Ένα εκπληκτικό παιδικό ιστορικό μυθιστόρημα από την Κατοχική Θεσσαλονίκη

Σάρωση_20160615

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Η Χάννα δεν κλείνει ποτέ τα μάτια

Συγγραφέας: Luigi Ballerini

Έκδοση: Πατάκη (2016)

ISBN: 978-960-16-6546-7

Τιμή: Περίπου €7

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Στην προηγούμενη ανάρτηση στη Vivlioniki μιλήσαμε για ένα παιδικό βιβλίο, για ηλικίες αρκετά μικρές, φαντάζομαι κατάλληλο για παιδιά νηπιαγωγείου ή των πρώτων τάξεων του δημοτικού. Στη σημερινή ανάρτηση το βιβλίο απευθύνεται σε κάπως μεγαλύτερα παιδιά, ηλικίας άνω των 12 ετών και πρόκειται για μία συγκινητική ιστορία η οποία μπλέκει ιστορία και μύθο με αριστοτεχνικό, για μένα, τρόπο.

Η έκδοση είναι απλή, χωρίς κάτι το ιδιαίτερο. Προσωπικά δεν μου άρεσε το εξώφυλλο, το οποίο χαλάει η πορτοκαλί στάμπα με την ένδειξη «συλλογή κύκνοι», που σημαίνει ότι απευθύνεται σε παιδιά ηλικίας 12 έως 15 ετών. Το κείμενο είναι ευανάγνωστο και χωρίς δυσκολίες, ενώ η μετάφραση της Δήμητρας Δότση είναι πολύ καλή, καθώς η ανάγνωση κυλάει σαν ο συγγραφέας να έγραψε το βιβλίο στα ελληνικά. Ο πρωτότυπος τίτλος του βιβλίου είναι «Hanna non chiude mai gli occhi» και ευνόητο νομίζω είναι ότι γράφτηκε στα ιταλικά. Στο τέλος του βιβλίου υπάρχει μία συγκλονιστική επιστολή, που είχε στείλει ο Ιταλός Πρόξενος προς το Υπουργείο Εξωτερικών της Ιταλίας στις 11 Αυγούστου του 1943, στο οποίο αναφέρεται στο χαμό της Εβραϊκής Κοινότητας της πόλης μας.

Το βιβλίο αποτελείται από δύο ιστορίες, μία αληθινή και μία φανταστική, οι οποίες συνδέονται άμεσα μεταξύ τους. Η αληθινή έχει να κάνει με τον Ιταλό πρόξενο στη Θεσσαλονίκη κατά την περίοδο της Κατοχής, τον Guelfo Zamboni, ο οποίος με τη βοήθεια του στρατιωτικού Lucillo Merci και του επόμενου Ιταλού Προξένου του Giuseppe Castrucci βοήθησαν να σωθούν 350 Εβραίοι Θεσσαλονικείς δίνοντάς τους Ιταλικά έγγραφα, με τα οποία δεν αναγκάστηκαν να μεταφερθούν στα στρατόπεδα εξόντωσης του Άουσβιτς. Η φανταστική μιλάει για τη φιλία δύο μικρών παιδιών, της Χάννα και του Γιοσέφ, τα οποία μεγαλώνουν στη Θεσσαλονίκη της Κατοχής και βιώνουν τα μέτρα των Γερμανών εναντίον του Εβραϊκού πληθυσμού της πόλης και ισορροπούν στην σκληρή πραγματικότητα και την αθωότητα των νεανικών τους χρόνων. Από το αστέρι, που πρέπει να φοράνε στα ρούχα τους, τον εγκλεισμό τους στα γκέτο, τη βία, τον χαμό των συγγενών τους κτλ.

Υπάρχουν 7 κεφάλαια στο βιβλίο, τα 1, 3, 5 και 7 μιλάνε για τη Χάννα και τον Γιόσεφ, ενώ τα 2, 4 και 6 έχουν πρωταγωνιστές τον Zamboni και τον Merci.

Στο τέλος του βιβλίου υπάρχει ένα μικρό κείμενο του συγγραφέα, ο οποίος εξηγεί πώς γεννήθηκε η ιδέα για το βιβλίο και σε ποια ιστορικά ντοκουμέντα στηρίχτηκε για να γράψει το βιβλίο. Ίσως θα ήταν καλύτερα να μπει το κείμενο στην αρχή του βιβλίου. Η Χάννα και ο Γιοσέφ μπορεί να μην υπήρχαν με αυτά τα ονόματα, αλλά ο Μπαλλερίνι νομίζω σκιαγραφεί άριστα τους χαρακτήρες των μικρών Εβραίων Θεσσαλονικέων της εποχής.

Χρονικά το βιβλίο κινείται στο 1943, από τον Φεβρουάριο έως τον Ιούλιο, ενώ ο τόπος είναι η Θεσσαλονίκη. Αν και το βιβλίο δεν είναι ιστορικό, όπως είπαμε και πριν στηρίζεται σε τεκμήρια ιστορικά. Επειδή δεν έχω διαβάσει πολλά παιδικά βιβλία τελευταία (είμαι και 40 ετών…) δεν μπορώ να συγκρίνω το βιβλίο αυτό με άλλα, αλλά νομίζω ότι ένα παιδί 12 με 15 ετών μπορεί να το απολαύσει. Το σημαντικότερο για μένα είναι η συγγραφή ενός παιδικού βιβλίου με την ιστορία της πόλης, πριν λίγο καιρό είχαμε δει άλλο ένα εφηβικό μυθιστόρημα από την Αλεξάνδρα Μητσιάλη, που κινούνταν χρονικά στην ίδια περίοδο, αλλά μάλλον απευθυνόταν σε λίγο μεγαλύτερα παιδιά.

Αν και ο Μπαλλερίνι δεν είναι Θεσσαλονικέας ούτε έχει ρίζες ελληνικές, ασχολήθηκε με ένα ιστορικό ζήτημα, για το οποίο λίγα πράγματα ξέρουν οι περισσότεροι στην πόλη. Πρόκειται για μία από αυτές τις στιγμές ηρωϊσμού, οι οποίες μπορεί να παραμένουν άγνωστες για πολύ καιρό, αλλά όταν φανερωθούν αποτελούν παραδείγματα ανθρωπισμού, αλτρουισμού και αλληλεγγύης.

Προσωπικά το βιβλίο μου άρεσε πάρα πολύ και το συνιστώ ανεπιφύλαχτα να το αγοράσετε για τα παιδιά σας ή και για εσάς τους ίδιους τώρα, που έρχεται και το καλοκαίρι. Και μακάρι όλοι οι Θεσσαλονικείς να κλείνουμε στο εξής τα μάτια μόνο για να ονειρευόμαστε και ποτέ για τίποτα άλλο. Όπως η Χάννα.

Advertisements

1 σχόλιο

Filed under BALLERINI, Luigi, Συγγραφείς

One response to “Ένα εκπληκτικό παιδικό ιστορικό μυθιστόρημα από την Κατοχική Θεσσαλονίκη

  1. Παράθεμα: Οι εμπειρίες ενός διασωθέντα Sonderkommando από τη Θεσσαλονίκη | Vivlioniki

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s