Ιστορία της Θεσσαλονίκης μέσα από αφηγήσεις για τη ζωή και τα θαύματα του Αγίου Δημητρίου

vivlioniki116

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Αγίου Δημητρίου θαύματα: Οι συλλογές αρχιεπισκόπου Ιωάννου και ανωνύμου

Συγγραφέας: Χαράλαμπος Μπακιρτζής

Έκδοση: Άγρα (1997)

ISBN: 960-325-235-2

Τιμή: Περίπου €25

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Δεν πιστεύω ότι υπάρχει «άχρηστο» βιβλίο. Κάθε ένα, καλό ή κακό, κάτι έχει να χαρίσει στον αναγνώστη. Σίγουρα κάποιο θα είναι περισσότερο αξιόλογο,  σε σχέση με κάποιο άλλο, κάποιο θα αρέσει περισσότερο σε κάποιον συγκριτικά με κάποιο άλλο, αλλά άχρηστο δεν μπορώ να πω κανένα. Σε αυτήν εδώ την ανάρτηση, θέλω να αναφερθώ σε ένα από τα σημαντικότερα, πιο αξιόλογα, πιο χρήσιμα βιβλία, που έχουν γραφτεί για την ιστορία της Θεσσαλονίκης και πιο συγκεκριμένα για το Βυζαντινό παρελθόν της. Το έργο αυτό νομίζω ότι θα πρέπει να βρίσκεται σε κάθε βιβλιοθήκη, οποιουδήποτε ασχολείται επιστημονικά ή ερασιτεχνικά με το παρελθόν αυτής της πόλης.

Η έκδοση είναι άριστη. Πολύ όμορφο χάρτινο εξώφυλλο με φωτογραφία από λεπτομέρεια ψηφιδωτού με το πρόσωπο του Αγίου Δημητρίου. Η βιβλιογραφία είναι στην αρχή του έργου, ενώ στο πίσω μέρος υπάρχει το ευρετήριο όρων και ονομάτων. Στο μέσο περίπου και μετά το κύριο θέμα του βιβλίου, υπάρχουν πολυσέλιδες σημειώσεις, ιδιαίτερα σημαντικές. Υπάρχουν κάποιες φωτογραφίες, ασπρόμαυρες και έγχρωμες. Το χαρτί, που χρησιμοποιήθηκε είναι Chamois των 100gr. Την μετάφραση των κειμένων, την έχει αναλάβει η Αλόη Σιδέρη, μία από τις σπουδαιότερες μεταφράστριες Βυζαντινών κειμένων.

Τον Χαράλαμπο Μπακιρτζή τον είχαμε γνωρίσει στη Vivlioniki μέσα από το εξαιρετικό έργο «Τα Ψηφιδωτά της Θεσσαλονίκης«. Θεωρείται από τους σπουδαιότερους ιστορικούς και ερευνητές, που ασχολήθηκαν με το Βυζαντινό παρελθόν της πόλης, έπαιξε δε σημαντικό ρόλο στην αναστήλωση και διάσωση διαφόρων μνημείων, μετά τον καταστρεπτικό σεισμό του 1978. Στο βιβλίο αυτό είναι ο γενικός επιμελητής και για αυτό τον θεωρώ ως συγγραφέα του βιβλίου.

Παλαιότερα από τη Vivlioniki είχα παρουσιάσει ένα βιβλίο της Αποστολικής Διακονίας, σχετικό με το Μαρτύριο και τα Θαύματα του Αγίου Δημητρίου (μπορείτε να δείτε περισσότερα πατώντας εδώ). Το βιβλίο εκείνο είχε την μετάφραση στα νεοελληνικά κάποιων κειμένων, χωρίς σχόλια ή επεξηγήσεις, ενώ κυρίως η προσοχή του έπεφτε στο θρησκευτικό, παρά στο ιστορικό κομμάτι των κειμένων. Όταν είχα διαβάσει εκείνο το βιβλίο, δεν είχα βρει αυτό του Μπακιρτζή ακόμη.

Το βιβλίο ξεκινά με ένα εισαγωγικό κείμενο του Μπακιρτζή, ιδιαίτερα χρήσιμο για τον αναγνώστη, καθώς έχει πληροφορίες σημαντικές για τα προς εξέταση κείμενα. Συνήθως πάμε κατευθείαν στο «κυρίως μενού» ενός βιβλίου και αποφεύγουμε προλόγους και εισαγωγές, εδώ καλό νομίζω είναι να το διαβάσουμε.

Σε αυτό, που είπα πριν «κυρίως μενού», περιλαμβάνονται ουσιαστικά 5 κομμάτια του βιβλίου:

Το πρώτο κομμάτι μιλάει για το Μαρτύριο του Αγίου Δημητρίου, δηλαδή για τα βιογραφικά του στοιχεία, όπως αυτά διεσώθησαν σε δύο μαρτυρολόγια, ένα σύντομο και ένα πιο εκτενές.

Το δεύτερο κομμάτι είναι η πρώτη συλλογή θαυμάτων του Αγίου, όπως αυτή γράφτηκε από τον Αρχιεπίσκοπο Θεσσαλονίκης Ιωάννη, για τον οποίο δεν γνωρίζουμε άλλα πράγματα. Η συλλογή αυτή περιέχει 15 θαύματα.

Το τρίτο κομμάτι είναι η δεύτερη συλλογή θαυμάτων του Αγίου, όπως αυτή γράφτηκε από ανώνυμο συγγραφέα, λίγα χρόνια μετά από τη συλλογή του Ιωάννη. Αυτή περιέχει 6 θαύματα.

Το τέταρτο κομμάτι είναι ένα ποίημα κάποιου Χριστόδουλου Αντωνόπουλου, το οποίο είναι αφιερωμένο στην απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης από τον Ελληνικό στρατό το 1912.

Το πέμπτο κομμάτι είναι το επίμετρο, το οποίο έχει 4 ιδιαίτερα ενδιαφέροντα κείμενα, δύο του Χαράλαμπου Μπακιρτζή, ένα του Paul Lemerle (σπουδαίος Γάλλος βυζαντινολόγος, ο οποίος ασχολήθηκε ιδιαίτερα με την ιστορική χροιά των κειμένων των Θαυμάτων του Αγίου Δημητρίου) και ένα του Paul Speck (ο οποίος υποστηρίζει ότι τα κείμενα αυτά δεν έχουν ίσως την ιστορική σημασία, που τους προσδίδονται). Να σημειωθεί ότι το κείμενο του Speck μεταφράστηκε από την Μαρία Αγγελίδου.

Οι σημειώσεις των τεσσάρων πρώτων κομματιών, βρίσκονται πριν το επίμετρο και καλό θα είναι ο αναγνώστης να ανατρέχει αρκετά συχνά σε αυτά, τουλάχιστον διαβάζοντας τα Μαρτύρια και τα Θαύματα του Αγίου.

Η αξία του βιβλίου, είναι ότι αποτελεί μία από τις ελάχιστες πηγές, για την κατανόηση της ιστορίας της Θεσσαλονίκης κατά τον 6ο και 7ο αιώνα, όταν η πόλη δεχόταν τις επιθέσεις από Σλαβικά φύλα. Τα στοιχεία δε, που δίδονται για την ευρύτερη περιοχή της Βαλκανικής, είναι σημαντικότατα. Παρέχονται επίσης πληροφορίες τοπογραφικές για την πόλη και την ύπαιθρό της. Οι μεταφράσεις, που έγιναν είναι αριστουργηματικές, καθώς η ροή του κειμένου δεν θυμίζει σε κανένα σημείο, ότι αυτό δεν είναι το πρωτότυπο, αλλά μετάφραση.

Το βιβλίο κατά τη γνώμη μου είναι εξαιρετικό και σημαντικότατο. Το ύφος της γλώσσας ίσως δυσκολέψει κάπως άτομα χωρίς ειδικές γνώσεις στην ιστορία (όχι τόσο τα θαύματα και τα μαρτυρολόγια, όσο τα κείμενα στο επίμετρο). Για πάρα πολλά χρόνια, θεωρούνταν εξαντλημένο, εντελώς τυχαία το βρήκα στο βιβλιοπωλείο – μαγαζί με σουβενίρ, που βρίσκεται δίπλα στο καφέ «Το Παλιό Χαμάμ», στη γωνία Εγνατία με Μητροπολίτου Γενναδίου και το οποίο, σύμφωνα με δήλωση του υπαλλήλου, έχει ακόμη αρκετά αντίτυπα. Από τα σπουδαιότερα ιστορικά βιβλία, που έχουν γραφτεί για την Θεσσαλονίκη.

Advertisements

3 Σχόλια

Filed under ΜΠΑΚΙΡΤΖΗΣ, Χαράλαμπος, Συγγραφείς

3 responses to “Ιστορία της Θεσσαλονίκης μέσα από αφηγήσεις για τη ζωή και τα θαύματα του Αγίου Δημητρίου

  1. Γεια σας, το βιβλιοπωλείο – μαγαζί με σουβενίρ που εννοείται, μήπως είναι το πωλητήριο της Εφορείας Αρχαιοτήτων Θεσσαλονίκης, γωνία οδών Εγνατία και Μητροπολίτου Γενναδίου, 546 31 Θεσσαλονίκη (ή εναλλακτικά Πωλητήριο Λουτρών Θεσσαλονίκης) ??? Απαντήστε μου και στην ηλεκτρονική μου διεύθυνση. Σας ευχαριστώ πολύ!

    • Καλημέρα σας, σε αυτό αναφέρομαι, σύμφωνα με δήλωση του υπαλλήλου, είχε αρκετά αντίτυπα του βιβλίου, ήταν και το μόνο μαγαζί, στο οποίο το βρήκα από όλα τα βιβλιοπωλεία, παλιά και νέα, της Θεσσαλονίκης. Έχει αρκετές ενδιαφέρουσες εκδόσεις και την τελευταία φορά, που πέρασα από εκεί (την προηγούμενη εβδομάδα) είδα ότι είχε το έργο του Μπακιρτζή ακόμη.

  2. Παράθεμα: Ιστορικά συμπεράσματα από τη μελέτη των ψηφιδωτών στο ναό του Αγίου Δημητρίου Θεσσαλονίκης | Vivlioniki

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s