Λόγοι για τους οποίους θα έπρεπε η Ροτόντα να λειτουργεί ως εκκλησιαστικός ναός

20080712 (1)

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Άγιος Γεώργιος-Ροτόντα: Λατρευτικός ή μνημειακός χώρος;

Συγγραφέας: Συλλογικό έργο

Έκδοση: Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (1999)

ISBN: 960-243-571-2

Τιμή: –

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Για πολλούς θεωρείται ως το σημαντικότερο μνημείο της Θεσσαλονίκης. Εδώ και πάνω από 1500 (!) χρόνια δεσπόζει στο κέντρο της πόλης. Μυστήριο καλύπτει το λόγο κτίσης του. Με στοιχεία από τη Ρωμαϊκή, τη Βυζαντινή, την Οθωμανική, αλλά και τη νεότερη Θεσσαλονίκη, συνδυάζει σχεδόν όλες τις ιστορικές στιγμές της πόλης μας. Η Ροτόντα, όπως είναι γνωστή στους περισσότερους, είναι τα τελευταία χρόνια αντικείμενο διαμάχης μεταξύ της Εκκλησίας και του Κράτους σχετικά με το αν θα πρέπει να είναι λατρευτικός ή μνημειακός χώρος. Στο βιβλίο της σημερινής ανάρτησης θα δούμε επιχειρήματα από ανθρώπους, που πιστεύουν ότι η Ροτόντα θα πρέπει να γίνει πάλι ναός.

Η έκδοση είναι απλή, χωρίς κάτι το ιδιαίτερο. Πρόκειται για τα πρακτικά μιας επιστημονικής ημερίδας, που είχε γίνει στις 21 Μαρτίου του 1997 από το Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας της Θεολογικής Σχολής του ΑΠΘ. Υπάρχουν κάποιες λίγες φωτογραφίες στο κείμενο. Ως προλογικά σημειώματα υπάρχουν οι χαιρετισμοί της ημερίδας από τον τότε Μητροπολίτη Θεσσαλονίκης Παντελεήμονα Β’, τον τότε Πρύτανη του ΑΠΘ Αντώνη Μάντη και τον Πρόεδρο του Τμήματος Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας Βασίλειο Φανουργάκη. Στην αρχή του βιβλίου υπάρχει επίσης και το πρόγραμμα της ημερίδας.

Το κυρίως θέμα του βιβλίου αποτελείται από 12 εισηγήσεις, οι οποίες σκοπό έχουν να αποδείξουν ότι η Ροτόντα θα πρέπει να είναι πρώτιστα ένας λατρευτικός χώρος και κατά δεύτερο λόγο ένα μνημείο πολιτισμού (για κάποιους θα πρέπει να είναι μόνο ναός):

  • Οι δύο πρώτες εισηγήσεις των Αθανάσιου Αγγελόπουλου και Ηλία Νικολακάκη θα μπορούσε κανείς να πει ότι έχουν εισαγωγικό χαρακτήρα, καθώς μιλάνε για την ιστορία της Ροτόντας και τη σχέση του μνημείου με τη Θεσσαλονίκη, από τη δημιουργία της έως τις σύγχρονες ημέρες. Αμφότεροι οι εισηγητές δηλώνουν Καθηγητές Πανεπιστημίου.
  • Ακολουθούν τρία κείμενα, τα οποία επιχειρούν να προσεγγίσουν νομικά το ζήτημα της χρήσης της Ροτόντας ως ναού, γραμμένα από τον Μητροπολίτη Τυρολόης και Σερεντίου Παντελεήμων Ροδόπουλου, τον τότε Αντιπρόεδρο του Συμβουλίου Επικρατείας Αναστάσιο Μαρίνο και τον τότε Πρόεδρο της Εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών Κωνσταντίνο Βαβούσκο.
  • Στη συνέχεια υπάρχει η εισήγηση του Βλάσιου Φειδά, Καθηγητή του Πανεπιστημίου Αθηνών, ο οποίος μιλάει για τις σχέσεις μεταξύ της Εκκλησίας και της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας και πιο συγκεκριμένα στις αρμοδιότητες του κάθε ενός φορέα σε θέματα όπως οι ναοί, οι εικόνες, τα κειμήλια κτλ. Και εδώ κυριαρχεί η νομική προσέγγιση του ζητήματος, ενώ μια θεολογική προσέγγιση υπάρχει στην εισήγηση του Θεόδωρου Ζήση. επίσης Καθηγητή Πανεπιστημίου. Ο Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Λέκτωρας του ΑΠΘ εμπλέκει την ελευθερίας της λατρείας με το θέμα της χρήσης της Ροτόντας.
  • Ενδιαφέρον παρουσιάζει η εισήγηση του Θεολόγου Αλιπράντη, ο οποίος είναι αρχαιολόγος, ο οποίος επισημαίνει το λατρευτικό χαρακτήρα της Ροτόντας, ενώ στην εισήγησή του στο βιβλίο υπάρχει και ένα επίμετρο, απάντηση σε μελέτη του επίσης αρχαιολόγου Αριστοτέλη Μέντζου.
  • Η λιγότερο ίσως φανατισμένη εισήγηση είναι αυτή του Αθανάσιου Παλιούρα, ο οποίος υποστηρίζει τη διττή λειτουργία του χώρου, τόσο ως λατρευτικός ναός, όσο και ως μνημείο πολιτισμού.
  • Οι τελευταίες δύο εισηγήσεις είναι από τον Αρχιμανδρίτη Ιωάννη Τασσιά, ο οποίος μιλάει για τις πρωτοβουλίες του Μητροπολίτη Θεσσαλονίκης για το θέμα και του Αντώνιου Παπαδόπουλου, ο οποίος μιλάει για αποφάσεις και κείμενα, που γράφτηκαν από ιδιώτες και διάφορους φορείς, υπέρ της χρήσης της Ροτόντας ως εκκλησιαστικού ναού. Στα κείμενα αυτά ξεχωρίζω αυτά της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος, την επιστολή της Ιεράς Κοινότητας του Αγίου Όρους προς τον τότε Υπουργό Πολιτισμού Θάνο Μικρούτσικο, την επιστολή του Μητροπολίτη Δημητριάδος και μετέπειτα Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος Χριστόδουλου προς τον Μητροπολίτη Θεσσαλονίκης, την επιστολή του Πρύτανη του ΑΠΘ Αντώνιου Μάντη προς τον Μητροπολίτη Θεσσαλονίκης, την ανακοίνωση των Υπαλλήλων του Υπουργείου Πολιτισμού στη Θεσσαλονίκη και την επιστολή του Απόστολου Βακαλόπουλου.

Όπως είναι ευνόητο, στην ημερίδα ουσιαστικά προσπάθησαν να δείξουν για ποιους λόγους η Ροτόντα πρέπει να αποδοθεί στην τοπική Εκκλησία και να λειτουργεί ως ναός. Άσχετα από την άποψη, που έχει ο καθένας για το θέμα, τα επιχειρήματα αυτής της πλευράς έχουν το δικό τους ενδιαφέρον. Για το θέμα στη Vivlioniki έχουμε δει δύο βιβλία, ένα, που υποστήριζε ότι η Ροτόντα πρέπει να έχει κυρίως μνημειακό χαρακτήρα και ένα, που υποστήριζε ότι η Ροτόντα θα πρέπει να λειτουργήσει ως ναός.

Βρήκα το βιβλίο ενδιαφέρον, παρά το γεγονός ότι για το θέμα χρήσης της Ροτόντας έχω σχηματισμένη άποψη και αντίθετη από αυτήν, που έχουν οι εισηγητές του βιβλίου. Προσπαθώ στη Vivlioniki να μην παρουσιάζω βιβλία με τα οποία συμφωνώ μόνο, αλλά γενικά έργα, που έχουν σχέση με την πόλη μας. Αν και το βιβλίο κυκλοφόρησε το 1999, έχουν περάσει 20 χρόνια και ακόμη το θέμα δεν έχει λυθεί οριστικά. Θέλω να πιστεύω ότι δεν θα χρειαστεί να περάσουν άλλα 20 χρόνια μέχρι να λήξει και αυτό το ζήτημα.

Advertisements

Σχολιάστε

Filed under Συγγραφείς, ΣΥΛΛΟΓΙΚΟ ΕΡΓΟ

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.