Ένα νοσταλγικό ταξίδι στο κέντρο της πόλης

Σάρωση_20170522

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Λες και ήταν χθες… Θεσσαλονίκη 1945-1960

Συγγραφέας: Άγγελος Καριπίδης

Έκδοση: University Studio Press (2008)

ISBN: 978-960-12-1668-3

Τιμή: Περίπου €25

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Από τα πιο ενδιαφέροντα βιβλία αναμνήσεων, που έχω διαβάσει τελευταία είναι και αυτό της σημερινής ανάρτησης. Ο συγγραφέας γεννήθηκε και μεγάλωσε στο κέντρο της Θεσσαλονίκης, το σπίτι του είναι στην οδό Κούσκουρα και στο βιβλίο αυτό μας αφηγείται πολλά και σημαντικά πράγματα για αυτήν την περιοχή της πόλης μας, που σήμερα την διασχίζουμε καθημερινά και δεν μπορούμε να συνειδητοποιήσουμε ίσως πως πριν 60-70 χρόνια ήταν η «γειτονιά» κάποιων ανθρώπων.

Η έκδοση είναι απλή και λιτή. Αρκετές φωτογραφίες από εφημερίδες, προσωπικά και οικογενειακά αρχεία. Ευανάγνωστο κείμενο και σωστή ταξινόμηση του υλικού, πανάκριβο όμως στα €25.

Ο Καριπίδης, όπως και οι περισσότεροι συγγραφείς βιβλίων αναμνήσεων, δεν είναι επαγγελματίας συγγραφέας, ούτε λογοτέχνης. Οδοντίατρος στο επάγγελμα, τον ώθησε στη συγγραφή αυτού του έργου η αγάπη του για την πόλη, την γειτονιά του, πιθανότατα μια νοσταλγία για τα παιδικά και εφηβικά του χρόνια. Επέλεξε να αναφερθεί στα χρόνια από το 1945 έως το 1960, από τα 6 του δηλαδή έως τα 20 χρόνια του (γεννήθηκε το 1939).

Κάθε φορά σε τέτοιου είδους βιβλία θα πρέπει ο αναγνώστης να έχει στο νου ότι δεν πρόκειται για λογοτεχνικά, ούτε ιστορικά βιβλία και δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται με αυτόν τον τρόπο και να δέχονται τέτοια κριτική. Μπορεί να έχουν πολλά ιστορικά στοιχεία, ίσως κάποιοι, που έχουν μεγαλύτερο ταλέντο στη γραφή να μπορούν να παρουσιάζουν τις αναμνήσεις τους με μεγαλύτερη μαεστρία, αλλά τέτοια βιβλία έχουν αξία κυρίως για την τοπογραφία και την μικροϊστορία ενός τόπου. Οι πρωταγωνιστές τις περισσότερες φορές είναι καθημερινοί άνθρωποι, τα γεγονότα απλά και καθημερινά, αλλά το σύνολο αυτών άφησαν το χρώμα τους στη ζωή του τόπου.

Τοπικά κινούμαστε κυρίως στο κέντρο της πόλης, τουλάχιστον όπως το θεωρούμε σήμερα, δηλαδή η περιοχή από τη Λεωφόρο Νίκης έως την Εγνατία και από τη Δραγούμη έως την Εθνικής Αμύνης (στο περίπου). Υπάρχουν και κάποιες αναφορές για άλλα μέρη, όπως για παράδειγμα το κεφάλαιο, που μιλάει για το Κολλέγιο Ανατόλια, όπου ο Καριπίδης πήγε σχολείο ή αναφορές για τη Δράμα, τόπο καταγωγής του συγγραφέα. Χρονικά όπως είπαμε κινούμαστε στα πρώτα 15 μεταπολεμικά χρόνια, μία περίοδος ιδιαίτερα δύσκολη για την πόλη, που συνέρχεται από τις δυσκολίες της Κατοχής και του Εμφυλίου.

Ο Καριπίδης ταξινομεί σε μικρά κεφάλαια τις αναμνήσεις του κάνοντας το βιβλίο του πολύ εύκολο στην ανάγνωσή του. Το πρώτο κεφάλαιο με τίτλο «Η παλιά γειτονιά» είναι από τα πιο ενδιαφέροντα, καθώς δίνει πληροφορίες για τους κατοίκους και τους μαγαζάτορες της γειτονιάς του. Εδώ υπάρχουν και κάποια στοιχεία για τη ζωή του Ευριπίδη Μπακιρτζή, ηγετικού στελέχους του ΕΛΑΣ. Πολλά λαογραφικά στοιχεία στα κεφάλαια «Τα παιδικά μας παιχνίδια» και «Παιδικά βιβλία και περιοδικά», όπου παρουσιάζονται δραστηριότητες των παιδιών εκείνης της εποχής. Τα κεφάλαια «Ο Στακτήρας της Μητροπόλεως» και «Τα ταξί της Θεσσαλονίκης και η πιάτσα της Μητροπόλεως» δίνουν στον αναγνώστη μια εντελώς διαφορετική εικόνα ενός από τους πιο πολυσύχναστους δρόμους της πόλης, δεν νομίζω κανείς να φανταζόταν ποτέ πως μπροστά στη στάση του ΟΑΣΘ στη Μητρόπολη τα βυτιοφόρα γέμιζαν με νερό για να το πετούν στους χωματόδρομους και να μην σηκώνεται σκόνη! Τα κεφάλαια για τα μαγαζιά «Άρης» (καφεκοπτήριο), «Παρισινόν» (ζαχαροπλαστείο), «Α.Γ. Βλαχοδήμος» (δερμάτινα είδη), «Φλόκα» (ζαχαροπλαστείο), «Κληματαριά» (ταβέρνα) μιλάνε για μέρη, που οι παλαιότεροι Θεσσαλονικείς (ειδικά του κέντρου) τα μνημόνευαν πολύ συχνά (την Κληματαριά την πρόλαβα κι εγώ) και η ζωή τους κινούνταν ως έναν βαθμό γύρω από αυτά. Εξαιρετικό το κεφάλαιο, που μιλάει για «Τα στέκια της νεολαίας», με αναφορές σε θρυλικά μαγαζιά όπως «Η Εκάλη», «Η Πεταλούδα» και η «Χορτοφαγία» του Γκιγκιλίνη, τα οποία σήμερα μπορεί να μην λένε απολύτως τίποτα στους νεότερους, αλλά αποτέλεσαν για πολλά χρόνια τους τόπους συνεύρεσης των εφήβων, τα πρώτα cafe του είδους τους. Στο ίδιο κύμα και το κεφάλαιο «Τα σφαιριστήρια, οι χαμένοι παράδεισοι των νεανικών μας χρόνων». Το κεφάλαιο «Για μπάνια στην Περαία» μιλάει για τα βαποράκια, στα οποία έχουν γίνει πολλές αναφορές και σε άλλα βιβλία, και τα οποία μετέφεραν κόσμο από την πόλη προς τις παραλίες της Περαίας και της Αγίας Τριάδας. Και αυτά είναι μόνο κάποια από τα κεφάλαια του βιβλίου, υπάρχουν επίσης για το σινεμά, το θέατρο, το ποδόσφαιρο και τον αθλητισμό γενικότερα της πόλης εκείνη την περίοδο και πολλά άλλα γνωστά και άγνωστα, που συνέβησαν στην πόλη μας.

Προσωπικά βρήκα το βιβλίο εξαιρετικό. Ίσως επειδή κινούμαι πολύ συχνά στις περιοχές, που αναφέρει και ο συγγραφέας και μεγάλωσα βγαίνοντας σε στέκια και μαγαζιά, που ήταν στους δρόμους για τους οποίους μιλάει και το βιβλίο. Άλλωστε όποιος είναι περίπου στα 40 σίγουρα θα έχει ακούσει για την «Ωραία», τόπο συνάντησης για πολλά χρόνια, να φανταστείτε ότι το μαγαζί έχει κλείσει εδώ και χρόνια και εγώ ακόμη λέω το «ραντεβού στην Ωραία». Αξίζει να το χαρίσετε σε άτομα, που μεγάλωσαν στο κέντρο της πόλης, θα εκτιμήσουν ιδιαίτερα αυτό το ταξίδι στο χρόνο και στη μνήμη.

Advertisements

Σχολιάστε

Filed under ΚΑΡΙΠΙΔΗΣ, Άγγελος, Συγγραφείς

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s