Ρεπορτάζ και ιστορία για τις σφαγές στη Θεσσαλονίκη μετά το 1821

βιβλιονίκη047

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Η δραματική συμβολή της Θεσσαλονίκης στον αγώνα του 1821

Συγγραφέας: Αντώνης Θεοδωρίδης

Έκδοση: Ιδιωτική Έκδοση (1940)

ISBN: –

Τιμή: –

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Η Επανάσταση του 1821 υπήρξε ένα από τα σημαντικότερα επεισόδια της σύγχρονης Ελληνικής ιστορίας, αφού οδήγησε μετά από κάποια χρόνια στη δημιουργία του ανεξάρτητου Ελληνικού Κράτους. Δυστυχώς, κοντά 200 χρόνια μετά, λίγα ακόμη πράγματα γνωρίζουμε για τα γεγονότα, που συνέβησαν στη Θεσσαλονίκη και τις γύρω περιοχές της Μακεδονίας. Στη Vivlioniki είχανε παρουσιαστεί στο παρελθόν δύο μικρά βιβλία του Αθανάσιου Καραθανάση (μπορείτε να τα δείτε εδώ και εδώ) σχετικά με τα γεγονότα, που συνέβησαν στην πόλη μας εκείνη την περίοδο. Στην ανάρτηση αυτή θα μιλήσουμε για ένα σημαντικότατο βιβλίο, που ασχολείται με το ίδιο θέμα και το οποίο κυκλοφόρησε το 1940!

Η έκδοση είναι απλή και χωρίς κάτι το ιδιαίτερο εμφανισιακά. Από το οπισθόφυλλο του βιβλίου μαθαίνουμε ότι κόστιζε, τότε, 50ΔΡΧ. Αυτό, που ξεχωρίζει πάντως αισθητικά στο εσωτερικό του βιβλίου, είναι τα δύο σχέδια του Πολύκλειτου Ρέγκου. Ο συγγραφέας αφιερώνει το έργο του στον Δήμο Θεσσαλονίκης, αφήνοντας να εννοηθεί ότι πρέπει να βοήθησε στην εκτύπωση του έργου. Η βιβλιογραφία βρίσκεται στην αρχή του βιβλίου και είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα.

Ο Αντώνης Θεοδωρίδης δεν είναι ιστορικός, αλλά δημοσιογράφος. Στον υπότιτλο δε του εξώφυλλου σημειώνει ότι πρόκειται για ένα «ιστορικό ρεπορτάζ», προσεγγίζει δηλαδή ένα ιστορικό συμβάν, όχι με την επιστημονική ιδιότητα του ιστορικού-μελετητή, αλλά με αυτήν του ρεπόρτερ-δημοσιογράφου. Ένας άλλος υπότιτλος στο εξώφυλλο του βιβλίου, είναι από τον Πανηγυρικό του Ισοκράτη, κείμενο, το οποίο είχε γραφτεί για την Αρχαία Αθήνα, αλλά ο συγγραφέας κάνει παραλληλισμό φαντάζομαι με τα όσα συνέβησαν στην Θεσσαλονίκη.

Για τον συγγραφέα δεν μπόρεσα να βρω πολλά πράγματα σε μια γρήγορη αναζήτηση στο διαδίκτυο. Αναφέρεται ένας Αντώνης Θεοδωρίδης ως ιδρυτικό μέλος της ΕΣΗΕΜΘ, του συνδικαλιστικού οργάνου των δημοσιογράφων σε Μακεδονία και Θράκη.

Το έργο χωρίζεται σε έναν πρόλογο και τρία κεφάλαια. Νομίζω ότι ο πρόλογος πρέπει οπωσδήποτε να διαβαστεί, καθώς αποτελεί σημαντικότατο κομμάτι του βιβλίου. Ο Θεοδωρίδης επισημαίνει από την αρχή, ότι η Ιστορία ΔΕΝ πρέπει να φανατίζει το κοινό. Αν σκεφτεί κανείς το ότι το κείμενο γράφτηκε το 1940 κατά τη διάρκεια της Δικτατορίας Μεταξά και αν φέρει κάποιος στο νου τον τρόπο, που πατριδοκάπηλοι χρησιμοποιούν την Ιστορία ακριβώς για να φανατίσουν τις μάζες, καταλαβαίνει και τη σημασία του έργου. Ο Θεοδωρίδης ξεκαθαρίζει επίσης από τον πρόλογό του, ότι ο αναγνώστης θα διαβάσει ένα δημοσιογραφικό κείμενο περισσότερο, παρά ένα ιστορικό. Το ότι ξεχωρίζει αυτές τις δύο ιδιότητες είναι επίσης ιδιαίτερα σημαντικό και λέει πολλά για τον χαρακτήρα του συγγραφέα.

Το πρώτο κεφάλαιο του βιβλίου μιλάει γενικά για τη δράση Ελλήνων Μακεδόνων κατά την προετοιμασία της Επαναστάσεως, ενώ δίνει πληροφορίες για τη δράση της Φιλικής Εταιρείας στο χώρο της Μακεδονίας. Γίνεται δε λόγος για τον Γρηγόριο Ζαλύκη Θεσσαλονικέα λόγιο και συγγραφέα, ιδρυτή στο Παρίσι του «Ελληνόγλωσσου Ξενοδοχείου», μία από τις σημαντικότερες μυστικές οργανώσεις, που βοήθησαν στην προετοιμασία της Επαναστάσεως του 1821.

Το δεύτερο κεφάλαιο θα μπορούσε να χαρακτηριστεί και το κυρίως θέμα του βιβλίου. Αναφέρεται ο συγγραφέας σε ιστορικές πηγές, που περιγράφουν τις δραματικές στιγμές, που έζησαν οι Χριστιανοί Θεσσαλονικείς, αλλά και οι Χριστιανοί των γύρω περιοχών, λίγο μετά την κήρυξη της Επανάστασης. Οι πηγές του Θεοδωρίδη είναι Ελληνικές και ξένες. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν κάποιες επιστολές, που μπορεί να βρει ο αναγνώστης σε αυτό το κεφάλαιο, τόσο των Μακεδόνων, όσο και τον Οθωμανών. Η αγριότητα των πράξεων των Γιουσούφ Μπέη και Μεχμέτ Εμίν Αμπού Λουμπούτ (γνωστού και ως «Αμπολολούτ») περιγράφεται με ακρίβεια, όχι βασισμένη στη φαντασία του συγγραφέα, αλλά στα κείμενα της βιβλιογραφίας του. Ο Θεοδωρίδης προσπαθεί και πετυχαίνει να στηρίζεται μόνο στις πηγές του και θέλει να παρουσιάσει ένα έργο όσο το δυνατόν πιο αντικειμενικό.

Το τρίτο κεφάλαιο μιλάει για κάποιες από τις σημαντικότερες μορφές μαρτύρων της πόλης μας, αλλά κάνει λόγο και για το προσφυγικό ζήτημα, που είχε δημιουργηθεί, από τις διώξεις των Οθωμανών. Υπάρχουν εδώ βιογραφικά στοιχεία για τον Χριστόδουλο Μπαλάνο, τον Χρήστο Μενεξέ, τον Αναστάσιο Κυδωνιάτη, τον Επίσκοπο Κίτρους, τον Γεώργιο Πάικο, τον Γεώργιο Βλάλη, τον Κωνσταντίνο Τάττη, τον Μιλτιάδη Αγαθόνικο, τον Αργύριο Αργυρόπουλο κα. Όλοι υπήρξαν σπουδαίες μορφές της Ελληνικής Κοινότητας της Θεσσαλονίκης και κάποιοι από αυτούς πλήρωσαν με τη ζωή τους τη δράση τους υπέρ της Επαναστάσεως. Αυτό, που κάνει ιδιαίτερη εντύπωση, είναι ότι ο συγγραφέας έψαξε και βρήκε απόγονους αυτών των ανθρώπων και μάλιστα κάποιοι ήταν εγγόνια των προαναφερθέντων. Σημαντικό ότι ο Θεοδωρίδης έχει διαβάσει αρχεία των οικογενειών Τάττη, Πάικου και Κυδωνιάτη, τα οποία περιείχαν σημαντικές πληροφορίες για τις οικογένειες αυτές, αλλά και για άλλες της Θεσσαλονίκης.

Προσωπικά βρήκα το βιβλίο εξαιρετικό, όχι μόνο για την εποχή του. Ο Θεοδωρίδης, με τα πενιχρά μέσα, που διέθετε εκείνη την εποχή, καταφέρνει να παρουσιάσει ένα βιβλίο ντοκουμέντο, με πολλές λεπτομέρειες για μία εποχή, που απείχε τότε πάνω από έναν αιώνα. Συνδυάζει την ιστορική έρευνα με τη δημοσιογραφική, έχει βιβλιογραφία που ποικίλει και προσπαθεί να έρθει όσο πιο κοντά στα γεγονότα γίνεται έχοντας γνωρίσει μέχρι και συγγενείς κάποιων εκ των πρωταγωνιστών! Πάρα πολύ σημαντικό είναι και το γεγονός ότι γράφει στη δημοτική, πράγμα, που σημαίνει ότι απευθύνεται στον μέσο αναγνώστη. Από έρευνα, που έκανα στο διαδίκτυο, μπορείτε να το βρείτε σε κάποια παλαιοβιβλιοπωλεία σε τιμή περίπου στα €20. Αξίζει και με το παραπάνω τα λεφτά του.

Advertisements

1 σχόλιο

Filed under ΘΕΟΔΩΡΙΔΗΣ, Αντώνης, Συγγραφείς

One response to “Ρεπορτάζ και ιστορία για τις σφαγές στη Θεσσαλονίκη μετά το 1821

  1. Παράθεμα: Η Ελληνική Κοινότητα Θεσσαλονίκης κατά την περίοδο της Επανάστασης του 1821 | Vivlioniki

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s