Category Archives: ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΠΟΥΛΟΣ, Ντίνος

Ένας αιώνας με λογοτεχνικά περιοδικά στη Θεσσαλονίκη

img004

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Εκατό χρόνια λογοτεχνικού περιοδικού στη Θεσσαλονίκη (1889-1989)

Συγγραφέας: Ντίνος Χριστιανόπουλος

Έκδοση: Δήμος Θεσσαλονίκης (1989)

ISBN: –

Τιμή: Περίπου €20

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Για τα λογοτεχνικά περιοδικά της Θεσσαλονίκης έχουμε αναφερθεί στο παρελθόν σε αρκετές αναρτήσεις. Μερικά από αυτά ήταν ιδιαίτερα αξιόλογα και έπαιξαν τον δικό τους σημαντικό ρόλο στην εξέλιξη της λογοτεχνίας, όχι μόνο της Θεσσαλονίκης (για παράδειγμα τα περιοδικά «Μακεδονικές Ημέρες», «Κοχλίας», «Διαγώνιος», «Νέα Πορεία» κα). Το βιβλίο αυτής της ανάρτησης είναι ένας κατάλογος έκθεσης, στον οποίο αναφέρονται τα περισσότερα λογοτεχνικά περιοδικά, που κυκλοφόρησαν στην πόλη μας κατά την εκατονταετία 1889-1989.

Η έκδοση είναι απλή χωρίς τίποτα το ιδιαίτερο. Χάρτινο εξώφυλλο, στο τέλος υπάρχουν τα βιβλιογραφικά στοιχεία. Η τιμή του βιβλίου αρχικά πρέπει να ήταν κοντά στα €20, πλέον μπορείτε να το βρείτε σε παλαιοβιβλιοπωλεία μόνο σε πολύ χαμηλότερη τιμή (€3-€5).

Όπως είπαμε και νωρίτερα, το βιβλίο είναι ο κατάλογος μιας έκθεσης λογοτεχνικών περιοδικών, που είχε γίνει από 17 Νοεμβρίου έως 3 Δεκεμβρίου 1989 στο Εκθεσιακό Κέντρο του Δήμου Θεσσαλονίκης, που εκείνη την περίοδο βρισκόταν επί της Εθνικής Αμύνης 9Α, λίγο πιο πάνω από τη σημερινή Δημοτική Βιβλιοθήκη. Την επιμέλεια του καταλόγου είχε αναλάβει ίσως ο πιο ιδανικός για αυτήν τη δουλειά, ο Ντίνος Χριστιανόπουλος. Η έκθεση είχε γίνει για να τιμηθούν τα 100 χρόνια από την κυκλοφορία του πρώτου λογοτεχνικού περιοδικού στην πόλη, του «Αριστοτέλη», το οποίο είχε εκδόσει ο Γεώργιος Παπαγεωργίου, αλλά και τα 50 χρόνια από την ίδρυση της Δημοτικής Βιβλιοθήκης, η οποία είναι δημιούργημα του Γιώργου Βαφόπουλου. Όπως σωστά επισημαίνει ο τότε Αντιδήμαρχος Πολιτισμού Βασίλης Καλφόπουλος στον πρόλογό του, ποιητής κυκλοφόρησε το πρώτο λογοτεχνικό περιοδικό, ποιητής δημιούργησε τη Δημοτική Βιβλιοθήκη και ποιητής οργάνωσε την έκθεση.

Στην εισαγωγή του βιβλίου υπάρχει κείμενο του Ντίνου Χριστιανόπουλου, το οποίο περιγράφει τον τρόπο ταξινόμησης του υλικού. Στη συνέχεια το κύριο θέμα του έργου χωρίζεται στους πίνακες, την καταγραφή και τη βιβλιογραφία. Στους πίνακες γίνεται αναφορά αρχικά όλων των περιοδικών της Θεσσαλονίκης, στη συνέχεια υπάρχει αναφορά μόνο για τα λογοτεχνικά περιοδικά και έπειτα τα λογοτεχνικά περιοδικά ταξινομούνται κατά ενότητα. Η καταγραφή των βιβλίων έχει πολλά και σημαντικά στοιχεία και λεπτομέρειες για την κυκλοφορία των λογοτεχνικών περιοδικών. Καταλαβαίνω βέβαια πως ένας κατάλογος έκθεσης διαβάζεται πολύ πιο εύκολα όταν ο αναγνώστης βρίσκεται στην έκθεση και μπορεί να δει το αντικείμενο, που περιγράφει ο κατάλογος, αλλά και 28 χρόνια μετά τα στοιχεία της καταγραφής έχουν το δικό τους ενδιαφέρον.

Βρήκα το βιβλίο ενδιαφέρον κυρίως γιατί το χόμπι μου είναι τα βιβλία για τη Θεσσαλονίκη. Με δυσκολία θα το συνιστούσα στους περισσότερους, αλλά αν μέσα στα ενδιαφέροντά σας είναι η λογοτεχνία και εάν στο παρελθόν ήσασταν αναγνώστης ενός ή περισσοτέρων τέτοιων περιοδικών ίσως σας ενδιαφέρει. Πιστεύω πως οι συλλέκτες λογοτεχνικών περιοδικών ή βιβλίων θα το εκτιμήσουν περισσότερο.

Advertisements

Σχολιάστε

Filed under Συγγραφείς, ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΠΟΥΛΟΣ, Ντίνος

Ρεμπέτικο τραγούδι και Θεσσαλονίκη

Σάρωση_20170512

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Το ρεμπέτικο και η Θεσσαλονίκη

Συγγραφέας: Ντίνος Χριστιανόπουλος

Έκδοση: Εντευκτήριο (1999)

ISBN: 960-7568-13-3

Τιμή: Περίπου €7

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Η Θεσσαλονίκη έχει παίξει πρωταγωνιστικό ρόλο στην ιστορία του ρεμπέτικου τραγουδιού στη Θεσσαλονίκη. Οι περισσότεροι γνωρίζουν για το έργο του Βασίλη Τσιτσάνη στην πόλη μας, όπου έγραψε τα σημαντικότερα τραγούδια του. Υπάρχουν όμως λιγότερο γνωστοί ερμηνευτές, συνθέτες, μουσικοί αλλά και μαγαζιά τα οποία συνθέτουν συνολικά την ιστορία και τη σχέση της Θεσσαλονίκης με το ρεμπέτικο τραγούδι. Το βιβλίο αυτό αναδεικνύει και περιγράφει αυτή τη σχέση, με την υπογραφή του Ντίνου Χριστιανόπουλου.

Η έκδοση είναι απλή, λιτή και όμορφη, όπως πιστεύω πρέπει να είναι τέτοια μικρά βιβλία (60 σελίδες περίπου). Το εξώφυλλο έχει μία φωτογραφία του Βασίλη Τσιτσάνη σε νεαρή ηλικία, ενώ τη σχεδίαση την έχει αναλάβει ο Άρις Γεωργίου, γνωστός φωτογράφος της πόλης μας. Υπάρχουν κάποιες φωτογραφίες στο κείμενο, στο τέλος υπάρχει μια λίστα με τις πηγές των φωτογραφιών καθώς και η βιβλιογραφία.

Στη Vivlioniki είχε παρουσιαστεί στο παρελθόν ένα βιβλίο του Ντίνου Χριστιανόπουλου σχετικά με τη ζωή του Βασίλη Τσιτσάνη στην πόλη μας. Το έργο αυτό κινούνταν γύρω από τη ζωή και το έργο μόνο του Τσιτσάνη βέβαια, ενώ εδώ η μελέτη του συγγραφέα επεκτείνεται και σε άλλα πρόσωπα.

Το βιβλίο στηρίζεται σε κάποιες εκπομπές, που είχε κάνει ο Χριστιανόπουλος στον Ρ/Σ 9.58. Το προλογίζει δε η Βάνα Χαραλαμπίδου, η οποία εκείνη την εποχή ήταν Διευθύντρια προγράμματος του Κρατικού Ραδιοφώνου.

Υπάρχουν 8 σύντομα κεφάλαια στο βιβλίο:

  • Το 1ο κεφάλαιο θα μπορούσε να είναι και εισαγωγή, καθώς μιλάει για τους λόγους, που αναπτύχθηκε το ρεμπέτικο στη Θεσσαλονίκη.
  • Το 2ο κεφάλαιο είναι αφιερωμένο στον Βασίλη Τσιτσάνη και την παρουσία και το έργο του στη Θεσσαλονίκη.
  • Το 3ο κεφάλαιο μιλάει για σημαντικές προσωπικότητες του ρεμπέτικου τραγουδιού, που έχουν σχέση με την πόλη μας, όπως για παράδειγμα η Ρόζα Εσκενάζι, η Ρίτα Αμπατζή, η Στέλλα Χασκίλ και η Σεβάς Χανούμ (σπουδαίες ερμηνεύτριες ρεμπέτικων), οι οργανοπαίκτες Αγάπιος Τομπούλης και Δημήτρης Σεμσής και συνθέτες όπως ο Μανώλης Χιώτης (που γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη), ο Γιώργος Μητσάκης, ο Φωτάκης Χαλουλάκος κα.
  • Το 4ο κεφάλαιο έχει εξαιρετικό ενδιαφέρον, καθώς μιλάει για τα στέκια του ρεμπέτικου στη Θεσσαλονίκη, με αναφορές σε πολλά μαγαζιά τόσο στο κέντρο της πόλης, όσο και στις γύρω συνοικίες.
  • Το 5ο κεφάλαιο έχει μια αναφορά σε ρεμπέτικα τραγούδια, που μιλάνε για τη Θεσσαλονίκη, περίπου 40 τίτλοι
  • Το 6ο κεφάλαιο μιλάει για τη σχέση μεταξύ των ρεμπέτικων και των σεφαραδίτικων τραγουδιών, για την οποία είχε γράψει πολλά ο Αλμπέρτο Ναρ (δείτε εδώ).
  • Το 7ο κεφάλαιο μιλάει για την εξέλιξη του ρεμπέτικου μετά το 1960
  • Το 8ο κεφάλαιο αναφέρει κάποιους από τους μελετητές του ρεμπέτικου τραγουδιού στη Θεσσαλονίκη

Όσοι έχουν ακούσει τον Χριστιανόπουλο να μιλάει, μπορούν νομίζω εύκολα να αναγνωρίσουν το ύφος του μέσα στο κείμενο αυτό. Με τρόπο απλό και λόγο προσεγμένο μέσα σε ένα σύντομο κείμενο καταφέρνει να περιγράψει τον κόσμο του ρεμπέτικου κυρίως στην μεσοπολεμική και κατοχική Θεσσαλονίκη. Βρήκα το βιβλίο πολύ ενδιαφέρον, για εμένα, που δεν έχω ειδικές γνώσεις πάνω στη μουσική αυτή. Καταφέρνει όμως ο Χριστιανόπουλος να δώσει το κλίμα μέσα στο οποίο οι δημιουργοί, οι ερμηνευτές και γενικά όλος ο κόσμος του ρεμπέτικου εργάστηκε στη Θεσσαλονίκη.

Σχολιάστε

Filed under Συγγραφείς, ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΠΟΥΛΟΣ, Ντίνος

Συνοπτική αναφορά των ελληνικών εφημερίδων της Οθωμανικής Θεσσαλονίκης

%ce%b5%ce%b9%ce%ba%cf%8c%ce%bd%ce%b1

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Ελληνικές εφημερίδες Θεσσαλονίκης επί Τουρκοκρατίας 1869-1912

Συγγραφέας: Ντίνος Χριστιανόπουλος

Έκδοση: Διαγώνιος (1992)

ISBN: –

Τιμή: –

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Για τον αναγνώστη, που θέλει να μάθει πράγματα σχετικά με την ιστορία των εφημερίδων, που κυκλοφορούσαν στο παρελθόν στη Θεσσαλονίκη, το τετράτομο έργο του Μανώλη Κανδυλάκη είναι το ιδανικότερο εργαλείο. Ο πρώτος τόμος, που έχει βραβευτεί και από την Ακαδημία Αθηνών, κυκλοφόρησε το 2000 και ο τέταρτος το 2008. Λίγα χρόνια πριν ο Ντίνος Χριστιανόπουλος είχε γράψει ένα μικρό βιβλιαράκι για τις ελληνικές εφημερίδες, που είχαν κυκλοφορήσει κατά την περίοδο της Οθωμανικής Θεσσαλονίκης (μεταξύ 1869 και 1912) και είχε ανοίξει το δρόμο σε αυτόν τον τομέα. Αυτό το μικρό βιβλίο αποτελεί το θέμα αυτής της ανάρτησης.

Η έκδοση είναι απλή, με εξώφυλλο ένα σχέδιο του Κάρολου Τσίζεκ. Γενικά μοιάζει πολύ με αρκετά ανάλογα έργα τόσο των εκδόσεων της Διαγωνίου, όσο και με κάποια, που είχε βγάλει ο Ραγιάς και έχουν παρουσιαστεί και στη Vivlioniki. Στο τέλος του βιβλίου υπάρχει ευρετήριο ονομάτων, εντύπων, ένα ευχαριστήριο κείμενο, η βιβλιογραφία με σχολιασμό του συγγραφέα (!) και 3 ενδιαφέροντες πίνακες.

Το βιβλίο ήταν το πρώτο μίας σειράς της Διαγωνίου με τίτλο «Μελέτες και έρευνες για την πνευματική ζωή στη Θεσσαλονίκη και τη Μακεδονία», δεν γνωρίζω αν υπήρξαν και άλλα βιβλία της ίδιας σειράς.

Στις σελίδες του βιβλίου παρουσιάζονται στοιχεία για 19 τίτλους εφημερίδων, που κυκλοφόρησαν από το 1869 έως το 1912. Πρώτος τίτλος αναφέρεται η εφημερίδα «Θεσσαλονίκη», που κυκλοφόρησε το 1869 και τελευταία η εφημερίδα «Εμπρός», που κυκλοφόρησε το 1912. Οι περισσότεροι τίτλοι ήταν πολιτικές εφημερίδες, ενώ δεν λείπουν οι σατυρικές («Κουνούπι», «Βέλος», Σατανάς») καθώς και μία συνδικαλιστική («Εφημερίς του Εργάτου»), που εξέδιδε η Φεντερασιόν.

Στα διάφορα γενικά στοιχεία, που αναφέρει ο Χριστιανόπουλος για κάθε εφημερίδα, ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι μιλάει για το πού θα μπορέσει ο αναγνώστης να βρει αρχεία των εφημερίδων. Βέβαια το βιβλίο γράφτηκε το 1992 και από τότε μπορεί να έχουν μεταφερθεί τα αρχεία αυτά, αλλά τουλάχιστον έχουμε μία αρχή για να τα αναζητήσουμε.

Προσωπικά βρήκα το βιβλιαράκι ενδιαφέρον. Δεν έχει φυσικά την πληρότητα του έργου του Κανδυλάκη, αλλά δίνει συνοπτικά πληροφορίες για τις ελληνικές εφημερίδες της Θεσσαλονίκης κατά την Οθωμανική περίοδο. Το βρήκα σε παλαιοβιβλιοπωλείο και το αντίτυπό μου έχει και προσωπική αφιέρωση του Χριστιανόπουλου σε κάποιον, που το δώρισε. Αν το βρείτε σε τιμή περίπου των €5, νομίζω ότι αξίζει να το αποκτήσετε.

 

Σχολιάστε

Filed under Συγγραφείς, ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΠΟΥΛΟΣ, Ντίνος

Μια καταγραφή των λογοτεχνικών εκδόσεων της Θεσσαλονίκης

Σάρωση_20160706 (2)

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Λογοτεχνικές εκδόσεις Θεσσαλονίκης

Συγγραφέας: Ντίνος Χριστιανόπουλος

Έκδοση: Διαγώνιος (1997)

ISBN: –

Τιμή: Περίπου €6

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Από τους σημαντικότερους μελετητές και ερευνητές της λογοτεχνίας της Θεσσαλονίκης είναι ο Ντίνος Χριστιανόπουλος. Στο παρελθόν έχουν παρουσιαστεί κάποια από τα έργα του σχετικά με το παρελθόν της λογοτεχνίας στην πόλη μας (μπορείτε να διαβάσετε περισσότερα εδώ, εδώ κι εδώ). Πριν λίγο καιρό βρήκα σε ένα παλαιοβιβλιοπωλείο αυτό το έργο, το οποίο είναι μια προσπάθεια βιβλιογραφικής ταξινόμησης λογοτεχνικών εκδόσεων (βιβλίων και περιοδικών), που βγήκαν στην Θεσσαλονίκη από το 1850 έως το 1950.

Η έκδοση είναι από τις κλασσικότερες σε μορφή της Διαγωνίου. Το σχέδιο του εξώφυλλου είναι φυσικά έργο του Κάρολου Τσίζεκ. Πρόκειται για τη δεύτερη έκδοση, η πρώτη είχε κυκλοφορήσει το 1980, αυτή, που παρουσιάζουμε εδώ είναι συμπληρωμένη. Υπάρχουν δύο φωτογραφίες, εκ των οποίων η μία δείχνει το εξώφυλλο ενός από τα παλαιότερα λογοτεχνικά έργα, που εκδόθηκαν στην πόλη μας, με ημερομηνία το 1850. Στο τέλος υπάρχει ευρετήριο ονομάτων.

Γενικά βιβλιογραφικοί κατάλογοι δεν ενδείκνυνται προς ανάγνωση όπως ένα λογοτεχνικό κείμενο, αλλά είναι περισσότερο βιβλία αναφοράς. Ο Χριστιανόπουλος εδώ έχει κάνει έναν βασικό διαχωρισμό σε βιβλία και περιοδικά και στη συνέχεια ταξινομεί τα βιβλία σε ποίηση, πεζογραφία, μελέτη/δοκίμιο, θέατρο, παιδικά, αρχαίοι συγγραφείς, καλές τέχνες, μουσική/χορός, διάφορα και προσθήκες ενώ ταξινομεί τα περιοδικά σε λογοτεχνικά, ημιλογοτεχνικά, ημερολόγια, περιοδικά εφημερίδων, νεανικά/παιδικά/μαθητικά/σχολικά και φοιτητικά.

Για κάποιον, που συλλέγει βιβλία και αναζητά παλαιές εκδόσεις τέτοια βιβλία είναι χρήσιμα. Αλλά και το ξεφύλλισμα των σελίδων μπορεί να δώσει αρκετά ενδιαφέρουσες πληροφορίες για μερικά κείμενα. Και μόνο πάντως ότι τυπώθηκε στη Διαγώνιο κάνει το βιβλιαράκι αυτό πολύτιμο. Αν το βρείτε σε κάποιο βιβλιοπωλείο σε τιμή περίπου κοντά στα €3, αποκτήστε το για συλλεκτικούς λόγους.

Σχολιάστε

Filed under Συγγραφείς, ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΠΟΥΛΟΣ, Ντίνος

Κείμενα του Χριστιανόπουλου σχετικά με την καλλιτεχνική ζωή της Θεσσαλονίκης

βιβλιονίκη019

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Καλλιτεχνικά Θεσσαλονίκης

Συγγραφέας: Ντίνος Χριστιανόπουλος

Έκδοση: Ιανός (2002)

ISBN: 960-7771-64-8

Τιμή: Περίπου €18

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Ο Ντίνος Χριστιανόπουλος αποτελεί από τα σπουδαιότερα κεφάλαια της καλλιτεχνικής ζωής της πόλης μας. Τόσο η ποίησή του, όσο και το συνολικό του έργο γύρω από την τέχνη, που έχει να κάνει με μελέτες, περιοδικά και έρευνα, προστίθενται στην κληρονομιά της Θεσσαλονίκης. Το βιβλίο της σημερινής μας ανάρτησης έχει να κάνει με κείμενα του Χριστιανόπουλου από τη δεκαετία του 1960 έως αρκετά πιο σύγχρονα και τα οποία αναφέρονται σε τομείς της τέχνης πέρα από τη λογοτεχνία.

Η έκδοση είναι καλή, με αρκετές φωτογραφίες, ασπρόμαυρες. Το εξώφυλλο είναι πλαστικοποιημένο. Δεν υπάρχει κάτι άλλο ιδιαίτερο, το κείμενο έχει μεγάλους χαρακτήρες και διαβάζεται εύκολα. Η τιμή, που αναφέρω, είναι από το Biblionet, αλλά σίγουρα το βιβλίο μπορείτε να το βρείτε με κάτω από €10, στον Ιανό το έδιναν με €5. Στο τέλος του βιβλίου υπάρχει και ένα μικρό ευρετήριο θεμάτων, όχι ιδιαίτερα λειτουργικό.

Όπως είπαμε και πριν, το βιβλίο είναι μία συλλογή παλαιότερων άρθρων του Χριστιανόπουλου, που έχουν δημοσιευτεί σε άλλα μέσα. Ο συγγραφέας επέλεξε κείμενα, τα οποία να έχουν να κάνουν με τη ζωγραφική, τη φωτογραφία, το θέατρο και τον κινηματογράφο. Το βιβλίο χωρίζεται θεματικά στις παρακάτω ενότητες:

  • Καλλιτέχνες

Εξαιρετικά ενδιαφέρον κομμάτι, μιλάει για κάποιους από τους σπουδαιότερους εικαστικούς, που έχουν περάσει από την πόλη μας. Παραλής, Τσίζεκ, Μαυρομάτης, Παπανάκος, Ζογλοπίτης, Αναστασιάδης, Ζήσης, Αγοραστής και Νικολαΐδης είναι τα ονόματα στα οποία αναφέρεται ο Χριστιανόπουλος.

  • Καλλιτεχνικοί περίπατοι

4 ενδιαφέροντα κείμενα περιλαμβάνει αυτό το κομμάτι του βιβλίου, με αναφορές στην Δημοτική Πινακοθήκη Θεσσαλονίκης, την Πινακοθήκη του ΜΙΕΤ, τα γλυπτά, που βρίσκονται στην πόλη μας (πολύ ενδιαφέρον) καθώς υπάρχει και ένα σύντομο κεφάλαιο για επιγραφές μαγαζιών της πόλης, που παλαιότερα είχαν περισσότερο ενδιαφέρον από τις σημερινές.

  • Φωτογραφία

Σε αυτό το κομμάτι του βιβλίου ο Χριστιανόπουλος μιλάει για τον σπουδαίο φωτογράφο Frederic Boissonnas, ο οποίος ήρθε στην πόλη μας την δεκαετία του 1910 και αποτύπωσε εικόνες της Θεσσαλονίκης πριν και μετά τη Μεγάλη Πυρκαγιά. Πολλές φωτογραφίες εκείνης της εποχής, που πιθανότατα βλέπετε σε sites ή άλλα βιβλία, είναι δικά του έργα.

  • Προτάσεις

Πρόκειται για ένα κείμενο του Χριστιανόπουλου, σχετικά με το πώς μπορεί η καλλιτεχνική ζωή της πόλης να πάει ένα βήμα παραπέρα. Αν σκεφτεί κανείς ότι το κείμενο γράφτηκε το 1984, συνειδητοποιεί ότι λίγα σχετικά πράγματα έγιναν, από τα όσα σκεφτόταν τότε ο συγγραφέας.

  • Θέατρο-Κινηματογράφος

Ίσως το πιο ενδιαφέρον κομμάτι του βιβλίου, για μένα τουλάχιστον, αφού γίνονται αναφορές σε δύο πρόσωπα, που τίμησαν ο καθένας στον τομέα τους την πόλη μας, άσχετα αν το έργο τους αναγνωρίστηκε πολλά χρόνια αργότερα. Τα κείμενα μιλάνε για τον μεγάλο θεατράνθρωπο Κυριαζή Χαρατσάρη, ο οποίος τη δεκαετία του 1960 έδωσε μια τεράστια ώθηση στο θέατρο της πόλης μας και για τον σπουδαίο σκηνοθέτη Τάκη Κανελλόπουλο, τον σκηνοθέτη των ταινιών «Ουρανός», «Εκδρομή», «Παρένθεση» κα. Ειδικά για τον Κανελλόπουλο το κείμενο έχει μεγάλη σημασία, αφού γράφτηκε το 1960, όταν και ο σκηνοθέτης πρωτοεμφανίστηκε με την μικρού μήκους ταινία «Μακεδονικός γάμος».

Προσωπικά, αν και οι γνώσεις μου σε εικαστικές τέχνες είναι ελάχιστες, βρήκα το βιβλίο εξαιρετικά ενδιαφέρον. Αν όχι στο σύνολό του, υπάρχουν κείμενα, με διαχρονική αξία, όπως αυτό για τον Κανελλόπουλο, τον Χαρατσάρη, τους ζωγράφους μας και τον Boissonnas. Ομολογώ πως ίσως €18 να μην έδινα για να το πάρω, αλλά πιστεύω ότι μπορείτε εύκολα να το βρείτε σε πολύ καλύτερη τιμή. Νομίζω πως αξίζει το βιβλίο να είναι στις βιβλιοθήκες όσων Θεσσαλονικέων αγαπούν τις Καλές Τέχνες και ειδικά τους δημιουργούς, που δούλεψαν ή εμπνεύστηκαν από την πόλη μας.

Σχολιάστε

Filed under Συγγραφείς, ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΠΟΥΛΟΣ, Ντίνος

Αυτοβιογραφικά κείμενα του Ντίνου Χριστιανόπουλου

vivlioniki103

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Θεσσαλονίκην, ου μ’ εθέσπισεν

Συγγραφέας: Ντίνος Χριστιανόπουλος

Έκδοση: Ιανός (2012)

ISBN: 960-7771-32-X

Τιμή: Περίπου €20

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τον Ντίνο Χριστιανόπουλο (ψευδώνυμο του Κωνσταντίνος Δημητριάδης) τον έχουμε συναντήσει σε πολλές αναρτήσεις στη Vivlioniki. Η προσφορά του στη λογοτεχνική και καλλιτεχνική ζωή της Θεσσαλονίκης, έχει αναγνωριστεί από πολύ πιο ειδικούς από εμένα, άσχετα αν τέτοιου είδους αναγνωρίσεις δεν γίνονται αποδεκτές από τον ίδιο. Ο ιδιόρρυθμος και αντισυμβατικός χαρακτήρας του, επίσης έχει γίνει αρκετές φορές αντικείμενο συζήτησης. Στο βιβλίο αυτό, ο ίδιος διηγείται κομμάτια της ζωής του, από τα πρώτα του παιδικά χρόνια, έως το σήμερα.

Η έκδοση είναι όμορφη, προσεγμένη, με χαρτί chamois των 100gr. Αυτή η κιτρινίλα του χαρτιού, όπως έχουμε δει και σε άλλες περιπτώσεις, φέρνει κάτι σε παρελθόν στο κείμενο. Υπάρχουν αρκετές φωτογραφίες από το προσωπικό αρχείο του Χριστιανόπουλου οι περισσότερες. Γενικά πρόκειται για μία καλή έκδοση.

Το βιβλίο είχε κυκλοφορήσει για πρώτη φορά το 1999, η δεύτερη έκδοση ήταν του 2008 και εγώ έχω την τρίτη. Πρέπει να υπήρξαν αρκετές αλλαγές μεταξύ των εκδόσεων, καθώς στην περίληψη του Ιανού για την δεύτερη έκδοση, μιλάει για 34 κείμενα, ενώ σε αυτήν που έχω εγώ, υπάρχουν λιγότερα. Όλα τα κείμενα είχαν στο παρελθόν δημοσιευτεί κάπου αλλού, ενώ τα δύο έχουν παρουσιαστεί και μέσα από τη Vivlioniki (το «Πίσω απ’ την Αγιά-Σοφιά» και το «Αναμνήσεις από τα παλιά βιβλιοπωλεία της Θεσσαλονίκης«).

Όποιος έχει δει ή ακούσει μία συνέντευξη του Χριστιανόπουλου στην τηλεόραση ή στο ράδιο, αναγνωρίζει το κείμενο κατευθείαν, καθώς είναι ιδιαίτερα χαρακτηριστικό το αφηγηματικό ύφος του συγγραφέα. Ευθύς, αληθινός, χωρίς καμία προσπάθεια εξωραϊσμού καταστάσεων ή προσώπων, ίσως ωμός για κάποιους, περιγράφει δυσκολίες και χαρές της ζωής του, πρόσωπα, που τον σημάδεψαν, τον βοήθησαν ή στάθηκαν απέναντί του. Διαβάζεις και νομίζεις ακούς την φωνή του, σε αυτόν τον σταθερό τόνο, χωρίς μεγάλη ένταση, ειρωνικό και σαρκαστικό πολλές φορές, αλλά πάντοτε γεμάτος ουσία και ενδιαφέρον.

Ανήκει σε μια γενιά, που είχε την ατυχία να ζήσει σε μικρή ηλικία την Κατοχή, τον Πόλεμο, τον Εμφύλιο, χωρίς τα μέσα της σημερινής εποχής. Η δε κοινωνία της Θεσσαλονίκης, ακόμη πιο συντηρητική από ό,τι είναι σήμερα, δεν μπορούσε εύκολα να αποδεχτεί την διαφορετικότητα ενός ανθρώπου. Κατάφερε όμως ο Χριστιανόπουλος με προσωπικό του αγώνα, να δημιουργήσει το δικό του διαχρονικό στίγμα, ως ποιητής, εκδότης, εικαστικός, μελετητής της λογοτεχνίας, με όποια ιδιότητα και αν έφερε.

Στα κείμενα ο αναγνώστης δεν θα μάθει μόνο για την ζωή του Χριστιανόπουλου, καθώς υπάρχουν πάρα πολλές αναφορές ιστορικές για την πόλη μας, τοπογραφικά στοιχεία της Θεσσαλονίκης από την εποχή του Πολέμου και έπειτα. Σημαντικά και τα σχόλια του συγγραφέα για τον καλλιτεχνικό κόσμο, σκιαγραφώντας συνοπτικά αντιλήψεις, που επικρατούσαν στην πόλη. Σημαντικό και το κείμενο με τις φωτογραφίες από την εποχή της Γερμανικής Κατοχής, με ανέκδοτες φωτογραφίες, οι οποίες όμως καλό θα ήταν να είναι κάπως μεγαλύτερες.

Το βιβλίο το βρήκα ενδιαφέρον. Στα αυτοβιογραφικά κείμενα αυτά, νομίζω ότι παρουσιάζεται ένα μεγάλο μέρος της δραστηριότητας του Χριστιανόπουλου. Το κείμενο διαβάζεται εύκολα και γρήγορα, δεν κουράζει και νομίζω ότι δίνει στον αναγνώστη αρκετά στοιχεία για την προσωπικότητα του πολυπράγμονα Χριστιανόπουλου, αλλά και για την Θεσσαλονίκη.

1 σχόλιο

Filed under Συγγραφείς, ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΠΟΥΛΟΣ, Ντίνος

Βιβλιογραφικοί κατάλογοι για την Θεσσαλονίκη

vivlioniki091vivlioniki092

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Α’ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Έκθεσις βιβλίου περί Θεσσαλονίκης

Συγγραφέας: Ντίνος Χριστιανόπουλος

Έκδοση: – (1962)

ISBN: –

Τιμή: –

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Β’ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Βιβλιογραφία της Θεσσαλονίκης

Συγγραφέας: Κωνσταντίνος Χατζόπουλος

Έκδοση: Ίδρυμα Μελετών Χερσονήσου Αίμου (1987)

ISBN: –

Τιμή: Περίπου €15

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΩΝ

Τα δύο αυτά βιβλία, θεώρησα σωστό να παρουσιαστούν μαζί, καθώς το αντικείμενό τους είναι κοινό. Πρόκειται για προσπάθειες καταγραφής και ταξινόμησης κειμένων σχετικά με την πόλη. Τα δύο βιβλία τα χωρίζουν 25 χρόνια.

Η έκδοση του πρώτου βιβλίου, είναι απλή, με χάρτινο εξώφυλλο, το οποίο το κοσμεί μία εξαιρετική δουλειά του Πολύκλειτου Ρέγκου, μια ξυλογραφία του ναού της Αγίας Αικατερίνης. Το δεύτερο βιβλίο έχει πλαστικοποιημένο εξώφυλλο, είναι απλή έκδοση, χωρίς κάτι το ιδιαίτερο, ενώ στο τέλος του βιβλίου υπάρχει και ευρετήριο ονομάτων, ιδιαίτερα σημαντικό σε τέτοια έργα. Στο πρώτο επιμελητής είναι ο Ντίνος Χριστιανόπουλος, ενώ στο δεύτερο ο Κωνσταντίνος Χατζόπουλος. Τα ονόματα των επιμελητών στην ανάρτηση έχουν μπει στη θέση των συγγραφέων.

Το πρώτο βιβλίο είχε γραφτεί με αφορμή των εορτασμό των 50 χρόνων, από την απελευθέρωση της πόλης. Το προλογίζει ο τότε Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης, Παντελεήμων. Αποτελεί την πρώτη (από όσο γνωρίζω) προσπάθεια βιβλιογραφικής καταγραφής κειμένων για την πόλη μας. Με τα μέσα της εποχής, ο Χριστιανόπουλος προσπάθησε να ταξινομήσει θεματικά βιβλία, άρθρα, εργασίες, χάρτες κ.α., τα οποία είχαν ως θέμα τη Θεσσαλονίκη. Χρησιμοποιήθηκαν βιβλιοθήκες στον Ελλαδικό χώρο, καθώς όπως διαβάζουμε στον πρόλογο, δεν έγινε εφικτή η πρόσβαση σε άλλες βιβλιοθήκες του εξωτερικού. Ο κατάλογος χωρίζει τα κείμενα σε ιστορικά, αρχαιολογικά, θρησκευτικά, λογοτεχνικά, καλλιτεχνικά, εκπαιδευτικά, νομικά-οικονομολογικά-εμπορικά, διάφορα, τουριστικά, ιδρύματα-σύλλογοι-προσωπικότητες, οδηγοί πόλεως και χάρτες. Συνολικά βρέθηκαν 357 τίτλοι. Πέρα από τα χαρακτηριστικά του κάθε κειμένου, ο αναγνώστης μπορεί να διαβάσει και πού φυλάσσονταν αυτά τα κείμενα, εκείνη την εποχή.

Το δεύτερο βιβλίο γράφτηκε με αφορμή τον εορτασμό των 2300 χρόνων από την ίδρυση της Θεσσαλονίκης, άσχετα αν κυκλοφόρησε δύο χρόνια αργότερα. Στα 25 χρόνια, που πέρασαν από την έκδοση του πρώτου καταλόγου του Χριστιανόπουλου, πολλά άλλαξαν και το έργο του επιμελητή μιας τέτοιας έκδοσης έγινε σαφώς ευκολότερο, κυρίως στην εύρεση και την ταξινόμηση των τίτλων. Εδώ υπάρχουν ξεχωριστά κεφάλαια, με θεματικό διαχωρισμό, οι τίτλοι των οποίων είναι: Οικονομικός βίος, Κοινωνικός βίος, Πνευματικός βίος και πολιτισμός, Θρησκευτικός βίος, Αρχαιολογία και ιστορία της τέχνης, Τοπογραφία-πολεοδομία, Πηγές της ιστορίας, Ιστορία. Συνολικά βρέθηκαν 3350 τίτλοι. Σε αυτήν την έκδοση, οι βιβλιοθήκες που χρησιμοποιήθηκαν ήταν πολύ περισσότερες, σε σχέση με το έργο του Χριστιανόπουλου.

Το πρώτο, που κάνει εντύπωση, είναι το πόσο περισσότεροι τίτλοι βρέθηκαν μέσα σε 25 μόλις χρόνια, μεταξύ των δύο βιβλίων. Από τους 357 του Χριστιανόπουλου, φτάσαμε στους 3350 (!) του Χατζόπουλου. Πέρα από το ότι γράφτηκαν περισσότερα βιβλία, η τεράστια διαφορά αυτή, οφείλεται στην ευκολότερη αναζήτηση τίτλων, στην εύρεση βιβλίων από περισσότερες βιβλιοθήκες, στα καλύτερα μέσα αναζήτησης, στον περισσότερο χρόνο που είχε ο Χατζόπουλος και την μεγαλύτερη βοήθεια, αφού ο Χρισταινόπουλος μόνος του έπρεπε να αναλάβει ένα τέτοιο έργο, που είναι ιδιαίτερα δύσκολο.

Το δεύτερο που κάνει εντύπωση, είναι ότι από το 1987, έχουν περάσει αισίως 28 χρόνια, οπότε αν λάβουμε υπόψη την ψηφιακή εποχή και την αύξηση των τίτλων για την πόλη και το πλήθος των νέων συγγραφέων, αν γίνει μια προσπάθεια τώρα να γραφτεί ένας νέος ανανεωμένος κατάλογος, αυτός θα έχει ένα τεράστιο νούμερο εγγραφών!

Αυτό είναι το συμπέρασμα, που θα ήθελα να καταλήξω. Η ανάγκη δηλαδή ενός νέου έργου, σχετικά με την βιβλιογραφία της Θεσσαλονίκης. Πιστεύω ότι αυτό θα βοηθήσει ιδιαίτερα ερευνητές, ιστορικούς, αλλά και ερασιτέχνες εραστές της ιστορίας αυτής της πόλης. Καλό θα ήταν να υπάρχει μία βάση (που υπάρχει) και αυτή συνεχώς να ανανεώνεται και να βελτιώνεται ανά τακτά χρονικά διαστήματα (ανά μία 5ετία νομίζω θα ήταν ένα λογικό διάστημα). Επίσης θα βοηθούσε κάθε νέα έκδοση σχετική με την πόλη και κάθε νέο απόκτημα κάποιας βιβλιοθήκης της πόλης, να ενημερώνει μια βάση δεδομένων. Στις ημέρες μας υπάρχουν τέτοιες ενέργειες στο διαδίκτυο, οι οποίες είναι αρκετά οργανωμένες, αλλά πιστεύω ότι το τυπωμένο βιβλίο πάντα έχει τη δική του σημασία. Πιθανότατα να υπάρχουν νέες εκδόσεις σχετικές, που εγώ να μην γνωρίζω την ύπαρξή τους.

Τα βιβλία κυρίως απευθύνονται σε ερευνητές και συλλέκτες, καθώς υπάρχουν χιλιάδες τίτλοι, που μπορούν να τους αφορούν. Δεν διαβάζονται, όπως είναι ευνόητο, όπως ένα μυθιστόρημα, αλλά αποτελούν βιβλία αναφορών, κυρίως αυτό του Χατζόπουλου, καθώς του Χριστιανόπουλου έχει περισσότερο συλλεκτική αξία.

Α

2 Σχόλια

Filed under Συγγραφείς, ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΠΟΥΛΟΣ, Ντίνος

Μια αφήγηση του Χριστιανόπουλου από τα παιδικά του χρόνια.

vivlioniki222

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Πίσω απ’την Αγια-Σοφιά

Συγγραφέας: Ντίνος Χριστιανόπουλος

Έκδοση: Ιανός (1997)

ISBN: 960-7771-04-4

Τιμή: Περίπου €8

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Οι εκδόσεις του Ιανού είχαν κυκλοφορήσει στο παρελθόν μια σειρά από βιβλία, με τίτλο «Εν Θεσσαλονίκη», τα οποία είχαν βασιστεί σε συνεντεύξεις ή εκπομπές προσώπων, από τον 9,58FM της ΕΡΤ3. Τα πρόσωπα αυτά έχουν παίξει σημαντικό ρόλο στην πολιτιστική ζωή της πόλης μας και στα βιβλία αυτά κυριαρχούν τα αυτοβιογραφικά στοιχεία. Το πρώτο βιβλίο αυτής της σειράς, ήταν για τον Ντίνο Χριστιανόπουλο. Από τους πολλούς συντελεστές αυτών των βιβλίων, αξίζει να σταθούμε στην Βάνα Χαραλαμπίδου, η οποία ήταν διευθύντρια προγράμματος του σταθμού εκείνη την εποχή.

Η έκδοση είναι συμπαθητική. Υπάρχει μια χάρτινη κουβερτούρα και το εξώφυλλο είναι προσεγμένο. Υπάρχουν στην αρχή τα βιογραφικά στοιχεία του Χριστιανόπουλου και ένα προλογικό σημείωμα της Χαραλαμπίδου. Το κείμενο βασίζεται σε μια ραδιοφωνική αφήγηση του Χριστιανόπουλου, που έγινε το 1995.

Ο Χριστιανόπουλος στο βιβλίο αυτό, μιλάει για την ζωή του, όταν έμενε σε ένα σπίτι πίσω από την Αγία Σοφία, στην σημερινή οδό Χαραλάμπους (από το Κυπρίου Γεωργίου Χαραλάμπους), που στο παρελθόν λεγόταν οδός Βασιλέως Καρόλου της Ρουμανίας. Πρόκειται για τον δρόμο που ανεβαίνει από το ζαχαροπλαστείο Ροδίνι και καταλήγει στην Εγνατία. Έμεινε εκεί μόλις για ενάμιση χρόνο, αλλά επειδή πέρασε εκεί μέρος της παιδικής του ηλικίας, οι μνήμες του είναι αρκετά έντονες.

Το βιβλίο χωρίζεται σε τρία κεφάλαια. Το πρώτο κεφάλαιο μιλάει για την γειτονιά αυτή, δίνοντας ενδιαφέροντα στοιχεία για την τοπογραφία της, τα κτίρια και την ιστορία της. Το δεύτερο κεφάλαιο μιλάει για τους ανθρώπους που ζούσαν εκεί πέρα, οικογένειες διαφορετικές μεταξύ τους, μια περίεργη συμβίωση για τα σημερινά δεδομένα, αλλά αρκετά συνηθισμένη τότε. Περισσότερο έμοιαζε με κοινόβιο το σπίτι. Το τρίτο κεφάλαιο μιλάει για τα γεγονότα που θυμάται ο Χριστιανόπουλος, όπου κυρίως γίνεται λόγος για τον Ελληνο-ιταλικό πόλεμο και τους βομβαρδισμούς που έπληξαν την γειτονιά.

Προσωπικά μου φάνηκε ένα ενδιαφέρον βιβλίο, το οποίο είναι ευανάγνωστο, καθώς βοηθάει πολύ το ύφος της αφήγησης του Χριστιανόπουλου. Σημαντικότερη προσφορά του βιβλίου, είναι για μένα τα τοπογραφικά στοιχεία που παραθέτει ο συγγραφέας, μιας γειτονιάς της πόλης, που δεν έχει αναφερθεί πολλές φορές από άλλους συγγραφείς. Είναι η ίδια περιοχή, όπου εξελίσσεται η δράση στο βιβλίο «Τζιοκόντα» του Νίκου Κοκάντζη. Αν μένετε εκεί στα πέριξ, ίσως σας ενδιαφέρει περισσότερο. Πιθανόν να το βρείτε στα βιβλιοπωλεία και σε αρκετά χαμηλότερη τιμή από αυτήν που δίνει το Biblionet.

1 σχόλιο

Filed under Συγγραφείς, ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΠΟΥΛΟΣ, Ντίνος

Οι πρώτοι ποιητές της Θεσσαλονίκης

vivlioniki190

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Η ποίηση στη Θεσσαλονίκη κατά τους τελευταίους χρόνους της Τουρκοκρατίας

Συγγραφέας: Ντίνος Χριστιανόπουλος

Έκδοση: Ραγιάς (2003)

ISBN: –

Τιμή: Περίπου €4

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Άλλο ένα βιβλίο του Ντίνου Χριστιανόπουλου, το οποίο βασίζεται σε μια εισήγηση που είχε κάνει το 2001, σε ένα συνέδριο. Θέμα του, τα πρώτα ποιητικά εγχειρήματα Θεσσαλονικέων συγγραφέων, τα οποία έγιναν μεταξύ 1850 (έτος ίδρυσης του πρώτου Ελληνικού τυπογραφείου) και 1912, δηλαδή στα τελευταία χρόνια της Οθωμανικής Θεσσαλονίκης.

Η έκδοση και σε αυτό το βιβλίο είναι λιτή, όμορφη και, όπως σωστά καταλάβατε, και σε αυτήν το εξώφυλλο είναι αυτό που ξεχωρίζει, έργο του Κάρολου Τσίζεκ. Δεμένο και αυτό το βιβλίο, έχει κατά το μέσο του περίπου μια «βασική βιβλιογραφία» όπως την ονομάζει.

Ουσιαστικά διακρίνουμε δύο μέρη, το πρώτο μιλάει για τους 14 ποιητές, οι οποίοι άφησαν έργο στην χρονική περίοδο που μιλάμε και το δεύτερο είναι ένα μικρό ανθολόγιο, με δείγματα δουλειάς των συγγραφέων.

Το πρώτο μέρος δίνει βιογραφικά στοιχεία των ποιητών, κάνει αναφορά στα έργα τους και έχει και κάποια σχόλια του συγγραφέα σχετικά με αυτό. Θεωρώ σωστό να αναφέρω και εγώ τα ονόματα αυτά των ποιητών:

  1. Γεώργιος Παππά Γεωργίου (το έργο του «Η ορφανία» είναι η πρώτη ποιητική συλλογή που τυπώνεται στην Θεσσαλονίκη)
  2. Αριστείδης Αυξεντιάδης
  3. Χαρίτων Παππουλιάς
  4. Γεώργιος Παππουλιάς
  5. Μαρίνος Κουτούβαλης
  6. Γεώργιος Παπανικολάου
  7. Χρίστος Γουγούσης
  8. Αγλαΐα Σχινά (η γνωστή παιδαγωγός των Εκπαιδευτηρίων Σχινά)
  9. Μιχ. Γεωργιάδης
  10. Τάκης Γκαρπολάς
  11. Αλέξανδρος Σάλτας
  12. Κωστής Σταματόπουλος (ο Χριστιανόπουλος ισχυρίζεται ότι θα έπρεπε να θεωρηθεί σαν ένας νέος Ρήγας Φεραίος)
  13. Γεώργιος Χαλκιάς
  14. Αιμίλιος Ελευθεριάδης (ο οποίος θα γίνει γνωστός στη συνέχεια στη μουσική με το όνομα «Αιμίλιος Ριάδης»)

Αναφέρεται και το όνομα της Ευφροσύνης Σαμαρτζίδου, η οποία ήταν διευθύντρια του Κεντρικού Παρθεναγωγείου και η οποία ήταν η πρώτη που μίλησε για ποίηση στα παιδιά της Θεσσαλονίκης.

Όπως δηλώνει και ο Χριστιανόπουλος, η γνώση και η μελέτη του έργου τους, δεν θα πρέπει να γίνει γιατί αποτελούν πολύ καλά δείγματα ποίησης, αλλά επειδή τα γραπτά τους άνοιξαν το δρόμο για τις επόμενες γενιές ποιητών της πόλης μας. Στην πολύ καλή τιμή που διατίθεται το βιβλιαράκι αυτό, αν σας αρέσει η ποίηση και ασχολείστε με την έρευνα αυτής, νομίζω είναι μια καλή αγορά.

2 Σχόλια

Filed under Συγγραφείς, ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΠΟΥΛΟΣ, Ντίνος

Ελληνικά τυπογραφεία στην Οθωμανική Θεσσαλονίκη

vivlioniki189

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Τα Ελληνικά τυπογραφεία της Θεσσαλονίκης επί Τουρκοκρατίας 1850-1912

Συγγραφέας: Ντίνος Χριστιανόπουλος

Έκδοση: Ραγιάς (2000)

ISBN: –

Τιμή: Περίπου €4

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Ένα βιβλίο με ειδικό ενδιαφέρον είναι αυτό για το οποίο θα μιλήσουμε σε αυτό το post. Βασίζεται δε σε ομιλία του συγγραφέα στην ΔΕΘ, στα πλαίσια του σεμιναρίου Infoprint στις 10 Οκτωβρίου 1992. Θέμα της ομιλίας ήταν μια ιστορική ανασκόπηση στα τυπογραφεία που λειτούργησαν στην Θεσσαλονίκη από το 1850 (έτος δημιουργίας του πρώτου Ελληνικού τυπογραφείου) μέχρι το 1912, οπότε και η Θεσσαλονίκη πέρασε σε Ελληνικά χέρια.

Η έκδοση, όπως και οι δύο προηγούμενες για τις οποίες μιλήσαμε, είναι απλές, λιτές και δεμένες. Και όπως με έχετε ίσως βαρεθεί να λέω, το εξώφυλλο είναι έργο του Κάρολου Τσίζεκ, οπότε και μόνο αυτό είναι ένας λόγος για να αποκτήσετε το βιβλίο.

Διακρίνονται 4 μέρη στο βιβλίο, τα δύο είναι τα βασικότερα, ενώ τα άλλα δύο είναι το ένα μια αναφορά στα βοηθήματα και το άλλο 3 πίνακες με τις εκδόσεις περιοδικών, εφημερίδων και βιβλίων από αυτά τα τυπογραφεία.

Στην αρχή του βιβλίου, γίνεται λόγος για την ιστορία της τυπογραφίας στην Θεσσαλονίκη, καθώς και σε κάποιους πρωτοπόρους τυπογράφους, που είτε δούλεψαν στην Θεσσαλονίκη, είτε ήταν Θεσσαλονικείς, που δούλεψαν στο εξωτερικό. Αξίζει να σημειωθεί ότι το πρώτο τυπογραφείο στη Θεσσαλονίκη, ξεκίνησε την λειτουργία του το 1512 και ήταν Εβραϊκό. Αν σκεφτεί κανείς ότι η τυπογραφία ανακαλύφθηκε στην Ευρώπη το 1454, μπορεί κανείς να αναλογιστεί ότι για τα δεδομένα εκείνης της εποχής, η ανακάλυψη αυτή έφτασε στην πόλη μας ιδιαίτερα γρήγορα.

Το πρώτο Ελληνικό τυπογραφείο ξεκίνησε το 1850, από τον Μιλτιάδη Γκαρπολά (ή Γκαρμπολά ή Γκαρμπόλα, όπως το έχω δει σε διάφορες εκδόσεις). Σπουδαίοι τυπογράφοι Θεσσαλονικείς, οι οποίοι δούλεψαν σε άλλα μέρη ήταν οι αδελφοί Μαρκιδαί Πουλιού (δούλεψαν στην Βιέννη), ο Δημήτριος Μεσθανεύς ή Μεσθανέας (δούλεψε στο Μεσολόγγι κατά την Ελληνική Επανάσταση και σκοτώθηκε κατά την Έξοδο) και ο Γεώργιος Διαμαντίδης (δούλεψε στην Βενετία). Αναφέρονται και πολλά άλλα ονόματα, εκ των οποίων τα σημαντικότερα είναι αυτά του Σοφοκλή Γκαρπολά (μικρότερου αδελφού του Μιλτιάδη) και του Σαλβατόρε Μουρατόρι (Ιταλός φιλέλληνας). Τα βιβλία τα οποία τυπώνουν τα Ελληνικά τυπογραφεία, είναι κυρίως σχολικά και εξυπηρετούν σε μεγάλο βαθμό τις ανάγκες των Ελλήνων μαθητών σχολείων της Μακεδονίας, προετοιμάζοντας έτσι το έδαφος για τον Μακεδονικό αγώνα που ακολούθησε. Το 1912, έτος απελευθέρωσης της Θεσσαλονίκης, λειτουργούσαν στην πόλη 20 τυπογραφεία, εκ των οποίων τα 10 ήταν Ελληνικά, αριθμός ιδιαίτερα μεγάλος για τα πληθυσμιακά δεδομένα της πόλης.

Ενδιαφέρον παρουσιάζει και το επίμετρο του βιβλίου, το οποίο είναι μια καταγραφή των τυπογραφείων της πόλης κατά την προς μελέτη περίοδο. Αναφέρονται τα ονόματα των τυπογραφείων, τα ονόματα των ιδιοκτητών τους, ο αριθμός βιβλίων που τύπωσαν και κάποιοι τίτλοι αυτών.

Αν και το βιβλίο απευθύνεται σε μικρό κοινό (δεν γνωρίζω πόσοι ενδιαφέρονται για την ιστορία της τυπογραφίας στην Θεσσαλονίκη από το 1850 έως το 1912), εν τούτοις έχει πολλά ιστορικά στοιχεία για την πόλη. Σε συνδυασμό με την ιδιαίτερα χαμηλή τιμή του και το εξώφυλλο του Τσίζεκ, μπορεί σε 40-50 χρόνια να αποτελεί και συλλεκτικό κομμάτι στην βιβλιοθήκη σας.

1 σχόλιο

Filed under Συγγραφείς, ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΠΟΥΛΟΣ, Ντίνος