Το τελευταίο καταφύγιο του Καζαντζή

001

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Το τελευταίο καταφύγιο

Συγγραφέας: Τόλης Καζαντζής

Έκδοση: Νεφέλη (1989)

ISBN: 960-211-052-Χ

Τιμή: Περίπου €6

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Ο Τόλης Καζαντζής υπήρξε ένας εκ των σημαντικότερων πεζογράφων της πόλης μας. Με ιδιαίτερο χρώμα στο λόγο του, προσέφερε στη λογοτεχνία της Θεσσαλονίκης μερικά από τα σημαντικότερα έργα της. Η σημερινή ανάρτηση μιλάει για την τελευταία συλλογή διηγημάτων, που πρόλαβε να δει να κυκλοφορεί, δύο χρόνια πριν τον θάνατό του σε ηλικία μόλις 53 ετών.

Η έκδοση είναι απλή και όμορφη. Αξάκριστο βιβλίο με ένα λιτό σχέδιο στο εξώφυλλο. Θα μπορούσε ίσως η έκδοση να είναι κάπως πιο μεγάλη σε διαστάσεις και τα γράμματα πιο μεγάλα, να είναι το κείμενο πιο ευανάγνωστο.

Το βιβλίο γράφτηκε 14 χρόνια μετά την κυκλοφορία του πρώτου έργου του συγγραφέα. Από τη Vivlioniki έχουν παρουσιαστεί έως τώρα από τα βιβλία του Καζαντζή «Η παρέλαση«, «Ενηλικίωση«, «Οι πρωταγωνιστές» καθώς και μια μελέτη για την πεζογραφία της πόλης μας.

Σε σχέση με τα προηγούμενα έργα του συγγραφέα, που έχουμε δει από τη Vivlioniki, ο τρόπος γραφής φαίνεται να αλλάζει, κρατώντας όμως τα χαρακτηριστικά εκείνα, που κάνουν εμφανή την ταυτότητα του συγγραφέα στον αναγνώστη. Εδώ έχουμε 8 διηγήματα αυτοτελή, εντελώς ανεξάρτητα μεταξύ τους τόσο στην υπόθεση, όσο και στο ύφος. Ο χρόνος αλλάζει, από την περίοδο της Κατοχής έως τη σύγχρονη περίοδο. Τόπος δράσης κυρίως η Θεσσαλονίκη, η οποία σε κάποια είναι πρωταγωνίστρια και σε άλλα αφήνεται να εννοηθεί η παρουσία της ως σκηνικό δράσης.

  • Το πρώτο διήγημα έχει τίτλο «Το τελευταίο καταφύγιο», από το οποίο προήλθε και ο τίτλος του βιβλίου. Σύγχρονη εποχή, ο συγγραφέας πρωταγωνιστής, πολεμάει με τις μνήμες του, οι οποίες υπήρξαν στο παρελθόν η κινητήρια δύναμη της γραφής του. Απογοητευμένος μοιάζει στις περιγραφές του της ζωής του, πιθανότατα με αρκετά αυτοβιογραφικά στοιχεία.
  • Το δεύτερο διήγημα έχει τίτλο «Η Δροσούλα» και είναι από τα ωραιότερα, για μένα, του βιβλίου. Θυμίζει περισσότερο την παλιά γραφή του συγγραφέα, με πολύ δυνατή αφήγηση και πλοκή, εξιστόρηση μιας ιστορίας, που μπορεί να είναι αληθινή, μπορεί και όχι. Από τα χρόνια της Κατοχής έως το σήμερα, η ιστορία του Μήτσου του Σιδέρη, που γίνεται λόγος για αυτόν στο τραγούδι του Τσιτσάνη «Το πρωί με τη δροσούλα».
  • Το τρίτο διήγημα έχει τίτλο «Η αριθμητική των λέξεων» ένα εξαιρετικό διήγημα μνήμης, με λόγο γρήγορα και ποιητικά δοσμένο σε κάποια σημεία του. Ο συγγραφέας αποκτά το ρόλο ενός παρατηρητή του παρελθόντος γωνιών της πόλης, αλλά κυρίως του δικού του παρελθόντος.
  • Το τέταρτο διήγημα έχει τίτλο «Πες μου» και είναι μια αφήγηση επίσης από το παρελθόν, όταν ο συγγραφέας ήταν φαντάρος, πιο προσωπική εξομολόγηση.
  • Το πέμπτο διήγημα έχει τίτλο «Αγία Σοφία η δεύτερη» και ο Καζαντζής επιστρέφει στη Θεσσαλονίκη με επίκεντρο την Αγία Σοφία, από τα αγαπημένα μου κομμάτια του βιβλίου, χωρισμένο σε 6 μικρά κομμάτια, με κοινό όμως παρονομαστή την εκκλησία αυτή.
  • Το έκτο διήγημα έχει τίτλο «Αχ και να ξανάρχονταν…» και είναι το αγαπημένο μου διήγημα του βιβλίου. Μια συγκινητική ιστορία από τα παιδικά χρόνια του συγγραφέα (εποχή, από την οποία έχει ανασύρει μνήμες για να γράψει το αριστούργημά του «Παρέλαση» και στην οποία επιστρέφει συχνά). Η αθωότητα ενός παιδιού συνδυάζεται με την βαρβαρότητα της Κατοχής το 1943.
  • Το έβδομο διήγημα έχει τίτλο «Οδοιπορικό Γαλήνης» και χρονικά ο Καζαντζής επιστρέφει πάλι στο σήμερα, με ένα κείμενο, που μιλάει για τον «Ελληναρά», που δέσποζε στην επαρχία πριν κάποια χρόνια (όχι ότι εξαφανίστηκε βέβαια στην εποχή μας), του τύπου, που όλα τα ήξερε, όλους τους γνώριζε και διεκδικούσε για τον εαυτό του τον ρόλο του πρεσβευτή ή του ηγεμόνα του χωριού.
  • Το όγδοο διήγημα έχει τίτλο «Το κυνήγι του θησαυρού» και είναι επίσης μια ιστορία του σήμερα, με ιδιαίτερα έντονη την προσωπική αναζήτηση του συγγραφέα και λιγότερο την εξιστόρηση.

Δεν γνωρίζω την ψυχολογική κατάσταση του συγγραφέα όταν έγραφε κάποια από αυτά τα διηγήματα, δεν νομίζω πάντως ότι γράφτηκαν την ίδια χρονική περίοδο.

Προσωπικά το βιβλίο μου άρεσε, ίσως επειδή έχω ήδη διαβάσει παλαιότερα έργα του Καζαντζή. Αν ήθελα να δωρίσω κάποιο έργο του συγγραφέα σε κάποιον, θα προτιμούσα την Παρέλαση ή την Ενηλικίωση. Το βιβλίο αποκτά ιδιαίτερη σημασία αν σκεφτεί κανείς ότι ήταν και το τελευταίο λογοτεχνικό έργο, που πρόλαβε να δει ο Καζαντζής να κυκλοφορεί στα βιβλιοπωλεία.

Advertisements

1 σχόλιο

Filed under ΚΑΖΑΝΤΖΗΣ, Τόλης, Συγγραφείς

One response to “Το τελευταίο καταφύγιο του Καζαντζή

  1. Παράθεμα: Κείμενα 13 σπουδαίων πεζογράφων για τη Θεσσαλονίκη | Vivlioniki

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.