Η Μεσοπολεμική Θεσσαλονίκη μέσα από το βίο και το έργο των δημάρχων της

Σάρωση_20160315

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Ο Νικόλαος Μάνος και ο Μεσοπόλεμος στη Θεσσαλονίκη

Συγγραφέας: Ευάγγελος Χεκίμογλου

Έκδοση: University Studio Press (2010)

ISBN: 978-960-12-1908-0

Τιμή: Περίπου €43

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Οδός Αγγελάκη, οδός Καλλιδοπούλου, οδός Συνδίκα, πάρκο Πατρικίου (και συντόμως στάση του Μετρό Θεσσαλονίκης…), οδός Μάνου, οδός Βαμβακά. Γεωγραφικά αυτοί οι δρόμοι και τα σημεία της πόλης δεν έχουν καμία σχέση μεταξύ τους. Ιστορικά όμως, αναφέρονται στα άτομα, που υπήρξαν δήμαρχοι της πόλης μας κατά την περίοδο του Μεσοπολέμου, είτε εκλεγμένοι, είτε διορισμένοι. Την ιστορία της πόλης μας, μέσα από το έργο τους, καλό ή κακό, εξετάζει το βιβλίο της σημερινής ανάρτησης.

Η έκδοση είναι πολύ καλή. Στο εξώφυλλο απεικονίζεται ο Νικόλαος Μάνος, το όνομα, του οποίου επιλέχθηκε και για τον τίτλο του βιβλίου. Οι φωτογραφίες είναι πάρα πολλές και ιδιαίτερα σημαντικές, καθώς μερικές εμφανίζονται για πρώτη φορά σε βιβλίο. Στο τέλος υπάρχει η πλουσιότατη βιβλιογραφία, αλλά και ανέκδοτες πηγές, καθώς έχει γίνει πρωτογενής έρευνα σε αρχειακό υλικό του Δήμου και άλλων φορέων. Το έργο έγινε υπό την αιγίδα της Εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών.

Το βιβλίο χωρίζεται στην εισαγωγή, σε 5 βασικά μέρη με 14 κεφάλαια και σε 5 παραρτήματα.

  • Στην εισαγωγή περιγράφεται η εικόνα της πόλης από την απελευθέρωση της πόλης μέχρι και τον Μεσοπόλεμο, με πολλές αναφορές στην εγκατάσταση των προσφύγων και τους νέους συνοικισμούς, που δημιουργήθηκαν στα πέριξ της παλιάς πόλης.
  • Εξαιρετικά ενδιαφέρον το πρώτο μέρος με τίτλο «Η περίοδος των διορισμένων δημάρχων», που χρονικά κινείται από το Κίνημα της Εθνικής Αμύνης περίπου έως το 1925. Πέρα από το έργο των Αγγελάκη, Οσμάν Σαΐτ και Συνδίκα, που υπήρξαν οι δήμαρχοι της πόλης για την περίοδο αυτή, περιγράφεται η αποικιακού χαρακτήρα διακυβέρνηση των Αθηνών, με το Ελληνικό Κράτος να συγκεντρώνει τις εξουσίες αποδυναμώνοντας σταδιακά και μεθοδικά την Ελληνική Κοινότητα της πόλης, η οποία είχε τύχει σεβασμού ακόμη και από τις Οθωμανικές αρχές και διαλύθηκε ουσιαστικά από το Ελληνικό Κράτος.
  • Το δεύτερο μέρος έχει τίτλο «Η εκλογή και η δημαρχία του Μηνά Πατρικίου» και αναφέρεται φυσικά στο έργο και τα όσα συνέβησαν κατά τη θητεία του πρώτου εκλεγμένου δημάρχου της πόλης. Ο Πατρίκιος εκλέχθηκε κυρίως με την υποστήριξη των προσφύγων, οι οποίοι σε ελάχιστο χρονικό διάστημα μετά την έλευσή τους στην Θεσσαλονίκη, κατάφεραν να ενωθούν και να κερδίσουν τις πρώτες δημαρχιακές εκλογές. Η θητεία του Πατρικίου χαρακτηρίστηκε από εντονότατα πολιτικά πάθη, δύο εκλογικές νίκες και ισάριθμες αποπομπές. Χρονικά το κεφάλαιο κινείται από το 1925 έως το 1929.
  • Το τρίτο μέρος έχει τίτλο «Η εκλογή και η πρώτη δημαρχία του Νικόλαου Μάνου». Το όνομά του νομίζω είναι άγνωστο στους περισσότερους και πιθανότατα η ιστορία να τον αδίκησε, λόγω των αντιβενιζελικών του πεποιθήσεων. Εκλέχτηκε το 1929 και ανατράπηκε μόλις έναν χρόνο αργότερα, προσπαθώντας όμως μέσα σε εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες να προσφέρει έργο για την πόλη. Χρονικά βρισκόμαστε μεταξύ 1929 και 1930.
  • Το τέταρτο μέρος έχει τίτλο «Η εκλογή και η δημαρχία του Χαρίσιου Βαμβακά». Άλλος άγνωστος δήμαρχος της πόλης μας, επίσης με σημαντικό έργο, παρά τις όποιες δυσκολίες, που αντιμετώπισε, είχε την τύχη να παραμείνει για περισσότερο χρονικό διάστημα δήμαρχος, αν και αυτός ανατράπηκε στο τέλος από την κεντρική εξουσία.
  • Το πέμπτο μέρος έχει τίτλο «Η δεύτερη δημαρχία του Νικόλαου Μάνου» και αναφέρεται στη δεύτερη θητεία του Μάνου, από το 1934 έως την περίοδο της Δικτατορίας του Μεταξά, οπότε και παύτηκε.
  • Τα παραρτήματα έχουν ενδιαφέρον επίσης, κυρίως αυτά, που μιλάνε για τα βιογραφικά στοιχεία του Μηνά Πατρικίου, του Νικόλαου Μάνου και του Χαρίση Βαμβακά.

Η έρευνα του Χεκίμογλου βασίζεται στον ημερήσιο τύπο της εποχής, αλλά και στα αρχεία του Δήμου και άλλων φορέων. Υπάρχουν πάρα πολλές λεπτομέρειες, που ίσως κουράσουν τον αναγνώστη, οπότε πιστεύω καλύτερα να χρησιμοποιείται ως βιβλίο αναφοράς. Μέσα από τις σελίδες του βιβλίου σκιαγραφείται η πολιτική πραγματικότητα τόσο της Ελλάδας γενικά, όσο και της Θεσσαλονίκης. Η τοπική αυτοδιοίκηση της πόλης επηρεαζόταν άμεσα από το διχαστικό κλίμα, που επικράτησε στο Μεσοπόλεμο, ενώ οι επεμβάσεις του Κράτους ήταν συνεχείς, χαρακτηριστικό το γεγονός, ότι κανένας δήμαρχος δεν ολοκλήρωσε τη θητεία του. Παράλληλα περιγράφονται οι σχέσεις των κοινοτήτων, τα καθημερινά προβλήματα του Δήμου, η εγκατάσταση των προσφύγων και των πυροπαθών, η ανοικοδόμηση της πόλης και πολλά άλλα, που έπαιξαν σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση της σύγχρονης εικόνας της Θεσσαλονίκης. Κάτι, που αξίζει να σημειωθεί, είναι οι ομοιότητες, που πολλές φορές είναι ανησυχητικές, του τότε με το τώρα σε συγκεκριμένα προβλήματα της πόλης!

Προσωπικά βρήκα το βιβλίο εξαιρετικά ενδιαφέρον. Πρωτότυπο σαν θέμα, ερευνά μία πτυχή της σύγχρονης ιστορίας της πόλης μας, η οποία ελάχιστα είναι γνωστή. Άλλωστε πολλοί από τους πρωταγωνιστές της εποχής είναι ξένοι για τον σύγχρονο κάτοικο της πόλης μας, για παράδειγμα όλοι ξέρουν την οδό Αγγελάκη, αλλά ελάχιστοι ίσως γνωρίζουν ποιος ήταν αυτός. Η ανάγνωση του κειμένου θα απαντήσει σε πολλά ερωτήματα σχετικά με το πώς έφτασε η πόλη σε αυτήν την κατάσταση.

Advertisements

Σχολιάστε

Filed under Συγγραφείς, ΧΕΚΙΜΟΓΛΟΥ, Ευάγγελος

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s