Tag Archives: αυτοβιογραφία

Μια αυτοβιογραφία του Δημήτρη Τσιάλα

Σάρωση_20181127

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Μαγδαληνή, η αγία κουμουνίστρια

Συγγραφέας: Δημήτρης Τσιάλας

Έκδοση: Κώδικας (2002)

ISBN: 960-7332-89-X

Τιμή: Περίπου €9

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Στην προηγούμενη ανάρτηση είδαμε το τελευταίο βιβλίο του ζεύγους Οφλίδη, το οποίο χρονικά μας μετέφερε στην μεταπολεμική Θεσσαλονίκη, από τα πρώτα μετεμφυλιακά χρόνια έως τη σημερινή εποχή. Σε ανάλογα χρονικά πλαίσια κινείται και το έργο αυτής της ανάρτησης, το οποίο κυκλοφόρησε πριν 16 χρόνια.

Η έκδοση είναι απλή χωρίς κάτι το ιδιαίτερο. Δεν μπορώ να πω ότι με ενθουσίασε το εξώφυλλο αν και κοσμείται από χαρακτικό του Τάσσου. Ευανάγνωστο κείμενο, δεν υπάρχουν κεφάλαια σαφώς καθορισμένα.

Τον συγγραφέα τον γνωρίσαμε στη Vivlioniki μέσα από ένα άλλο του έργο, μια συλλογή διηγημάτων με τίτλο «Τα αλάνια του Βαρδαρίου«, παρεξηγημένο για μένα, καθώς ενώ προσωπικά μου άρεσε, δεν φαίνεται να γνώρισε την επιτυχία σε πωλήσεις, καθώς βρίσκεται μόνιμα στα ράφια των διαφόρων παζαριών βιβλίου, που διοργανώνονται.

Ο τίτλος του βιβλίου μάλλον είναι άστοχος, καθώς ο Τσιάλας περισσότερο γράφει για τον εαυτό του και τη ζωή του, παρά για τη Μαγδαληνή, υπαρκτό πρόσωπο, αδερφή της μητέρας του. Ίσως η Μαγδαληνή να είναι η αφορμή για να ξεκινήσει τη διήγηση, αλλά πολύ μεγάλο μέρος του βιβλίου, ίσως το μεγαλύτερο, κινείται γύρω από την προσωπική και επαγγελματική ζωή του συγγραφέα.

Η Μαγδαληνή, όπως είπαμε, ήταν υπαρκτό πρόσωπο, συγγενής του Τσιάλα, παιδίατρος, η οποία ζούσε επί της Εγνατίας, στο 102. Για τις πολιτικές της πεποιθήσεις βασανίστηκε και εξορίστηκε. Χαρακτηρίζεται «αγία» γιατί ήταν καλοκάγαθη, δεν κρατούσε κακίες, είχε φιλότιμο και σεβασμό στην ανθρώπινη ύπαρξη και τον ανθρώπινο πόνο. Η παρουσία της επηρέασε μάλλον ως έναν βαθμό και τον συγγραφέα και πολλά από τα όσα περιγράφονται στο βιβλίο συνδέονται με κάποιο τρόπο με πράγματα, που είχε πει ή ζήσει η Μαγδαληνή.

Ο Τσιάλας χρησιμοποιεί γλώσσα ρεαλιστική και άμεση, δύσκολα άλλωστε θα μπορούσε να περιγράψει με διαφορετικό τρόπο τις προσωπικές του εμπειρίες. Γεννημένος λίγο πριν τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, ο Τσιάλας θα περάσει τα εφηβικά του χρόνια στην μεταπολεμική Θεσσαλονίκη, με τα τραύματα του Εμφυλίου ανοιχτά και ένα κλίμα τρομοκρατίας για όσους δεν ήταν «εθνικόφρονες». Στο βιβλίο θα συναντήσουμε εικόνες της πόλης, περιστατικά από τη ζωή στο ΑΠΘ, στη Φιλοσοφική Σχολή κυρίως, την οποία τελείωσε ο Τσιάλας. Ειδικά κάποιες περιγραφές του για τη Θεσσαλονίκη της δεκαετίας του ’50 και ’60 έχουν μεγάλο ενδιαφέρον. Από εκεί και πέρα, η ζωή του μοιάζει να είναι ένα συνεχόμενο πέρα-δώθε στη Θεσσαλονίκη, τη μια ερχόταν με μετάθεση σε κάποιο σχολείο της πόλης, μετά τον έστελναν σε κάποιο χωριό ή σε κάποια επαρχιακή πόλη και ξανά πίσω στη Θεσσαλονίκη μέχρι την επόμενη μετάθεση. Ο Τσιάλας βγήκε στη σύνταξη μετά από 25ετία και έκτοτε είναι συνταξιούχος. Μετά πάντως τη συνταξιοδότησή του αρχίζει ουσιαστικά το λογοτεχνικό του έργο με τη βοήθεια του Ντίνου Χριστιανόπουλου, για τον οποίο μάλλον έχει αρνητική άποψη. Προς το τέλος του βιβλίου αναφέρει για κάποιες συναντήσεις, που γίνονταν στον Τόττη της Αριστοτέλους από τον κύκλο του Χριστιανόπουλου και δεν μπορώ να φανταστώ ποιοι είναι αυτοί, που τους θεωρεί ακροδεξιούς και ανήκαν σε αυτόν τον κύκλο.

Έγραψα πριν για τις αναφορές, που γίνονται για τη Θεσσαλονίκη στο βιβλίο, που είναι πολλές και έχουν να κάνουν με τοποθεσίες, μαγαζιά και πρόσωπα της πόλης. Χρονικά το βιβλίο κινείται κυρίως μεταπολεμικά, από τη δεκαετία του 1950 έως τα πρώτα χρόνια της δεκαετίας του 1990.

Χωρίς να με ενθουσιάσει, μπορώ να πω ότι το διάβασα άνετα. Σε κάποια σημεία αποκτά μεγάλο ενδιαφέρον, σε κάποια άλλα οι προσωπικές εμπειρίες του συγγραφέα με άφησαν αδιάφορο. Αν πέσει στα χέρια σας, αξίζει να του ρίξετε μια ματιά.

Advertisements

Σχολιάστε

Filed under Συγγραφείς, ΤΣΙΑΛΑΣ, Δημήτρης

Ο πεζογραφικός και καλλιτεχνικός κόσμος της Θεσσαλονίκης μέσα από τα μάτια του Περικλή Σφυρίδη

Σάρωση_20180614

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος; Σε πρώτο πρόσωπο

Συγγραφεάς: Περικλής Σφυρίδης

Έκδοση: Μπιλιέτο (1999)

ISBN: 960-7805-09-7

Τιμή: Περίπου €8

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τον Περικλή Σφυρίδη νομίζω τον γνωρίζουν όλοι όσοι έχουν ασχοληθεί με την λογοτεχνία στη Θεσσαλονίκη ή τις εικαστικές τέχνες της πόλης. Με έργο τόσο στην πεζογραφία, όσο και σε μελέτες πάνω στη ζωγραφική, αλλά και με τη συνδρομή του στα λογοτεχνικά περιοδικά της πόλης, έχει αφήσει το αποτύπωμά του στον καλλιτεχνικό κόσμο της Θεσσαλονίκης σε πολλούς τομείς και με διάφορους τρόπους. Πριν λίγο καιρό είχε παρουσιαστεί στη Vivlioniki ένα βιβλίο, όπου ο Παναγιώτης Γούτας έπαιρνε μια συνέντευξη από τον Σφυρίδη. Το βιβλίο της σημερινής ανάρτησης είναι μια – ας την πούμε – αυτοβιογραφία του Σφυρίδη με αναφορές στο λογοτεχνικό του βίο, από τα πρώτα του βήματα έως τις σημερινές ημέρες (όπου ως σημερινές να έχετε στο νου ότι μιλάμε για το 1999).

Η έκδοση είναι απλή, λιτή και όμορφη. Συμπαθώ ιδιαίτερα τα βιβλία του Μπιλιέτου για κάποιο λόγο. Υπάρχει χάρτινη κουβερτούρα, που καλύπτει το εξώφυλλο. Αξάκριστο βιβλίο, όπως και τα περισσότερα νομίζω από αυτόν τον εκδοτικό οίκο (αν όχι όλα). Το βρήκα στη Διεθνή Έκθεση Βιβλίου και μου έκανε εντύπωση αρνητική, ότι ο υπεύθυνος του περιπτέρου το πουλούσε στην τιμή των €10, ενώ στο Biblionet η αναγραφόμενη τιμή είναι στα €8 περίπου και προσπαθούσε να με πείσει ότι πρόκειται για ευκαιρία. Είναι κρίμα να αντιμετωπίζονται τα βιβλία ως προϊόντα μαναβικής και να πωλούνται με αυτόν τον τρόπο, ειδικά όταν αυτό γίνεται από τον ίδιο τον εκδοτικό οίκο, που τα παράγει.

Στα 11 μικρά κεφάλαια του βιβλίου ο Σφυρίδης περιγράφει την πορεία του μέσα στο λογοτεχνικό και καλλιτεχνικό κόσμο της Θεσσαλονίκης, από τα πρώτα του βήματα ως μαθητής έως τις μέρες μας (είπαμε, μιλάμε για το 1999). Ο λόγος του είναι όπως η γραφή του, ρεαλιστική, ειλικρινής, ωμή (αλλά όχι με άσχημο και χυδαίο τρόπο). Μιλάει με ονόματα, δεν φοβάται συγκρούσεις, περιγράφει τη λογοτεχνική κοινότητα της Θεσσαλονίκης ακριβώς με τον τρόπο, που αυτός τη γνώρισε, χωρίς προσπάθεια εξωραϊσμού ή αγιοποίησης. Ούτε το έργο του προσπαθεί να το διαφημίσει, ασκεί κριτική και στα δικά του κείμενα και σε δικές του πράξεις και αντιδράσεις. Πολλά από αυτά, που θα διαβάσει ο αναγνώστης στο βιβλίο αυτό τα έχει δει και στο βιβλίο του Γούτα, για το οποίο μιλήσαμε νωρίτερα.

Ενδιαφέρον έχουν αυτά, που λέει για την ενασχόλησή του με τη ζωγραφική και τις μελέτες, που έκανε για τους ζωγράφους της Θεσσαλονίκης (δύο τέτοια βιβλία παρουσιάστηκαν στη Vivlioniki και μπορείτε να τα δείτε εδώ και εδώ). Γενικά ο Σφυρίδης ασχολήθηκε ιδιαίτερα με καλλιτέχνες της πόλης μας και προσπάθησε να αναδείξει το έργο τους μέσα από μελέτες, ανθολόγια και παρουσιάσεις σε περιοδικά. Δεν υπάρχουν και πολλοί, που να επικεντρώθηκαν σε αυτόν τον τομέα και για αυτό το έργο του αυτής της φύσης αποκτά ιδιαίτερη αξία. Από εκεί και πέρα η εργογραφία του στο διήγημα κυρίως, αλλά και στο μυθιστόρημα νομίζω τον κατατάσσουν δικαίως ως έναν από τους σημαντικότερους πεζογράφους της γενιάς του. Δεν έχω διαβάσει ποιήματά του και δεν έχω άποψη για αυτά.

Το βιβλίο προσωπικά μου άρεσε. Ο Σφυρίδης ανοίγεται και βοηθάει τον αναγνώστη να καταλάβει κάποια στοιχεία από τη γραφή του, τους λόγους για τους οποίους επέλεξε να ασχοληθεί με τα συγκεκριμένα θέματα, ακόμη και γιατί ήταν πάντα υπέρ της ρεαλιστικής γραφής. Αν δεν έχετε διαβάσει έργα του, πιθανότατα θα θέλετε να ξεκινήσετε μετά την ανάγνωση αυτού του βιβλίου.

1 σχόλιο

Filed under Συγγραφείς, ΣΦΥΡΙΔΗΣ, Περικλής

Μικρές και μεγάλες στάσεις στη διαδρομή της ζωής του Γιώργου Σκαμπαρδώνη

002

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Λεωφορείο – 19 στάσεις

Συγγραφέας: Γιώργος Σκαμπαρδώνης

Έκδοση: Πατάκη (2018)

ISBN: 978-960-16-7954-9

Τιμή: Περίπου €13

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τα τελευταία χρόνια το όνομα του Γιώργου Σκαμπαρδώνη ακούγεται πολύ συχνά στο χώρο του βιβλίου, με νέες κυκλοφορίες έργων (όπως η συλλογή διηγημάτων «Ντεπό», την οποία όμως δεν έχω διαβάσει) ή με επανακυκλοφορίες παλαιότερων δουλειών του (όπως η συλλογή «Τα δεδουλευμένα«, όπου μαζεύτηκαν πέντε παλαιότερες δουλειές του συγγραφέα). Η σημερινή ανάρτηση μιλάει για το τελευταίο βιβλίο με την υπογραφή του Σκαμπαρδώνη, μια συλλογή κειμένων του, που είχαν δημοσιευτεί στο περιοδικό «Θεσσαλονικέων Πόλις».

Η έκδοση είναι απλή και λιτή. Ευανάγνωστο κείμενο, καλή ποιότητα δουλειάς, όπως μας συνηθίζουν τα τελευταία χρόνια οι εκδόσεις Πατάκη. Προσωπικά δεν μου άρεσε καθόλου το εξώφυλλο, ίσως η αυτοβιογραφική φύση των κειμένων να ώθησε τους παραγωγούς του βιβλίου στην απόφαση να βάλουν και το πρόσωπο του Σκαμπαρδώνη στη «βιτρίνα». Πέρα από αυτό όμως, είναι μια προσεγμένη δουλειά.

Το βιβλίο περιέχει 19 κείμενα, τα οποία όπως είπαμε και νωρίτερα είχαν δημοσιευτεί αρχικά στο περιοδικό «Θεσσαλονικέων Πόλις». Ακολουθώντας την πορεία της γραμμής του λεωφορείου 10, το οποίο κάνει τη διαδρομή Χαριλάου – Νέος Σιδηροδρομικός Σταθμός, ο Σκαμπαρδώνης θυμάται και αφηγείται κομμάτια της ζωής του, τα οποία είναι συνδεδεμένα με τους τόπους γύρω από 19 στάσεις του αστικού. Ξεκινώντας από τα βιώματα αυτά, ο αναγνώστης θα διαβάσει και κομμάτια της «μικροϊστορίας» του τόπου (αν και δεν νομίζω ότι χρησιμοποιώ σωστά τον όρο). Πρωταγωνιστές εδώ δεν είναι κυρίως τα μεγάλα ιστορικά γεγονότα, που σημάδεψαν τον τόπο μας, αλλά μικρά και άγνωστα, τα οποία μπορεί να μην χώρεσαν ούτε σε μια στήλη εφημερίδας. Αποτέλεσαν όμως μνήμες πολλών ανθρώπων, όχι μόνο του Σκαμπαρδώνη. Θα μου πείτε «και ποιον ενδιαφέρουν αυτά τα πράγματα;». Σίγουρα αφορούν κυρίως τα άτομα, που έζησαν την ίδια χρονική περίοδο στα ίδια μέρη και γνώρισαν αυτούς, που πρωταγωνιστούν στο βιβλίο του Σκαμπαρδώνη. Αλλά ο κάθε ένας από εμάς έχει στη μνήμη του τέτοιες φιγούρες και όλοι πιστεύω έχουμε εμπειρίες μικρών, ασήμαντων ίσως γεγονότων, τα οποία για κάποιο λόγο έχουν καρφωθεί στο μυαλό μας και έχουν συνδεθεί με παλαιότερα χρόνια και κυρίως τα παιδικά και εφηβικά μας.

Ο Σκαμπαρδώνης ξεκινά από την αφετηρία της διαδρομής του 10, στο πάρκο της Νέας Ελβετίας. Δεν γνώριζα ότι ο συγγραφέας γεννήθηκε και μεγάλωσε στη Χαριλάου, προστίθεται και αυτός στην ομάδα των συγγραφέων της γειτονιάς (μαζί με τον Περικλή Σφυρίδη, την Αρχοντούλα Διαβάτη και τον Παναγιώτη Γούτα). Στο εξής δεν θα μιλάω για «Αγία Τριάδα της Χαριλάου», αλλά για «καρέ».

Αν και αυτοβιογραφικά στοιχεία του συγγραφέα υπάρχουν σε πολλά έργα του, νομίζω ότι αυτό εδώ είναι με διαφορά το πιο προσωπικό. Επίσης επειδή ίσως είναι γραμμένο αρχικά για υλικό ενός περιοδικού, το βιβλίο διαβάζεται εξαιρετικά εύκολα. Προσωπικά επειδή τον τελευταίο καιρό χρησιμοποιώ αρκετά το αστικό λεωφορείο για τις μετακινήσεις μου, θεώρησα ότι είναι πρέπον να μου κρατήσει παρέα σε αυτές τις διαδρομές.

Προσωπικά το βιβλίο μου άρεσε. Σίγουρα δεν θα το συγκρίνω με το αριστούργημα του Σκαμπαρδώνη «Πολύ βούτυρο στο τομάρι του σκύλου«, ούτε με την εξαιρετική συλλογή του «Η στενωπός των υφασμάτων». Αλλά τα κείμενά του τα βρήκα ενδιαφέροντα, με χιούμορ, νοσταλγία, ζωντάνια. Δεν έζησα τις εποχές του συγγραφέα, ούτε έχω τις εμπειρίες του, αλλά καθώς διάβαζα τις γραμμές μου έρχονταν στο μυαλό αντίστοιχες καταστάσεις από τη δική μου εποχή και τον δικό μου προσωπικό κόσμο. Σίγουρα αξίζει να το διαβάσει κάποιος, που μεγάλωσε στη Χαριλάου ή και ζει ακόμη σε αυτήν την περιοχή, καθώς και κάποιος, που ανήκει στη γενιά του συγγραφέα. Αλλά και για τους άλλους μπορεί να αποτελέσει μια καλή αφορμή για ένα αντίστοιχο ταξίδι μέσα από τις διαδρομές των αστικών λεωφορείων, που σημάδεψαν τις δικές τους ζωές.

 

Σχολιάστε

Filed under Συγγραφείς, ΣΚΑΜΠΑΡΔΩΝΗΣ, Γιώργος

Η αυτοβιογραφία μιας Εβραίας Θεσσαλονικιάς της μεταπολεμικής γενιάς

001

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Στη σκιά της μνήμης

Συγγραφέας: Φλώρα Μόλχο

Έκδοση: University Studio Press (2016)

ISBN: 978-960-12-2257-8

Τιμή: Περίπου €18

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Το βιβλίο της σημερινής ανάρτησης αποτελεί μια μαρτυρία αναμνήσεων, είδος, που έχουμε συναντήσει σε πάρα πολλά βιβλία, που έχουμε διαβάσει και έχουν παρουσιαστεί από τη Vivlioniki. Το ενδιαφέρον όμως αυτού του έργου είναι ότι γράφτηκε από μία συγγραφέα, που ανήκει στην πρώτη μεταπολεμική γενιά Εβραίων Θεσσαλονικέων, μία γενιά παιδιών, που δεν έζησαν μεν τις φρικτές εμπειρίες του Ολοκαυτώματος, αλλά βίωσαν το μετατραυματικό σοκ του εγκλήματος αυτού.

Η έκδοση είναι απλή και όμορφη. Υπάρχουν κάποιες φωτογραφίες κυρίως από το οικογενειακό αρχείο της συγγραφέως. Στο τέλος υπάρχουν κάποια ντοκουμέντα, στα οποία αναφέρεται η Μόλχο στο βιβλίο, ντοκουμέντα με ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Το έργο το προλογίζει ο πρόεδρος της Ισραηλίτικης Κοινότητας Θεσσαλονίκης κ. Δαυίδ Σαλτιέλ καθώς και ο Maurizio De Rosa, συνάδελφος της συγγραφέως. Η φωτογραφία στο εξώφυλλο έχει μια φωτογραφία με τη γιαγιά, τη μητέρα και μια ξαδέρφη της Μόλχο, ενώ η ίδια είναι μωρό στην αγκαλιά της μητέρας της. Το βιβλίο είχε κυκλοφορήσει αρχικά στην Ιταλία το 2014 με τίτλο «Anamnesis. Ricordi familiari di un’ebrea sefardita di Salonicco»

Η αυτοβιογραφία της Μόλχο δεν είναι λογοτεχνικό κείμενο, οπότε δεν πρέπει να κρίνεται ως ένα τέτοιο. Η συγγραφέας μπορεί να δίδασκε Νέα Ελληνικά στο Πανεπιστήμιο της Πάντοβα, αλλά δεν είναι συγγραφέας. Αυτό βέβαια δεν είναι μειονέκτημα για το βιβλίο αυτό. Ούτε όμως και ιστορικό κείμενο είναι, αν και έχει αρκετά ιστορικά στοιχεία, μαζί με κάποια μικρά λαθάκια, εκ των οποίων το πιο χτυπητό έχει να κάνει με το ότι αναφέρει πως υπήρχαν πολλές μαζώξεις των Εβραίων από τους Γερμανούς στην Πλατεία Ελευθερίας.

Η Μόλχο δεν έχει κάποια συγγένεια με τη γνωστή οικογένεια των Μόλχο, που είχανε το ιστορικό βιβλιοπωλείο. Μεγάλωσε στο κέντρο, σε σπίτι της Παλιάς Παραλίας σε μια οικογένεια μάλλον μεγαλοαστική. Οι αναμνήσεις της από την παιδική της ηλικία μας δίνουν κάποιες λίγες πληροφορίες για το κέντρο της πόλης, αν και δεν νομίζω ότι εκφράζει το κλίμα της εποχής, καθώς μία μικρή μειοψηφία μπορούσε να ζει όπως ζούσε η Μόλχο, λόγω οικονομικών ανισοτήτων. Ενδιαφέρον όμως έχουν οι περιγραφές της για το πώς ζούσε μια εβραϊκή οικογένεια μεταπολεμικά, προσπαθώντας να βρει ισορροπίες μέσα σε ένα ιδιαίτερο κλίμα. Μετά το Ολοκαύτωμα της πόλης οι Εβραίοι Θεσσαλονικείς είναι πλέον ελάχιστοι, ενώ και από όσους επέστρεψαν από τα στρατόπεδα συγκέντρωσης και εξόντωσης πολλοί επιλέγουν τη λύση της φυγής, είτε προς την Αθήνα, είτε προς το Ισραήλ, είτε για κάπου αλλού.

Περισσότερο πιστεύω η Μόλχο γράφει αυτό το βιβλίο της για τους γονείς της, για να μείνουν για την οικογένειά της οι πληροφορίες σχετικά με το τι πέρασαν αυτοί οι άνθρωποι και οι συγγενείς τους. Ο μεν πατέρας της σώθηκε φεύγοντας στην Αθήνα και με πλαστή ταυτότητα, η δε μητέρα της έμεινε κρυμμένη σε ένα υπόγειο για μεγάλο χρονικό διάστημα. Το κυνηγητό και ο αγώνας για επιβίωση υπό τέτοιες δύσκολες συνθήκες φαίνεται να επηρέασαν κυρίως τη μητέρα της. Από εκεί και πέρα αναφέρονται αρκετές πληροφορίες για τη ζωή των συγγενών της, κάποιες εκ των οποίων έχουν ενδιαφέρον, όπως για παράδειγμα το ότι η Μόλχο ήταν ξαδέρφη του πολύ γνωστού συνθέτη Ζακ Ιακωβίδη. Κάποιες από τις πληροφορίες, που είναι πολύ προσωπικές, μου φάνηκαν αδιάφορες και μερικές, που αφορούν τρίτα πρόσωπα, ίσως καλό θα ήταν να μην αναφέρονται καν.

Το θέμα με το πώς αισθάνεται ένας Εβραίος Θεσσαλονικέας, που ανήκει στην μεταπολεμική γενιά το είχε αναφέρει και ο Αλμπέρτο Ναρ και γενικά είναι ένα θέμα για το οποίο δεν έχουν γραφτεί πολλά πράγματα. Το κείμενο της Μόλχο μπορεί στο σύνολό του να μην με συνάρπασε, αλλά έχει κάποια σημεία με εξαιρετικό ενδιαφέρον, ενώ τα ντοκουμέντα στο τέλος του βιβλίου έχουν ιδιαίτερη αξία.

Σχολιάστε

Filed under ΜΟΛΧΟ, Φλώρα, Συγγραφείς

Ο Νίκος Μπακόλας μιλάει για τη ζωή του

Σάρωση_20160113

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Ατέλειωτη ιστορία

Συγγραφέας: Νίκος Μπακόλας

Έκδοση: Ιανός (1997)

ISBN: 960-7771-05-2

Τιμή: Περίπου €11

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Ο Νίκος Μπακόλας δεν θεωρείται ένας από τους σπουδαιότερους συγγραφείς της Θεσσαλονίκης, αλλά της χώρας ολόκληρης. Τα κείμενά του συνετέλεσαν στην ανανεωτική στροφή της ελληνικής λογοτεχνίας. Βιβλία όπως η Μυθολογία, ο Κήπος των Πριγκήπων και η Μεγάλη Πλατεία θεωρούνται από τα σημαντικότερα κομμάτια της νεοελληνικής πεζογραφικής κληρονομιάς. Στο βιβλίο της σημερινής ανάρτησης ο Μπακόλας μιλάει για τη ζωή και το έργο του.

Η έκδοση είναι συμπαθητική. Υπάρχει χάρτινη κουβερτούρα, που ντύνει το βιβλίο. Στην αρχή του βιβλίου υπάρχει ένα σύντομο βιογραφικό του συγγραφέα και ένας πρόλογος της Βάνας Χαραλαμπίδου, η οποία ήταν διευθύντρια προγράμματος του 9.58 και στου οποίου τις εκπομπές βασίστηκε το βιβλίο αυτό. Πιο συγκεκριμένα, τα κομμάτια του βιβλίου παίζονταν για 20 Παρασκευές του 1996 και το ηχητικό κομμάτι μετατράπηκε, ευτυχώς για εμάς, σε βιβλίο. Υπάρχουν κάποιες φωτογραφίες από το οικογενειακό αρχείο του Μπακόλα. Αντίστοιχες εκδόσεις είχαν γίνει και για άλλους συγγραφείς της πόλης μας και κάποιες έχουν παρουσιαστεί και από τη Vivlioniki. Νομίζω πως το βιβλίο μπορείτε να το βρείτε σε χαμηλότερη τιμή πλέον, από αυτήν, που αναφέρει το Biblionet.

Είναι λίγο άδικο να θεωρούμε πως συγγραφέας του βιβλίου είναι ο Μπακόλας, καθώς ουσιαστικά πρόκειται για μια μεγάλη συνέντευξη του συγγραφέα, που την έδωσε στον Γιώργο Καλιεντζίδη, δημοσιογράφο τότε του 9.58. Με τη βοήθεια σύντομων και έξυπνων ερωτήσεων ο Μπακόλας διηγείται τη ζωή του, τις εμπειρίες του από την παιδική του ηλικία έως τις σύγχρονες μέρες. Γεννημένος στην περιοχή της 25ης Μαρτίου κατά τη διάρκεια του Μεσοπολέμου, θυμάται σημαντικά πράγματα της γειτονιάς του από εκείνα τα χρόνια. Ενδιαφέροντα επίσης τα όσα λέει για την περίοδο της Κατοχής αλλά και του Εμφυλίου, γεννημένος άλλωστε το 1927, βρίσκεται σε ηλικία τέτοια, που τα γεγονότα και τα θυμάται, αλλά και τον επηρεάζουν άμεσα. Μεταπολεμικά έχουν πολύ ενδιαφέρον τα όσα λέει για το κλίμα, που επικρατούσε στην πόλη μας, πολιτικό, οικονομικό, πολιτιστικό. Αξιόλογα επίσης τα όσα μοιράζεται μαζί μας από τα χρόνια της Δικτατορίας, αλλά και της Μεταπολίτευσης.

Μαθηματικός στο πτυχίο, αλλά με πολλές επαγγελματικές δραστηριότητες, όπως δημοσιογράφος, προϊστάμενος τύπου στη ΔΕΘ, δούλεψε επίσης στο ΚΘΒΕ, αλλά και στην ΕΡΤ3. Οι απαντήσεις του φανερώνουν έναν άνθρωπο ήρεμο και συνειδητοποιημένο. Το 1997, που έγινε η κυκλοφορία του βιβλίου, ο Μπακόλας πέρα από τις άλλες αναγνωρίσεις για τη δουλειά του, είχε αναγνωριστεί πλέον και για το συγγραφικό του έργο, με το Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήματος για την Μεγάλη Πλατεία (ακολούθησε το 1997 και δεύτερο Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήματος για το έργο του «Η ατέλειωτη γραφή του αίματος»).

Στο κείμενο η Θεσσαλονίκη βρίσκεται σχεδόν παντού, με τοπογραφικά στοιχεία, ιστορικές αναφορές και σχόλια. Ο Μπακόλας ενώ δεν φοβάται να μιλήσει για πρόσωπα και καταστάσεις, θέλει στα 70 του χρόνια να μην ξύσει πληγές, έτσι οι κριτικές του για άτομα και γεγονότα είναι, ας πούμε «ισορροπημένες».

Το βιβλίο μου άρεσε πολύ. Σίγουρα η κρίση μου επηρεάζεται σε μεγάλο βαθμό, από το γεγονός, ότι ο Μπακόλας είναι από τους αγαπημένους μου συγγραφείς, η δε Μεγάλη Πλατεία είναι για μένα από τα σπουδαιότερα έργα της ελληνικής λογοτεχνίας. Ακόμη όμως και αν δεν έχετε διαβάσει έργα του Μπακόλα, αξίζει να διαβάσετε πράγματα για τη ζωή του. Στο βιβλίο άλλωστε, όπως και στη Μεγάλη Πλατεία, η ζωή του συγγραφέα κινείται παράλληλα με τη ζωή της πόλης και η ιστορία της Θεσσαλονίκης επηρεάζει τη ζωή του Μπακόλα.

Σχολιάστε

Filed under ΜΠΑΚΟΛΑΣ, Νίκος, Συγγραφείς

Ο Σταύρος Κουγιουμτζής ως συγγραφέας (β)

img014kougioumtzis 001

 

 

 

 

 

 

 

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Ανοιχτά παράθυρα με κλειστά παντζούρια

Συγγραφέας: Σταύρος Κουγιουμτζής

Έκδοση: Εντευκτήριο (1998), Κέδρος (2001)

ISBN: 960-7568-06-0, 960-04-1963-9

Τιμή: Περίπου €5 και €11

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Πριν κάποιο καιρό είχε παρουσιαστεί από τη Vivlioniki το βιβλίο του Σταύρου Κουγιουμτζή «Στα διώροφα έμεναν οι όμορφες«, το οποίο ήταν το δεύτερο έργο του γνωστού συνθέτη. Το πρώτο βιβλίο του είναι αυτό, για το οποίο θα μιλήσουμε σε αυτήν την ανάρτηση.

Η έκδοση είναι απλή, χωρίς τίποτα το ιδιαίτερο. Και εδώ, όπως στο άλλο βιβλίο του Κουγιουμτζή, το εξώφυλλο είναι έργο του Κώστα και της Μαρίνας Μποσταντζόγλου. Το βιβλίο είχε κυκλοφορήσει σε μία πρώτη έκδοση από τις εκδόσεις του Εντευκτηρίου και είχε βασιστεί σε ραδιοφωνικές εκπομπές, που είχαν παρουσιαστεί από τον Ρ/Σ 9,58, για αυτό και την πρώτη έκδοση την προλογίζει η Βάνα Χαραλαμπίδου, που ήταν και διευθύντρια προγράμματος του σταθμού.

Ενώ το «Στα διώροφα έμεναν οι όμορφες» είναι συλλογή διηγημάτων, εδώ έχουμε την προσωπική αφήγηση του συγγραφέα, με μνήμες από τη ζωή του και κυρίως από τα παιδικά και εφηβικά του χρόνια στην Θεσσαλονίκη. Δεν νομίζω ότι μπορούμε να το πούμε αυτοβιογραφία, καθώς λείπει μεγάλο μέρος της ζωής του από την εποχή, που ζούσε στην Αθήνα και συνέθεσε κάποια από τα αριστουργήματά του.

Ο Κουγιουμτζής ορφάνεψε από πολύ μικρή ηλικία και μεγάλωσε μέσα σε μεγάλη φτώχεια, στην Ακρόπολη της Θεσσαλονίκης, κοντά στο Γεντί Κουλέ. Μικρασιατικής καταγωγής, έζησε και θυμάται τα χρόνια της Κατοχής, του Εμφυλίου, αλλά και τα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια. Στο κείμενο γίνονται πολλές αναφορές σε πρόσωπα της Θεσσαλονίκης και πιο συγκεκριμένα από το χώρο της μουσικής και των ωδείων, τα οποία τα περισσότερα είναι άγνωστα στον πολύ κόσμο.

Οι αναφορές σε τόπους και σε ιστορικά γεγονότα της Θεσσαλονίκης είναι πάρα πολλές. Ο Κουγιουμτζής πρόλαβε το Κρατικό Ωδείο της πόλης μας, όταν αυτό ήταν λίγο πιο πέρα από το Βασιλικό Θέατρο, σε κτίριο το οποίο φυσικά σήμερα δεν υπάρχει. Προσπαθεί να αφηγηθεί τις αναμνήσεις του με λογοτεχνική χροιά, χωρίς όμως να το πετυχαίνει. Βέβαια αυτό δεν είναι κάτι, που βλάπτει ιδιαίτερα το κείμενο, καθώς το βιβλίο αυτό δεν μπορεί να συγκριθεί με το έργο ενός λογοτέχνη, κυρίως εδώ μας ενδιαφέρουν οι μνήμες του συγγραφέα και όχι το πώς αυτές περιγράφονται.

Το βιβλίο μου άρεσε, όχι ως λογοτεχνικό αριστούργημα, αλλά ως μια αφήγηση ενός σπουδαίου συνθέτη με αναμνήσεις από το παρελθόν της ζωής του, αλλά και της πόλης μας.

Σχολιάστε

Filed under ΚΟΥΓΙΟΥΜΤΖΗΣ, Σταύρος, Συγγραφείς

Αυτοβιογραφικά κείμενα του Ντίνου Χριστιανόπουλου

vivlioniki103

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Θεσσαλονίκην, ου μ’ εθέσπισεν

Συγγραφέας: Ντίνος Χριστιανόπουλος

Έκδοση: Ιανός (2012)

ISBN: 960-7771-32-X

Τιμή: Περίπου €20

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τον Ντίνο Χριστιανόπουλο (ψευδώνυμο του Κωνσταντίνος Δημητριάδης) τον έχουμε συναντήσει σε πολλές αναρτήσεις στη Vivlioniki. Η προσφορά του στη λογοτεχνική και καλλιτεχνική ζωή της Θεσσαλονίκης, έχει αναγνωριστεί από πολύ πιο ειδικούς από εμένα, άσχετα αν τέτοιου είδους αναγνωρίσεις δεν γίνονται αποδεκτές από τον ίδιο. Ο ιδιόρρυθμος και αντισυμβατικός χαρακτήρας του, επίσης έχει γίνει αρκετές φορές αντικείμενο συζήτησης. Στο βιβλίο αυτό, ο ίδιος διηγείται κομμάτια της ζωής του, από τα πρώτα του παιδικά χρόνια, έως το σήμερα.

Η έκδοση είναι όμορφη, προσεγμένη, με χαρτί chamois των 100gr. Αυτή η κιτρινίλα του χαρτιού, όπως έχουμε δει και σε άλλες περιπτώσεις, φέρνει κάτι σε παρελθόν στο κείμενο. Υπάρχουν αρκετές φωτογραφίες από το προσωπικό αρχείο του Χριστιανόπουλου οι περισσότερες. Γενικά πρόκειται για μία καλή έκδοση.

Το βιβλίο είχε κυκλοφορήσει για πρώτη φορά το 1999, η δεύτερη έκδοση ήταν του 2008 και εγώ έχω την τρίτη. Πρέπει να υπήρξαν αρκετές αλλαγές μεταξύ των εκδόσεων, καθώς στην περίληψη του Ιανού για την δεύτερη έκδοση, μιλάει για 34 κείμενα, ενώ σε αυτήν που έχω εγώ, υπάρχουν λιγότερα. Όλα τα κείμενα είχαν στο παρελθόν δημοσιευτεί κάπου αλλού, ενώ τα δύο έχουν παρουσιαστεί και μέσα από τη Vivlioniki (το «Πίσω απ’ την Αγιά-Σοφιά» και το «Αναμνήσεις από τα παλιά βιβλιοπωλεία της Θεσσαλονίκης«).

Όποιος έχει δει ή ακούσει μία συνέντευξη του Χριστιανόπουλου στην τηλεόραση ή στο ράδιο, αναγνωρίζει το κείμενο κατευθείαν, καθώς είναι ιδιαίτερα χαρακτηριστικό το αφηγηματικό ύφος του συγγραφέα. Ευθύς, αληθινός, χωρίς καμία προσπάθεια εξωραϊσμού καταστάσεων ή προσώπων, ίσως ωμός για κάποιους, περιγράφει δυσκολίες και χαρές της ζωής του, πρόσωπα, που τον σημάδεψαν, τον βοήθησαν ή στάθηκαν απέναντί του. Διαβάζεις και νομίζεις ακούς την φωνή του, σε αυτόν τον σταθερό τόνο, χωρίς μεγάλη ένταση, ειρωνικό και σαρκαστικό πολλές φορές, αλλά πάντοτε γεμάτος ουσία και ενδιαφέρον.

Ανήκει σε μια γενιά, που είχε την ατυχία να ζήσει σε μικρή ηλικία την Κατοχή, τον Πόλεμο, τον Εμφύλιο, χωρίς τα μέσα της σημερινής εποχής. Η δε κοινωνία της Θεσσαλονίκης, ακόμη πιο συντηρητική από ό,τι είναι σήμερα, δεν μπορούσε εύκολα να αποδεχτεί την διαφορετικότητα ενός ανθρώπου. Κατάφερε όμως ο Χριστιανόπουλος με προσωπικό του αγώνα, να δημιουργήσει το δικό του διαχρονικό στίγμα, ως ποιητής, εκδότης, εικαστικός, μελετητής της λογοτεχνίας, με όποια ιδιότητα και αν έφερε.

Στα κείμενα ο αναγνώστης δεν θα μάθει μόνο για την ζωή του Χριστιανόπουλου, καθώς υπάρχουν πάρα πολλές αναφορές ιστορικές για την πόλη μας, τοπογραφικά στοιχεία της Θεσσαλονίκης από την εποχή του Πολέμου και έπειτα. Σημαντικά και τα σχόλια του συγγραφέα για τον καλλιτεχνικό κόσμο, σκιαγραφώντας συνοπτικά αντιλήψεις, που επικρατούσαν στην πόλη. Σημαντικό και το κείμενο με τις φωτογραφίες από την εποχή της Γερμανικής Κατοχής, με ανέκδοτες φωτογραφίες, οι οποίες όμως καλό θα ήταν να είναι κάπως μεγαλύτερες.

Το βιβλίο το βρήκα ενδιαφέρον. Στα αυτοβιογραφικά κείμενα αυτά, νομίζω ότι παρουσιάζεται ένα μεγάλο μέρος της δραστηριότητας του Χριστιανόπουλου. Το κείμενο διαβάζεται εύκολα και γρήγορα, δεν κουράζει και νομίζω ότι δίνει στον αναγνώστη αρκετά στοιχεία για την προσωπικότητα του πολυπράγμονα Χριστιανόπουλου, αλλά και για την Θεσσαλονίκη.

1 σχόλιο

Filed under Συγγραφείς, ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΠΟΥΛΟΣ, Ντίνος

Η Πελοποννήσια, που υιοθέτησε η Θεσσαλονίκη

vivlioniki082

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Από το Λίβα στο Βαρδάρη

Συγγραφέας: Νίνα Κοκκαλίδου-Ναχμία

Έκδοση: Ιανός (1998)

ISBN: 960-7771-20-6

Τιμή: Περίπου €12

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Ένα ακόμη βιβλίο, της γνωστής σειράς «Εν Θεσσαλονίκη» των εκδόσεων Ιανός, είναι αυτό της Νίνας Κοκκαλίδου-Ναχμία. Η συγγραφέας έφυγε από την ζωή το 2002.

Η έκδοση είναι η κλασσική αυτής της σειράς, με χάρτινη κουβερτούρα, λιτή και όμορφη δουλειά. Υπάρχουν πολλές φωτογραφίες από το προσωπικό αρχείο κυρίως της συγγραφέως.

Στο βιβλίο η Ναχμία μας περιγράφει την ζωή της, έτσι όπως την θυμάται αυτή. Σε κάποια σημεία το κείμενο μοιάζει με μυθιστόρημα, σε κάποια άλλα μοιάζει με χρονογράφημα ή ρεπορτάζ. Σε όλους αυτούς τους τομείς είχε διακριθεί η συγγραφέας και για τα κείμενά της αυτά, σε εφημερίδες και λογοτεχνία, έμεινε στην ιστορία.

Η Ναχμία δεν γεννήθηκε στην Θεσσαλονίκη, αλλά όπως πολλοί άλλοι, έγινε τέκνο της πόλης μας. Γεννημένη και μεγαλωμένη σε Πελοπόννησο και Αθήνα, με το που ήρθε στην Θεσσαλονίκη έγινε η πόλη δική της και αυτή μεταμορφώθηκε σε Σαλονικιά. Αυτό ίσως κάνει την αγάπη της για την πόλη ακόμη πιο σημαντική.

Στο κείμενό της περιγράφει όχι μόνο την ζωή της, αλλά και την πόλη, όπως αυτή ήταν από τη δεκαετία του ’60 και έπειτα, έως τις σύγχρονες μέρες. Με τα βιβλία και τα ρεπορτάζ της, ανέδειξε όχι μόνο την πόλη με τις γωνιές και τα μνημεία της, αλλά τους ανθρώπους, τα προβλήματα και τις μεταβολές της. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον στο βιβλίο παρουσιάζουν οι μνήμες της από το γκρέμισμα των επαύλεων στη Βασ. Όλγας και στην ευρύτερη περιοχή της. Αγαπούσε πολύ και την Άνω Πόλη και επίσης προσπάθησε να την αναδείξει στα κείμενά της στις εφημερίδες, αλλά και στην «αυτοβιογραφία» της αυτή.

Το βιβλίο διαβάζεται εύκολα. Δεν είναι κάτι το ιδιαίτερο, αλλά έχει αξία, καθώς οι νεότερες γενιές δεν έχουν προλάβει την Ναχμία και ίσως δεν μπορούν να καταλάβουν την προσφορά της στον πνευματικό κόσμο της πόλης, όχι μόνο με τα κείμενά της, αλλά και με τις εν γένει προσπάθειές της να αναδειχτεί και να καλλιεργηθεί πολιτισμός στην πόλη. Είμαι σίγουρος, πως μπορείτε να βρείτε το βιβλίο σε πολύ καλύτερες τιμές, από τα €12, που αναφέρει το Biblionet.

ΥΓ: Πολλές φορές έχει γίνει η παρανόηση και πολλοί θεωρούν, ότι η Νίνα Κοκκαλίδου-Ναχμία έχει γράψει το βιβλίο «Ρέινα Ζιλμπέρτα, ένα παιδί στο γκέτο της Θεσσαλονίκης«. Αυτό δεν ισχύει, είναι άλλο πρόσωπο η Νίνα Ναχμία και άλλο η Νίνα Κοκκαλίδου-Ναχμία. Δυστυχώς και το Biblionet κάνει το λάθος αυτό.

Σχολιάστε

Filed under ΚΟΚΚΑΛΙΔΟΥ-ΝΑΧΜΙΑ, Νίνα, Συγγραφείς