Τα τελευταία χρόνια της Δικτατορίας στη Θεσσαλονίκη και το φοιτητικό της κίνημα

vivlioniki134

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: «Αντεθνικώς δρώντες…»

Συγγραφέας: Χρίστος Ζαφείρης

Έκδοση: Επίκεντρο (2011)

ISBN: 978-960-458-335-5

Τιμή: Περίπου €18

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Η περίοδος της Δικτατορίας (1967-1974) δεν είναι ακόμη ιδιαίτερα γνωστή σε πολλούς, ούτε έχουν γραφτεί πολλά πράγματα για αυτήν. Ίσως αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι δεν έχει περάσει ακόμη το απαραίτητο χρονικό διάστημα για να γίνει η εικόνα πιο καθαρή, ίσως το ενδιαφέρον των ερευνητών για άλλες περιόδους να είναι μεγαλύτερο. Από τα λίγα σχετικά βιβλία, που μιλάνε για την περίοδο της Επταετίας στην πόλη μας, είναι και αυτό, για το οποίο θα μιλήσουμε σε αυτήν εδώ την ανάρτηση.

Η έκδοση είναι πολύ καλή, καλύτερη από πολλές που βγάζει το Επίκεντρο (χωρίς αυτό να σημαίνει ότι οι υπόλοιπες είναι κακές). Χρησιμοποιήθηκε χαρτί Chamois των 100gr. Υπάρχουν πολλές και σημαντικές φωτογραφίες, πολλές από το προσωπικό αρχείο του συγγραφέα, τις οποίες δύσκολα θα βρει ο αναγνώστης σε άλλα έργα. Ευανάγνωστο κείμενο. Στο τέλος του βιβλίου υπάρχει πλουσιότατη βιβλιογραφία και ευρετήριο ονομάτων, ιδιαίτερα χρήσιμο, καθώς υπάρχουν πολλές επώνυμες αναφορές.

Ο Ζαφείρης είναι γνωστός για τα βιβλία του για την Θεσσαλονίκη, πολλά εκ των οποίων έχουν παρουσιαστεί και μέσα από τη Vivlioniki (μπορείτε να διαβάσετε για αυτά πατώντας εδώ, εδώ, εδώ, εδώ, εδώ και εδώ!). Ο συγγραφέας-δημοσιογράφος-ερευνητής σε αυτό το έργο του, συνεχίζει ένα προηγούμενο βιβλίο του, το οποίο ήταν αφιερωμένο στη γενιά του 1960. Το χρονικό διάστημα, που εξετάζει εδώ είναι μεταξύ 1971 και 1974 και το υλικό του βασίζεται τόσο σε προσωπικές εμπειρίες του, όσο και σε έρευνα.

Μετά την εισαγωγή του Δημήτρη Φατούρου και τον πρόλογο, το βιβλίο χωρίζεται σε 8 κεφάλαια:

  • Το πρώτο κεφάλαιο είναι καθαρά αυτοβιογραφικό, καθώς μιλάει για την περίοδο, που δούλευε στην εφημερίδα Θεσσαλονίκη, του συγκροτήματος Βελλίδη, από το 1971 έως το τέλος Μάρτη του 1973, οπότε και απολύθηκε μετά από πολιτική παρέμβαση για την δράση του και τα γραφόμενά του σχετικά με το φοιτητικό κίνημα.
  • Το δεύτερο κεφάλαιο μιλάει πάλι κυρίως για την προσωπική του δουλειά, με ανταποκρίσεις που έστελνε σε έντυπα του εξωτερικού, σχετικά με το τι γινόταν στην Ελλάδα.
  • Το τρίτο κεφάλαιο είναι εξαιρετικά ενδιαφέρον, καθώς περιγράφει τον μηχανισμό της Δικτατορίας, που είχε επιβληθεί στην πόλη. Εδώ υπάρχει και η αναφορά στον θάνατο του φοιτητή Οδοντιατρικής Νίκου Ρουκουνάκη, ο οποίος αυτοπυρπολήθηκε και ο οποίος δυστυχώς δεν μνημονεύεται στα θύματα της Δικτατορίας από τους περισσότερους, οι οποίοι αγνοούν το γεγονός. Σε αυτό το κεφάλαιο υπάρχουν και πολλές αναφορές στην πολιτιστική κίνηση της πόλης και στον αντιστασιακό της ρόλο.
  • Το τέταρτο κεφάλαιο μιλάει για τους εκπροσώπους της Δικτατορίας μέσα στο χώρο του Πανεπιστημίου και υπάρχει μακρά αναφορά στο έντυπο «Φοιτητής», που εξέδιδε θεωρητικά η ΦΕΑΠΘ και το οποίο κυκλοφόρησε από το 1971 έως και λίγους μήνες μετά την αποκατάσταση της Δημοκρατίας.
  • Το πέμπτο κεφάλαιο αναφέρεται στη δράση του φοιτητικού κινήματος πριν τα γεγονότα του Πολυτεχνείου. Ουσιαστικά η εξέγερση στο Πολυτεχνείο της Αθήνας αλλά και της Θεσσαλονίκης, δεν γεννήθηκαν από το πουθενά, αλλά ήταν το αποτέλεσμα μιας πορείας εκδηλώσεων, οι οποίες κλιμακώθηκαν μετά το 1971. Υπάρχει δε και ένα κείμενο αφιερωμένο στον Θωμά Βασιλειάδη, σημαντική μορφή του αντιδικτατορικού αγώνα στην Θεσσαλονίκη.
  • Το έκτο κεφάλαιο μιλάει για τα γεγονότα σχετικά με την κατάληψη της Πολυτεχνικής Σχολής του ΑΠΘ, ένα γεγονός, που νομίζω οι πάρα πολλοί αγνοούν, παρά το γεγονός ότι και εδώ είχαμε ραδιοφωνικό σταθμό, βίαιη εκκένωση, επεισόδια, συλλήψεις, μέχρι και τανκ. Βέβαια για διάφορους λόγους, η μαζική παρουσία κόσμου για στήριξη της κατάληψης ήταν από δύσκολη έως αδύνατη. Τα γεγονότα στο Πολυτεχνείο του ΑΠΘ έγιναν επίσης 17 Νοεμβρίου του 1973.
  • Το έβδομο κεφάλαιο αναφέρεται στα γεγονότα, που συνέβησαν στην πόλη, αλλά και στην ευρύτερη πολιτική σκηνή από το Νοέμβριο του 1973 έως και τα πρώτα μεταπολιτευτικά χρόνια. Από την τρομοκρατία που ακολούθησε τα γεγονότα του Πολυτεχνείου, έως την πτώση της Χούντας με την άφιξη του Κωνσταντίνου Καραμανλή και το δημοψήφισμα για το πολιτειακό.
  • Το όγδοο κεφάλαιο, εξαιρετικά ενδιαφέρον, είναι μια κριτική ματιά του Ζαφείρη στον «μύθο του Πολυτεχνείου», όπως τον αποκαλεί, την εμπορευματοποίηση του γεγονότος και την πολιτική εκμετάλλευσή του, που ακολούθησε κατά τη δεκαετία του 1980. Οι ιδέες και τα ιδανικά, που ξεχάστηκαν, ενώ προβλήθηκαν κυρίως άτομα, που «εξαργύρωσαν» την όποια δραστηριότητά τους.

Παρά την σαφέστατη πολιτική τοποθέτηση του Ζαφείρη, το κείμενο δεν είναι μια προπαγάνδα, ούτε κομματική μπροσούρα. Ο Ζαφείρης θέλει να μιλήσει για τα άτομα, τα γεγονότα, το κλίμα, που επικρατούσε στη Θεσσαλονίκη. Ο λόγος του είναι ιδιαίτερα κριτικός και νομίζω ότι περισσότερες ενστάσεις θα έχει από την Αριστερά παρά από τη Δεξιά για το βιβλίο του. Δεν ωραιοποιεί, ούτε στολίζει καταστάσεις, έχει κάνει έρευνα για όσα δεν έζησε και δεν μπορεί να γνωρίζει και δεν θέλει να χαϊδέψει αυτιά.

Προσωπικά βρήκα το βιβλίο εξαιρετικό, τόσο ως ποιότητα έκδοσης, αλλά και ως αντικείμενο ιστορικής έρευνας. Πρόκειται όπως είπαμε και πριν για μία από τις λίγες αναφορές σε αυτά τα χρόνια και νομίζω πως στο μέλλον οι ερευνητές θα ανατρέξουν στα γραπτά του Ζαφείρη για την εξέταση αυτής της περιόδου και για να δούνε τι επικρατούσε στην πόλη τότε. Αξίζει να διαβαστεί με ανοιχτό μυαλό και χωρίς κομματικές παρωπίδες.

Advertisements

Σχολιάστε

Filed under ΖΑΦΕΙΡΗΣ, Χρίστος, Συγγραφείς

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s