Ένας χρήσιμος οδηγός για τη δράση και την προσφορά των Εβραίων Θεσσαλονικέων

Σάρωση_20160513 (2)

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Η Θεσσαλονίκη των Εβραίων

Συγγραφέας: Χρίστος Ζαφείρης

Έκδοση: Επίκεντρο (2016)

ISBN: 978-960-458-670-7

Τιμή: Περίπου €15

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Αυτές τις μέρες στην πόλη μας διοργανώνεται η 13η Διεθνής Έκθεση Βιβλίου, μία από τις σημαντικότερες διοργανώσεις στο χώρο του πολιτισμού για τη Θεσσαλονίκη. Στην πρώτη μου επίσκεψη, στο περίπτερο των εκδόσεων Επίκεντρο, βρήκα το νέο βιβλίο του Χρίστου Ζαφείρη, το οποίο ακόμη δεν έχει κυκλοφορήσει καν στα βιβλιοπωλεία. Πρόκειται για έναν «ιστορικό και περιηγητικό οδηγό» σχετικά με τους Εβραίους της Θεσσαλονίκης.

Η έκδοση είναι πολύ καλή για οδηγό. Υπάρχουν πάρα πολλές φωτογραφίες στο κείμενο, ιδιαίτερα ενδιαφέρουσες, τις περισσότερες ίσως ο αναγνώστης τις έχει δει σε άλλα βιβλία και έργα. Χρησιμοποιήθηκε χαρτί Velvet των 90gr. Στο τέλος του βιβλίου υπάρχει η βιβλιογραφία καθώς και ένα μικρό ευρετήριο ονομάτων και τόπων. Υπάρχει επίσης και χάρτης, που δείχνει στη σημερινή πόλη διάφορα μνημεία και σημεία, που έχουν σχέση με τους Εβραίους Θεσσαλονικείς.

Όπως δηλώνει ο συγγραφέας στον πρόλογο, πυρήνας του οδηγού αυτού αποτέλεσε το προηγούμενο έργο του, το «Θεσσαλονίκη, η παρουσία των απόντων«. Διαλέγει να αποκαλεί το βιβλίο αυτό «οδηγό» και για μένα είναι μια σωστή κίνηση. Ενώ έχει πολλά ιστορικά στοιχεία, δεν αποτελεί ιστορική μελέτη, ενώ επίσης μπορεί να διαβαστεί καλύτερα από τον αναγνώστη σε περιηγήσεις του στην πόλη, έτσι ώστε να μπορεί να δει ιδίοις όμμασι πολλά από τα όσα αναφέρονται στο κείμενο.

Το βιβλίο χωρίζεται σε 7 ενότητες:

  • Η πρώτη ενότητα έχει τίτλο «Οι συνοικισμοί της πολυπολιτισμικής Θεσσαλονίκης» και δίνει ένα γενικό περίγραμμα της τοπογραφίας των διαφορετικών πληθυσμών, που ζούσαν διαχρονικά στην πόλη, με κύρια έμφαση του Μουσουλμάνους, τους Εβραίους και τους Χριστιανούς.
  • Η δεύτερη ενότητα έχει τίτλο «Ιστορικοί σταθμοί του Εβραϊσμού της Θεσσαλονίκης» και αποτελεί μία σύντομη ιστορική αναδρομή στην πορεία των Εβραίων Θεσσαλονικέων, από την πρώτη κοινότητα, που εγκαταστάθηκε στην πόλη μας περίπου το 145πΧ έως την ανασυγκρότηση της κοινότητας μετά το Ολοκαύτωμα.
  • Η τρίτη ενότητα έχει τίτλο «Εβραϊκή κοινωνία και κουλτούρα» και έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς εισάγει τον αναγνώστη στη ζωή των Εβραίων Θεσσαλονικέων, τα ήθη και τα έθιμά τους, τις γιορτές τους, την πολιτισμική τους συνεισφορά στον τόπο, μέχρι και κάποιες συνταγές μαγειρικής αναφέρει!
  • Η τέταρτη ενότητα έχει τίτλο «Εβραϊκή αρχιτεκτονική κληρονομιά και μνημεία» και μιλάει για διάφορα κτίρια, που κοσμούν την πόλη και αποτελούσαν είτε ιδιοκτησία, είτε έργο Εβραίου αρχιτέκτονα. Από τις συναγωγές της πόλης με αναφορά στην προσφάτως ανακαινισμένη Συναγωγή Μοναστηριωτών, πολλές βίλες κατά μήκους της Βασ. Όλγας, εμπορικά κτίρια στο κέντρο της πόλης κα. Είναι ενότητα, που ο αναγνώστης καλό είναι να τη διαβάσει σε κάποιο περίπατό του στην πόλη, ώστε να μάθει την ιστορία κάποιων κτιρίων και παράλληλα και της πόλης μας.
  • Η πέμπτη ενότητα έχει τίτλο «Τόποι της Εβραϊκής μνήμης και του Ολοκαυτώματος» και αναφέρεται στα διάφορα σημεία και μνημεία, στα οποία συντελέστηκε το Ολοκαύτωμα των Εβραίων Θεσσαλονικέων, από την Πλατεία Ελευθερίας (τόπος συγκέντρωσης Εβραίων συμπολιτών μας από τις Γερμανικές δυνάμεις τον Ιούλιο του 1942) έως τα μνημεία, που πρόσφατα τοποθετήθηκαν σε χώρους του ΑΠΘ, το οποίο χτίστηκε πάνω στο χώρο του Εβραϊκού νεκροταφείου.
  • Η έκτη ενότητα έχει τίτλο «Ντονμέδες, οι εξισλαμισμένοι Εβραίοι» και όπως είναι ευνόητο είναι αφιερωμένη σε αυτήν την μικρή κοινότητα, η οποία κατάφερε να αφήσει το δικό της στίγμα στην πόλη, με κτίρια όπως η Βίλα Μεχμέτ Καπαντζή, η Βίλα Αχμέτ Καπαντζή, το Γενί Τζαμί και σπουδαίες προσωπικότητες για την ιστορία της πόλης.
  • Η έβδομη ενότητα έχει τίτλο «Εβραϊκό Μουσείο Θεσσαλονίκης» και είναι ένας σύντομος οδηγός του πολύ ενδιαφέροντος μουσείου, που βρίσκεται στην Αγίου Μηνά 13. Από τα μουσεία, που λίγος κόσμος ήξερε στο παρελθόν, αλλά όλο και περισσότεροι μαθαίνουν για την ύπαρξή του και τα σπουδαία κειμήλια, που υπάρχουν εκεί πέρα. Και αυτήν την ενότητα καλό είναι ο αναγνώστης να την διαβάσει σε μία επίσκεψή του στο μουσείο.

 Η ανάγνωση του κειμένου είναι ιδιαίτερα εύκολη, καθώς ο Ζαφείρης απευθύνεται στον αναγνώστη και τον Θεσσαλονικέα, που δεν έχει ιδιαίτερες γνώσεις γύρω από ιστορικά θέματα. Προσπαθεί να παρουσιάσει μία κοινότητα ανθρώπων, στους οποίους η Θεσσαλονίκη οφείλει πάρα μα πάρα πολλά, από την σωτηρία της μετά την άλωση του 1430 έως τον πνευματικό και εμπορικό πλούτο της τα επόμενα χρόνια. Επειδή για πάρα πολλά χρόνια ελάχιστοι μιλούσαν για το χαμό των Εβραίων Θεσσαλονικέων και ακόμη λιγότεροι για την προσφορά των Εβραίων στην πόλη μας, το κείμενο αυτό εξηγεί με απλό και κατανοητό τρόπο τη σημασία και το έργο των Εβραίων Θεσσαλονικέων. Ακουμπά θέματα ταμπού, πράγμα ιδιαίτερα σημαντικό για μένα. Το πιο ενδιαφέρον όμως για μένα στοιχείο του βιβλίου, είναι ότι παρουσιάζει τους Εβραίους Θεσσαλονικείς όχι σαν ξένους, αλλά ως συμπολίτες μας, οι οποίοι ζούσαν δίπλα μας, μαζί μας, είχαν ονόματα, δούλευαν, σπούδαζαν τα παιδιά τους, κινούνταν όχι ανάμεσά μας, αλλά μαζί μας.

Βρήκα το βιβλίο εξαιρετικό ως οδηγό και πολύ καλή την ιδέα να γραφτεί ένα τέτοιο έργο με τη μορφή οδηγού και όχι ιστορικού βιβλίου (έχουν γραφτεί άλλωστε πολλά συγγράμματα ιστορικά από άλλους εκλεκτούς ερευνητές). Ο σημερινός κάτοικος της Θεσσαλονίκης οφείλει να γνωρίζει το παρελθόν της πόλης, το οποίο αποτυπώνεται σε πάρα πολλά σημεία της πόλης μας, σημεία από τα οποία περνάμε καθημερινά, αλλά δεν γνωρίζουμε τίποτα για αυτά.Στην προσπάθεια η πόλη και κυρίως οι πολίτες να σπάσουν τη σιωπή, που κυρίευε το θέμα «Εβραίοι Θεσσαλονικείς», το έργο αυτό παίζει έναν σημαντικό ρόλο. Δωρίστε το σε κάθε Θεσσαλονικέα, που αγαπά αυτήν την πόλη, νομίζω ότι μετά την ανάγνωσή του θα την αγαπήσει και θα την εκτιμήσει ακόμη περισσότερο.

Advertisements

Σχολιάστε

Filed under ΖΑΦΕΙΡΗΣ, Χρίστος, Συγγραφείς

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s