Category Archives: ΒΑΚΑΛΟΥΔΗ, Αναστασία

Το Βυζαντινό παρελθόν της Θεσσαλονίκης μέσα σε λογοτεχνικά κείμενα

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Η Βυζαντινή Θεσσαλονίκη μέσα από το έργο των σύγχρονων Θεσσαλονικέων λογοτεχνών

Συγγραφέας: Αναστασία Βακαλούδη

Έκδοση: Σταμούλης (2018)

ISBN: 978-618-5306-01-4

Τιμή: Περίπου €27

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Από όλες τις ιστορικές περιόδους της Θεσσαλονίκης (ελληνιστική, ρωμαϊκή, βυζαντινή, οθωμανική), αυτή που αναμφίβολα κυριαρχεί είναι αυτή του Βυζαντίου. Τα μνημεία που δημιουργήθηκαν σε αυτά τα 1000 περίπου χρόνια και κοσμούν ακόμη την πόλη, τα ιστορικά γεγονότα που έπαιξαν σπουδαίο ρόλο στη ζωή της Αυτοκρατορίας, οι άνθρωποι που πέρασαν ή έζησαν ή δημιούργησαν στη Θεσσαλονίκη και η οικονομική και πολιτισμική ακμή που βίωσε ο τόπος έχουν αφήσει το στίγμα τους και στη σύγχρονη εικόνα του άστεως. Μοιραία οι λογοτέχνες της πόλης πολλές φορές θα χρησιμοποιήσουν κάτι από όλα αυτά στα κείμενά τους. Άλλοι περισσότερο και άλλοι λιγότερο. Το βιβλίο της σημερινής ανάρτησης εξετάζει κείμενα Θεσσαλονικέων λογοτεχνών, όπου συναντάμε αναφορές (σύντομες ή εκτεταμένες) στο Βυζαντινό παρελθόν της πόλης.

Η έκδοση είναι καλή. Υπάρχει κουβερτούρα που αγκαλιάζει το βιβλίο. Στο εξώφυλλο ένα έργο του ζωγράφου Μάρκου Καμπάνη, που αναπαριστά τη Βυζαντινή Θεσσαλονίκη. Υπάρχουν πάρα πολλές φωτογραφίες, δυστυχώς όλες ασπρόμαυρες με αποτέλεσμα να μην μπορούν να αποδοθούν σωστά αγιογραφίες, ψηφιδωτά και γενικά εικόνες που το χρώμα είναι απαραίτητο. Φαντάζομαι αυτό έγινε για λόγους οικονομίας. Στο τέλος του βιβλίου υπάρχει η πλουσιότατη βιβλιογραφία και δικτυογραφία (πρώτη φορά τη βλέπω τη λέξη, εννοεί τις πηγές που αντλούνται από το διαδίκτυο) καθώς επίσης και η εργογραφία της συγγραφέως. Στο κάτω μέρος των σελίδων υπάρχουν διάφορες σημειώσεις και βιβλιογραφικές αναφορές. Συνολικά μια αξιοπρεπής εργασία.

Η Βακαλούδη είναι φιλόλογος με σπουδές πάνω στη Βυζαντινή ιστορία. Το ύφος του βιβλίου δεν θα δυσκολέψει ιδιαίτερα τον αναγνώστη πέρα από κάποια σημεία ίσως.

Επιλέχτηκαν συνολικά 23 λογοτέχνες στων οποίων το έργο μέσα υπάρχουν κομμάτια της ιστορίας της Βυζαντινής Θεσσαλονίκης αλλά και του Βυζαντίου γενικότερα. Βέβαια υπάρχει μια ανισομέρεια, καθώς οι 250 σελίδες (σχεδόν το μισό βιβλίο δηλαδή) έχει να κάνει με το έργο του Πεντζίκη, ο οποίος είναι όντως ο συγγραφέας στα κείμενα του οποίου είναι ιδιαίτερα έντονη η παρουσία του Βυζαντινού κόσμου. Θα μπορούσε κάποιος να πει ότι μόνο με το έργο του Πεντζίκη θα μπορούσε να γίνει ένα ξεχωριστό βιβλίο. Οι υπόλοιποι λογοτέχνες στο βιβλίο είναι οι Καρέλλη, Κοσματόπουλος, Κύρου, Αλαβέρας, Μπακόλας, Ιωάννου, Κέντρου-Αγαθοπούλου, Χριστιανόπουλος, Καζαντζής, Μισκώφ, Βασιλικός, Χαραλάμπους, Φάλκος-Αρβανιτάκης, Μαρωνίτης, Νικηφόρου, Τζανής, Ναρ, Χορτιάτη, Αποστολίδου, Κοροβίνης, Ζαφειρίου και Σερέφας. Για κάποιους από αυτούς οι αναφορές είναι πολύ σύντομες και τα κείμενα στο βιβλίο περιορισμένα. Κάποιος επίσης ίσως θα μπορούσε να πει ότι υπάρχουν και άλλοι συγγραφείς στο έργο των οποίων συναντάμε συχνά αναφορές για τη Βυζαντινή Θεσσαλονίκη (στο μυαλό μου έρχονται εύκολα οι Παναγιώτης Αγαπητός, Πηνελόπη Μάξιμου και Νίκος Ματσούκας). Πάντως ως βάση στην οποία θα μπορούν να προστεθούν στο μέλλον έργα και άλλων λογοτεχνών, είναι μια χαρά.

Η συγγραφέας αφού παρουσιάσει κομμάτια των λογοτεχνών με αναφορές στη Βυζαντινή Θεσσαλονίκη, αναλύει ιστορικά αυτά τα κομμάτια δίνοντας πάρα πολλές πληροφορίες για γεγονότα, πρόσωπα, μνημεία της πόλης μας. Περισσότερο θα έλεγα ότι το βιβλίο είναι ιστορικό παρά λογοτεχνικό, μια ιδιαίτερη μελέτη με πρωτότυπη προσέγγιση της ιστορίας της πόλης μας. Προσωπικά βρίσκω αυτόν τον τρόπο ιδανικό ώστε να μάθουν οι πολίτες το παρελθόν της Θεσσαλονίκης ή τουλάχιστον να έρθουν σε μια πρώτη επαφή με αυτό.

Προσωπικά το βιβλίο μου άρεσε και το βρήκα ενδιαφέρον. Μια μελλοντική έκδοση του βιβλίου μπορεί να είναι πιο πλήρης και να έχει και έγχρωμες φωτογραφίες. Αλλά ως συνολική προσπάθεια την αποτιμώ θετική.

Σχολιάστε

Filed under ΒΑΚΑΛΟΥΔΗ, Αναστασία, Συγγραφείς