Στοιχεία για τον Ναό της Υπαπαντής στη Θεσσαλονίκη

Σάρωση_20160201 (2)

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Ο ναός της Υπαπαντής του Χριστού Θεσσαλονίκης

Συγγραφέας: Θεοχάρης Προβατάκης

Έκδοση: Συνάπαλος (1975)

ISBN: –

Τιμή: –

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Ανήμερα της εορτής της Υπαπαντής του Χριστού, νομίζω το πιο κατάλληλο βιβλίο για τη σημερινή ανάρτηση θα ήταν ένα, το οποίο μιλάει για τον γνωστό ναό της πόλης μας. Για όσους δεν γνωρίζετε ποιος ναός είναι αφιερωμένος στην Υπαπαντή, είναι απέναντι από την Παναγία Δέξια, στην Εγνατία, λίγο κάτω από το επίπεδο του δρόμου, κοντά στην Καμάρα. Αν πάλι δεν καταλάβατε, υπάρχει και το Google Maps για εσάς.

Η έκδοση είναι καλή για την εποχή της. Το βιβλίο βγήκε πριν 40 χρόνια και αποτελούσε ένα είδος οδηγού για την εκκλησία. Υπάρχουν στο κείμενο αρκετές φωτογραφίες ασπρόμαυρες καθώς και πολλά σχέδια. Στο τέλος το βιβλίο έχει και 5 χάρτες, έναν της πόλης της Θεσσαλονίκης, έναν της Πανεπιστημιούπολης, έναν της Βόρειας Ελλάδας, έναν της Περιφέρειας Θεσσαλονίκης και έναν με τις γραμμές του ΟΑΣΘ, ιδιαίτερα πρωτοποριακή ιδέα για την εποχή! Στο τέλος επίσης ο αναγνώστης θα βρει τις σημειώσεις, τη βιβλιογραφία και κάποια αρχιτεκτονικά σχέδια του ναού.

Όταν ήμουν μικρός, νόμιζα ότι η Υπαπαντή είναι πρόσωπο της Ιστορίας, κάποια αγία, την οποία είχαν τιμήσει στο ναό. Όταν μεγάλωσα έμαθα πως σήμερα γιορτάζεται η πρώτη επίσκεψη του Ιησού στον Ναό του Σολομώντα  και η συνάντησή του (η προϋπάντηση αν θέλετε) με τον Συμεών, έναν γέροντα, που είπε στους γονείς του Ιησού ότι το παιδί τους είναι ο Μεσσίας.

Το βιβλίο ξεκινάει με γενικά στοιχεία για τον ναό, την ιστορία του, την αρχιτεκτονική και τον διάκοσμό του καθώς και λίγα λόγια για την ενορία της Υπαπαντής. Στη συνέχεια υπάρχουν κείμενα για κάποια κειμήλια της εκκλησίας καθώς και λεπτομερείς αναφορές για δύο σπουδαία διακοσμητικά του στοιχεία:

  • το ανάγλυφο της Δεόμενης Θεοτόκου, που την εποχή, που γράφτηκε το βιβλίο βρισκόταν στο Βυζαντινό Μουσείο των Αθηνών και το οποίο με νεότερες μελέτες υποστηρίζεται ότι δεν παριστάνει την Θεοτόκο, αλλά την Οσία Θεοδώρα της Θεσσαλονίκης
  • το βημόθυρο του ναού, που περιέχει απεικόνιση του Ευαγγελισμού και είναι από τα λίγα παραδείγματα Κρητικής αγιογραφίας στην πόλη μας.

Ακολουθεί ένα κεφάλαιο για τον Νεομάρτυρα Μιχαήλ της Θεσσαλονίκης, ο οποίος θανατώθηκε το 1547 μπροστά στο ναό της Υπαπαντής και ένα κεφάλαιο σχετικά με τον εορτασμό της Υπαπαντής και το πότε καθιερώθηκε. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το τελευταίο κεφάλαιο, το οποίο περιέχει 3 πατριαρχικά γράμματα από το 1542, το 1547 και το 1630 καθώς και μία συνοδική απόφαση του 1566, κείμενα τα οποία αποτελούν ιστορικές αναφορές ύπαρξης του ναού, όχι με το όνομα της Υπαπαντής, αλλά ως καθολικό του μονυδρίου του κυρ Ιωήλ.

Το βιβλίο διαβάζεται άνετα από τον καθένα, γενικά γράφτηκε και απευθύνεται σε κόσμο, χωρίς ιδιαίτερες γνώσεις. Με δεδομένο ότι λίγα πράγματα έχουν γραφτεί για αυτόν τον ναό, το βιβλίο θεωρείται ακόμη και σήμερα από τα σημαντικότερα για αυτόν, παρά τα νέα δεδομένα, που έχει φέρει η έρευνα. Όπως για κάθε τέτοιο βιβλίο, αξίζει να το διαβάσετε σε μία παράλληλη επίσκεψή σας στον ναό, που αν και στο κέντρο της Θεσσαλονίκης, είναι από τους πιο αδικημένους, καθώς δεν έχει το μεγαλείο της Αχειροποιήτου ή της Αγίας Σοφίας.

Advertisements

Σχολιάστε

Filed under ΠΡΟΒΑΤΑΚΗΣ, Θεοχάρης, Συγγραφείς

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s