομαλά, αλλά προσπαθεί να είναι τόσο ρεαλιστικός στη γραφή του, που ίσως το παρακάνει, όπως για παράδειγμα όταν προσπαθεί να μεταφέρει σε κείμενο τη χωριάτικη προφορά κάποιων πρωταγωνιστών του.

Δεν έχω άλλα πράγματα να πω για το βιβλίο αυτό. Πιστεύω πως το επόμενο έργο του συγγραφέα θα είναι καλύτερο.

 

Advertisements

Σχολιάστε

Filed under ΚΑΝΑΚΑΣ, Κώστας, Συγγραφείς

Μία ανθολογία διηγημάτων Θεσσαλονικέων συγγραφέων

001

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Εχεδώρου διηγήσεις

Συγγραφέας: Συλλογικό έργο

Έκδοση: Κοινότητα Καλοχωρίου (1995)

ISBN: –

Τιμή: –

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Το βιβλίο της σημερινής ανάρτησης είναι μια συλλογή διηγημάτων Θεσσαλονικέων συγγραφέων, που κυκλοφόρησε το 1995 από την τότε Κοινότητα Καλοχωρίου. Πρόκειται για ένα μικρό ανθολόγιο με έργα μεταπολεμικών πεζογράφων της πόλης μας.

Η έκδοση είναι απλή χωρίς κάτι το ιδιαίτερο. Στο εξώφυλλο υπάρχει φωτογραφία με πίνακα του Πάνου Παπανάκου, ενώ την γραφική επιμέλεια είχε αναλάβει ο Κάρολος Τσίζεκ. Την ανθολόγηση είχε αναλάβει ο Περικλής Σφυρίδης. Το βιβλίο προλογίζει ο Στάθης Παντελίδης, που ήταν Πρόεδρος της Κοινότητας Καλοχωρίου. Στο τέλος του βιβλίου υπάρχουν φωτογραφίες των συγγραφέων, σύντομα βιογραφικά σημειώματα αυτών, καθώς και σημείωση με τις πρώτες εκδόσεις των διηγημάτων. Το ότι μία κοινότητα κυκλοφόρησε αυτό το βιβλίο το βρήκα πολύ θετικό πάντως. Εχέδωρος, για όσους δεν το γνωρίζουν, είναι ένα από τα παλιά ονόματα του Γαλλικού Ποταμού.

Πριν τα κείμενα, ο Σφυρίδης έχει γράψει ένα σύντομο κείμενο σχετικά με την έκδοση, την πεζογραφία της Θεσσαλονίκης και τις επιλογές, που έκανε για τη σύνταξη του ανθολογίου. Ενδιαφέρον κομμάτι, ειδικά για κάποιον, που βρίσκεται στην αρχή της έρευνάς του σχετικά με το έργο των Θεσσαλονικέων συγγραφέων.

Επιλέχτηκαν 17 συγγραφείς (16 άντρες και μία γυναίκα). Τα διηγήματα αυτών παρουσιάζονται με χρονολογική σειρά νομίζω, από τον πιο ηλικιωμένο προς τον νεότερο. Πρόκειται για καλλιτέχνες της μεταπολεμικής περιόδου. Για όλους υπάρχουν δύο κείμενά τους, εκτός από τον Ντίνο Χριστιανόπουλο, του οποίου επιλέχτηκαν τέσσερα διηγήματα, επειδή είχαν μικρό μέγεθος. Παρουσιάζονται διηγήματα των: Μπακόλα, Ιωάννου, Χριστιανόπουλου, Σφυρίδη, Μάρκογλου, Λαχά, Καζαντζή, Παπαδημητρίου, Παπασπύρου, Κάτου, Ναρ, Καλούτσα, Ξεξάκη, Κουτσούκου, Σκαμπαρδώνη, Σίμου και Μήττα.

Δεν μπορώ να κρίνω πόσο αντιπροσωπευτικά των συγγραφέων είναι τα κείμενα, που επιλέχτηκαν. Ο Σφυρίδης πάντως προτίμησε να εστιάσει σε ρεαλιστική πεζογραφία, που δεν θα δυσκολέψει ιδιαίτερα τον αναγνώστη, ούτε θα χρειάζεται ιδιαίτερες γνώσεις για να κατανοήσει το κείμενο. Εξαίρεση αποτελούν τα δύο κείμενα του Λαχά και ιδιαίτερα το «Εκ μεταφοράς εις μεταφοράν». Δεν θα πρέπει βέβαια να θεωρηθεί ότι τα διηγήματα είναι «εύπεπτα» ή απλοϊκά, οι επιμελητές απλά θέλησαν να μπορούν να αποτελέσουν ένα ανάγνωσμα ιδανικό για κάποιον, που δεν έχει μεγάλη πείρα στα έργα των συγγραφέων.

Πολλά από τα διηγήματα έχουν παρουσιαστεί σε έργα, που παρουσιάστηκαν στο παρελθόν στη Vivlioniki. Προσωπικά δεν είχα διαβάσει ποτέ έργα του Γρηγόρη Σίμου και της Δήμητρας Μήττα και οφείλω να πω ότι το διήγημα «Διπλή μίσθωση» του Σίμου μου φάνηκε εξαιρετικά έξυπνο.

Βρήκα το βιβλίο ιδιαίτερα ενδιαφέρον. Δεν μπορώ να το κρίνω ως ανθολόγιο, αλλά ως συλλογή διηγημάτων είναι πολύ καλή. Απευθύνεται κυρίως σε νέους αναγνώστες και είναι νομίζω ιδανικό για όσους θέλουν να έχουν μια πρώτη επαφή με τους συγγραφείς της πόλης μας και το έργο τους. Αυτό πρέπει να ήταν και το κριτήριο επιλογής των κειμένων πιστεύω, να μην είναι ιδιαίτερα δύσκολα και απογοητευτεί ο αναγνώστης, που δεν έχει την απαιτούμενη πείρα στη λογοτεχνία. Φυσικά δεν κυκλοφορεί στις μέρες μας και θα μπορέσετε να το βρείτε μόνο σε παλαιοβιβλιοπωλεία.

Σχολιάστε

Filed under Συγγραφείς, ΣΥΛΛΟΓΙΚΟ ΕΡΓΟ

Βόλτες στη Θεσσαλονίκη του Μαρίνου Χαραλάμπους

img033

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Συνομιλίες με τους ανέμους – Εποχή πρώτη

Συγγραφέας: Μάριος Μαρίνος Χαραλάμπους

Έκδοση: Τα τραμάκια (1991)

ISBN: –

Τιμή: –

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Ο Μάριος Μαρίνος Χαραλάμπους υπήρξε μια από τις ιδιόμορφες λογοτεχνικές μορφές της Θεσσαλονίκης. Το σύνολο σχεδόν του έργου του είναι αφιερωμένο στην πόλη ή εμπνευσμένο από αυτήν. Ένας ρομαντικός συγγραφέας, γεννημένος ίσως σε μια εποχή, που δεν τον χωρούσε και στην οποία δεν ταίριαζε, άφησε κληρονομιά για την πόλη ποιήματα, πεζά και μελέτες. Το βιβλίο αυτής της ανάρτησης μιλάει για μία συλλογή διηγήσεων του συγγραφεά, με πρωταγωνίστρια τη Θεσσαλονίκη.

Η έκδοση είναι απλή και λιτή, χωρίς τίποτα το ιδιαίτερο. Κλασσική σε μέγεθος και εικόνα των βιβλίων, που έβγαζαν παλαιότερα τα «Τραμάκια», ουσιαστικά δηλαδή ο εκδοτικός οίκος «Τραμ» του Γιώργου Κάτου.

Το βιβλίο αποτελείται από 30 μικρά διηγήματα. Σε αυτά ο Χαραλάμπους μας παρουσιάζει την πόλη όπως αυτός την έχει δει, με τον μοναδικό, για μένα, και ξεχωριστό του τρόπο. Βόλτες κυρίως στον δυτικό τομέα της Θεσσαλονίκης, από τον Φραγκομαχαλά έως τους δρόμους γύρω από τον παλιό και το νέο σιδηροδρομικό σταθμό. Αλλά και στα στενά της Άνω Πόλης, στους μικρούς δρόμους, οι οποίοι δεν είχαν αναδειχτεί παλαιότερα από άλλους συγγραφείς. Αλλά για τον συγγραφέα η Θεσσαλονίκη είναι περισσότερα πράγματα από τους δρόμους και τις συνοικίες. Είναι ο άνεμος ο Βαρδάρης, γνωστός και τραγουδισμένος, μα και ο Νοτιάς, που σηκώνει τα κύματα και ζεσταίνει την πόλη. Είναι τα χρώματα του ουρανού στα δειλινά και τα ηλιοβασιλέματα, τα οποία τα περιγράφει με μαγευτικό τρόπο. Γοητευμένος ο Χαραλάμπους από τα Κάστρα και την ιστορία τους, από τα Τείχη, που χάθηκαν, μνημονεύει πρόσωπα και γειτονιές, που δεν υπάρχουν πια. Στα κείμενά του αναδεικνύει ιστορικά στοιχεία για τη Θεσσαλονίκη, δοσμένα όμως με έναν λυρισμό μιας άλλης εποχής. Το πρώτο κείμενο με τίτλο «Εισαγωγή στην παλιά Θεσσαλονίκη» είναι ένας ύμνος για την πόλη, ενώ το κείμενο με τίτλο «Θεσσαλονίκη, το μεγάλο θέατρο» μας χαρίζει μια εμπνευσμένη εικόνα της Θεσσαλονίκης, με σκηνή τον Θερμαϊκό Κόλπο και κερκίδες την πόλη. Σε όλα τα κείμενα πεζογραφία και ποίηση παντρεύονται με μοναδικό τρόπο. Βιώματα, ακούσματα και παλιές ιστορίες παρουσιάζονται στις σελίδες και στα μάτια του αναγνώστη εμφανίζεται μια Θεσσαλονίκη μαγική, πλανεύτρα και ερωτική, όχι όμως με τη φτήνια του όρου, όπως την χρησιμοποίησαν τις περισσότερες φορές, αλλά με μια ξεχωριστή αίσθηση.

Ο Χαραλάμπους υπήρξε μια ιδιόμορφη προσωπικότητα. Κινούνταν ανάμεσα στον μύθο και την ιστορία, προσπάθησε να βρει απαντήσεις στα φαντάσματα, που τον κυνηγούσαν στη μεταφυσική και σε κόσμους φαντασιακούς. Έφυγε από τη ζωή και κανείς δεν το πήρε χαμπάρι, στα ανθολόγια και σε συλλεκτικές εκδόσεις τα κείμενά του δεν χωρούσαν, μήτε έτυχε να εκδοθούν ξανά, οπότε τα περισσότερα έργα του, αν όχι όλα, θα πρέπει να τα ψάξετε σε παλαιοβιβλιοπωλεία. Κι όμως, μέσα από τα κείμενά του φανερώνεται μια ειλικρινής αγάπη για την Θεσσαλονίκη και τους ανθρώπους της, για το παρελθόν και την ιστορία της. Το αρχείο, που είχε μαζέψει για την πόλη ήταν τεράστιο, φωτογραφίες, κείμενα και ταινίες, που ο ίδιος είχε φτιάξει. Δυστυχώς σήμερα αγνοείται η τύχη του και λέγεται ότι καταστράφηκε μετά τον θάνατό του. Θεωρώ ότι ο Χαραλάμπους είναι ο πιο αδικημένος από τους συγγραφείς της πόλης μας, με σημαντικό έργο, το οποίο ελπίζω κάποια στιγμή στο μέλλον να αναδειχτεί και να βρει τη θέση, που του αρμόζει στη λογοτεχνική κληρονομιά της πόλης μας.

Προσωπικά βρήκα το βιβλίο εξαιρετικό. Από τα ομορφότερα πεζά, που έχουν γραφτεί για την πόλη, με μοναδικές περιγραφές, λυρικό λόγο, ιστορικές αναφορές, αποκαλύπτει μια Θεσσαλονίκη, που δεν μπορεί ο αναγνώστης να μην την ερωτευτεί. Μακάρι να κυκλοφορήσει πάλι από κάποιον εκδοτικό οίκο.

Σχολιάστε

Filed under Συγγραφείς, ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΥΣ, Μάριος Μαρίνος

5 πεζά κείμενα από το παρελθόν, του Σάκη Παπαδημητρίου

img017

 

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Τελευταία προβολή – Πέντε πεζά παλαιάς κοπής

Συγγραφέας: Σάκης Παπαδημητρίου

Έκδοση: Μπιλιέτο (2007)

ISBN: 360-7805-28-9

Τιμή: Περίπου €8

 

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Στη Vivlioniki έως σήμερα έχουν παρουσιαστεί κοντά στα 600 βιβλία, γραμμένα από περίπου 400 συγγραφείς. Θεωρώ μεγάλη μου παράλειψη, που σε όλους αυτούς τους τίτλους δεν είχα παρουσιάσει ποτέ ένα βιβλίο του Σάκη Παπαδημητρίου, ενός συγγραφέα με σημαντικό έργο στο χώρο του βιβλίου και της μουσικής μελέτης. Το βιβλίο αυτής της ανάρτησης έρχεται να διορθώσει κάπως τα πράγματα.

Η έκδοση είναι η κλασσική του Μπιλιέτου. Χάρτινο εξώφυλλο, σχέδια στο εξώφυλλο, αλλά και στο εσωτερικό του βιβλίου από τον Γιάννη Δημητράκη, συνολικά μια λιτή και όμορφη δουλειά. Αξάκριστο βιβλίο.

Η «Τελευταία Προβολή» είναι το τελευταίο βιβλίο του Παπαδημητρίου και περιέχει 5 σύντομα κείμενα, τα οποία είχαν πρωτοδημοσιευτεί στο παρελθόν σε άλλα μέσα (1 σε εφημερίδα, 1 σε συλλογή αφηγημάτων). Ο υπότιτλος «πέντε πεζά παλαιάς κοπής»  πρέπει να υποδηλώνει ότι πρόκειται για παλαιά κείμενα (από το 1963 έως το 1972 είχαν κυκλοφορήσει).

Οι πρωταγωνιστές των διηγημάτων είναι καθημερινοί άνθρωποι. Διακατέχονται όλοι από κάποιο είδος φόβου ή ανασφάλειας. Μοναχικοί και απροσάρμοστοι ίσως στα κοινωνικά δεδομένα, η ανθρώπινη επαφή (ερωτική, φιλική ή κοινωνική) για αυτούς μοιάζει να είναι πρόβλημα. Ίσως δεν τα έχουν βρει με τον εαυτό τους και επιζητούν ένα καταφύγιο. Κάθε τι, που μπορεί να ταράξει την καθημερινότητά τους ή τις συνήθειές τους αποτελεί για αυτούς απειλή.

  • Στο πρώτο αφήγημα με τίτλο «Τελευταία προβολή» ο πρωταγωνιστής βγαίνει για μια βόλτα στην πόλη. Αν και λέει πως δεν θα ήθελε να δει ταινία, ο δρόμος τον πηγαίνει σχεδόν αυτόματα στον κινηματογράφο (το Ολύμπιον) και μάλιστα να δει την τελευταία προβολή, για να μην εμπλακεί με κόσμο. Στη διαδρομή αποφεύγει γνωστούς και προσπαθεί να μην έρθει στην ανάγκη να μιλήσει με κάποιον. Περιμένοντας την ταινία παρατηρεί τον κόσμο, ο οποίος κινείται άσχετα με αυτόν, αλλά ο ήρωάς μας πιστεύει πως τον παρακολουθούν, πως τον βλέπουν, ίσως πως τον απειλούν. Μοναξιά, αποξένωση σε φόντο μουντό, φθινοπωρινό, Θεσσαλονικιώτικο.
  • Στο δεύτερο αφήγημα με τίτλο «Το ασανσέρ» ο πρωταγωνιστής παρακολουθεί την κίνηση του ασανσέρ της πολυκατοικίας του. Πίσω από την ασφάλεια της πόρτας του διαμερίσματος, όπου μένει, κατασκοπεύει μέσα από το πορτάκι τους ανθρώπους, που μπαίνουν και βγαίνουν στο ασανσέρ. Σκέψεις και σενάρια σχηματίζονται ανάλογα με τις κινήσεις του ανελκυστήρα. Ένας κόσμος ολόκληρος, αλλά ο ήρωάς μας προτιμά την ασφάλεια του σπιτιού του και η μόνη του «κοινωνικοποίηση» είναι η μελέτη και η παρακολούθηση του ασανσέρ. Δεν πρέπει να μην συμπαθεί τους ανθρώπους, περισσότερο νομίζω φοβάται και σχηματίζει δικές του θεωρίες, πίσω πάντα από την ασφάλεια της εξώπορτας. Και εδώ έντονη η μοναχικότητα και η ανασφάλεια.
  • Στο τρίτο αφήγημα με τίτλο «Το νύχι» ο πρωταγωνιστής μετά από μια μικρή επέμβαση στο νύχι του μένει στο σπίτι του και σκέφτεται την πρώτη του έξοδο μετά την ανάρρωση. Οι σκέψεις του είναι κυρίως για την εικόνα, που θα πρέπει να δώσει στους άλλους, να τον προσέξουν, να τον λυπηθούν ίσως, ίσως και να τρομάξει κάποιους. Φτιάχνει κι αυτός ολόκληρα σχέδια στο μυαλό του για τη διαδρομή, που θα πάρει, σκέφτεται ακριβώς τις εικόνες, που θέλει να δει. Αγωνία για το αν θα είναι αποδεκτός μετά την επέμβαση στο νύχι, αν υπάρχει περίπτωση να γελοιοποιηθεί. Η ανάγκη να αποτελεί μέρος ενός συνόλου και η αγωνία αν οι υπόλοιποι θα τον αποδεχτούν.
  • Στο τέταρτο αφήγημα με τίτλο «Μια ηχογράφηση»  ο πρωταγωνιστής μας πρέπει να ηχογραφήσει για μια παλιά του αγαπημένη κάτι, που να είναι δικό του, μουσική η η φωνή του. Έντονος ο προβληματισμός του όμως αν η φωνή αυτή, που μαγνητοφωνεί μοιάζει με τη δική του. Νιώθει ότι αν δώσει την ταινία στην αγαπημένη του, θα αποχωριστεί κομμάτι του εαυτού του ή αυτό το κομμάτι δεν θα είναι το καλύτερό του, ίσως δεν θα είναι ούτε καν δικό του. Στο σκοτάδι το πράσινο φως του μαγνητόφωνου προσπαθεί να γίνει φάρος στα θέλω του πρωταγωνιστή.
  • Στο πέμπτο αφήγημα με τίτλο «Η παρακαμπτήριος» ο πρωταγωνιστής γκρινιάζει γιατί εξαιτίας της επέκτασης της παραλίας, έχει φτιαχτεί μια παρακαμπτήριος οδός, η οποία περνάει μπροστά από το σπίτι του, με αποτέλεσμα να έχει χάσει την ησυχία του. Η μοναχικότητά του απειλείται από τα αυτοκίνητα, τους ανθρώπους, τους πεζούς και τους οδηγούς, όλα είναι πλέον πιο κοντά του. Η εξέλιξη των πραγμάτων βαίνει εις βάρος του και αυτό, που λέμε «πρόοδος» τον τρομάζει. Εδώ η γραφή μου θύμισε κείμενο του Γιώργου Ιωάννου και προσωπικά μου άρεσε περισσότερο από όλα.

Σε όλα νομίζω τα αφηγήματα είναι έντονες οι έννοιες της απειλής, της μοναξιάς, της αποξένωσης. Με διαφορετικό τρόπο όλοι οι ήρωες κάτι φοβούνται και προσπαθούν να αμυνθούν. Ρεαλιστική γραφή, θα μπορούσαν και οι 5 αφηγήσεις να αποτελέσουν το θέμα μιας ταινίας μικρού μήκους. Αν και γραμμένα πριν από τουλάχιστον 40 χρόνια, τα αφηγήματα μοιάζουν να είναι σύγχρονα και οι χαρακτήρες θα μπορούσαν να είναι σημερινοί.

Η Θεσσαλονίκη υπάρχει στα 4 αφηγήματα απλώς ως τόπος διεξαγωγής των ιστοριών. Το μουντό όμως περιβάλλον της πόλης σίγουρα επηρεάζει τους χαρακτήρες των ιστοριών και δημιουργεί ένα ιδανικό σκηνικό.

Προσωπικά το βιβλίο μου άρεσε. Τα ζητήματα, στα οποία θέλει να αναφερθεί ο Παπαδημητρίου είναι διαχρονικά, κλασσικά ίσως προβλήματα της αστικοποίησης. Μοντέρνα γραφή, κινηματογραφική και ζωντανή, πιστεύω θα σας αρέσουν.

Σχολιάστε

Filed under ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ, Σάκης, Συγγραφείς

Κείμενα 13 σπουδαίων πεζογράφων για τη Θεσσαλονίκη

img008

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Η Θεσσαλονίκη των παλαιότερων συγγραφέων

Συγγραφέας: Συλλογικό έργο

Έκδοση: Ιανός (1998)

ISBN: 960-7771-18-4

Τιμή: Περίπου €20

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Το βιβλίο της σημερινής ανάρτησης είναι μια μικρή ανθολογία κειμένων για τη Θεσσαλονίκη από, όπως λέει και ο τίτλος, «παλαιότερους συγγραφείς». Ένα έργο, που σκοπό έχει να κάνει ο αναγνώστης μια πρώτη γνωριμία με κάποιους συγγραφείς και πιο συγκεκριμένα με τα επιλεγμένα κείμενά τους τα οποία αφορούν την πόλη μας.

Η έκδοση είναι απλή και λιτή. Το αντίτυπο, που έχω εγώ έχει και ένα μικρό αφιέρωμα στα Εκπαιδευτήρια Μαντουλίδη, τα οποία γίορταζαν την χρονιά κυκλοφορίας του βιβλίου τα 20 χρόνια τους. Δεν γνωρίζω αν ο Μαντουλίδης ήταν και χορηγός της έκδοσης, αλλά το ίδιο βιβλίο κυκλοφορεί με διαφορετικό εξώφυλλο και ISBN στα βιβλιοπωλεία και ίσως αυτό βρείτε πιο εύκολα. Στο τέλος του βιβλίου υπάρχουν σύντομα βιογραφικά των συγγραφέων, αλλά και κάποιων ζωγράφων, των οποίων τα έργα κοσμούν το εσωτερικό του βιβλίου.

Δεν έχω κάτι να σχολιάσω για το πρώτο μέρος του βιβλίου, το οποίο μιλάει για τα Εκπαιδευτήρια Μαντουλίδη, φαντάζομαι κάποιος, που πήγε εκεί σχολείο ή δούλεψε στον Μαντουλίδη θα το βρει ενδιαφέρον. Το κύριο θέμα όμως του βιβλίου είναι τα κείμενα των 13 συγγραφέων, που επέλεξε ο Νίκος Καρατζάς. Οι συγγραφείς είναι οι Γιώργος Βαφόπουλος, Μίνως Λαγουδάκης, Γιώργος Ιωάννου, Στέλιος Ξεφλούδας, Τόλης Καζαντζής, Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, Ανδρέας Καρκαβίτσας, Νίκος Γαβριήλ Πεντζίκης, Γιώργος Κιτσόπουλος, Κώστας Ταχτσής, Φώτης Κόντογλου, Στρατής Τσίρκας και Νίκος Τσιφόρος. Κάποιοι γεννημένοι στη Θεσσαλονίκη, κάποιοι έζησαν κομμάτι ή και ολόκληρη τη ζωή τους εδώ και κάποιοι άλλοι επισκέφτηκαν κάποια στιγμή την πόλη μας.

Ο Βαφόπουλος περιγράφει το πώς έζησε αυτός και η οικογένειά του τη Μεγάλη Πυρκαγιά του 1917. Ο Ιωάννου μας πάει μια βόλτα στην πλατεία του «Αγίου Βαρδαρίου» με απόσπασμα από το βιβλίο του «Το δικό μας αίμα«. Ο Καζαντζής μιλάει για την Αγία Σοφία, κείμενο από το βιβλίο του «Το τελευταίο καταφύγιο«. Ο Καρκαβίτσας γράφει για την επίσκεψή του στην Θεσσαλονίκη στις αρχές του 20ου αιώνα. Ο εξαιρετικός και αδικημένος, κατά την άποψή μου, Κιτσόπουλος κάπου στην Άνω Πόλη παρατηρεί μια καθημερινή ιστορία. Ο Κόντογλου μιλάει για τη Βυζαντινή Θεσσαλονίκη. Ο Λαγουδάκης μας πάει στη Θεσσαλονίκη των πρώτων χρόνων της δεκαετίας του 1920, με το απόσπασμά του από το βιβλίο «Ο κύριος Παρλεβού Φρανσαί και η κυρία Ιτσελόγκουε», ίσως το πρώτο ελληνικό λογοτεχνικό έργο, που μιλάει τόσο εκτενώς για τη Θεσσαλονίκη και την κοινωνία της. Ο Ξεφλούδας πρωτοπόρος της γενιάς του ’30 στη Θεσσαλονίκη και εκφραστής του εσωτερικού μονολόγου περιγράφει κομμάτι της ζωής του στην πόλη μας. Ο Παπαδιαμάντης στο διήγημά του «Ο Χαραμάδος» βλέπει το λιμάνι της Θεσσαλονίκης με τους Εβραίους εργάτες του στις αρχές του 20ου αιώνα. Ο Πεντζίκης στον ύμνο του για τη Θεσσαλονίκη «Μητέρα Θεσσαλονίκη» ταξιδεύει χρονικά στο χθες της πόλης, όπως αυτό φαίνεται στη σημερινή της εικόνα. Ο Ταχτσής επισκέπτεται την πόλη, που τον γέννησε μετά από χρόνια απουσίας του. Ο Τσίρκας επιλέγει να τελειώσει την επική τριλογία του «Ακυβέρνητες Πολιτείες» στην πόλη μας. Ο Τσιφόρος, τέλος, μιλάει για την επιστροφή ενός μετανάστη στη Γερμανία και την απόφασή του να παραμείνει στη Θεσσαλονίκη, τον τόπο, που άφησε πριν από χρόνια και να ξεκινήσει στα 60 του από την αρχή τη ζωή του, σε ένα διήγημα από τη συλλογή του «Όμορφη Θεσσαλονίκη«.

Όπως είπαμε και νωρίτερα, εκτός από τα κείμενα υπάρχουν και πίνακες ζωγράφων με θέμα τη Θεσσαλονίκη. Μητράκας, Μπακογιώργος, Παπανάκος, Παπασπύρου, Παραλής, Μαυρομάτης οι πιο γνωστοί από αυτούς σε μένα.

Το βιβλίο μου άρεσε. Μια μικρή ανθολογία με έργα σπουδαίων συγγραφέων. Ειδικά το απόσπασμα από το βιβλίο του Λαγουδάκη είναι σημαντικότατο, καθώς το βιβλίο δεν υπάρχει και είναι εξαιρετικά σπάνιο και κανείς δεν φιλοτιμήθηκε να το επανακυκλοφορήσει.

Σχολιάστε

Filed under Συγγραφείς, ΣΥΛΛΟΓΙΚΟ ΕΡΓΟ

Τα διηγήματα του Ατζακά

001

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Λίγη φλόγα, πολλή στάχτη

Συγγραφέας: Γιάννης Ατζακάς

Έκδοση: Άγρα (2015)

ISBN: 978-960-505-202-7

Τιμή: Περίπου €15


ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Είναι κάποια λίγα βιβλία, τα οποία με το που έφτασα στο τέλος τους τα ξεκίνησα πάλι από την αρχή, όχι γιατί δεν κατάλαβα κάτι ή γιατί φοβάμαι μην έχασα κάποιο στοιχείο τους, αλλά γιατί νιώθω ότι πρέπει να τα απολαύσω άλλη μία φορά. Στην κατηγορία αυτή εντάσσω και το βιβλίο της σημερινής ανάρτησης, γραμμένο από έναν από τους σημαντικότερους συγγραφείς της σύγχρονης ελληνικής πεζογραφίας, τον Γιάννη Ατζακά.

Η έκδοση είναι εξαιρετική, αρχοντική όπως όλες οι δουλειές του Άγρα. Χρησιμοποιήθηκε χαρτί Palatina 100gr, το εξώφυλλο είναι φωτογραφία του Στράτου Καλαφάτη. Ευανάγνωστο κείμενο, στο τέλος του βιβλίου υπάρχουν τα κείμενα από όπου χρησιμοποιεί κάποια κομμάτια ο Ατζακάς στα διηγήματά του.

8 ανεξάρτητα διηγήματα αποτελούν το βιβλίο αυτό του Ατζακά. Από αυτά μόνο τα 4 έχουν κάποια σχέση με τη Θεσσαλονίκη, άλλα λιγότερο, άλλα περισσότερο. Ως εκ τούτου κάποιος θα μπορούσε να μου πει πως το βιβλίο αυτό δεν θα έπρεπε να παρουσιαστεί στη Vivlioniki και θα απαντούσα πως έχει δίκιο, αλλά αυτά τα 4 διηγήματα είναι για μένα η αφορμή για να παρουσιάσω έναν εξαιρετικό συγγραφέα στο ιστολόγιό μου.

  • Το πρώτο διήγημα έχει τίτλο «Ο Οδυσσέας στη Μαύρη Θάλασσα» και θέμα του είναι η συνάντηση ενός γιου μετά από πολλά χρόνια με τον πατέρα του, ο οποίος ζει στη Βάρνα, έχοντας φύγει από την Ελλάδα με το τέλος του Εμφυλίου. Μια εξομολόγηση του πατέρα (ή απολογία, όπως το δει κανείς) προς το αγόρι του, που δεν μπόρεσε να τον έχει δίπλα του καθώς μεγάλωνε. Αφιερωμένο στη μνήμη του πατέρα του συγγραφέα, δεν γνωρίζω αν το κείμενο έχει αυτοβιογραφικά στοιχεία. Διήγημα πολιτικό και μελαγχολικό.
  • Το δεύτερο διήγημα έχει τίτλο «Η λίμνη» και είναι το πρώτο στο οποίο η Θεσσαλονίκη παίζει πρωταγωνιστικό ρόλο, σε μια ταραχώδη περίοδό της, με τη δολοφονία του Λαμπράκη να σκιάζει τις εξελίξεις της εποχής, αλλά και πολλές από όσες επακολούθησαν. Ένας έρωτας, που έκανε τα πρώτα βήματα, αλλά δεν μπόρεσε να πάει παραπέρα μέσα σε ένα σκηνικό αναβρασμού.
  • Το τρίτο διήγημα έχει τίτλο «Λίγη φλόγα, πολλή στάχτη» μοιάζει κάπως με το προηγούμενο, καθώς επίσης έχουμε μια ιστορία ενός φοιτητικού έρωτα, που δεν προχωράει, επίσης χρονικά στις αρχές της δεκαετίας του ’60.
  • Το τέταρτο διήγημα έχει τίτλο «Ένας αλιβάνιστος» και μας μεταφέρει στο Πήλιο για να μας διηγηθεί μια τραγική ιστορία, ενός ανθρώπου, που κατάφερε να φτιάξει με μεγάλο κόπο τη ζωή του και να χάσει ό,τι άξιζε πραγματικά για αυτόν μέσα σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα.
  • Το πέμπτο διήγημα έχει τίτλο «Η συμφωνία» και βρισκόμαστε πάλι στο Πήλιο για να δούμε τη ζωή ενός ανθρώπου, που πολλοί τον θεωρούν τρελό, αλλά αυτός ζει στον δικό του κόσμο, με τις δικές του νόρμες και τους δικούς του νόμους και κανόνες. Θεματικά είναι το κείμενο, που ξεφεύγει ελαφρώς από τα υπόλοιπα, όπως θα περιγράψω λίγο πιο κάτω.
  • Το έκτο διήγημα έχει τίτλο «Το κάταγμα» και μας μεταφέρει πίσω στη Θεσσαλονίκη για να δούμε έναν μαθητή, που ήρθε από την επαρχία για να πάει στο Γυμνάσιο και έχει να αντιμετωπίσει το νέο περιβάλλον της πόλης και να εναρμονιστεί με αυτό, με όποιες επιπτώσεις έχει μια τέτοια προσπάθεια.
  • Το έβδομο διήγημα έχει τίτλο «Ο θάνατος δεν βιάζεται πάντα» και κατά τη γνώμη μου θα έπρεπε να διδάσκεται στα σχολεία για να περιγράψει την άνοδο και την πτώση των ανθρώπων, ακόμη και των πιο ισχυρών.
  • Το όγδοο και τελευταίο διήγημα έχει τίτλο «Όσο το φως μιας αστραπής», ξανά πάμε στη Θεσσαλονίκη, όπου ο ήρωας βιώνει την ιστορία της χώρας, παλεύει για τα ιδανικά του και η αναγνώριση της ήττας θα τον οδηγήσει στην αυτοκτονία. Ο φίλος του θα βαδίσει τα τελευταία του βήματα για να καταλάβει αιτίες και λόγους ή για να μπει στο πετσί του φίλου του.

Ο Ατζακάς παραδίδει 8 ιστορίες, που έχουν τη ζωντάνια των παραμυθιών των παλιών γιαγιάδων. Οι χαρακτήρες του είναι εξαιρετικά πλασμένοι, τραγικοί χαρακτήρες οι περισσότεροι, που ενώ έφτασαν κοντά στην πραγμάτωση των ονείρων τους, οι εξελίξεις τους οδήγησαν στην ήττα, μια ήττα, που κάποιες φορές μπόρεσαν να αποδεχτούν, αλλά κάποιες άλλες όχι. Μοναδική εξαίρεση ο Πετρής στο διήγημα «Η συμφωνία». Η αφήγηση είναι ο τέλειος συνδυασμός ρεαλισμού και λυρισμού, στο μυαλό μου τα κείμενα γράφτηκαν απνευστί, σε ένα βράδυ ίσως. Και τα οκτώ έχουν κάτι ξεχωριστό, είτε από ιστορικής, είτε από πολιτικής, είτε από ερωτικής, είτε από ανθρώπινης άποψης. Κάποιος κριτικός λογοτεχνίας ίσως θα μπορούσε να πει αν και κατά πόσο έχει επηρεαστεί ο Ατζακάς από τον Παπαδιαμάντη.

Η Θεσσαλονίκη είναι η πόλη του έρωτα, του πόνου, των πολιτικών αναταραχών. Υπάρχουν πολλές αναφορές σε μέρη, δρόμους και τοποθεσίες, ενώ ο Ατζακάς καταφέρνει να περιγράψει το κλίμα κυρίως της δεκαετίας του ’60, όταν η Θεσσαλονίκη είχε συγκλονιστεί από τη δολοφονία του Λαμπράκη, τον Δράκο του Σέιχ Σου, τον φοιτητικό αναβρασμό κα.

Μου είναι πολύ δύσκολο να μιλήσω περισσότερο για ένα βιβλίο, που αγάπησα τόσο πολύ. Απλά διαβάστε το. Δεν έχω κάτι άλλο να σας παρουσιάσω ή να σας συστήσω. Ένα πραγματικό αριστούργημα της νέας ελληνικής πεζογραφίας.

1 σχόλιο

Filed under ΑΤΖΑΚΑΣ, Γιάννης, Συγγραφείς

Η Θεσσαλονίκη σε μικρά διηγήματα νέων συγγραφέων (2ο μέρος)

Σάρωση_20170515

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Παράξενες μέρες στη Θεσσαλονίκη

Συγγραφέας: Συλλογικό έργο

Έκδοση: Παράξενες Μέρες (2017)

ISBN: 978-618-5278-04-5

Τιμή: Περίπου €10

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Άλλο ένα βιβλίο, το οποίο έκανε την πρώτη του εμφάνιση στη 14η Διεθνή Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης είναι το θέμα αυτής της ανάρτησης. Πρόκειται για μία συλλογή διηγημάτων νέων συγγραφέων (όσον αφορά το έργο τους) με θέμα τη Θεσσαλονίκη και κυρίως τους ανθρώπους της.

Η έκδοση είναι απλή και λιτή. Το εξώφυλλο κοσμεί ένας πίνακας του Θεσσαλονικέα ζωγράφου Ντίνου Παπασπύρου. Ο εκδοτικός οίκος «Παράξενες Μέρες» εδρεύει στο Ρέθυμνο και αυτό είναι το πρώτο του έργο, που παρουσιάζεται στη Vivlioniki. Στο τέλος του βιβλίου υπάρχουν τα βιογραφικά στοιχεία των συγγραφέων.

Αν θυμάμαι καλά, έχει παρουσιαστεί στο παρελθόν στη Vivlioniki άλλο ένα βιβλίο, που ήταν μια συλλογή διηγημάτων με θέμα την πόλη μας, από τις εκδόσεις «.poema..«. Το βιβλίο αυτό είχε κυκλοφορήσει το 2014.

18 μικρές ιστορίες, που συμβαίνουν στη Θεσσαλονίκη του σήμερα. Οι πεζογράφοι είναι σαφώς επηρεασμένοι από την Κρίση των τελευταίων χρόνων και τις αλλαγές, που αυτή έχει επιφέρει στις ζωές των ανθρώπων. Τα διηγήματα του βιβλίου επιλέχτηκαν μέσα από πάνω από 200, που είχαν σταλεί στα πλαίσια ενός διαγωνισμού. Κριτής ήταν η Μαρία Ψωμά-Πετρίδου.

Ευνόητο είναι ότι δεν υπάρχει κοινό ύφος στις ιστορίες. Από τους 18 συγγραφείς οι 6 είναι γυναίκες και οι 12 άντρες. Χιούμορ, ρεαλισμός, σουρεαλισμός, ιστορίες σε πρώτο ή τρίτο πρόσωπο, νέοι και ηλικιωμένοι άνθρωποι, γενικά μεγάλη ποικιλία στα διηγήματα. Κύριο χαρακτηριστικό βέβαια στις περισσότερες η Κρίση, η ανεργία, η μοναξιά, οι δυσκολίες, που απότομα άλλαξαν τις ζωές μας και δημιούργησαν μια νέα πραγματικότητα. Στις δύσκολες στιγμές γενικότερα η πένα κυλάει πιο εύκολα.

Αξίζει να αναφερθούν τα ονόματα των δημιουργών άσχετα από το τι πιστεύει κάποιος για την αξία των πεζών τους. Πρόκειται για ανθρώπους, που προσπαθούν να εκφραστούν μέσω της γραφής και εκτίθενται στους αναγνώστες, αυτό είναι κάτι, που προσωπικά θαυμάζω και ζηλεύω. Με τη σειρά, που είναι τα διηγήματα στο βιβλίο, οι συγγραφείς είναι οι:

  1. Εύη Μίνου
  2. Χριστόδουλος Λιτζερίνος
  3. Θεόφιλος Γιαννόπουλος
  4. Χρήστος Καραντωνίου
  5. Τάσος Βαλμάς
  6. Δέσποινα Γραμματικού
  7. Κατερίνα Θεμελάκη
  8. Σταμάτης Μπεκιάρης
  9. Φώτης Μηκερόζης
  10. Νικόλαος Βαβδινούδης
  11. Κωνσταντίνος Αυγερινάκης
  12. Μιχάλης Μακόγλου
  13. Μάνος Αποστολίδης
  14. Αγαμέμνων Μπάνος
  15. Όλγα Ιωαννίδου
  16. Ιωάννα Ντορμούση
  17. Ιωάννα Χατζημιχαήλ
  18. Στράτος Κιαπίδης

Οι περισσότεροι είναι νέοι ηλικιακά και αυτή είναι η πρώτη φορά, που ένα έργο τους αποκτά θέση στις σελίδες ενός βιβλίου. Δεν θα κρίνω αυτές τις ιστορίες λογοτεχνικά, ούτε θα τις συγκρίνω με έργα γνωστών συγγραφέων, θα ήταν άδικο. Σε τέτοια βιβλία σημασία έχει η συμμετοχή και μόνο. Προσωπικά έχω ξεχωρίσει κάποια, που μου άρεσαν περισσότερο, αλλά το βιβλίο το διάβασα με χαρά, καθώς τέτοια έργα αποδεικνύουν ότι η συγγραφική παράδοση της πόλης συνεχίζεται. Αν θα έπρεπε να ξεχωρίσω  κάποια μόνο, θα επέλεγα το «Τα χριστουγεννιάτικα λαμπιόνια» του Χριστόδουλου Λιτζερίνου, το «Ξέπνοο χαμόγελο» του Θεόφιλου Γιαννόπουλου, το «Θεσσαλονίκη σκοτάδι» του Μάνου Αποστολίδη και το «Κόκκινα λόγια στο μαντήλι» της Ιωάννας Ντορμούση.

Προσωπικά το βιβλίο μου άρεσε. Θεωρώ σωστό να στηρίζονται τέτοιες δουλειές, ποτέ δεν ξέρετε, μπορεί αύριο μεθαύριο κάποιος από αυτούς τους συγγραφείς να γίνει μεγάλος και τρανός,  οπότε θα μπορείτε να πείτε ότι τον διαβάζατε από την αρχή!

 

Σχολιάστε

Filed under Συγγραφείς, ΣΥΛΛΟΓΙΚΟ ΕΡΓΟ

Το πρώτο έργο του Αντώνη Σουρούνη

%cf%83%ce%ac%cf%81%cf%89%cf%83%ce%b7_20170220

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Ένα αγόρι γελάει και κλαίει

Συγγραφέας: Αντώνης Σουρούνης

Έκδοση: Δωρικός (1969)

ISBN: –

Τιμή: –

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Πέρσι τον Οκτώβρη έφυγε από τη ζωή ο Αντώνης Σουρούνης σε ηλικία 74 ετών. Από τους σπουδαιότερους συγγραφείς, που έβγαλε η πόλη μας μεταπολεμικά, παιδί του Κουλέ Καφέ και της Άνω Πόλης, με μια ζωή συναρπαστική και ασυνήθιστη. Το βιβλίο του «Το μονοπάτι στη θάλασσα» ήταν από τα πρώτα, που είχα διαβάσει όταν ξεκίνησα να μαζεύω βιβλία για την πόλη μας, το διάβασα δεύτερη φορά και το απόλαυσα ακόμη περισσότερο. Η σημερινή ανάρτηση μας ταξιδεύει πίσω στο χρόνο, στο 1969, όπου ο 27χρονος τότε Σουρούνης τύπωνε «δια λογαριασμό του συγγραφέως» το πρώτο του βιβλίο.

Η έκδοση είναι απλή και λιτή, συμβαδίζει με την αισθητική πολλών βιβλίων στα τέλη της δεκαετίας του ’60 και των αρχών του ’70. Φαντάζομαι ότι τα έξοδα της έκδοσης βάρυναν τον Σουρούνη. Η φωτογραφία στο εξώφυλλο μου φαίνεται άσχετη με το θέμα και με τον τίτλο. Χάρτινο εξώφυλλο.

Το βιβλίο το προλογίζει ο ίδιος ο συγγραφέας, ενημερώνοντάς μας ότι τα κείμενα έχουν γραφτεί σε διαφορετικούς τόπους και χρόνους. Φαντάζομαι τον νεαρό συγγραφέα (27 ετών ήταν όταν κυκλοφόρησε το βιβλίο αυτό) να έχει μαζέψει κάποια σκόρπια κείμενα, που είχε γράψει στο παρελθόν και να πηγαίνει με λαχτάρα στον εκδοτικό οίκο να τα τυπώσει, ώστε να κάνει πραγματικότητα το όνειρο των παιδικών του χρόνων, το να γίνει συγγραφέας.

Στο διαδίκτυο θα δείτε σε πολλά sites να γράφουν ότι πρόκειται για ένα μυθιστόρημα, αλλά το βιβλίο έχει 9 σύντομα διηγήματα και μια μικρή νουβέλα με τίτλο «Ο Κένταυρος (εγώ κι ο εαυτούλης μου)»:

  • Τα διηγήματα τα περισσότερα είναι αφηγηματικά. Εμπνευσμένος σε μεγάλο βαθμό από τα όσα είδε και έζησε στην παιδική του ηλικία ο Σουρούνης, χτίζει ιστορίες, που θα μπορούσαν ίσως να είναι και αυτοβιογραφικές, αφού τα όρια της πραγματικότητας και του μύθου δεν διακρίνονται. Η μελαγχολία και το χιούμορ δένουν στην αφήγηση με ωραίο τρόπο. Ξεχωρίζω το αριστουργηματικό κατά τη γνώμη μου «Επιστρέφοντας στον κόσμο μου», το συγκινητικό «Οι μεγάλες Κυριακές των μικρών ανθρώπων», καθώς και τα «Η πρώτη αποτυχία», «Όνειρα και προδότες» και «Ο Κεφαλάκιας».
  • Η νουβέλα αποτελεί το μισό σχεδόν βιβλίο. Πρόκειται για την εξιστόρηση της συμβίωσης του συγγραφέα με τον κρυμμένο του εαυτό, που άλλοι ορίζουν ως ψυχή, άλλοι ως εσωτερική φωνή κοκ. Τα παιδικά και εφηβικά χρόνια του αφηγητή έχουν στιγματιστεί από αυτόν τον δεύτερο εαυτό. Αφήγηση γρήγορη, έξυπνη, με χιούμορ, αυτοσαρκασμό, ρεαλισμό, κινηματογραφική σε πολλά σημεία. Το τέλος του είναι ευφυέστατο και απρόσμενο.

Η Θεσσαλονίκη είναι παρούσα σε πολλά σημεία, αν και δεν είναι πρωταγωνίστρια. Το Κουλέ Καφέ και οι άνθρωποί του, καθημερινοί μεροκαματιάρηδες, προσφυγικής καταγωγής, που ζούνε στον μικρόκοσμό τους, που έχει τους δικούς του κανόνες. Για όσους έχουν διαβάσει «Το μονοπάτι στη θάλασσα» θα βρούνε ίσως ομοιότητες μεταξύ των πρωταγωνιστών.

Προσωπικά απόλαυσα το βιβλίο. Όχι μόνο γιατί ένιωσα ιδιαίτερα τυχερός, που βρήκα το πρώτο βιβλίο του Σουρούνη (το επόμενο άργησε 8 χρόνια να κυκλοφορήσει), αλλά γιατί πρόκειται για ένα καλογραμμένο έργο, που παρουσίαζε σε μεγάλο βαθμό το συγγραφικό χαρακτήρα του Σουρούνη, που θαυμάσαμε στα επόμενα χρόνια. Δεν κυκλοφόρησε ξανά από κάποιον εκδοτικό οίκο, αν το βρείτε σε παλαιοβιβλιοπωλείο, να το αποκτήσετε οπωσδήποτε.

2 Σχόλια

Filed under Συγγραφείς, ΣΟΥΡΟΥΝΗΣ, Αντώνης

Μία μικρή συλλογή έργων από διηγηματογράφους της Θεσσαλονίκης

001

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Επτά διηγηματογράφοι της Θεσσαλονίκης

Συγγραφέας: Περικλής Σφυρίδης

Έκδοση: Σχήμα και Χρώμα (1993)

ISBN: –

Τιμή: –

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Το βιβλίο της σημερινής ανάρτησης αποτελεί μία μικρή ανθολόγηση συγγραφέων της Θεσσαλονίκης και πιο συγκεκριμένα διηγηματογράφων της πόλης. Την επιμέλεια την είχε κάνει ο Περικλής Σφυρίδης, και για αυτό τον αναφέρω ως συγγραφέα του βιβλίου.

Η έκδοση είναι απλή και λιτή, με εξώφυλλο διακοσμημένο από σχέδιο του Κάρολου Τσίζεκ. Εμφανισιακά θυμίζει κάπως τις εκδόσεις της Διαγωνίου. Οι εκδόσεις «Σχήμα και Χρώμα» είναι κομμάτι του ΚΕΘΕΑ. Στην εισαγωγή δε ο Σφυρίδης αναφέρει πως τα διηγήματα της συλλογής είχαν αρχικά δημοσιευτεί στο έντυπο, που εξέδιδε η «Ιθάκη».

Πριν τα διηγήματα των Θεσσαλονικέων συγγραφέων, υπάρχει ένα κείμενο του Σφυρίδη με τίτλο «Εισαγωγή στη μεταπολεμική πεζογραφία της Θεσσαλονίκης», στο οποίο με σύντομο τρόπο παρουσιάζει μερικούς από τους πιο γνωστούς συγγραφείς της πόλης, οι οποίοι εμφανίστηκαν στα γράμματα μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Ενδιαφέρον κείμενο, καθώς πέρα από τα γνωστά ονόματα, υπάρχουν αναφορές και σε μερικούς λιγότερο γνωστούς συγγραφείς, τουλάχιστον σε μένα. Για παράδειγμα δεν είχα ακούσει για τον Σταύρο Ζαφειρίου ή τον Γιώργο Κυρανόπουλο. Την εισαγωγή κοσμούν εννέα ξυλογραφίες του Νίκου Νικολαΐδη με θέμα μνημεία της Θεσσαλονίκης.

Ακολουθούν τα διηγήματα των επτά διηγηματογράφων της πόλης μας. Πρόκειται για έργα των Τάσου Καλούτσα, Γιώργου Κάτου, Ηλία Κουτσούκου, Πρόδρομου Μάρκογλου, Γιώργου Σκαμπαρδώνη, Περικλή Σφυρίδη και Ντίνου Χριστιανόπουλου. Κάποιοι ήταν ήδη καταξιωμένοι το 1993, που κυκλοφόρησε το βιβλίο, ενώ κάποιοι άλλοι ήταν στα πρώτα τους βήματα, όπως για παράδειγμα ο Σκαμπαρδώνης, ο Κάτος και ο Καλούτσας. Τα έργα τους χαρακτηρίζονται από ρεαλιστική γραφή, που τα κάνει ευκολοδιάβαστα από όλους.

Προσωπικά το βιβλίο μου άρεσε. Κάποια από τα διηγήματα βέβαια τα είχα διαβάσει στο παρελθόν, αλλά αυτό δεν μετρίασε την ποιότητά τους. Δεν κρίνω το βιβλίο σαν ανθολόγιο, αλλά σαν μια απλή συγκέντρωση κειμένων. Πιστεύω πως όταν βγήκε στην εποχή του αυτό το βιβλίο, θα αποτέλεσε μια καλή συντροφιά για τους αναγνώστες. Αξιοσημείωτο σίγουρα το γεγονός, πως η έκδοση έγινε για στήριξη του εκδοτικού οίκου της «Ιθάκης».

Σχολιάστε

Filed under Συγγραφείς, ΣΦΥΡΙΔΗΣ, Περικλής

Επανακυκλοφορία των παλαιότερων συλλογών του Γιώργου Σκαμπαρδώνη

%cf%83%ce%ac%cf%81%cf%89%cf%83%ce%b7_20170104

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Τα δεδουλευμένα

Συγγραφέας: Γιώργος Σκαμπαρδώνης

Έκδοση: Πατάκη (2016)

ISBN: 978-960-16-7072-0

Τιμή: Περίπου €17

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Με αφορμή την παρουσίαση του νέου βιβλίου του Γιώργου Σκαμπαρδώνη, η οποία είναι η πρώτη, που γίνεται το 2017, η Vivlioniki σας εύχεται ένα ευτυχισμένο νέο έτος, με υγεία, χαμόγελα και αναγνώσεις σπουδαίων βιβλίων! Το βιβλίο της σημερινής ανάρτησης κυκλοφόρησε λίγες μέρες πριν φύγει το 2016 και αποτελεί μια συλλογή των παλαιότερων διηγημάτων του συγγραφέα, τα οποία δεν κυκλοφορούν πλέον στα ράφια των βιβλιοπωλείων και κάποιος μπορεί να τα βρει σχετικά δύσκολα.

Η έκδοση είναι πολύ καλή, με όμορφο εξώφυλλο, κείμενο ευανάγνωστο σε χαρτί chamois. Οι τελευταίες εκδόσεις του Πατάκη έχουν βελτιωθεί σε όψη και ποιότητα και αποτελούν προσεγμένες δουλειές, όχι μόνο σαν γραφή, αλλά και σαν εμφάνιση.

Γιατί όμως «δεδουλευμένα»; Ο Σκαμπαρδώνης σε όλες τις συλλογές δούλεψε κάποια σημεία τους, οπότε κάποια κείμενα θα έχουν διαφοροποιήσεις σε σύγκριση με τις αρχικές εκδόσεις. Από τις πέντε συλλογές διηγημάτων, στη Vivlioniki είχε παρουσιαστεί στο παρελθόν μόνο η πρώτη συλλογή, το «Μάτι φώσφορο, κουμάντο γερό«. Οι υπόλοιπες, του βιβλίου είναι «Η ψίχα της μεταλαβιάς», «Ακριανή λωρίδα», «Η στενωπός των υφασμάτων» και «Πάλι κεντάει ο στρατηγός».

Το «Η ψίχα της μεταλαβιάς» είχε κυκλοφορήσει το 1990 από τις εκδόσεις «Τραμ», έναν μόλις χρόνο μετά την πρώτη συλλογή του Σκαμπαρδώνη. 5 μικρές ιστορίες εντελώς αυτοτελείς, προσωπικά μου άρεσε το διήγημα «Το δυναμό» (η χαρά ενός ανθρώπου, που θα γίνει παππούς και η ζωντάνια, που η προσδοκία αυτή του προσφέρει) και το «Ο κυρ Ευγένης ακούει ράδιο» (η επιμονή ενός ανθρώπου να παραμένει σε ό,τι αγάπησε, ζώντας στο δικό του χρόνο, παρά τις όποιες αλλαγές συμβαίνουν γύρω του).

Το «Ακριανή λωρίδα» κυκλοφόρησε 8 χρόνια αργότερα από τις εκδόσεις «Καστανιώτης». Συλλογή 7 διηγημάτων με κάποια εξαιρετικά κείμενα («Ιωακείμ, ο σπίκερ», «Σκελετός στο χαρτοκιβώτιο», «Οι μυλόπετρες καθιερώνονται»), στα οποία το ύφος του Σκαμπαρδώνη είναι πλέον αναγνωρίσιμο.

Το «Η στενωπός των υφασμάτων» είχε κυκλοφορήσει το 1992 και κέρδισε το Κρατικό Βραβείο Διηγήματος για το 1993. Εξαιρετική συλλογή, στην οποία ο Σκαμπαρδώνης βυθίστηκε νομίζω όσο ποτέ άλλοτε στην ανθρώπινη ψυχή και σκέψη, προσέφερε ιστορίες ζωντανές όσο λίγες. Η ικανότητα του συγγραφέα άλλωστε στο να παρουσιάζει «κινηματογραφικά» διηγήματα είναι μοναδική. Εδώ υπάρχει και το διήγημα «Μόσμπεργκ των έξι», το οποίο αποτέλεσε τη βάση για το δεύτερο σκέλος της ταινίας «Όλα είναι δρόμος» (με τίτλο «Η τελευταία νανόχηνα») του Παντελή Βούλγαρη, με πρωταγωνιστή τον Θανάση Βέγγο. Από τις συλλογές, που δεν μπορώ να ξεχωρίσω κάποιο διήγημα, που να μην μου αρέσει, αν το βρείτε την αρχική έκδοση, αποκτήστε το οπωσδήποτε.

Το «Πάλι κεντάει ο στρατηγός» είχε κυκλοφορήσει το 1996 και είναι η τελευταία συλλογή του βιβλίου. Προσωπικά δεν μου άρεσε τόσο πολύ, όσο η «Στενωπός των υφασμάτων», αν και εδώ ξεχώρισα μερικά ενδιαφέροντα (όπως «Το ζωντανό πόδι», «Η κυρία Σωσώ θα βγει βόλτα», «Η-Η-Ηρακλήθ!», «Ο Ταραμάς ζυγίζεται»).

Σε όλα σχεδόν ξεχωρίζει η «κινηματογραφική» γραφή του Σκαμπαρδώνη, κείμενα, που γεννούν πολύ εύκολα εικόνες. Ακόμη και τα μη ρεαλιστικά κείμενα μπορούν στο μυαλό του αναγνώστη εύκολα να γίνουν στιγμιότυπα της καθημερινότητας. Το διήγημα έχει τη δυσκολία ότι πρέπει όλα να γίνουν μέσα σε λίγες σελίδες και ο περιορισμός αυτός χώρου πολλές φορές δημιουργεί προβλήματα. Ο Σκαμπαρδώνης καταφέρνει να δίνει τις απαραίτητες λεπτομέρειες, που απαιτούνται, ώστε οι ιστορίες του να είναι πλήρεις.

Η Θεσσαλονίκη είναι ο τόπος δράσης πολλών (ίσως των περισσότερων) διηγημάτων. Κυρίως η σύγχρονη πόλη, δρόμοι και γειτονιές, χωρίς να υπάρχει κάποια προτίμηση σε κάποια περιοχή. Καθημερινοί Θεσσαλονικείς, αυτό, που λέμε «οι άνθρωποι της διπλανής πόρτας».

Προσωπικά το βιβλίο μου άρεσε πολύ. Περισσότερο ίσως για το γεγονός, ότι κυκλοφόρησαν πάλι βιβλία, που έψαχνα και δυστυχώς δεν υπήρχαν στα βιβλιοπωλεία ή στα παλαιοβιβλιοπωλεία. Αυτό πάντως θα μπορούσε να πει κανείς ότι αποτελεί και δείκτη αναγνωσιμότητας των βιβλίων του Σκαμπαρδώνη, αν δεν διαβάζονταν ίσως περισσότερα να κατέληγαν στα ράφια κάποιων παλαιοβιβλιοπωλείων.

Σχολιάστε

Filed under Συγγραφείς, ΣΚΑΜΠΑΡΔΩΝΗΣ, Γιώργος