Tag Archives: διηγήματα

Το τελευταίο βιβλίο του Τάσου Χατζητάτση

Σάρωση_20180614 (2)

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Ακροτελεύτιοι εσπερινοί

Συγγραφέας: Τάσος Χατζητάτσης

Έκδοση: Πόλις (2009)

ISBN: 978-960-435-238-8

Τιμή: Περίπου €14

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Το βιβλίο της σημερινής ανάρτησης έχει να κάνει με το τελευταίο έργο του Τάσου Χατζητάτση, ενός από τους πιο αγαπημένους μου συγγραφείς. Κυκλοφόρησε μετά το θάνατο του συγγραφέα (πέθανε στις 7 Νοεμβρίου του 2008) και περιλαμβάνει 9 διηγήματα.

Η έκδοση είναι απλή και όμορφη, χαρακτηριστική των εκδόσεων του οίκου Πόλις. Το εξώφυλλο κοσμείται από ένα έργο του A.R. Penck, γερμανού ζωγράφου με τίτλο «Die Zukunft des Emigranten» (Το Μέλλον του Μετανάστη). Το έργο βέβαια είναι σαν να καθρεφτίζεται και στο βιβλίο αναφέρεται ότι ο τίτλος του είναι σκέτο «Die Zukunft». Αξιοπρεπέστατη δουλειά για ένα λογοτεχνικό βιβλίο.

Ο τίτλος του βιβλίου συνδέεται με τον τίτλο του πρώτου έργου του Χατζητάτση, του «Έντεκα Σικελικοί Εσπερινοί«, που είχε κυκλοφορήσει το 1997. Αξίζει να σημειωθεί ότι ο συγγραφέας γνώριζε ότι σε κάποιο σύντομο χρονικό διάστημα θα πέθαινε, η συγγραφή των διηγημάτων αυτών έγινε το 2007 και το 2008. Μέσα σε αυτή τη δεκαετία η γραφή του Χατζητάτση ωρίμασε, απέκτησε δικό της ξεχωριστό χαρακτήρα, γεγονός, που φαίνεται κυρίως στο αριστουργηματικό του μυθιστόρημα «Σα σπασμένα φτερά«. Νοσταλγία, έρωτας, σχέσεις ανθρώπων, αλλά και των δύο φύλων, ο ρόλος της ιστορίας στην εξέλιξη της προσωπικής ζωής του καθενός μας είναι κάποια από τα θέματα, που βρίσκει κανείς στα κείμενα του Χατζητάτση.

Από τα 9 διηγήματα του βιβλίου, ξεχωρίζω το «Απολυμένη Πέτρα» (για μένα το καλύτερο από όλα), το «Ένας καταδικασμένος σε θάνατο δραπέτευση», το «Κατίνα ή Κάθριν» και το «Οι φράουλες» αν και οφείλω να πω ότι όλα τα διάβασα με μεγάλη ευχαρίστηση. 3 από τα 9 διηγήματα είχαν δημοσιευτεί παλαιότερα στον τύπο.

Η Θεσσαλονίκη είναι μια μεγάλη αγαπημένη του Χατζητάτση, αν και σπάνια είναι πρωταγωνίστρια στα έργα του. Όπως και πολλοί άλλοι όμως, ενώ θα μπορούσαν οι ιστορίες του να διαδραματίζονται σε διάφορα μέρη, ο συγγραφέας επιλέγει να τις τοποθετήσει στην πόλη μας, με αναφορές σε δρόμους, γεγονότα, περιοχές, πρόσωπα, μαγαζιά της Θεσσαλονίκης.

Το βιβλίο μου άρεσε πολύ. Το διάβασα με μια λύπη γνωρίζοντας ότι πρόκειται για το τελευταίο έργο του Χατζητάτση, το οποίο ο ίδιος δεν πρόλαβε να το δει τυπωμένο. Αν και δεν έχω γνώσεις κριτικής λογοτεχνίας, πιστεύω μέσα μου πως ο Χατζητάτσης είχε πάρα πολλά να δώσει στην πεζογραφία όχι μόνο της πόλης μας, αλλά της χώρας γενικά. Μακάρι τα έργα του να συνεχίσουν να διαβάζονται.

 

Advertisements

Σχολιάστε

Filed under Συγγραφείς, ΧΑΤΖΗΤΑΤΣΗΣ, Τάσος

Ο πεζογραφικός και καλλιτεχνικός κόσμος της Θεσσαλονίκης μέσα από τα μάτια του Περικλή Σφυρίδη

Σάρωση_20180614

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος; Σε πρώτο πρόσωπο

Συγγραφεάς: Περικλής Σφυρίδης

Έκδοση: Μπιλιέτο (1999)

ISBN: 960-7805-09-7

Τιμή: Περίπου €8

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τον Περικλή Σφυρίδη νομίζω τον γνωρίζουν όλοι όσοι έχουν ασχοληθεί με την λογοτεχνία στη Θεσσαλονίκη ή τις εικαστικές τέχνες της πόλης. Με έργο τόσο στην πεζογραφία, όσο και σε μελέτες πάνω στη ζωγραφική, αλλά και με τη συνδρομή του στα λογοτεχνικά περιοδικά της πόλης, έχει αφήσει το αποτύπωμά του στον καλλιτεχνικό κόσμο της Θεσσαλονίκης σε πολλούς τομείς και με διάφορους τρόπους. Πριν λίγο καιρό είχε παρουσιαστεί στη Vivlioniki ένα βιβλίο, όπου ο Παναγιώτης Γούτας έπαιρνε μια συνέντευξη από τον Σφυρίδη. Το βιβλίο της σημερινής ανάρτησης είναι μια – ας την πούμε – αυτοβιογραφία του Σφυρίδη με αναφορές στο λογοτεχνικό του βίο, από τα πρώτα του βήματα έως τις σημερινές ημέρες (όπου ως σημερινές να έχετε στο νου ότι μιλάμε για το 1999).

Η έκδοση είναι απλή, λιτή και όμορφη. Συμπαθώ ιδιαίτερα τα βιβλία του Μπιλιέτου για κάποιο λόγο. Υπάρχει χάρτινη κουβερτούρα, που καλύπτει το εξώφυλλο. Αξάκριστο βιβλίο, όπως και τα περισσότερα νομίζω από αυτόν τον εκδοτικό οίκο (αν όχι όλα). Το βρήκα στη Διεθνή Έκθεση Βιβλίου και μου έκανε εντύπωση αρνητική, ότι ο υπεύθυνος του περιπτέρου το πουλούσε στην τιμή των €10, ενώ στο Biblionet η αναγραφόμενη τιμή είναι στα €8 περίπου και προσπαθούσε να με πείσει ότι πρόκειται για ευκαιρία. Είναι κρίμα να αντιμετωπίζονται τα βιβλία ως προϊόντα μαναβικής και να πωλούνται με αυτόν τον τρόπο, ειδικά όταν αυτό γίνεται από τον ίδιο τον εκδοτικό οίκο, που τα παράγει.

Στα 11 μικρά κεφάλαια του βιβλίου ο Σφυρίδης περιγράφει την πορεία του μέσα στο λογοτεχνικό και καλλιτεχνικό κόσμο της Θεσσαλονίκης, από τα πρώτα του βήματα ως μαθητής έως τις μέρες μας (είπαμε, μιλάμε για το 1999). Ο λόγος του είναι όπως η γραφή του, ρεαλιστική, ειλικρινής, ωμή (αλλά όχι με άσχημο και χυδαίο τρόπο). Μιλάει με ονόματα, δεν φοβάται συγκρούσεις, περιγράφει τη λογοτεχνική κοινότητα της Θεσσαλονίκης ακριβώς με τον τρόπο, που αυτός τη γνώρισε, χωρίς προσπάθεια εξωραϊσμού ή αγιοποίησης. Ούτε το έργο του προσπαθεί να το διαφημίσει, ασκεί κριτική και στα δικά του κείμενα και σε δικές του πράξεις και αντιδράσεις. Πολλά από αυτά, που θα διαβάσει ο αναγνώστης στο βιβλίο αυτό τα έχει δει και στο βιβλίο του Γούτα, για το οποίο μιλήσαμε νωρίτερα.

Ενδιαφέρον έχουν αυτά, που λέει για την ενασχόλησή του με τη ζωγραφική και τις μελέτες, που έκανε για τους ζωγράφους της Θεσσαλονίκης (δύο τέτοια βιβλία παρουσιάστηκαν στη Vivlioniki και μπορείτε να τα δείτε εδώ και εδώ). Γενικά ο Σφυρίδης ασχολήθηκε ιδιαίτερα με καλλιτέχνες της πόλης μας και προσπάθησε να αναδείξει το έργο τους μέσα από μελέτες, ανθολόγια και παρουσιάσεις σε περιοδικά. Δεν υπάρχουν και πολλοί, που να επικεντρώθηκαν σε αυτόν τον τομέα και για αυτό το έργο του αυτής της φύσης αποκτά ιδιαίτερη αξία. Από εκεί και πέρα η εργογραφία του στο διήγημα κυρίως, αλλά και στο μυθιστόρημα νομίζω τον κατατάσσουν δικαίως ως έναν από τους σημαντικότερους πεζογράφους της γενιάς του. Δεν έχω διαβάσει ποιήματά του και δεν έχω άποψη για αυτά.

Το βιβλίο προσωπικά μου άρεσε. Ο Σφυρίδης ανοίγεται και βοηθάει τον αναγνώστη να καταλάβει κάποια στοιχεία από τη γραφή του, τους λόγους για τους οποίους επέλεξε να ασχοληθεί με τα συγκεκριμένα θέματα, ακόμη και γιατί ήταν πάντα υπέρ της ρεαλιστικής γραφής. Αν δεν έχετε διαβάσει έργα του, πιθανότατα θα θέλετε να ξεκινήσετε μετά την ανάγνωση αυτού του βιβλίου.

Σχολιάστε

Filed under Συγγραφείς, ΣΦΥΡΙΔΗΣ, Περικλής

Μικρές και μεγάλες στάσεις στη διαδρομή της ζωής του Γιώργου Σκαμπαρδώνη

002

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Λεωφορείο – 19 στάσεις

Συγγραφέας: Γιώργος Σκαμπαρδώνης

Έκδοση: Πατάκη (2018)

ISBN: 978-960-16-7954-9

Τιμή: Περίπου €13

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τα τελευταία χρόνια το όνομα του Γιώργου Σκαμπαρδώνη ακούγεται πολύ συχνά στο χώρο του βιβλίου, με νέες κυκλοφορίες έργων (όπως η συλλογή διηγημάτων «Ντεπό», την οποία όμως δεν έχω διαβάσει) ή με επανακυκλοφορίες παλαιότερων δουλειών του (όπως η συλλογή «Τα δεδουλευμένα«, όπου μαζεύτηκαν πέντε παλαιότερες δουλειές του συγγραφέα). Η σημερινή ανάρτηση μιλάει για το τελευταίο βιβλίο με την υπογραφή του Σκαμπαρδώνη, μια συλλογή κειμένων του, που είχαν δημοσιευτεί στο περιοδικό «Θεσσαλονικέων Πόλις».

Η έκδοση είναι απλή και λιτή. Ευανάγνωστο κείμενο, καλή ποιότητα δουλειάς, όπως μας συνηθίζουν τα τελευταία χρόνια οι εκδόσεις Πατάκη. Προσωπικά δεν μου άρεσε καθόλου το εξώφυλλο, ίσως η αυτοβιογραφική φύση των κειμένων να ώθησε τους παραγωγούς του βιβλίου στην απόφαση να βάλουν και το πρόσωπο του Σκαμπαρδώνη στη «βιτρίνα». Πέρα από αυτό όμως, είναι μια προσεγμένη δουλειά.

Το βιβλίο περιέχει 19 κείμενα, τα οποία όπως είπαμε και νωρίτερα είχαν δημοσιευτεί αρχικά στο περιοδικό «Θεσσαλονικέων Πόλις». Ακολουθώντας την πορεία της γραμμής του λεωφορείου 10, το οποίο κάνει τη διαδρομή Χαριλάου – Νέος Σιδηροδρομικός Σταθμός, ο Σκαμπαρδώνης θυμάται και αφηγείται κομμάτια της ζωής του, τα οποία είναι συνδεδεμένα με τους τόπους γύρω από 19 στάσεις του αστικού. Ξεκινώντας από τα βιώματα αυτά, ο αναγνώστης θα διαβάσει και κομμάτια της «μικροϊστορίας» του τόπου (αν και δεν νομίζω ότι χρησιμοποιώ σωστά τον όρο). Πρωταγωνιστές εδώ δεν είναι κυρίως τα μεγάλα ιστορικά γεγονότα, που σημάδεψαν τον τόπο μας, αλλά μικρά και άγνωστα, τα οποία μπορεί να μην χώρεσαν ούτε σε μια στήλη εφημερίδας. Αποτέλεσαν όμως μνήμες πολλών ανθρώπων, όχι μόνο του Σκαμπαρδώνη. Θα μου πείτε «και ποιον ενδιαφέρουν αυτά τα πράγματα;». Σίγουρα αφορούν κυρίως τα άτομα, που έζησαν την ίδια χρονική περίοδο στα ίδια μέρη και γνώρισαν αυτούς, που πρωταγωνιστούν στο βιβλίο του Σκαμπαρδώνη. Αλλά ο κάθε ένας από εμάς έχει στη μνήμη του τέτοιες φιγούρες και όλοι πιστεύω έχουμε εμπειρίες μικρών, ασήμαντων ίσως γεγονότων, τα οποία για κάποιο λόγο έχουν καρφωθεί στο μυαλό μας και έχουν συνδεθεί με παλαιότερα χρόνια και κυρίως τα παιδικά και εφηβικά μας.

Ο Σκαμπαρδώνης ξεκινά από την αφετηρία της διαδρομής του 10, στο πάρκο της Νέας Ελβετίας. Δεν γνώριζα ότι ο συγγραφέας γεννήθηκε και μεγάλωσε στη Χαριλάου, προστίθεται και αυτός στην ομάδα των συγγραφέων της γειτονιάς (μαζί με τον Περικλή Σφυρίδη, την Αρχοντούλα Διαβάτη και τον Παναγιώτη Γούτα). Στο εξής δεν θα μιλάω για «Αγία Τριάδα της Χαριλάου», αλλά για «καρέ».

Αν και αυτοβιογραφικά στοιχεία του συγγραφέα υπάρχουν σε πολλά έργα του, νομίζω ότι αυτό εδώ είναι με διαφορά το πιο προσωπικό. Επίσης επειδή ίσως είναι γραμμένο αρχικά για υλικό ενός περιοδικού, το βιβλίο διαβάζεται εξαιρετικά εύκολα. Προσωπικά επειδή τον τελευταίο καιρό χρησιμοποιώ αρκετά το αστικό λεωφορείο για τις μετακινήσεις μου, θεώρησα ότι είναι πρέπον να μου κρατήσει παρέα σε αυτές τις διαδρομές.

Προσωπικά το βιβλίο μου άρεσε. Σίγουρα δεν θα το συγκρίνω με το αριστούργημα του Σκαμπαρδώνη «Πολύ βούτυρο στο τομάρι του σκύλου«, ούτε με την εξαιρετική συλλογή του «Η στενωπός των υφασμάτων». Αλλά τα κείμενά του τα βρήκα ενδιαφέροντα, με χιούμορ, νοσταλγία, ζωντάνια. Δεν έζησα τις εποχές του συγγραφέα, ούτε έχω τις εμπειρίες του, αλλά καθώς διάβαζα τις γραμμές μου έρχονταν στο μυαλό αντίστοιχες καταστάσεις από τη δική μου εποχή και τον δικό μου προσωπικό κόσμο. Σίγουρα αξίζει να το διαβάσει κάποιος, που μεγάλωσε στη Χαριλάου ή και ζει ακόμη σε αυτήν την περιοχή, καθώς και κάποιος, που ανήκει στη γενιά του συγγραφέα. Αλλά και για τους άλλους μπορεί να αποτελέσει μια καλή αφορμή για ένα αντίστοιχο ταξίδι μέσα από τις διαδρομές των αστικών λεωφορείων, που σημάδεψαν τις δικές τους ζωές.

 

Σχολιάστε

Filed under Συγγραφείς, ΣΚΑΜΠΑΡΔΩΝΗΣ, Γιώργος

Μικρές καθημερινές ιστορίες στη Θεσσαλονίκη και στα πέριξ

img052

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Όταν ο Θεός έχει χιούμορ – 12 Σαλονικιές ιστορίες

Συγγραφέας: Κώστας Κανάκας

Έκδοση: iWrite (2016)

ISBN: 978-618-5218-39-3

Τιμή: Περίπου €12

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Οφείλω να ομολογήσω, πως τα βιβλία νέων συγγραφέων τα διαβάζω χωρίς να με νοιάζει ιδιαίτερα το αν θα μου αρέσουν ή όχι. Θαυμάζω βλέπετε την προσπάθειά τους να εκφραστούν μέσα από τον γραπτό λόγο και αν το αποτέλεσμα είναι καλό, αυτό είναι ευχάριστο, αν πάλι δεν με συναρπάζει το κείμενο, το θεωρώ ως το πρώτο βήμα απλά και ελπίζω το δεύτερο να είναι καλύτερο. Το βιβλίο της σημερινής ανάρτησης ανήκει σε αυτήν την κατηγορία.

Η έκδοση είναι απλή χωρίς κάτι το ιδιαίτερο. Δεν μπορώ να πω ότι με ενθουσίασε το εξώφυλλο. Το κείμενο είναι ευανάγνωστο. Από όσο γνωρίζω, ο εκδοτικός οίκος iWrite κάνει αυτοεκδόσεις, οπότε θα μπορούσε κάποιος να πει ότι πρόκειται για ιδιωτική έκδοση.

Το βιβλίο περιέχει 12 μικρές ιστορίες, εκ των οποίων κάποιες εξελίσσονται μέσα στην πόλη της Θεσσαλονίκης και κάποιες άλλες σε χωριά γύρω από την πόλη. Οι πρωταγωνιστές είναι καθημερινοί άνθρωποι, οι οποίοι αντιμετωπίζουν καταστάσεις έξω από τη ρουτίνα τους, με αποτέλεσμα κάποιες από αυτές να φαίνονται αστείες. Δεν μπορώ να πω ότι ενθουσιάστηκα από το χιούμορ των διηγημάτων, αλλά αυτό είναι κάτι καθαρά υποκειμενικό. Προσωπικά μου άρεσαν η 1η (Ένας ειλικρινής έρωτας), η 2η (93 σειρές), η 5η (Η συνταγή της επιτυχίας) και η 11η (Μικρές αγγελίες). Σε κάποια σημεία φαίνεται πως ο Κανάκας γράφει με μια ζωντάνια και το κείμενο ρέει ομαλά, αλλά προσπαθεί να είναι τόσο ρεαλιστικός στη γραφή του, που ίσως το παρακάνει, όπως για παράδειγμα όταν προσπαθεί να μεταφέρει σε κείμενο τη χωριάτικη προφορά κάποιων πρωταγωνιστών του.

Δεν έχω άλλα πράγματα να πω για το βιβλίο αυτό. Πιστεύω πως το επόμενο έργο του συγγραφέα θα είναι καλύτερο.

 

Σχολιάστε

Filed under ΚΑΝΑΚΑΣ, Κώστας, Συγγραφείς

Μία ανθολογία διηγημάτων Θεσσαλονικέων συγγραφέων

001

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Εχεδώρου διηγήσεις

Συγγραφέας: Συλλογικό έργο

Έκδοση: Κοινότητα Καλοχωρίου (1995)

ISBN: –

Τιμή: –

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Το βιβλίο της σημερινής ανάρτησης είναι μια συλλογή διηγημάτων Θεσσαλονικέων συγγραφέων, που κυκλοφόρησε το 1995 από την τότε Κοινότητα Καλοχωρίου. Πρόκειται για ένα μικρό ανθολόγιο με έργα μεταπολεμικών πεζογράφων της πόλης μας.

Η έκδοση είναι απλή χωρίς κάτι το ιδιαίτερο. Στο εξώφυλλο υπάρχει φωτογραφία με πίνακα του Πάνου Παπανάκου, ενώ την γραφική επιμέλεια είχε αναλάβει ο Κάρολος Τσίζεκ. Την ανθολόγηση είχε αναλάβει ο Περικλής Σφυρίδης. Το βιβλίο προλογίζει ο Στάθης Παντελίδης, που ήταν Πρόεδρος της Κοινότητας Καλοχωρίου. Στο τέλος του βιβλίου υπάρχουν φωτογραφίες των συγγραφέων, σύντομα βιογραφικά σημειώματα αυτών, καθώς και σημείωση με τις πρώτες εκδόσεις των διηγημάτων. Το ότι μία κοινότητα κυκλοφόρησε αυτό το βιβλίο το βρήκα πολύ θετικό πάντως. Εχέδωρος, για όσους δεν το γνωρίζουν, είναι ένα από τα παλιά ονόματα του Γαλλικού Ποταμού.

Πριν τα κείμενα, ο Σφυρίδης έχει γράψει ένα σύντομο κείμενο σχετικά με την έκδοση, την πεζογραφία της Θεσσαλονίκης και τις επιλογές, που έκανε για τη σύνταξη του ανθολογίου. Ενδιαφέρον κομμάτι, ειδικά για κάποιον, που βρίσκεται στην αρχή της έρευνάς του σχετικά με το έργο των Θεσσαλονικέων συγγραφέων.

Επιλέχτηκαν 17 συγγραφείς (16 άντρες και μία γυναίκα). Τα διηγήματα αυτών παρουσιάζονται με χρονολογική σειρά νομίζω, από τον πιο ηλικιωμένο προς τον νεότερο. Πρόκειται για καλλιτέχνες της μεταπολεμικής περιόδου. Για όλους υπάρχουν δύο κείμενά τους, εκτός από τον Ντίνο Χριστιανόπουλο, του οποίου επιλέχτηκαν τέσσερα διηγήματα, επειδή είχαν μικρό μέγεθος. Παρουσιάζονται διηγήματα των: Μπακόλα, Ιωάννου, Χριστιανόπουλου, Σφυρίδη, Μάρκογλου, Λαχά, Καζαντζή, Παπαδημητρίου, Παπασπύρου, Κάτου, Ναρ, Καλούτσα, Ξεξάκη, Κουτσούκου, Σκαμπαρδώνη, Σίμου και Μήττα.

Δεν μπορώ να κρίνω πόσο αντιπροσωπευτικά των συγγραφέων είναι τα κείμενα, που επιλέχτηκαν. Ο Σφυρίδης πάντως προτίμησε να εστιάσει σε ρεαλιστική πεζογραφία, που δεν θα δυσκολέψει ιδιαίτερα τον αναγνώστη, ούτε θα χρειάζεται ιδιαίτερες γνώσεις για να κατανοήσει το κείμενο. Εξαίρεση αποτελούν τα δύο κείμενα του Λαχά και ιδιαίτερα το «Εκ μεταφοράς εις μεταφοράν». Δεν θα πρέπει βέβαια να θεωρηθεί ότι τα διηγήματα είναι «εύπεπτα» ή απλοϊκά, οι επιμελητές απλά θέλησαν να μπορούν να αποτελέσουν ένα ανάγνωσμα ιδανικό για κάποιον, που δεν έχει μεγάλη πείρα στα έργα των συγγραφέων.

Πολλά από τα διηγήματα έχουν παρουσιαστεί σε έργα, που παρουσιάστηκαν στο παρελθόν στη Vivlioniki. Προσωπικά δεν είχα διαβάσει ποτέ έργα του Γρηγόρη Σίμου και της Δήμητρας Μήττα και οφείλω να πω ότι το διήγημα «Διπλή μίσθωση» του Σίμου μου φάνηκε εξαιρετικά έξυπνο.

Βρήκα το βιβλίο ιδιαίτερα ενδιαφέρον. Δεν μπορώ να το κρίνω ως ανθολόγιο, αλλά ως συλλογή διηγημάτων είναι πολύ καλή. Απευθύνεται κυρίως σε νέους αναγνώστες και είναι νομίζω ιδανικό για όσους θέλουν να έχουν μια πρώτη επαφή με τους συγγραφείς της πόλης μας και το έργο τους. Αυτό πρέπει να ήταν και το κριτήριο επιλογής των κειμένων πιστεύω, να μην είναι ιδιαίτερα δύσκολα και απογοητευτεί ο αναγνώστης, που δεν έχει την απαιτούμενη πείρα στη λογοτεχνία. Φυσικά δεν κυκλοφορεί στις μέρες μας και θα μπορέσετε να το βρείτε μόνο σε παλαιοβιβλιοπωλεία.

Σχολιάστε

Filed under Συγγραφείς, ΣΥΛΛΟΓΙΚΟ ΕΡΓΟ

Βόλτες στη Θεσσαλονίκη του Μαρίνου Χαραλάμπους

img033

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Συνομιλίες με τους ανέμους – Εποχή πρώτη

Συγγραφέας: Μάριος Μαρίνος Χαραλάμπους

Έκδοση: Τα τραμάκια (1991)

ISBN: –

Τιμή: –

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Ο Μάριος Μαρίνος Χαραλάμπους υπήρξε μια από τις ιδιόμορφες λογοτεχνικές μορφές της Θεσσαλονίκης. Το σύνολο σχεδόν του έργου του είναι αφιερωμένο στην πόλη ή εμπνευσμένο από αυτήν. Ένας ρομαντικός συγγραφέας, γεννημένος ίσως σε μια εποχή, που δεν τον χωρούσε και στην οποία δεν ταίριαζε, άφησε κληρονομιά για την πόλη ποιήματα, πεζά και μελέτες. Το βιβλίο αυτής της ανάρτησης μιλάει για μία συλλογή διηγήσεων του συγγραφεά, με πρωταγωνίστρια τη Θεσσαλονίκη.

Η έκδοση είναι απλή και λιτή, χωρίς τίποτα το ιδιαίτερο. Κλασσική σε μέγεθος και εικόνα των βιβλίων, που έβγαζαν παλαιότερα τα «Τραμάκια», ουσιαστικά δηλαδή ο εκδοτικός οίκος «Τραμ» του Γιώργου Κάτου.

Το βιβλίο αποτελείται από 30 μικρά διηγήματα. Σε αυτά ο Χαραλάμπους μας παρουσιάζει την πόλη όπως αυτός την έχει δει, με τον μοναδικό, για μένα, και ξεχωριστό του τρόπο. Βόλτες κυρίως στον δυτικό τομέα της Θεσσαλονίκης, από τον Φραγκομαχαλά έως τους δρόμους γύρω από τον παλιό και το νέο σιδηροδρομικό σταθμό. Αλλά και στα στενά της Άνω Πόλης, στους μικρούς δρόμους, οι οποίοι δεν είχαν αναδειχτεί παλαιότερα από άλλους συγγραφείς. Αλλά για τον συγγραφέα η Θεσσαλονίκη είναι περισσότερα πράγματα από τους δρόμους και τις συνοικίες. Είναι ο άνεμος ο Βαρδάρης, γνωστός και τραγουδισμένος, μα και ο Νοτιάς, που σηκώνει τα κύματα και ζεσταίνει την πόλη. Είναι τα χρώματα του ουρανού στα δειλινά και τα ηλιοβασιλέματα, τα οποία τα περιγράφει με μαγευτικό τρόπο. Γοητευμένος ο Χαραλάμπους από τα Κάστρα και την ιστορία τους, από τα Τείχη, που χάθηκαν, μνημονεύει πρόσωπα και γειτονιές, που δεν υπάρχουν πια. Στα κείμενά του αναδεικνύει ιστορικά στοιχεία για τη Θεσσαλονίκη, δοσμένα όμως με έναν λυρισμό μιας άλλης εποχής. Το πρώτο κείμενο με τίτλο «Εισαγωγή στην παλιά Θεσσαλονίκη» είναι ένας ύμνος για την πόλη, ενώ το κείμενο με τίτλο «Θεσσαλονίκη, το μεγάλο θέατρο» μας χαρίζει μια εμπνευσμένη εικόνα της Θεσσαλονίκης, με σκηνή τον Θερμαϊκό Κόλπο και κερκίδες την πόλη. Σε όλα τα κείμενα πεζογραφία και ποίηση παντρεύονται με μοναδικό τρόπο. Βιώματα, ακούσματα και παλιές ιστορίες παρουσιάζονται στις σελίδες και στα μάτια του αναγνώστη εμφανίζεται μια Θεσσαλονίκη μαγική, πλανεύτρα και ερωτική, όχι όμως με τη φτήνια του όρου, όπως την χρησιμοποίησαν τις περισσότερες φορές, αλλά με μια ξεχωριστή αίσθηση.

Ο Χαραλάμπους υπήρξε μια ιδιόμορφη προσωπικότητα. Κινούνταν ανάμεσα στον μύθο και την ιστορία, προσπάθησε να βρει απαντήσεις στα φαντάσματα, που τον κυνηγούσαν στη μεταφυσική και σε κόσμους φαντασιακούς. Έφυγε από τη ζωή και κανείς δεν το πήρε χαμπάρι, στα ανθολόγια και σε συλλεκτικές εκδόσεις τα κείμενά του δεν χωρούσαν, μήτε έτυχε να εκδοθούν ξανά, οπότε τα περισσότερα έργα του, αν όχι όλα, θα πρέπει να τα ψάξετε σε παλαιοβιβλιοπωλεία. Κι όμως, μέσα από τα κείμενά του φανερώνεται μια ειλικρινής αγάπη για την Θεσσαλονίκη και τους ανθρώπους της, για το παρελθόν και την ιστορία της. Το αρχείο, που είχε μαζέψει για την πόλη ήταν τεράστιο, φωτογραφίες, κείμενα και ταινίες, που ο ίδιος είχε φτιάξει. Δυστυχώς σήμερα αγνοείται η τύχη του και λέγεται ότι καταστράφηκε μετά τον θάνατό του. Θεωρώ ότι ο Χαραλάμπους είναι ο πιο αδικημένος από τους συγγραφείς της πόλης μας, με σημαντικό έργο, το οποίο ελπίζω κάποια στιγμή στο μέλλον να αναδειχτεί και να βρει τη θέση, που του αρμόζει στη λογοτεχνική κληρονομιά της πόλης μας.

Προσωπικά βρήκα το βιβλίο εξαιρετικό. Από τα ομορφότερα πεζά, που έχουν γραφτεί για την πόλη, με μοναδικές περιγραφές, λυρικό λόγο, ιστορικές αναφορές, αποκαλύπτει μια Θεσσαλονίκη, που δεν μπορεί ο αναγνώστης να μην την ερωτευτεί. Μακάρι να κυκλοφορήσει πάλι από κάποιον εκδοτικό οίκο.

Σχολιάστε

Filed under Συγγραφείς, ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΥΣ, Μάριος Μαρίνος

5 πεζά κείμενα από το παρελθόν, του Σάκη Παπαδημητρίου

img017

 

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Τελευταία προβολή – Πέντε πεζά παλαιάς κοπής

Συγγραφέας: Σάκης Παπαδημητρίου

Έκδοση: Μπιλιέτο (2007)

ISBN: 360-7805-28-9

Τιμή: Περίπου €8

 

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Στη Vivlioniki έως σήμερα έχουν παρουσιαστεί κοντά στα 600 βιβλία, γραμμένα από περίπου 400 συγγραφείς. Θεωρώ μεγάλη μου παράλειψη, που σε όλους αυτούς τους τίτλους δεν είχα παρουσιάσει ποτέ ένα βιβλίο του Σάκη Παπαδημητρίου, ενός συγγραφέα με σημαντικό έργο στο χώρο του βιβλίου και της μουσικής μελέτης. Το βιβλίο αυτής της ανάρτησης έρχεται να διορθώσει κάπως τα πράγματα.

Η έκδοση είναι η κλασσική του Μπιλιέτου. Χάρτινο εξώφυλλο, σχέδια στο εξώφυλλο, αλλά και στο εσωτερικό του βιβλίου από τον Γιάννη Δημητράκη, συνολικά μια λιτή και όμορφη δουλειά. Αξάκριστο βιβλίο.

Η «Τελευταία Προβολή» είναι το τελευταίο βιβλίο του Παπαδημητρίου και περιέχει 5 σύντομα κείμενα, τα οποία είχαν πρωτοδημοσιευτεί στο παρελθόν σε άλλα μέσα (1 σε εφημερίδα, 1 σε συλλογή αφηγημάτων). Ο υπότιτλος «πέντε πεζά παλαιάς κοπής»  πρέπει να υποδηλώνει ότι πρόκειται για παλαιά κείμενα (από το 1963 έως το 1972 είχαν κυκλοφορήσει).

Οι πρωταγωνιστές των διηγημάτων είναι καθημερινοί άνθρωποι. Διακατέχονται όλοι από κάποιο είδος φόβου ή ανασφάλειας. Μοναχικοί και απροσάρμοστοι ίσως στα κοινωνικά δεδομένα, η ανθρώπινη επαφή (ερωτική, φιλική ή κοινωνική) για αυτούς μοιάζει να είναι πρόβλημα. Ίσως δεν τα έχουν βρει με τον εαυτό τους και επιζητούν ένα καταφύγιο. Κάθε τι, που μπορεί να ταράξει την καθημερινότητά τους ή τις συνήθειές τους αποτελεί για αυτούς απειλή.

  • Στο πρώτο αφήγημα με τίτλο «Τελευταία προβολή» ο πρωταγωνιστής βγαίνει για μια βόλτα στην πόλη. Αν και λέει πως δεν θα ήθελε να δει ταινία, ο δρόμος τον πηγαίνει σχεδόν αυτόματα στον κινηματογράφο (το Ολύμπιον) και μάλιστα να δει την τελευταία προβολή, για να μην εμπλακεί με κόσμο. Στη διαδρομή αποφεύγει γνωστούς και προσπαθεί να μην έρθει στην ανάγκη να μιλήσει με κάποιον. Περιμένοντας την ταινία παρατηρεί τον κόσμο, ο οποίος κινείται άσχετα με αυτόν, αλλά ο ήρωάς μας πιστεύει πως τον παρακολουθούν, πως τον βλέπουν, ίσως πως τον απειλούν. Μοναξιά, αποξένωση σε φόντο μουντό, φθινοπωρινό, Θεσσαλονικιώτικο.
  • Στο δεύτερο αφήγημα με τίτλο «Το ασανσέρ» ο πρωταγωνιστής παρακολουθεί την κίνηση του ασανσέρ της πολυκατοικίας του. Πίσω από την ασφάλεια της πόρτας του διαμερίσματος, όπου μένει, κατασκοπεύει μέσα από το πορτάκι τους ανθρώπους, που μπαίνουν και βγαίνουν στο ασανσέρ. Σκέψεις και σενάρια σχηματίζονται ανάλογα με τις κινήσεις του ανελκυστήρα. Ένας κόσμος ολόκληρος, αλλά ο ήρωάς μας προτιμά την ασφάλεια του σπιτιού του και η μόνη του «κοινωνικοποίηση» είναι η μελέτη και η παρακολούθηση του ασανσέρ. Δεν πρέπει να μην συμπαθεί τους ανθρώπους, περισσότερο νομίζω φοβάται και σχηματίζει δικές του θεωρίες, πίσω πάντα από την ασφάλεια της εξώπορτας. Και εδώ έντονη η μοναχικότητα και η ανασφάλεια.
  • Στο τρίτο αφήγημα με τίτλο «Το νύχι» ο πρωταγωνιστής μετά από μια μικρή επέμβαση στο νύχι του μένει στο σπίτι του και σκέφτεται την πρώτη του έξοδο μετά την ανάρρωση. Οι σκέψεις του είναι κυρίως για την εικόνα, που θα πρέπει να δώσει στους άλλους, να τον προσέξουν, να τον λυπηθούν ίσως, ίσως και να τρομάξει κάποιους. Φτιάχνει κι αυτός ολόκληρα σχέδια στο μυαλό του για τη διαδρομή, που θα πάρει, σκέφτεται ακριβώς τις εικόνες, που θέλει να δει. Αγωνία για το αν θα είναι αποδεκτός μετά την επέμβαση στο νύχι, αν υπάρχει περίπτωση να γελοιοποιηθεί. Η ανάγκη να αποτελεί μέρος ενός συνόλου και η αγωνία αν οι υπόλοιποι θα τον αποδεχτούν.
  • Στο τέταρτο αφήγημα με τίτλο «Μια ηχογράφηση»  ο πρωταγωνιστής μας πρέπει να ηχογραφήσει για μια παλιά του αγαπημένη κάτι, που να είναι δικό του, μουσική η η φωνή του. Έντονος ο προβληματισμός του όμως αν η φωνή αυτή, που μαγνητοφωνεί μοιάζει με τη δική του. Νιώθει ότι αν δώσει την ταινία στην αγαπημένη του, θα αποχωριστεί κομμάτι του εαυτού του ή αυτό το κομμάτι δεν θα είναι το καλύτερό του, ίσως δεν θα είναι ούτε καν δικό του. Στο σκοτάδι το πράσινο φως του μαγνητόφωνου προσπαθεί να γίνει φάρος στα θέλω του πρωταγωνιστή.
  • Στο πέμπτο αφήγημα με τίτλο «Η παρακαμπτήριος» ο πρωταγωνιστής γκρινιάζει γιατί εξαιτίας της επέκτασης της παραλίας, έχει φτιαχτεί μια παρακαμπτήριος οδός, η οποία περνάει μπροστά από το σπίτι του, με αποτέλεσμα να έχει χάσει την ησυχία του. Η μοναχικότητά του απειλείται από τα αυτοκίνητα, τους ανθρώπους, τους πεζούς και τους οδηγούς, όλα είναι πλέον πιο κοντά του. Η εξέλιξη των πραγμάτων βαίνει εις βάρος του και αυτό, που λέμε «πρόοδος» τον τρομάζει. Εδώ η γραφή μου θύμισε κείμενο του Γιώργου Ιωάννου και προσωπικά μου άρεσε περισσότερο από όλα.

Σε όλα νομίζω τα αφηγήματα είναι έντονες οι έννοιες της απειλής, της μοναξιάς, της αποξένωσης. Με διαφορετικό τρόπο όλοι οι ήρωες κάτι φοβούνται και προσπαθούν να αμυνθούν. Ρεαλιστική γραφή, θα μπορούσαν και οι 5 αφηγήσεις να αποτελέσουν το θέμα μιας ταινίας μικρού μήκους. Αν και γραμμένα πριν από τουλάχιστον 40 χρόνια, τα αφηγήματα μοιάζουν να είναι σύγχρονα και οι χαρακτήρες θα μπορούσαν να είναι σημερινοί.

Η Θεσσαλονίκη υπάρχει στα 4 αφηγήματα απλώς ως τόπος διεξαγωγής των ιστοριών. Το μουντό όμως περιβάλλον της πόλης σίγουρα επηρεάζει τους χαρακτήρες των ιστοριών και δημιουργεί ένα ιδανικό σκηνικό.

Προσωπικά το βιβλίο μου άρεσε. Τα ζητήματα, στα οποία θέλει να αναφερθεί ο Παπαδημητρίου είναι διαχρονικά, κλασσικά ίσως προβλήματα της αστικοποίησης. Μοντέρνα γραφή, κινηματογραφική και ζωντανή, πιστεύω θα σας αρέσουν.

Σχολιάστε

Filed under ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ, Σάκης, Συγγραφείς

Κείμενα 13 σπουδαίων πεζογράφων για τη Θεσσαλονίκη

img008

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Η Θεσσαλονίκη των παλαιότερων συγγραφέων

Συγγραφέας: Συλλογικό έργο

Έκδοση: Ιανός (1998)

ISBN: 960-7771-18-4

Τιμή: Περίπου €20

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Το βιβλίο της σημερινής ανάρτησης είναι μια μικρή ανθολογία κειμένων για τη Θεσσαλονίκη από, όπως λέει και ο τίτλος, «παλαιότερους συγγραφείς». Ένα έργο, που σκοπό έχει να κάνει ο αναγνώστης μια πρώτη γνωριμία με κάποιους συγγραφείς και πιο συγκεκριμένα με τα επιλεγμένα κείμενά τους τα οποία αφορούν την πόλη μας.

Η έκδοση είναι απλή και λιτή. Το αντίτυπο, που έχω εγώ έχει και ένα μικρό αφιέρωμα στα Εκπαιδευτήρια Μαντουλίδη, τα οποία γίορταζαν την χρονιά κυκλοφορίας του βιβλίου τα 20 χρόνια τους. Δεν γνωρίζω αν ο Μαντουλίδης ήταν και χορηγός της έκδοσης, αλλά το ίδιο βιβλίο κυκλοφορεί με διαφορετικό εξώφυλλο και ISBN στα βιβλιοπωλεία και ίσως αυτό βρείτε πιο εύκολα. Στο τέλος του βιβλίου υπάρχουν σύντομα βιογραφικά των συγγραφέων, αλλά και κάποιων ζωγράφων, των οποίων τα έργα κοσμούν το εσωτερικό του βιβλίου.

Δεν έχω κάτι να σχολιάσω για το πρώτο μέρος του βιβλίου, το οποίο μιλάει για τα Εκπαιδευτήρια Μαντουλίδη, φαντάζομαι κάποιος, που πήγε εκεί σχολείο ή δούλεψε στον Μαντουλίδη θα το βρει ενδιαφέρον. Το κύριο θέμα όμως του βιβλίου είναι τα κείμενα των 13 συγγραφέων, που επέλεξε ο Νίκος Καρατζάς. Οι συγγραφείς είναι οι Γιώργος Βαφόπουλος, Μίνως Λαγουδάκης, Γιώργος Ιωάννου, Στέλιος Ξεφλούδας, Τόλης Καζαντζής, Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, Ανδρέας Καρκαβίτσας, Νίκος Γαβριήλ Πεντζίκης, Γιώργος Κιτσόπουλος, Κώστας Ταχτσής, Φώτης Κόντογλου, Στρατής Τσίρκας και Νίκος Τσιφόρος. Κάποιοι γεννημένοι στη Θεσσαλονίκη, κάποιοι έζησαν κομμάτι ή και ολόκληρη τη ζωή τους εδώ και κάποιοι άλλοι επισκέφτηκαν κάποια στιγμή την πόλη μας.

Ο Βαφόπουλος περιγράφει το πώς έζησε αυτός και η οικογένειά του τη Μεγάλη Πυρκαγιά του 1917. Ο Ιωάννου μας πάει μια βόλτα στην πλατεία του «Αγίου Βαρδαρίου» με απόσπασμα από το βιβλίο του «Το δικό μας αίμα«. Ο Καζαντζής μιλάει για την Αγία Σοφία, κείμενο από το βιβλίο του «Το τελευταίο καταφύγιο«. Ο Καρκαβίτσας γράφει για την επίσκεψή του στην Θεσσαλονίκη στις αρχές του 20ου αιώνα. Ο εξαιρετικός και αδικημένος, κατά την άποψή μου, Κιτσόπουλος κάπου στην Άνω Πόλη παρατηρεί μια καθημερινή ιστορία. Ο Κόντογλου μιλάει για τη Βυζαντινή Θεσσαλονίκη. Ο Λαγουδάκης μας πάει στη Θεσσαλονίκη των πρώτων χρόνων της δεκαετίας του 1920, με το απόσπασμά του από το βιβλίο «Ο κύριος Παρλεβού Φρανσαί και η κυρία Ιτσελόγκουε», ίσως το πρώτο ελληνικό λογοτεχνικό έργο, που μιλάει τόσο εκτενώς για τη Θεσσαλονίκη και την κοινωνία της. Ο Ξεφλούδας πρωτοπόρος της γενιάς του ’30 στη Θεσσαλονίκη και εκφραστής του εσωτερικού μονολόγου περιγράφει κομμάτι της ζωής του στην πόλη μας. Ο Παπαδιαμάντης στο διήγημά του «Ο Χαραμάδος» βλέπει το λιμάνι της Θεσσαλονίκης με τους Εβραίους εργάτες του στις αρχές του 20ου αιώνα. Ο Πεντζίκης στον ύμνο του για τη Θεσσαλονίκη «Μητέρα Θεσσαλονίκη» ταξιδεύει χρονικά στο χθες της πόλης, όπως αυτό φαίνεται στη σημερινή της εικόνα. Ο Ταχτσής επισκέπτεται την πόλη, που τον γέννησε μετά από χρόνια απουσίας του. Ο Τσίρκας επιλέγει να τελειώσει την επική τριλογία του «Ακυβέρνητες Πολιτείες» στην πόλη μας. Ο Τσιφόρος, τέλος, μιλάει για την επιστροφή ενός μετανάστη στη Γερμανία και την απόφασή του να παραμείνει στη Θεσσαλονίκη, τον τόπο, που άφησε πριν από χρόνια και να ξεκινήσει στα 60 του από την αρχή τη ζωή του, σε ένα διήγημα από τη συλλογή του «Όμορφη Θεσσαλονίκη«.

Όπως είπαμε και νωρίτερα, εκτός από τα κείμενα υπάρχουν και πίνακες ζωγράφων με θέμα τη Θεσσαλονίκη. Μητράκας, Μπακογιώργος, Παπανάκος, Παπασπύρου, Παραλής, Μαυρομάτης οι πιο γνωστοί από αυτούς σε μένα.

Το βιβλίο μου άρεσε. Μια μικρή ανθολογία με έργα σπουδαίων συγγραφέων. Ειδικά το απόσπασμα από το βιβλίο του Λαγουδάκη είναι σημαντικότατο, καθώς το βιβλίο δεν υπάρχει και είναι εξαιρετικά σπάνιο και κανείς δεν φιλοτιμήθηκε να το επανακυκλοφορήσει.

Σχολιάστε

Filed under Συγγραφείς, ΣΥΛΛΟΓΙΚΟ ΕΡΓΟ

Τα διηγήματα του Ατζακά

001

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Λίγη φλόγα, πολλή στάχτη

Συγγραφέας: Γιάννης Ατζακάς

Έκδοση: Άγρα (2015)

ISBN: 978-960-505-202-7

Τιμή: Περίπου €15


ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Είναι κάποια λίγα βιβλία, τα οποία με το που έφτασα στο τέλος τους τα ξεκίνησα πάλι από την αρχή, όχι γιατί δεν κατάλαβα κάτι ή γιατί φοβάμαι μην έχασα κάποιο στοιχείο τους, αλλά γιατί νιώθω ότι πρέπει να τα απολαύσω άλλη μία φορά. Στην κατηγορία αυτή εντάσσω και το βιβλίο της σημερινής ανάρτησης, γραμμένο από έναν από τους σημαντικότερους συγγραφείς της σύγχρονης ελληνικής πεζογραφίας, τον Γιάννη Ατζακά.

Η έκδοση είναι εξαιρετική, αρχοντική όπως όλες οι δουλειές του Άγρα. Χρησιμοποιήθηκε χαρτί Palatina 100gr, το εξώφυλλο είναι φωτογραφία του Στράτου Καλαφάτη. Ευανάγνωστο κείμενο, στο τέλος του βιβλίου υπάρχουν τα κείμενα από όπου χρησιμοποιεί κάποια κομμάτια ο Ατζακάς στα διηγήματά του.

8 ανεξάρτητα διηγήματα αποτελούν το βιβλίο αυτό του Ατζακά. Από αυτά μόνο τα 4 έχουν κάποια σχέση με τη Θεσσαλονίκη, άλλα λιγότερο, άλλα περισσότερο. Ως εκ τούτου κάποιος θα μπορούσε να μου πει πως το βιβλίο αυτό δεν θα έπρεπε να παρουσιαστεί στη Vivlioniki και θα απαντούσα πως έχει δίκιο, αλλά αυτά τα 4 διηγήματα είναι για μένα η αφορμή για να παρουσιάσω έναν εξαιρετικό συγγραφέα στο ιστολόγιό μου.

  • Το πρώτο διήγημα έχει τίτλο «Ο Οδυσσέας στη Μαύρη Θάλασσα» και θέμα του είναι η συνάντηση ενός γιου μετά από πολλά χρόνια με τον πατέρα του, ο οποίος ζει στη Βάρνα, έχοντας φύγει από την Ελλάδα με το τέλος του Εμφυλίου. Μια εξομολόγηση του πατέρα (ή απολογία, όπως το δει κανείς) προς το αγόρι του, που δεν μπόρεσε να τον έχει δίπλα του καθώς μεγάλωνε. Αφιερωμένο στη μνήμη του πατέρα του συγγραφέα, δεν γνωρίζω αν το κείμενο έχει αυτοβιογραφικά στοιχεία. Διήγημα πολιτικό και μελαγχολικό.
  • Το δεύτερο διήγημα έχει τίτλο «Η λίμνη» και είναι το πρώτο στο οποίο η Θεσσαλονίκη παίζει πρωταγωνιστικό ρόλο, σε μια ταραχώδη περίοδό της, με τη δολοφονία του Λαμπράκη να σκιάζει τις εξελίξεις της εποχής, αλλά και πολλές από όσες επακολούθησαν. Ένας έρωτας, που έκανε τα πρώτα βήματα, αλλά δεν μπόρεσε να πάει παραπέρα μέσα σε ένα σκηνικό αναβρασμού.
  • Το τρίτο διήγημα έχει τίτλο «Λίγη φλόγα, πολλή στάχτη» μοιάζει κάπως με το προηγούμενο, καθώς επίσης έχουμε μια ιστορία ενός φοιτητικού έρωτα, που δεν προχωράει, επίσης χρονικά στις αρχές της δεκαετίας του ’60.
  • Το τέταρτο διήγημα έχει τίτλο «Ένας αλιβάνιστος» και μας μεταφέρει στο Πήλιο για να μας διηγηθεί μια τραγική ιστορία, ενός ανθρώπου, που κατάφερε να φτιάξει με μεγάλο κόπο τη ζωή του και να χάσει ό,τι άξιζε πραγματικά για αυτόν μέσα σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα.
  • Το πέμπτο διήγημα έχει τίτλο «Η συμφωνία» και βρισκόμαστε πάλι στο Πήλιο για να δούμε τη ζωή ενός ανθρώπου, που πολλοί τον θεωρούν τρελό, αλλά αυτός ζει στον δικό του κόσμο, με τις δικές του νόρμες και τους δικούς του νόμους και κανόνες. Θεματικά είναι το κείμενο, που ξεφεύγει ελαφρώς από τα υπόλοιπα, όπως θα περιγράψω λίγο πιο κάτω.
  • Το έκτο διήγημα έχει τίτλο «Το κάταγμα» και μας μεταφέρει πίσω στη Θεσσαλονίκη για να δούμε έναν μαθητή, που ήρθε από την επαρχία για να πάει στο Γυμνάσιο και έχει να αντιμετωπίσει το νέο περιβάλλον της πόλης και να εναρμονιστεί με αυτό, με όποιες επιπτώσεις έχει μια τέτοια προσπάθεια.
  • Το έβδομο διήγημα έχει τίτλο «Ο θάνατος δεν βιάζεται πάντα» και κατά τη γνώμη μου θα έπρεπε να διδάσκεται στα σχολεία για να περιγράψει την άνοδο και την πτώση των ανθρώπων, ακόμη και των πιο ισχυρών.
  • Το όγδοο και τελευταίο διήγημα έχει τίτλο «Όσο το φως μιας αστραπής», ξανά πάμε στη Θεσσαλονίκη, όπου ο ήρωας βιώνει την ιστορία της χώρας, παλεύει για τα ιδανικά του και η αναγνώριση της ήττας θα τον οδηγήσει στην αυτοκτονία. Ο φίλος του θα βαδίσει τα τελευταία του βήματα για να καταλάβει αιτίες και λόγους ή για να μπει στο πετσί του φίλου του.

Ο Ατζακάς παραδίδει 8 ιστορίες, που έχουν τη ζωντάνια των παραμυθιών των παλιών γιαγιάδων. Οι χαρακτήρες του είναι εξαιρετικά πλασμένοι, τραγικοί χαρακτήρες οι περισσότεροι, που ενώ έφτασαν κοντά στην πραγμάτωση των ονείρων τους, οι εξελίξεις τους οδήγησαν στην ήττα, μια ήττα, που κάποιες φορές μπόρεσαν να αποδεχτούν, αλλά κάποιες άλλες όχι. Μοναδική εξαίρεση ο Πετρής στο διήγημα «Η συμφωνία». Η αφήγηση είναι ο τέλειος συνδυασμός ρεαλισμού και λυρισμού, στο μυαλό μου τα κείμενα γράφτηκαν απνευστί, σε ένα βράδυ ίσως. Και τα οκτώ έχουν κάτι ξεχωριστό, είτε από ιστορικής, είτε από πολιτικής, είτε από ερωτικής, είτε από ανθρώπινης άποψης. Κάποιος κριτικός λογοτεχνίας ίσως θα μπορούσε να πει αν και κατά πόσο έχει επηρεαστεί ο Ατζακάς από τον Παπαδιαμάντη.

Η Θεσσαλονίκη είναι η πόλη του έρωτα, του πόνου, των πολιτικών αναταραχών. Υπάρχουν πολλές αναφορές σε μέρη, δρόμους και τοποθεσίες, ενώ ο Ατζακάς καταφέρνει να περιγράψει το κλίμα κυρίως της δεκαετίας του ’60, όταν η Θεσσαλονίκη είχε συγκλονιστεί από τη δολοφονία του Λαμπράκη, τον Δράκο του Σέιχ Σου, τον φοιτητικό αναβρασμό κα.

Μου είναι πολύ δύσκολο να μιλήσω περισσότερο για ένα βιβλίο, που αγάπησα τόσο πολύ. Απλά διαβάστε το. Δεν έχω κάτι άλλο να σας παρουσιάσω ή να σας συστήσω. Ένα πραγματικό αριστούργημα της νέας ελληνικής πεζογραφίας.

1 σχόλιο

Filed under ΑΤΖΑΚΑΣ, Γιάννης, Συγγραφείς

Η Θεσσαλονίκη σε μικρά διηγήματα νέων συγγραφέων (2ο μέρος)

Σάρωση_20170515

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Παράξενες μέρες στη Θεσσαλονίκη

Συγγραφέας: Συλλογικό έργο

Έκδοση: Παράξενες Μέρες (2017)

ISBN: 978-618-5278-04-5

Τιμή: Περίπου €10

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Άλλο ένα βιβλίο, το οποίο έκανε την πρώτη του εμφάνιση στη 14η Διεθνή Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης είναι το θέμα αυτής της ανάρτησης. Πρόκειται για μία συλλογή διηγημάτων νέων συγγραφέων (όσον αφορά το έργο τους) με θέμα τη Θεσσαλονίκη και κυρίως τους ανθρώπους της.

Η έκδοση είναι απλή και λιτή. Το εξώφυλλο κοσμεί ένας πίνακας του Θεσσαλονικέα ζωγράφου Ντίνου Παπασπύρου. Ο εκδοτικός οίκος «Παράξενες Μέρες» εδρεύει στο Ρέθυμνο και αυτό είναι το πρώτο του έργο, που παρουσιάζεται στη Vivlioniki. Στο τέλος του βιβλίου υπάρχουν τα βιογραφικά στοιχεία των συγγραφέων.

Αν θυμάμαι καλά, έχει παρουσιαστεί στο παρελθόν στη Vivlioniki άλλο ένα βιβλίο, που ήταν μια συλλογή διηγημάτων με θέμα την πόλη μας, από τις εκδόσεις «.poema..«. Το βιβλίο αυτό είχε κυκλοφορήσει το 2014.

18 μικρές ιστορίες, που συμβαίνουν στη Θεσσαλονίκη του σήμερα. Οι πεζογράφοι είναι σαφώς επηρεασμένοι από την Κρίση των τελευταίων χρόνων και τις αλλαγές, που αυτή έχει επιφέρει στις ζωές των ανθρώπων. Τα διηγήματα του βιβλίου επιλέχτηκαν μέσα από πάνω από 200, που είχαν σταλεί στα πλαίσια ενός διαγωνισμού. Κριτής ήταν η Μαρία Ψωμά-Πετρίδου.

Ευνόητο είναι ότι δεν υπάρχει κοινό ύφος στις ιστορίες. Από τους 18 συγγραφείς οι 6 είναι γυναίκες και οι 12 άντρες. Χιούμορ, ρεαλισμός, σουρεαλισμός, ιστορίες σε πρώτο ή τρίτο πρόσωπο, νέοι και ηλικιωμένοι άνθρωποι, γενικά μεγάλη ποικιλία στα διηγήματα. Κύριο χαρακτηριστικό βέβαια στις περισσότερες η Κρίση, η ανεργία, η μοναξιά, οι δυσκολίες, που απότομα άλλαξαν τις ζωές μας και δημιούργησαν μια νέα πραγματικότητα. Στις δύσκολες στιγμές γενικότερα η πένα κυλάει πιο εύκολα.

Αξίζει να αναφερθούν τα ονόματα των δημιουργών άσχετα από το τι πιστεύει κάποιος για την αξία των πεζών τους. Πρόκειται για ανθρώπους, που προσπαθούν να εκφραστούν μέσω της γραφής και εκτίθενται στους αναγνώστες, αυτό είναι κάτι, που προσωπικά θαυμάζω και ζηλεύω. Με τη σειρά, που είναι τα διηγήματα στο βιβλίο, οι συγγραφείς είναι οι:

  1. Εύη Μίνου
  2. Χριστόδουλος Λιτζερίνος
  3. Θεόφιλος Γιαννόπουλος
  4. Χρήστος Καραντωνίου
  5. Τάσος Βαλμάς
  6. Δέσποινα Γραμματικού
  7. Κατερίνα Θεμελάκη
  8. Σταμάτης Μπεκιάρης
  9. Φώτης Μηκερόζης
  10. Νικόλαος Βαβδινούδης
  11. Κωνσταντίνος Αυγερινάκης
  12. Μιχάλης Μακόγλου
  13. Μάνος Αποστολίδης
  14. Αγαμέμνων Μπάνος
  15. Όλγα Ιωαννίδου
  16. Ιωάννα Ντορμούση
  17. Ιωάννα Χατζημιχαήλ
  18. Στράτος Κιαπίδης

Οι περισσότεροι είναι νέοι ηλικιακά και αυτή είναι η πρώτη φορά, που ένα έργο τους αποκτά θέση στις σελίδες ενός βιβλίου. Δεν θα κρίνω αυτές τις ιστορίες λογοτεχνικά, ούτε θα τις συγκρίνω με έργα γνωστών συγγραφέων, θα ήταν άδικο. Σε τέτοια βιβλία σημασία έχει η συμμετοχή και μόνο. Προσωπικά έχω ξεχωρίσει κάποια, που μου άρεσαν περισσότερο, αλλά το βιβλίο το διάβασα με χαρά, καθώς τέτοια έργα αποδεικνύουν ότι η συγγραφική παράδοση της πόλης συνεχίζεται. Αν θα έπρεπε να ξεχωρίσω  κάποια μόνο, θα επέλεγα το «Τα χριστουγεννιάτικα λαμπιόνια» του Χριστόδουλου Λιτζερίνου, το «Ξέπνοο χαμόγελο» του Θεόφιλου Γιαννόπουλου, το «Θεσσαλονίκη σκοτάδι» του Μάνου Αποστολίδη και το «Κόκκινα λόγια στο μαντήλι» της Ιωάννας Ντορμούση.

Προσωπικά το βιβλίο μου άρεσε. Θεωρώ σωστό να στηρίζονται τέτοιες δουλειές, ποτέ δεν ξέρετε, μπορεί αύριο μεθαύριο κάποιος από αυτούς τους συγγραφείς να γίνει μεγάλος και τρανός,  οπότε θα μπορείτε να πείτε ότι τον διαβάζατε από την αρχή!

 

Σχολιάστε

Filed under Συγγραφείς, ΣΥΛΛΟΓΙΚΟ ΕΡΓΟ