Category Archives: ΑΓΝΩΣΤΟΣ

Τα πρακτικά της «Δίκης της ΟΠΛΑ»

Σάρωση_20170606

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Εγκλήματα του ΚΚΕ στη Θεσσαλονίκη – Η δίκη της ΟΠΛΑ

Συγγραφέας: Άγνωστος

Έκδοση: Ελεύθερη Σκέψις (2016)

ISBN: –

Τιμή: Περίπου €9

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Πριν αρκετό καιρό είχε παρουσιαστεί στη Vivlioniki το βιβλίο του Τάσου Κατσαρού σχετικά με τη δράση της ΟΠΛΑ στη Θεσσαλονίκη κατά την περίοδο του Εμφυλίου Πολέμου. Το μεγαλύτερο κομμάτι του βιβλίου αναφέρονταν στη Δίκη της ΟΠΛΑ, όπως έμεινε γνωστή, η οποία έγινε στη Θεσσαλονίκη το 1947, είχε 67 κατηγορούμενους, εκ των οποίων τελικά εκτελέστηκαν οι 47. Το βιβλίο της σημερινής ανάρτησης είχε κυκλοφορήσει αρχικά το 1947, σε μια περίοδο ιδιαίτερα φανατισμένη, καθώς βρισκόμασταν στην καρδιά του Εμφυλίου και στην εποχή μας ανατυπώθηκε τον Αύγουστο του 2016.

Η έκδοση είναι μέτρια προς κακή. Στο βιβλίο γράφει πως πρόκειται για «ακριβή ψηφική έκδοση» του πρωτοτύπου, η οποία φαντάζομαι έγινε για λόγους οικονομίας. Το πρωτότυπο πάντως έχει πολλά ορθογραφικά λάθη και διαβάζεται μάλλον δύσκολα, όχι εξαιτίας της καθαρεύουσας, αλλά εξαιτίας της δομής του κειμένου. Η αισθητική του εξώφυλλου ακολουθεί αυτήν της μαύρης αυτής περιόδου, που διένυσε η Ελλάδα.

Συγγραφέας του βιβλίου αναγράφεται η «ΑΔΕ», που ψάχνοντας στο διαδίκτυο βρήκα ότι σημαίνει «Αντιφασιστική Δημοκρατική Ένωσις». Η συγκεκριμένη οργάνωση δεν φαίνεται να έχει βγάλει άλλα έργα πέρα από αυτό, τουλάχιστον δεν βρήκα εγώ κάποιο άλλο. Δεν μπορώ να καταλάβω για ποιο λόγο δεν αναγράφεται το όνομα ενός συγγραφέα πάντως.

Το βιβλίο έχει τα πρακτικά αυτής της πολύκροτης δίκης της ΟΠΛΑ, με τις καταθέσεις των μαρτύρων κατηγορίας και υπεράσπισης και φυσικά τις απολογίες των κατηγορουμένων. Υπάρχουν επίσης οι καταδίκες, τα ποινικά μητρώα κάποιων από τους κατηγορούμενους καθώς και τα στοιχεία για μια άλλη δίκη, αυτή της Μαζικής Λαϊκής Αυτοάμυνας (ΜΛΑ), που συνέβη εκείνη την περίοδο. Δυστυχώς δεν υπάρχει η αγόρευση του τότε Βασιλικού Επιτρόπου, λοχαγού Στασινόπουλου.

Το ύφος του βιβλίου φέρει την υπογραφή της Εμφυλιακής περιόδου. Ο συγγραφέας του έργου ανήκει φανερά στους Εθνικόφρονες, αντιμετωπίζοντας τους κατηγορούμενους ως εγκληματίες και το ΚΚΕ, την ΟΠΛΑ και άλλες κομματικές οργανώσεις της Αριστεράς ως τρομοκρατικές. Φυσικά δεν τίθεται θέμα αντικειμενικότητας σε τέτοια κείμενα γραφόμενα εκείνη την εποχή, τόσο για αυτά, που γράφτηκαν από την Αριστερα, όσο και από τη Δεξιά.

Ποιο λοιπόν είναι το ενδιαφέρον σε αυτό το έργο; Στις καταθέσεις μαρτύρων και στις απολογίες σχηματίζεται σε πολύ μεγάλο βαθμό το πολιτικό κλίμα, που επικρατούσε στη Θεσσαλονίκη, όχι μόνο κατά τη διάρκεια του Εμφυλίου, αλλά και κατά την Κατοχή. Άλλωστε νομίζω οι περισσότεροι συμφωνούν πλέον, ότι ο Εμφύλιος δεν ξεκίνησε ουσιαστικά το 1946, αλλά οι βάσεις του βρίσκονταν στα χρόνια της Κατοχής. Υπάρχουν φυσικά οι ιστορικές πληροφορίες για τη δράση της ΟΠΛΑ (Στενή Αυτοάμυνα), αλλά και πληροφορίες για γεγονότα της Θεσσαλονίκης, τοπογραφικά στοιχεία της πόλης κα. Η αλήθεια των γεγονότων είναι κάτι, που θα απασχολήσει ιστορικούς και μελετητές και το βιβλίο αυτό παρέχει αρκετές πληροφορίες και υλικό.

Advertisements

Σχολιάστε

Filed under ΑΓΝΩΣΤΟΣ, Συγγραφείς

Οι «Βαρκάρηδες» της Θεσσαλονίκης, από μια αναρχική σκοπιά

vivlioniki123

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Οι Βαρκάρηδες…: Η μηδενιστική ομάδα της Θεσσαλονίκης 1898-1903

Συγγραφέας: Άγνωστος

Έκδοση: Δαίμων του Τυπογραφείου (2009)

ISBN: –

Τιμή: Περίπου €2

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Χθες στην Vivlioniki παρουσιάσαμε το βιβλίο του Γιάννη Μέγα για τους Βαρκάρηδες της Θεσσαλονίκης, την ομάδα νεαρών Βουλγάρων αναρχικών, οι οποίοι ήταν υπεύθυνοι για μια σειρά τρομοκρατικών ενεργειών το 1903 στην Θεσσαλονίκη. Σήμερα θα μιλήσουμε για ένα βιβλίο το οποίο επιχειρεί να ασκήσει μια κριτική στο έργο του Μέγα.

Η έκδοση είναι ιδιαίτερα συμπαθητική, με ένα όμορφο εξώφυλλο, δώρο ένας σελιδοδείκτης και προσεγμένη εκτύπωση. Υπάρχουν και κάποιες λίγες φωτογραφίες. Δυστυχώς δεν αναφέρεται πουθενά το όνομα του συγγραφέα. Επίσης δεν υπάρχει ISBN, αλλά αυτό δεν έχει και ιδιαίτερη σημασία, πέρα από το αν το χρησιμοποιείται για ανεύρεση στην βιβλιοθήκη σας.

Στην εισαγωγή το βιβλίο γράφει ότι σχεδόν αποκλειστική πηγή του είναι το βιβλίο του Μέγα και πιο συγκεκριμένα η πρώτη έκδοση του 1994 από τις εκδόσεις Τροχαλία. Η μόνη προσθήκη που αναφέρουν, είναι αποσπάσματα από το βιβλίο του Frederick Moore με τίτλο «The Balkan trail», ενός Αμερικανού δημοσιογράφου, ο οποίος ήταν παρών στα γεγονότα. Η κύρια ένστασή τους είναι ότι θεωρούν πως ο Μέγας δεν ερεύνησε τα γεγονότα από την μεριά των Βαρκάρηδων, δηλαδή δεν έψαξε «τη σκοπιά, τα κίνητρα, τις αντιλήψεις των ίδιων των πρωταγωνιστών». Επίσης αφήνει το βιβλίο να υπονοηθεί ότι ο Μέγας είχε εθνικιστικά κίνητρα στη συγγραφή, καθώς σύμφωνα με την άποψή τους πουθενά δεν αναφέρονται οι πρωταγωνιστές με το όνομα «Μακεδόνες», αλλά μόνο ως «Βούλγαροι». Επίσης φαίνεται να διαφωνούν με το ότι ο Μέγας δεν θεωρεί πρωτεύουσας σημασίας το αναρχικό και μηδενιστικό θεωρητικό υπόβαθρο των Βαρκάρηδων.

Όλο το βιβλίο ουσιαστικά είναι από εκεί και πέρα μια αντιγραφή του έργου του Μέγα, μια σύνοψη των όσων έγραψε αυτός, η οποία διαβάζεται αρκετά εύκολα. Δεν έχω διαβάσει την πρώτη έκδοση και δεν μπορώ να ξέρω τι ακριβώς γράφει και ποιές αλλαγές μπορεί να έχει σε σχέση με την δεύτερη έκδοση που έχω εγώ και βγήκε το 2010, μια χρονιά δηλαδή μετά το βιβλίο στο οποίο αναφέρομαι τώρα. Γεγονός πάντως είναι ότι,

  • ο Μέγας χρησιμοποιεί κείμενα του Frederick Moore (σελ. 45 η πρώτη αναφορά), τον αναφέρει δε και στις βιβλιογραφικές του πηγές.
  • στην «κατηγορία» για τις πηγές του Μέγα, το βιβλίο δεν αναφέρει ότι ο Μέγας έχει χρησιμοποιήσει Βουλγάρικη βιβλιογραφία σε μεγάλο βαθμό, από τα απομνημονεύματα του Shatev (ενός εκ των πρωταγωνιστών) μέχρι και Βουλγαρικά βιβλία ιστορίας, όπως το βιβλίο του Hristo Silianov.
  • η κατηγορία ότι ο Μέγας έχει εθνικιστικά κίνητρα για τη συγγραφή του βιβλίου είναι το λιγότερο αστεία, ειδικά για όποιον έχει διαβάσει άλλα έργα του Μέγα.
  • για το θεωρητικό υπόβαθρο των Βαρκάρηδων υπάρχουν πολλές αναφορές στο βιβλίο, τόσο για τις επιρροές που είχαν από τον Ρώσικο αναρχισμό, όσο και για επιρροές από τις Βουλγάρικες οργανώσεις που σκοπό είχαν την αυτονόμηση της Μακεδονίας.

Θεωρώ την κριτική που γίνεται στο βιβλίο του Μέγα άδικη και εντελώς αστήρικτη, ειδικά όταν ως μόνη βιβλιογραφία χρησιμοποιείται το έργο του Μέγα, δεν αμφισβητούνται οι πηγές του, δεν προστίθεται καμία νέα πηγή που να μπορεί να στοιχειοθετήσει κάποια από τις κατηγορίες εναντίον του Μέγα και ουσιαστικά επιχειρείται μια ηρωοποίηση των Βαρκάρηδων επιλέγοντας μέρος των κειμένων του Μέγα και παραλείποντας κάποια άλλα. Ίσως όντως η πρώτη έκδοση να διαφέρει σε πολύ μεγάλο βαθμό από την δεύτερη.

Πέρα από όσα είπαμε, θεωρώ χρήσιμη πάντα την ανάγνωση για ένα θέμα όσο το δυνατόν περισσότερων απόψεων και θέσεων. Το βιβλίο διατίθεται σε αστεία τιμή και είναι μια αξιοπρεπέστατη ποιοτικά έκδοση, οπότε σας συνιστώ να το διαβάσετε.

1 σχόλιο

Filed under ΑΓΝΩΣΤΟΣ, Συγγραφείς