Το Ολοκαύτωμα στην Ελλάδα στις σελίδες των Ελλήνων πεζογράφων

002

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Η λογοτεχνία ως μαρτυρία

Συγγραφέας: Φραγκίσκη Αμπατζοπούλου

Έκδοση: Παρατηρητής (1995)

ISBN: 960-260-773-4

Τιμή: Περίπου €12

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Για το Ολοκαύτωμα στον Ελλαδικό χώρο έχουν γραφτεί πλέον αρκετά βιβλία, τα περισσότερα ιστορικά. Όσο περνάει ο χρόνος, όλο και περισσότερο μελετητές ασχολούνται με μία από τις πιο μαύρες σελίδες της σύγχρονης Ελληνικής ιστορίας και αντιμετωπίζουμε την αλήθεια με περισσότερο θάρρος. Το βιβλίο της ανάρτησης αυτής εξετάζει το πώς είδανε πεζογράφοι το γεγονός αυτό και πώς το αποτύπωσαν στα βιβλία τους. Πρόκειται για ένα μικρό ανθολόγιο, που φυσικά μπορεί να εμπλουτίζεται συνέχεια σε μελλοντικές του επανεκδόσεις.

Η έκδοση είναι απλή, χωρίς τίποτα το ιδιαίτερο. Χάρτινο εξώφυλλο με τη φωτογραφία ενός μικρού κοριτσιού πίσω  από συρματόπλεγμα.

Η Αμπατζοπούλου έχει προσφέρει τεράστιο έργο στην ανάδειξη του Ολοκαυτώματος στην Ελλάδα και κυρίως στη Θεσσαλονίκη σε ιστορικό επίπεδο. Στο βιβλίο αυτό επιχειρεί να αναδείξει το πώς είδαν οι Έλληνες λογοτέχνες τη γενοκτονία των Εβραίων κυρίως στη Θεσσαλονίκη και τα Γιάννενα, όπου δύο μεγάλες Εβραϊκές κοινότητες σχεδόν ξεκληρίστηκαν.

Το βιβλίο χωρίζεται ουσιαστικά σε δύο κομμάτια, την εισαγωγή και τα κείμενα των λογοτεχνών.

  • Η εισαγωγή είναι εξαιρετικά ενδιαφέρουσα, με αναφορές στο πώς αντιμετώπισε η λογοτεχνία γενικά το Ολοκαύτωμα καθώς επίσης και στα όρια μεταξύ ιστορίας και λογοτεχνίας. Το κομμάτι της εισαγωγής με τίτλο «Κείμενα» είναι μία περίληψη των κομματιών του ανθολογίου και ίσως καλύτερα θα ήταν ο αναγνώστης να το διαβάσει μετά που θα διαβάσει τα κείμενα.
  • Τα κείμενα των λογοτεχνών παρατίθενται με χρονική σειρά, με πρώτο το παλαιότερο, που είχε κυκλοφορήσει το 1945 και το τελευταίο το 1987. Όπως είπαμε και πριν, τα περισσότερα έχουν να κάνουν με το Ολοκαύτωμα στα Γιάννενα και τη Θεσσαλονίκη. Κάποια από αυτά είχαν δημοσιευθεί σε περιοδικά, ενώ κάποια άλλα αποτελούν κομμάτια βιβλίων. Αν υπάρχουν κάποια γενικά στοιχεία, που αξίζει να σημειωθούν, είναι ότι το πρώτο λογοτεχνικό κείμενο για το χαμό των Εβραίων κυκλοφόρησε μόλις το 1945. Σύμφωνα με τα όσα ξέρουμε μέχρι τώρα, ο Κάρολος Τσίζεκ και ο Γιώργος Κιτσόπουλος έγραψαν τα πρώτα κείμενα για Εβραίους Θεσσαλονικείς, τα οποία εκδόθηκαν στο περιοδικό Κοχλίας μόλις στις 7 Ιουλίου 1946. Από εκεί και πέρα ακολουθεί μία μεγάλη χρονική περίοδος, που κυρίως αναφέρονται στην Εβραϊκή γενοκτονία Γιαννιώτες συγγραφείς και πρέπει να φτάσουμε περίπου στα μέσα της δεκαετίας του 1970 με τον Γιώργο Ιωάννου να ανοίγει το θέμα του Ολοκαυτώματος στη Θεσσαλονίκη.

Τα κείμενα, που αποτελούν το ανθολόγιο έχουν μια ιδιαίτερη δυναμική λόγω θέματος, πέρα από τη λογοτεχνική τους αξία. Μερικά ονόματα, των οποίων το έργο έχουμε δει και μέσα από τη Vivlioniki είναι του Ιωάννου, του Κοκάντζη, του Βασιλικού, του Μπακόλα και του Ναρ. Προσωπικά βρήκα τρομερά ενδιαφέροντα τα κείμενα των Τσίζεκ και Κιτσόπουλου, λόγω της χρονικής εγγύτητας, που τα χαρακτηρίζει σε σχέση με το Ολοκαύτωμα.

Προσωπικά βρήκα το βιβλίο εξαιρετικό. Γράφτηκε πριν πάνω από 20 χρόνια και πιστεύω ότι μία νέα έκδοση θα μπορούσε να εμπλουτιστεί με περισσότερα κείμενα. Αν και η λογοτεχνία έχει σαφή όρια, που τη διαχωρίζουν από την ιστορία, εν τούτοις αποτελεί σίγουρα ένα μέσο προσέγγισής της. Ειδικά για ζητήματα όπως αυτό του Ολοκαυτώματος, που δύσκολα αγγίζεται ακόμη και σήμερα, η λογοτεχνία έχει βοηθήσει στο να αντιμετωπίσουμε τον χαμό των συμπολιτών μας και να αναλογιστούμε τις όποιες ευθύνες μπορεί να έχει ο καθένας. Δυστυχώς θα το βρείτε δύσκολα σε βιβλιοπωλεία, αν και σύμφωνα με το Biblionet κυκλοφορεί ακόμη. Στον Ιανό η τιμή του ήταν μεγαλύτερη από την αναγραφόμενη στο Biblionet πάντως.

Advertisements

7 Σχόλια

Filed under ΑΜΠΑΤΖΟΠΟΥΛΟΥ, Φραγκίσκη, Συγγραφείς

7 responses to “Το Ολοκαύτωμα στην Ελλάδα στις σελίδες των Ελλήνων πεζογράφων

  1. γιαννης

    ενα σχετικο κι ενδιαφερον ποστ:
    http://thess.gr/blog/5264

  2. Παράθεμα: Η Θεσσαλονίκη των Εβραίων όπως την είδε ο Χρήστος Χρηστοβασίλης το 1894 | Vivlioniki

  3. Παράθεμα: Η Θεσσαλονίκη των Εβραίων όπως την είδε ο Χρήστος Χρηστοβασίλης το 1894 | grassrootreuter

  4. Παράθεμα: Μία δραματική νουβέλα με θέμα το χαμό των Εβραίων Θεσσαλονικέων | Vivlioniki

  5. Παράθεμα: Εμπειρίες των επιζώντων του Ολοκαυτώματος στη Θεσσαλονίκη και αλλού | Vivlioniki

  6. Παράθεμα: «Βιβλιοαναγνώσεις #13» Χρήστος Χρηστοβασίλης “Περί Εβραίων” – Shades magazine

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s