Αλλαγές στη μεσοπολεμική Θεσσαλονίκη μετά τον ερχομό των προσφύγων

Σάρωση_20160530

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Η μεταμόρφωση της Θεσσαλονίκης – Η εγκατάσταση των προσφύγων στην πόλη (1920-1940)

Συγγραφέας: Συλλογικό έργο

Έκδοση: Επίκεντρο (2010)

ISBN: 978-960-458-244-0

Τιμή: Περίπου €18

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Η σημερινή εικόνα της Θεσσαλονίκης δεν έχει καμία σχέση με αυτήν, που διατηρούσε η πόλη για αρκετούς αιώνες. Οι αλλαγές στη φυσιογνωμία της ξεκίνησαν ουσιαστικά με τη Μεγάλη Πυρκαγιά του 1917, αλλά κυρίως συντελέστηκαν με την έλευση των χιλιάδων προσφύγων από τη Μικρά Ασία, τον Πόντο, τον Καύκασο, την Ανατολική Ρωμυλία και άλλα μέρη, που παλαιότερα υπήρχαν ελληνικοί πληθυσμοί. Το βιβλίο της σημερινής ανάρτησης περιγράφει τις αλλαγές, που έγιναν στη Θεσσαλονίκη σε συνδυασμό με την εγκατάσταση των χιλιάδων προσφύγων.

Η έκδοση είναι απλή και όμορφη. Στο εξώφυλλο υπάρχει μία φωτογραφία, που δείχνει συσσίτιο στην Καλαμαριά στη δεκαετία του 1920. Αρκετές φωτογραφίες ενδιαφέρουσες στο κείμενο. Το βιβλίο αποτελεί τα πρακτικά μίας ημερίδας, που είχε γίνει στις 17 Μαΐου του 2008 με αυτό το θέμα και η οποία είχε διοργανωθεί από το Ιστορικό Αρχείο Προσφυγικού Ελληνισμού (ΙΑΠΕ) του Δήμου Καλαμαριάς και τον Σύλλογο Φίλων Αρχείων Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας. Επιμελήτρια ήταν η Ελένη Ιωαννίδου. Βιβλιογραφικά στοιχεία και πηγές υπάρχουν στο τέλος κάθε ομιλίας-παρουσίασης.

Μετά τα προλογικά σημειώματα ακολουθούν τα 7 κείμενα των ερευνητών:

  • Το πρώτο κείμενο είναι από την Αλέκα Καραδήμου-Γερόλυμπου, μία ερευνήτρια με σπουδαίο έργο σχετικά με την ανάπτυξη της πόλης κατά τον 20ο αιώνα και κυρίως μετά τη Μεγάλη Πυρκαγιά του 1917. Μιλάει για τον τρόπου, που οργανώθηκαν οι προσφυγικοί συνοικισμοί σε συνάρτηση με τον πολεοδομικό σχεδιασμό της πόλης, που μετά τη Μεγάλη Πυρκαγιά αποτελούσε ένα ιδιαίτερα καυτό θέμα.
  • Το δεύτερο κείμενο το υπογράφει η Βίλμα Χαστάογλου, καθηγήτρια στην Αρχιτεκτονική του ΑΠΘ και αποτελεί συνέχεια της παρουσίασης της Καραδήμου-Γερόλυμπου. Γίνονται αναφορές για τις γειτονιές, που εγκαταστάθηκαν οι πρόσφυγες και για τις κρατικές παρεμβάσεις και ενέργειες προς αυτήν την κατεύθυνση.
  • Εξαιρετικό το τρίτο κείμενο της επιμελήτριας του βιβλίου Ελένης Ιωαννίδου, μιλάει για μία γειτονιά, που έχει πλέον χαθεί, μια συνοικία, που είχε φτάσει να αριθμεί πάνω από 10000 κατοίκους, ήταν δίπλα στο κέντρο της πόλης και τώρα τη θέση της έχουν πάρει η ΔΕΘ και το Πανεπιστήμιο. Μιλάμε για την ιστορία της Αγίας Φωτεινής.
  • Ο Ευάγγελος Χεκίμογλου υπογράφει το τέταρτο κείμενο σχετικά με τα επαγγέλματα, που ακολουθούσαν οι πρόσφυγες κατά την προς εξέταση περίοδο, που ουσιαστικά είναι ο Μεσοπόλεμος.
  • Ιδιαίτερα ενδιαφέρον το πέμπτο κείμενο από τον Κώστα Φουντανόπουλου, που αναλύει τις σχέσεις του εργατικού κινήματος με τον προσφυγικό κόσμο.
  • Εξίσου ενδιαφέρον και το έκτο κείμενο από τον Δημοσθένη Δώδο, ο οποίος μιλάει για τον τρόπο, που ψήφιζαν οι πρόσφυγες και για το ρόλο, που έπαιξαν στις εκλογικές αναμετρήσεις του Μεσοπολέμου, από τη φανατικά βενιζελική ψήφο έως την αποχώρηση από το στρατόπεδο αυτό.
  • Ενδιαφέρον όμως έχει και το έβδομο κεφάλαιο, στο οποίο ο Θεοδώσης Τσιρώνης αναλύει τις σχέσεις των προσφύγων με τις εθνικιστικές οργανώσεις, που δημιουργήθηκαν στην πόλη, τους λόγους, που πολλοί πρόσφυγες εντάχτηκαν σε αυτές καθώς επίσης γίνεται λόγος για κάποιες από αυτές τις οργανώσεις, με πιο γνωστή σε όλους μας την ΕΕΕ.

Το βιβλίο είναι εύκολα κατανοητό νομίζω για τους περισσότερους, εμένα προσωπικά με δυσκόλεψε λίγο περισσότερο το πρώτο κείμενο λόγω αντικειμένου. Αναφέρονται αρκετές άγνωστες πτυχές του προσφυγικού ζητήματος και ο αναγνώστης γνωρίζει τα διάφορα στάδια, τα οποία πέρασε η Θεσσαλονίκη μέχρι να αποκτήσει αυτήν την εικόνα, που έχει σήμερα. Είναι πλέον αδιαμφισβήτητο ότι η παρουσία των προσφύγων έφερε ζωή στην πόλη, νέο αίμα κτλ, αν και ευθύνεται ως ένα βαθμό και για την εθνικιστική έξαρση και το αντι-εβραϊκό μένος, το οποίο είχε ως αποτέλεσμα το πογκρόμ στο Κάμπελ, ενώ λίγα χρόνια αργότερα ίσως έπαιξε το ρόλο του στο Ολοκαύτωμα των Εβραίων Θεσσαλονικέων. Νομίζω πάντως πως τα κείμενα των ερευνητών βοηθάνε στην κατανόηση εκείνης της εποχής, αναδεικνύουν τις τεράστιες δυσκολίες, που οι πρόσφυγες συνάντησαν και προσθέτουν στις γνώσεις μας σημαντικά συμπεράσματα για την εξέλιξη της πόλης.

Advertisements

2 Σχόλια

Filed under Συγγραφείς, ΣΥΛΛΟΓΙΚΟ ΕΡΓΟ

2 responses to “Αλλαγές στη μεσοπολεμική Θεσσαλονίκη μετά τον ερχομό των προσφύγων

  1. Παράθεμα: Οι πρόσφυγες στη Θεσσαλονίκη από το 1912 έως σήμερα | Vivlioniki

  2. Παράθεμα: Η Εβραϊκή Κοινότητα Θεσσαλονίκης στις εθνικές εκλογές (1915-1936) | Vivlioniki

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s