Δύο διαλέξεις του Αλέξανδρου Λέτσα για την προ-Οθωμανική Θεσσαλονίκη

Σάρωση_20160418

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Δύο διαλέξεις

Συγγραφέας: Αλέξανδρος Λέτσας

Έκδοση: Εταιρεία Μακεδονικών Σπουδών (1964)

ISBN: –

Τιμή: Περίπου €4

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Η σημερινή ανάρτηση έχει σχέση με ένα βιβλίο, το οποίο βασίστηκε σε δύο διαλέξεις, που είχε δώσει ο Αλέξανδρος Λέτσας μπροστά σε στρατιωτικό κοινό πιθανότατα το 1963 (για τη μία είμαστε βέβαιοι, για την άλλη δεν υπάρχει ακριβής χρονική αναφορά). Ο Αλέξανδρος Λέτσας υπήρξε για πολλά χρόνια γενικός γραμματέας της Εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών (ΕΜΣ) και πρωτεργάτης για την ανέγερση του σημερινού κτιρίου της Εταιρείας, απέναντι από τον Λευκό Πύργο.

Η έκδοση οπτικά είναι η απλή και κλασική της ΕΜΣ. Χάρτινο εξώφυλλο, δεν υπάρχουν βιβλιογραφικές αναφορές, καθώς όπως είπαμε το βιβλίο βασίστηκε σε προφορικό λόγο, γλώσσα καθαρεύουσα, χωρίς ιδιαίτερες δυσκολίες στην κατανόησή της.

Η πρώτη διάλεξη είχε τίτλο «Τα ελατήρια, άτινα ώθησαν τον Κάσσανδρον να ιδρύση, την Θεσσαλονίκην» και δόθηκε στην αίθουσα του τότε Στρατιωτικού Θεάτρου Θεσσαλονίκης, το οποίο βρίσκονταν στο χώρο περίπου, που είναι σήμερα το Δημαρχιακό Μέγαρο. Το κοινό ήταν αξιωματικοί του Γ’ Σώματος Στρατού. Ο Λέτσας στη διάλεξη αυτή θέλησε να παρουσιάσει τη σπουδαιότητα της γεωγραφικής θέσης της Θεσσαλονίκης διαχρονικά και επίσης θέλησε να τονίσει ότι η επιλογή αυτής της θέσης δεν ήταν τυχαία, αλλά συνδυασμός πολιτικών, στρατιωτικών και οικονομικών λόγων. Μεγάλο μέρος της διάλεξης αυτής είχε αφιερώσει στα τείχη της πόλης (στρατιωτικό το κοινό γαρ, έπρεπε να τονιστεί η αξία της άμυνας της Θεσσαλονίκης), ενώ η σχέση της πόλης με τη θάλασσα και τα κοντινά ποτάμια επίσης τονίστηκε ιδιαίτερα. Στο σύνολό της ο λόγος του Λέτσα δεν πρέπει να κούρασε το ακροατήριό του, ενώ οι συχνές παραπομπές, που έκανε σε παραδείγματα του εξωτερικού στόλισαν το κείμενο. Φαντάζομαι ότι όσοι την άκουσαν θα κατάφεραν να κρατήσουν κάποια πράγματα, από όσα ανέφερε ο ομιλητής.

Η δεύτερη διάλεξη είχε τίτλο «Η εξέλιξις της Θεσσαλονίκης κατά την Μακεδονικήν, Ρωμαϊκήν και Βυζαντινήν περίοδον» και δόθηκε στην αίθουσα τελετών της ΕΜΣ στις 9 Ιουλίου του 1963. Το κοινό ήταν απόφοιτοι αξιωματικοί των στρατιωτικών σχολών της χώρας. Η διάλεξη αυτή πρέπει να ήταν ιδιαίτερα κουραστική για το κοινό και φαντάζομαι θα κράτησε και μεγάλο χρονικό διάστημα. Η πορεία της πόλης επιχειρήθηκε να δοθεί με τα τότε δεδομένα. Η Μακεδονική περίοδος, που συνολικά δεν κράτησε ούτε δύο αιώνες παρουσιάζεται σχετικά σύντομα. Πολλές λεπτομέρειες υπάρχουν για την Ρωμαϊκή περίοδο, που ακολούθησε και κατά την οποία ουσιαστικά η πόλη εξελίχθηκε σε μεγαλούπολη και σημαντικό κέντρο της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Εδώ τονίστηκε και η επίσκεψη του Αποστόλου Παύλου στην πόλη μας, ενώ γίνονται πολλές αναφορές στις «συντεχνίες» της εποχής, οι οποίες τότε λέγονταν «συνήθειες». Για τη Βυζαντινή περίοδο υπάρχει επίσης εκτεταμένο κείμενο, από το οποίο ξεχωρίζουν οι αναφορές στους λόγιους της πόλης κυρίως κατά τον 14ο αιώνα. Οι τόσες πολλές λεπτομέρειες δεν νομίζω να ενδιέφεραν πάντως το κοινό αυτής της διάλεξης.

Σε γενικές γραμμές βρήκα το βιβλίο ενδιαφέρον, περισσότερο ίσως επειδή το υπογράφει ο Λέτσας, ο οποίος ήταν από τις σημαντικότερες προσωπικότητες της ΕΜΣ. Αξίζουν κάποια κομμάτια, όπως αυτό για την οργάνωση των Θεσσαλονικέων πολιτών ή οι αναφορές στους λόγιους. Από τις δύο διαλέξεις πιστεύω περισσότερο ουσιαστική ήταν η πρώτη. Τα σύγχρονα ιστορικά δεδομένα μπορεί να έχουν αναθεωρήσει κάποιες από τις απόψεις, που προβάλλονται στο βιβλίο, αλλά όπως κάθε παλαιότερο κείμενο έχει τη δική του αξία.

Advertisements

Σχολιάστε

Filed under ΛΕΤΣΑΣ, Αλέξανδρος, Συγγραφείς

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s