Το εκπληκτικό βιβλίο του Γιάννη Μέγα για τη Σφαγή των Προξένων στη Θεσσαλονίκη το 1876

Σάρωση_20190109

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Η σφαγή των προξένων – Θεσσαλονίκη 1876

Συγγραφέας: Γιάννης Μέγας

Έκδοση: University Studio Press (2018)

ISBN: 978-960-12-2413-8

Τιμή: Περίπου €20

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Νέα χρονιά μπήκε, νέα βιβλία για τη Θεσσαλονίκη θα κυκλοφορήσουν, νέα πράγματα θα μάθουμε για το παρελθόν της πόλης μας, νέες ιστορίες θα εμπνευστούν οι λογοτέχνες από το γκρίζο τοπίο της ομίχλης και τον ήχο του Βαρδάρη στα στενά. Η Vivlioniki θα προσπαθήσει να παρουσιάσει όσο το δυνατόν περισσότερες δουλειές και θα ψάξει να βρει παλαιότερα έργα, τα οποία θα μιλάνε για αυτόν τον τόπο. Ως πρώτη παρουσίαση για το 2019 επέλεξα το τελευταίο έργο του Γιάννη Μέγα, το οποίο κυκλοφόρησε λίγο πριν τις γιορτές και είναι και αυτό, όπως και τα υπόλοιπα βιβλία του συγγραφέα, μια εξαιρετική δουλειά.

Η έκδοση είναι άριστη. Μου άρεσε πολύ το εξώφυλλο, μια γκραβούρα, που περιγράφει, με τη φαντασία του δημιουργού της βέβαια, το γεγονός της σφαγής των δύο προξένων, της Γαλλίας και της Γερμανίας, το Μάιο του 1876 στη Θεσσαλονίκη. Στο τέλος του βιβλίου υπάρχει γλωσσάριο, η πλούσια βιβλιογραφία και το ευρετήριο. Σε κάποια σημεία υπάρχουν σημειώσεις και επεξηγήσεις στο κάτω μέρος της σελίδας. Το φωτογραφικό υλικό είναι μοναδικό, πλουσιότατο, σε πολύ καλή ανάλυση και μεγάλο μέρος φαντάζομαι θα ανήκει στη συλλογή του συγγραφέα. Εξαιρετική δουλειά, άξια της ποιότητας του περιεχομένου και των βιβλίων, που υπογράφει ο Μέγας.

Όπως είναι ευνόητο, ο Μέγας καταπιάστηκε με τη σφαγή του Γάλλου και του Γερμανού πρόξενου στις 6 Μαΐου του 1876, ένα γεγονός, που σημάδεψε την ιστορία της Θεσσαλονίκης και, ως έναν βαθμό, επέφερε εξελίξεις ακόμη και στην ίδια την Οθωμανική Αυτοκρατορία. Ο μύθος και η πραγματικότητα για τα όσα συνέβησαν εκείνες τις μέρες μπλέκονται σε πολλά σημεία, οι πληροφορίες μας για μερικά πράγματα είναι ασαφείς ή και ανύπαρκτες και το πρώτο επίτευγμα του Μέγα είναι ότι ξεμπλέκει το κουβάρι και μας φανερώνει και το μύθο, αλλά και την ιστορική αλήθεια μέσα από ντοκουμέντα. που προέρχονται από διάφορες πηγές.

Όποιος έχει διαβάσει κάποια παλαιότερα βιβλία του Μέγα (όπως για παράδειγμα αυτό για τους Βαρκάρηδες της Θεσσαλονίκης ή αυτό για την απελευθέρωση της πόλης το 1912 ή αυτό για το κίνημα των Νεότουρκων), θα αναγνωρίσει τη δομή, που έχει επιλεχτεί για το βιβλίο και είναι αυτή της παράθεσης των γεγονότων με βάση τη χρονική σειρά. Το άριστα ταξινομημένο υλικό χωρίζεται σε 8 κεφάλαια, ενώ υπάρχει στο τέλος και ένα επίμετρο.

  • Το πρώτο κεφάλαιο είναι η εισαγωγή, με κάποια γενικά στοιχεία για τους δολοφονηθέντες, το γεγονός, ενώ γίνεται και αναφορά στις σημαντικότερες πηγές πληροφοριών, οι οποίες είναι συμπληρωματικές στα βιβλιογραφικά στοιχεία, που αναφέρονται στο τέλος.
  • Το δεύτερο κεφάλαιο έχει τίτλο «Η Θεσσαλονίκη το 1876» και δίνει την εικόνα της πόλης εκείνη την χρονική περίοδο. Ξεχωρίζω την επιστολή, που παρουσιάζεται, από κάποιον ανώνυμο Αθηναίο, η οποία είχε δημοσιευτεί το 1875 στην εφημερίδα «Ερμής» της Θεσσαλονίκης.
  • Το τρίτο κεφάλαιο έχει τίτλο «Ιστορικό υπόβαθρο» και είναι από τα πιο ενδιαφέροντα του βιβλίου, καθώς η ανάλυση, που γίνεται βοηθά τον αναγνώστη να καταλάβει και να ξεχωρίσει την ιστορική πραγματικότητα, η οποία οδήγησε στο τραγικό γεγονός της σφαγής των Προξένων. Ο Μέγας γράφει απλά και κατανοητά, χωρίς όμως να μειώνει την αξία του κειμένου ως ιστορικό έργο.
  • Το τέταρτο κεφάλαιο έχει τίτλο «Η αρχή του κακού (3-5 Μαΐου 1876)» και εδώ περιγράφονται τα γεγονότα της αφορμής, που οδήγησε στη δολοφονία των Προξένων, δηλαδή την προσπάθεια αποτροπής εξισλαμισμού της νεαρής Στεφάνας. Με ύφος μεταξύ μυθιστορηματικής και ιστορικής γραφής, ο Μέγας καταφέρνει να παρουσιάσει ένα εξαιρετικό κείμενο, στο οποίο ο αναγνώστης θα διαβάσει πολλά πράγματα, που ήδη ίσως γνωρίζει, καθώς και πολύ περισσότερα, που θα του είναι άγνωστα.
  • Το πέμπτο κεφάλαιο έχει τίτλο «Η σφαγή (6 Μαΐου 1876)» και εδώ περιγράφονται με πάρα πολλές λεπτομέρειες τα όσα συνέβησαν τη μέρα της σφαγής, ενός γεγονότος, το οποίο θα μπορούσε να αποφευχθεί, αλλά φαίνεται πως όλα λειτουργούσαν, είτε τυχαία, είτε εσκεμμένα, ώστε να συμβεί αυτό το τραγικό γεγονός. Το φωτογραφικό υλικό στο κεφάλαιο αυτό είναι μοναδικό.
  • Το έκτο κεφάλαιο έχει τίτλο «Τα παρεπόμενα της σφαγής (7 Μαΐου-21 Αυγούστου 1876)» και εδώ περιγράφονται όσα ακολούθησαν, από τα δικαστήρια, που έγιναν, την παρέμβαση των Μεγάλων Δυνάμεων, τις κηδείες των δύο αξιωματούχων, τις εκτελέσεις των «υπευθύνων» και πολλά άλλα. Γίνεται δε λόγος για το Γάλλο συγγραφέα Πιέρ Λοτί, του οποίου το έργο «Αζιγιαντέ» μιλάει για τη Σφαγή των Προξένων και πιο συγκεκριμένα για τις εκτελέσεις, που έγιναν.
  • Το έβδομο κεφάλαιο έχει τίτλο «Επίλογος-Επιπτώσεις» και ουσιαστικά κλείνει το κυρίως θέμα του βιβλίου. Οι επιπτώσεις της Σφαγής των Προξένων παρουσιάστηκαν τόσο σε τοπικό, όσο και σε ευρύτερο επίπεδο. Ουσιαστικά από τότε θα αρχίσει ο κατακερματισμός της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, ο οποίος θα ολοκληρωθεί περίπου 40 χρόνια μετά, χωρίς βέβαια αυτό να σημαίνει ότι η δολοφονία των δύο Προξένων προκάλεσε αυτές τις εξελίξεις.
  • Το όγδοο κεφάλαιο είναι και το τελευταίο και μιλάει για τους απόγονους των δύο προξένων σήμερα.

Όπως είπαμε και στην αρχή, υπάρχει και ένα επίμετρο, το οποίο δίνει πληροφορίες για τη γιορτή του Hidirellez, μουσουλμανική γιορτή, που εορτάζονταν τη μέρα του Αγίου Γεωργίου.

Το βιβλίο είναι εξαιρετικό. Μιλάει για ένα γεγονός, που στιγμάτισε την πόλη και δίνει πολλές και σημαντικές λεπτομέρειες. Όπως και με το βιβλίο του για τους Βαρκάρηδες, ο Μέγας καταφέρνει να μας παρουσιάσει ένα έργο, το οποίο σίγουρα θα συναντήσουμε σε πολλές βιβλιογραφίες στο μέλλον. Κυκλοφόρησε μέσα στις γιορτές των Χριστουγέννων και για μένα είναι ίσως το σημαντικότερο ιστορικό βιβλίο, που κυκλοφόρησε μέσα στο 2018.

Advertisements

Σχολιάστε

Filed under ΜΕΓΑΣ, Γιάννης, Συγγραφείς

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.