Ιστορία των Τειχών της Θεσσαλονίκης

vivlioniki140

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Τα τείχη της Θεσσαλονίκης

Συγγραφέας: Γεώργιος Βελένης

Έκδοση: University Studio Press (1998)

ISBN: 960-12-0665-5

Τιμή: Περίπου €27

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Από τα πιο εμβληματικά και φωτογραφημένα μνημεία της Θεσσαλονίκης είναι τα τείχη της πόλης, τουλάχιστον όσα έχουν διασωθεί. Για αιώνες αποτελούσαν τη βασική γραμμή άμυνας των κατοίκων, από ένα σημείο και έπειτα και λόγω των εξελίξεων στις πολεμικές τακτικές έμειναν αχρησιμοποίητα και απλά όριζαν τον αστικό χώρο, ενώ από τα τέλη του 19ου αιώνα και για διάφορους λόγους μέρος τους άρχισε να γκρεμίζεται, ανοίγοντας τον δρόμο στην εξάπλωση της Θεσσαλονίκης ανατολικά και δυτικά. Η μελέτη τους προσφέρει στους ιστορικούς πολλές πληροφορίες για το παρελθόν της πόλης και το βιβλίο αυτό, είναι μία τέτοια προσπάθεια.

Η έκδοση είναι πολύ καλή, με πλαστικοποιημένο εξώφυλλο. Υπάρχουν πολλές φωτογραφίες, σύγχρονες και παλαιότερες από τα τείχη της πόλης καθώς και αρκετά σχέδια αρχιτεκτονικά, που βοηθούν στην κατανόηση του κειμένου. Η βιβλιογραφία είναι στην αρχή του βιβλίου, ενώ υπάρχουν σημειώσεις του κειμένου στα πλαϊνά των σελίδων. Στο τέλος του βιβλίου υπάρχει μια αγγλική περίληψη του κειμένου καθώς και κατάλογος των σχημάτων και των εικόνων.

Ο Βελένης είναι αρχιτέκτονας και ομότιμος καθηγητής Βυζαντινής αρχαιολογίας. Αυτό τον βοηθάει ιδιαίτερα στο να μελετήσει τα τείχη της πόλης από αρχιτεκτονική σκοπιά, πέρα από την ιστορική. Στο κείμενο υπάρχουν πάρα πολλές αναφορές στα υλικά κατασκευής, της μεθόδους χτισίματος κτλ. Χρονικά εξετάζει τις μεταβολές, που έγιναν στα τείχη από την Ελληνιστική περίοδο έως την παλαιοχριστιανική εποχή και τα πρώτα Βυζαντινά χρόνια.

Το βιβλίο χωρίζεται σε 4 κεφάλαια, ανάλογα με τη χρονική περίοδο, που συνέβαιναν οι αλλαγές στα τείχη:

  • Ελληνιστική οχύρωση
  • Ρωμαϊκή οχύρωση
  • Από τη Ρωμαϊκή στην παλαιοχριστιανική οχύρωση
  • Παλαιοχριστιανική οχύρωση

Ο Βελένης δηλαδή δεν εξετάζει τις όποιες αλλαγές έγιναν στα τείχη κατά την Οθωμανική περίοδο, οπότε ο αναγνώστης δεν θα βρει στο βιβλίο αυτό στοιχεία για τον Λευκό Πύργο ή το Τοπ Χανέ κτλ.

Στο κείμενο φαίνεται κάτι, που οι περισσότεροι Θεσσαλονικείς δεν το έχουν στο νου, ότι δηλαδή η πόλη δεν είχε από την ίδρυσή της το ίδιο μέγεθος, αλλά επεκτείνονταν σε ένα πολύ μικρότερο χώρο, από αυτό, που ορίζουν τα σημερινά τείχη. Η επέκταση γινόταν σιγά σιγά, εξαιτίας της αύξησης του πληθυσμού και της αλλαγής των αναγκών. Στη σελίδα 102 υπάρχει μια εικόνα, που δείχνει τις επεκτάσεις της πόλης, από τους μέσους ελληνιστικούς χρόνους έως τη βυζαντινή εποχή.

Το βιβλίο δεν είναι εύκολο στην ανάγνωση, αν ο αναγνώστης δεν έχει γνώσεις αρχιτεκτονικής, η ορολογία, που χρησιμοποιείται είναι εξειδικευμένη και υπάρχουν όροι, που για τον μέσο αναγνώστη είναι άγνωστοι. Σίγουρα απευθύνεται σε κοινό ιστορικών και μηχανικών και λιγότερο σε κάποιον, που ασχολείται ερασιτεχνικά με την ιστορία της πόλης. Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι δεν είναι σημαντικό έργο, οι αναφορές στη βιβλιογραφία άλλωστε, που γίνονται σε άλλα έργα, αποδεικνύουν τη σημασία του. Απλά, αν κάποιος θέλει να διαβάσει κάτι πιο απλό για την ιστορία των τειχών της Θεσσαλονίκης, προσωπικά θα του πρότεινα το έργο της Λίλας Ασπιώτη.

Advertisements

Σχολιάστε

Filed under ΒΕΛΕΝΗΣ, Γεώργιος, Συγγραφείς

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s