Category Archives: ΟΦΛΙΔΗΣ, Σίμος

Η μεταπολεμική Θεσσαλονίκη μέσα από τη ζωή και την κάμερα ενός φωτογράφου

Σάρωση_20181108

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Ρετούς, το τρυφερο χέρι του ψέματος

Συγγραφέας: Λένα Καλαϊτζή-Οφλίδη, Σίμος Οφλίδης

Έκδοση: Νησίδες (2018)

ISBN: 978-618-5228-33-0

Τιμή: Περίπου €12

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Οι γιορτές των Χριστουγέννων πλησιάζουν και προβλέπεται να δούμε πολλές εκδόσεις, που θα έχουν αντικείμενο την πόλη μας, είτε στο χώρο της λογοτεχνίας, είτε σε μελέτες, λευκώματα και έρευνες. Το βιβλίο της σημερινής ανάρτησης βγήκε στην αγορά λίγο καιρό πριν και αυτό ίσως το αδικεί στο θέμα των πωλήσεων, καθώς πρόκειται για μια ιδιαίτερα αξιόλογη δουλειά του ζεύγους Οφλίδη, ένα μυθιστόρημα, το οποίο ακολουθεί τη ζωή των πρωταγωνιστών του στη μεταπολεμική Θεσσαλονίκη κυρίως.

Η έκδοση είναι απλή και λιτή. Το εξώφυλλο μου άρεσε, ο άντρας της φωτογραφίας μπορεί να μοιάζει με σταρ του σινεμά, αλλά πρόκειται για τον Παναγιώτη Σαμαρά, ιδιοκτήτη του φωτογραφείου «Φώτο Ζενίθ», από τα πιο ιστορικά της πόλης μας. Ευανάγνωστο κείμενο, σωστά χωρισμένο υλικό σε κεφάλαια. Αξιοπρεπέστατη δουλειά.

Το ζεύγος Οφλίδη το γνωρίσαμε στη Vivlioniki μέσα από ένα όμορφο βιβλίο διηγημάτων, που είχαν γράψει για τη Δυτική Θεσσαλονίκη και τις περιοχές από το Μπεχ Τσινάρ έως τη Χαλάστρα. Τη Λένα Οφλίδη δε, την έχουμε δει μέσα από μια έρευνα, που είχε κάνει για τα πατσατζίδικα της Θεσσαλονίκης. Το να γράφει ένα ζευγάρι μαζί ένα μυθιστόρημα φαντάζομαι θα έχει κάποιες ευκολίες, αλλά και το ρίσκο να μην κουμπώνουν σωστά τα ύφη γραφής των συγγραφέων και το αποτέλεσμα να βγαίνει παράφωνο. Εδώ πάντως τα όρια είναι δυσδιάκριτα και δεν νομίζω εύκολα κάποιος να καταλαβαίνει πότε γράφει ο ένας και πότε ο άλλος.

Το βιβλίο ακολουθεί κυρίως τη ζωη του Αλέκου, γεννημένου το 1934 σε κάποιο χωριό της Μακεδονίας, εσωτερικού μετανάστη μεταπολεμικά στη Θεσσαλονίκη, ο οποίος μαζί με τον δίδυμο αδερφό του προσπαθεί να φτιάξει τη ζωή του σε μια πόλη άγνωστη για αυτόν, που θα γίνει τελικά το σπίτι του. Υπάρχουν και άλλοι πρωταγωνιστές και πρόσωπα καταλύτες για την εξέλιξη του έργου, αλλά ο φακός εστιάζει κυρίως σε αυτόν (για να χρησιμοποιήσω την κλισεδιά μου, που ταιριάζει κάπως και με το θέμα του βιβλίου). Μια πόλη, που θέλει απλά να προχωρήσει και να αφήσει πίσω της της πληγές του πολέμου, της Κατοχής και του Εμφυλίου, χωρίς να θέλει να δει τι ζημιές έγιναν. Οι άνθρωποι έχουν ανάγκη να ζήσουν, να δημιουργήσουν, να οργανώσουν το μέλλον τους, να κάνουν όνειρα και να βελτιώσουν τον τρόπο ζωής τους. Ευκαιρίες υπάρχουν για πολλούς, όχι για όλους βέβαια. Βήμα βήμα ο Αλέκος θα χτίσει το δικό του οικοδόμημα, τόσο στην επαγγελματική, όσο και στην προσωπική του ζωή, μέσα από το φωτογραφείο, που ανοίγει με τον αδερφό του. Στην αρχή συμβαδίζει με την εποχή του, αλλά οι καιροί ανοίγουν τον ρυθμό και όσο περνάνε τα χρόνια τον αφήνουν όλο και πιο πίσω, όχι μόνο επαγγελματικά. Ο κόσμος στον οποίο μεγάλωσε αλλάζει πιο γρήγορα από ό,τι μπορεί ή θέλει αυτός να το δεχτεί. Δεν θα ήθελα να αποκαλύψω στοιχεία για το τέλος, είναι στα μάτια μου απρόσμενο, αφήνω εσάς να το ανακαλύψετε.

Η γραφή είναι ρεαλιστική, ζωντανή, αποφεύγοντας φιοριτούρες και πολλά πολλά στολίδια. Τόσο οι διάλογοι, όσο και οι περιγραφές μου άρεσαν ιδιαίτερα, το κείμενο κυλάει πολύ εύκολα. Το χτίσιμο των χαρακτήρων είναι πολύ προσεγμένο, ανθρώπινο, πρόσωπα με αρνητικά και θετικά. Η περιγραφή των χρονικών περιόδων είναι επίσης καλοδουλεμένη και κυρίως τα χρόνια των δεκαετιών 50 και 60. Σχετικά με το χρόνο, οι συγγραφείς επέλεξαν ένα ταξίδι στο παρελθόν και στο παρόν, το οποίο αλλάζει συχνά, χωρίς όμως αυτό να μπερδεύει τον αναγνώστη. Αν και κυρίως το έργο κινείται στο παρελθόν, οι συγγραφείς έχουν να κάνουν το δικό τους σχόλιο για τη σημερινή πραγματικότητα, μέσα από τα μάτια του Αλέκου.

Οι πρωταγωνιστές είναι περίπου στην ηλικία των γονιών μου, λίγο μεγαλύτεροι. Και αυτοί εσωτερικοί μετανάστες της Θεσσαλονίκης, έχω ακούσει ιστορίες πολλές για τις δυσκολίες εκείνων των χρόνων, τα όνειρα, που έκαναν και τη σταθερή εξέλιξη και βελτίωση της ζωής τους μέσα από πολύ κόπο και αγώνα.

Η Θεσσαλονίκη είναι παρούσα σε πολύ μεγάλο μέρος του βιβλίου, με αναφορές σε μαγαζιά της πόλης, τοποθεσίες, γεγονότα. Δεν γίνεται πρωταγωνίστρια ίσως, αλλά αφήνει το στίγμα της σίγουρα.

Προσωπικά το βιβλίο μου άρεσε πάρα πολύ. Και θεωρώ ίσως αποτυχημένη την επιλογή να κυκλοφορήσει αρκετά πριν τις γιορτές, θα άξιζε να βρίσκεται στα πρώτα ράφια των βιβλιοπωλείων κατά την εορταστική περίοδο των Χριστουγέννων. Είναι η πρώτη μου πρόταση για εσάς, αν σκέφτεστε να πάρετε δώρο ένα βιβλίο για κάποιον, που αγαπάτε, για τις γιορτές.

Advertisements

Σχολιάστε

Filed under ΚΑΛΑΪΤΖΗ-ΟΦΛΙΔΗ, Λένα, ΟΦΛΙΔΗΣ, Σίμος, Συγγραφείς

Ιστορίες από το Μπεχ Τσινάρ έως την Χαλάστρα

vivlioniki101

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Δυτικά της Σαλονίκης, στις παράγκες με τους κύκνους…

Συγγραφέας: Λένα Καλαϊτζή-Οφλίδη, Σίμος Οφλίδης

Έκδοση: Παρατηρητής (1998)

ISBN: 960-260-960-5

Τιμή: Περίπου €10

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Για τους περισσότερους Θεσσαλονικείς, νομίζω ότι το όνομα Μπανγκλαντές δεν τους φέρνει πρώτα στο μυαλό την Ασιατική χώρα, αλλά την ταβέρνα, που για πολλά χρόνια βρισκόταν στο Καλοχώρι, μια παράγκα, με ξεχωριστό χαρακτήρα και πολύ νόστιμο φαγητό, από όσο θυμάμαι τουλάχιστον. Αυτό το μαγαζί ήταν και το πρώτο, που μου ήρθε στο μυαλό, διαβάζοντας το βιβλίο, για το οποίο θα μιλήσουμε σε αυτήν την ανάρτηση.

Η έκδοση είναι απλή, χωρίς τίποτα το ιδιαίτερο. Στο τέλος υπάρχουν κάποιες εξηγήσεις, όπως τοπωνύμια, γλωσσάρι και ονοματολογίες, που θα συναντήσει ο αναγνώστης στο κείμενο. Την Λένα Καλαϊτζή-Οφλίδη την είχαμε συναντήσει στο παρελθόν, στο βιβλίο-αφιέρωμα, που είχα κάνει για τα πατσατζίδικα της Θεσσαλονίκης.

Το βιβλίο είναι μια σειρά ιστοριών, ανεξάρτητων μεταξύ τους, οι οποίες κάνουν ένα ταξίδι στο χρόνο. Το ταξίδι ξεκινά από το μέλλον μας, το 2042 μ.Χ. και πάει προς τα πίσω, έως τα χρόνια των αρχαίων μύθων. Αλλάζουν οι ήρωες, ο χρόνος, οι συνθήκες, αλλά σταθερή είναι πάντα η περιοχή. Από την περιοχή του Δενδροπόταμου, έως τις ακτές του Γαλλικού και του Λουδία, ένας κόσμος, που στο μυαλό των περισσοτέρων είναι συνυφασμένος με πουλιά, βάλτους, έλη, κουνούπια.

Σε αυτά τα ταξίδια, πρωταγωνιστές των ιστοριών δεν είναι αυτοί, που γράφουν ιστορία, αλλά άνθρωποι καθημερινοί, που την βίωσαν. Οι στάσεις στον χρόνο, έχουν να κάνουν με διαφορετικές στιγμές στο παρελθόν του τόπου, στιγμές, που έμελλαν να αλλάξουν και την ροή της ιστορίας. Τα ποτάμια, τα πουλιά, οι ψαράδες και η θάλασσα είναι πρωταγωνιστές εδώ. Στην ιστορία μάλιστα του 904 μ.Χ., οι γλάροι γίνονται οι βασικοί ήρωες.

Οι ιστορίες μοιάζουν με παραμύθια, που διηγείται κάποιος σε μικρά παιδιά. Διαβάζονται εύκολα και ξεκούραστα. Μπορεί να μην διεκδικούν λογοτεχνικά βραβεία, αλλά αποτίουν φόρο τιμής σε έναν τόπο, που ο χρόνος άλλαζε συνεχώς τη μορφή του και τη γεωγραφία του. Έξω από την πόλη, αλλά στενά συνδεδεμένη με αυτήν, η σημερινή περιοχή Καλοχωρίου, το δέλτα του Αξιού, η Χαλάστρα και η Σίνδος, με βάση τον Στράβωνα αποτελούν κάποιους από τους γεννήτορες της Θεσσαλονίκης, καθώς λέγεται ότι κάτοικοι και των περιοχών αυτών μεταφέρθηκαν στην νέα πόλη από τον Κάσσανδρο, για να ζήσουν εκεί πέρα. Μαζί με τα βιβλία του Λαζαρίδη, νομίζω συμπληρώνει το βιβλίο αυτό το puzzle της Δυτικής Θεσσαλονίκης.

1 σχόλιο

Filed under ΚΑΛΑΪΤΖΗ-ΟΦΛΙΔΗ, Λένα, ΟΦΛΙΔΗΣ, Σίμος, Συγγραφείς