Αναμνήσεις από μια Θεσσαλονίκη, που έφυγε

001

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Κάποτε στη Θεσσαλονίκη

Συγγραφέας: Στράτος Σιμιτζής

Έκδοση: University Studio Press (2007)

ISBN: 978-960-12-1012-4

Τιμή: Περίπου €12

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Η ιστορία της Θεσσαλονίκης δεν είναι μόνο τα μεγάλα γεγονότα, τα οποία συνέβησαν στην πόλη. Σίγουρα αυτά θα είναι τα πιο γνωστά, τα πιο μελετημένα και θα ελκύουν τους ερευνητές για να τα εξετάσουν. Παράλληλα όμως με αυτά, υπάρχουν πάρα πολλές μικρές ιστορίες, άνθρωποι και περιστατικά, που δίνουν στην πόλη κομμάτι από τη φυσιογνωμία της, βιώνουν τις αλλαγές του χρόνου, επηρεάζονται αλλά και (σπανιότερα) επηρεάζουν την ιστορική αφήγηση. Το βιβλίο της σημερινής ανάρτησης επικεντρώνεται σε πρόσωπα και γεγονότα της πόλης, που ήταν κομμάτι της καθημερινότητας της Θεσσαλονίκης, μέσα από τις αναμνήσεις του Στράτου Σιμιτζή.

Η έκδοση είναι απλή και όμορφη. Μου άρεσε το κολάζ στο εξώφυλλο. Πολλές φωτογραφίες συνοδεύουν το κείμενο, όλες ασπρόμαυρες. Έγινε σωστή ταξινόμηση του υλικού, με αποτέλεσμα το βιβλίο να διαβάζεται εύκολα και ξεκούραστα. Το έργο κυκλοφόρησε αρχικά το 2001, αλλά στα βιβλιοπωλεία θα βρείτε την ανατύπωση του 2007.

Ο Σιμιτζής δεν είναι λογοτέχνης ή ιστορικός. Ανήκει μαζί με τους Ζησιάδη, Τομανά, Σταμπουλή, Περπερή, Καριπίδη και πολλούς άλλους, που δεν μου έρχονται άμεσα στο νου, σε μια κατηγορία συγγραφέων, οι οποίοι κατέγραψαν το παρελθόν της πόλης ή στοιχεία αυτού, μέσα από τα προσωπικά τους βιώματα. Τα βιβλία αυτού του είδους έχουν μεγάλη αξία, καθώς διέσωσαν πολλές μικρές ψηφίδες της κοινωνικής και οικονομικής διαστρωμάτωσης της Θεσσαλονίκης, ενώ προσέφεραν σημαντικά στοιχεία στην τοπογραφία της πόλης μας. Πρόκειται για έργα, τα οποία δεν είναι ιστορικές μελέτες, αλλά οι ιστορικοί μπορούν να τα χρησιμοποιούν για αναζήτηση υλικού και εύρεση πληροφοριών.

Ο Σιμιτζής γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη και μεγάλωσε στο κέντρο της. Αρχικά έμενε σε πολυκατοικία επί της Δεσπεραί και στη συνέχεια σε πολυκατοικία της Στρατηγού Καλλάρη. Χρονικά κινείται από τα χρόνια της Κατοχής έως και τη δεκαετία του ’50, στα νεανικά και εφηβικά του χρόνια δηλαδή, χωρίς όμως να υπάρχει αυστηρότητα τήρησης αυτού του χρονικού πλαισίου, μοιραία γίνονται αναφορές στο πριν, αλλά και στο σήμερα. Οι μνήμες αυτής της ηλικίας είναι, που μένουν σε έναν άνθρωπο πιο έντονα και ο Σιμιτζής είχε την «τύχη» να μεγαλώσει σε μια ιστορική περίοδο με μεγάλες αλλαγές, δυστυχίες, πολέμους, καταστροφές, αλλά και αισιοδοξία για ένα καλύτερο αύριο. Οι άνθρωποι και η πόλη, που περιγράφει δεν έχουν σχέση με το σήμερα και είναι πραγματικά περίεργο, καθώς χρονικά απέχουμε λίγα χρόνια. Το αποτύπωμα όμως αυτών των χρόνων έχει μείνει και πολλές φορές βλέπουμε στην καθημερινότητά μας κομμάτια, που συνδέουν το σήμερα με το χθες.

Το μεγαλύτερο κομμάτι του βιβλίου βασίζεται σε προσωπικές εμπειρίες του συγγραφέα. Σίγουρα θα έχει γίνει και κάποιου είδους έρευνα, αλλά από το λόγο και το ύφος του βιβλίου φαίνεται πως πρόκειται για μία εξομολόγηση ή καλύτερα για μια εξιστόρηση, που θα έκανε ένας ηλικιωμένος σε κάποιον νεώτερο. Η νοσταλγία είναι ιδιαίτερα έντονη, όπως άλλωστε στα περισσότερα κείμενα, όπου ο συγγραφέας καταφεύγει στις μνήμες των νεανικών και εφηβικών του χρόνων.

Το υλικό του βιβλίου ταξινομείται σε 18 κεφάλαια, στα οποία περιγράφονται γνωστές και άγνωστες πτυχές του κόσμου της Θεσσαλονίκης. Τα πρώτα 7 κεφάλαια θα τα έλεγα πιο αυτοβιογραφικά, καθώς ο Σιμιτζής μιλάει για τις γειτονιές, που μεγάλωσε, το δημοτικό σχολείο στο οποίο πήγαινε (1ο Δημοτικό Α’ Περιφέρειας, γνωστό και ως «Γρηγορίου» από το όνομα του διευθυντή του), το Κολέγιο Ανατόλια στο οποίο έκανε γυμνάσιο και λύκειο (φαντάζομαι το εξατάξιο, που λέγανε παλιά) και τις αναμνήσεις του από τον προσκοπισμό. Το 8ο κεφάλαιο δίνει πολλές πληροφορίες για τα καραβάκια, που μετέφεραν παλαιότερα τον κόσμο στις παραλίες της Περαίας και της Αγίας Τριάδας. Εξαιρετικό το 9ο κεφάλαιο, στο οποίο ο συγγραφέας θυμάται δύο από τους πιο γνωστούς τόπους μάζωξης της εποχής, την «Εκάλη» και την «Πεταλούδα». Ξεχώρισα επίσης το 12ο κεφάλαιο, που είναι αφιερωμένο στο τραμ της πόλης, το 13ο, που μιλάει για τον θρύλο του Φλόκα, το 14ο, που αναφέρεται στο μοναδικό restaurant Όλυμπος-Νάουσα, το 16ο, που μιλάει για το καφέ-Ντορέ. Ενδιαφέρον έχουν όμως και τα δύο τελευταία κεφάλαια του βιβλίου, που είναι αφιερωμένα σε δύο προσωπικότητες του αθλητισμού στην πόλη, τον Συμεών Μαυροσκούφη (από τους πρωτοπόρους γυμναστές στην πόλη μας) και τον Κώστα Περλάτο (σπουδαίος δάσκαλος της πυγμαχίας στη Θεσσαλονίκη).

Προσωπικά το βιβλίο μου άρεσε. Μπορεί αρκετά από τα πράγματα, που αναφέρονται να τα γνώριζα εξαιτίας της ενασχόλησής μου με τα βιβλία για την πόλη μας, αλλά υπάρχουν και πολλά, που έμαθα από τα κείμενα του Σιμιτζή (πχ δεν γνώριζα τίποτα για τον Περλάτο, ούτε ήξερα πολλές λεπτομέρειες για τα καραβάκια). Τον τελευταίο καιρό, που μεγαλώνει το ενδιαφέρον των Θεσσαλονικέων για την πόλη τους και την ιστορία τους, νομίζω ότι το βιβλίο αυτό αποτελεί μια πολύ καλή αρχή για να ξεκινήσει κάποιος από κάπου να μαθαίνει πράγματα. Σίγουρα θα συγκινήσει ιδιαίτερα παλιούς Θεσσαλονικείς, που έζησαν και γνώρισαν όσα περιγράφονται στις σελίδες, αλλά πιστεύω ότι είναι ένα χρήσιμο έργο και για τους νεότερους.

Advertisements

2 Σχόλια

Filed under Συγγραφείς, ΣΙΜΙΤΖΗΣ, Στράτος

2 responses to “Αναμνήσεις από μια Θεσσαλονίκη, που έφυγε

  1. Παράθεμα: Αναμνήσεις από μια Θεσσαλονίκη, που έφυγε (Β’) | Vivlioniki

  2. Παράθεμα: Μικρές ιστορίες από τους δρόμους της Θεσσαλονίκης | Vivlioniki

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.