Εις μνήμην των Εβραίων Θεσσαλονικέων, θυμάτων του Ολοκαυτώματος

vivlioniki100

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: In Memoriam

Συγγραφέας: Μικαέλ Μόλχο, Ιωσήφ Νεχαμά

Έκδοση: Ισραηλιτική Κοινότητα Θεσσαλονίκης (1976)

ISBN: –

Τιμή: Περίπου €20

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Σαν σήμερα, πριν 72 χρόνια, έφευγε το πρώτο τρένο από τον Παλαιό Σιδηροδρομικό Σταθμό με προορισμό το Άουσβιτς. «Ταξιδιώτες» τότε ήταν περίπου 2800 Εβραίοι Θεσσαλονικείς. Συνολικά πάνω από 46000 συμπολίτες μας μεταφέρθηκαν το 1943 προς τα κρεματόρια των στρατοπέδων συγκεντρώσεως, πίσω επέστρεψαν ελάχιστοι. In Memoriam λοιπόν αυτών των Θεσσαλονικέων, θέλησα σήμερα σε αυτήν την ανάρτηση να μιλήσουμε για ένα «εμβληματικό» βιβλίο σχετικά με το Ολοκαύτωμα στην Θεσσαλονίκη, το In Memoriam.

Η έκδοση είναι άριστη, με σκληρό εξώφυλλο, δερματόδετο. Υπάρχουν φωτογραφίες πολλές καθώς και ιστορικά έγγραφα-ντοκουμέντα, από εκείνη την εποχή. Στο τέλος υπάρχει και ένα λεξικό εβραϊκών όρων, με κάποιες λέξεις και εκφράσεις.

Το πρωτότυπο κείμενο δεν ήταν γραμμένο στα Ελληνικά, αλλά στα γαλλικά. Βλέπετε, όταν πρωτοκυκλοφόρησε το βιβλίο, στην Ελλάδα ακόμη οι συζητήσεις για τον χαμό των Εβραίων Θεσσαλονικέων ήταν θέμα ταμπού για πολιτικούς και οικονομικούς λόγους. Το έργο μεταφράστηκε στα Ελληνικά πολλά χρόνια αργότερα και πιο συγκεκριμένα το 1974, από τον Γεώργιο Ζωγραφάκη. Η έκδοση, που έχω εγώ, είναι η δεύτερη και βελτιωμένη και κυκλοφόρησε το 1976.

Το έργο αποτελείται από 3 ξεχωριστούς τόμους, τους δύο επιμελήθηκε ο Μόλχο και τον έναν ο Νεχαμά. Τον Νεχαμά τον έχουμε γνωρίσει στο παρελθόν, μέσα από το έργο του «Θεσσαλονίκη, η περιπόθητη πόλη«, ιστορικό κείμενο για την Θεσσαλονίκη, το οποίο είχε κυκλοφορήσει το 1917 στο Παρίσι. Στο βιβλίο δεν είναι απόλυτα σαφής ο διαχωρισμός τους, αλλά αυτό δεν έχει ιδιαίτερη σημασία. Κάθε τέτοιος τόμος, χωρίζεται σε μικρότερα κεφάλαια.

  • Ο πρώτος τόμος μιλάει για το παρελθόν της Εβραϊκής Κοινότητας, πριν τον χαμό της, τα όσα συνέβησαν στην Θεσσαλονίκη κατά την διάρκεια της Κατοχής, τις εκτοπίσεις και την μοίρα των Εβραϊκών πληθυσμών σε περιοχές της Βόρειας Ελλάδας, αλλά και ένα κεφάλαιο σχετικά με την καταστροφή των Εβραϊκών βιβλιοθηκών από τους Γερμανούς.
  • Ο δεύτερος τόμος ξεκινά με μια σειρά Γερμανικών διαταγών, σχετικές με το Ολοκαύτωμα στην Ελλάδα. Κυρίως έχει πληροφορίες για τα όσα συνέβησαν στην υπόλοιπη Ελλάδα, αλλά μιλάει επίσης και για την μοίρα κάποιων υπευθύνων, αλλά και για τις συνθήκες, που συνάντησαν κάποιοι από τους επιζώντες. Επίσης μιλάει για το θέμα των περιουσιών.
  • Ο τρίτος τόμος είναι αφιερωμένος στην Εβραϊκή Νεκρόπολη της Θεσσαλονίκης, όπως την ονομάζει, δηλαδή την περιοχή των Εβραϊκών Νεκροταφείων στον χώρο, που βρίσκονται σήμερα τα Πανεπιστήμια του ΑΠΘ, η οποία καταστράφηκε ολοσχερώς από τις Γερμανικές δυνάμεις Κατοχής.

Το βιβλίο είναι ιστορικό από τη μια, αλλά δεν μπορεί να κρυφτεί ο συναισθηματικός φόρτος των συγγραφέων, πράγμα φυσιολογικό, αν σκεφτούμε τόσο το μέγεθος της Καταστροφής, όσο και την χρονική εγγύτητα της συγγραφής του βιβλίου με αυτά τα γεγονότα. Η εγγύτητα αυτή βέβαια έχει ως αποτέλεσμα, το να υπάρχουν κάποιες ανακρίβειες στο κείμενο, με κυριότερη όλων την άδικη επίθεση των συγγραφέων στον Γκουέλφο Ζαμπόνι, τότε Ιταλό Πρόξενο στην Θεσσαλονίκη, τον οποίον θεωρούν ότι δεν έκανε κάτι για να σώσει τους Εβραίους Θεσσαλονικείς, ενώ η ιστορία απέδειξε αργότερα το ακριβώς αντίθετο.

Στα χρόνια, που πέρασαν, η έρευνα και η μελέτη ντοκουμέντων, καθώς και η καταγραφή των εμπειριών, όσων επέζησαν, φώτισαν πολλές σκοτεινές πτυχές του Ολοκαυτώματος στην Θεσσαλονίκη. Τα νέα βιβλία, που γράφτηκαν, μας παρέχουν πολλές περισσότερες πληροφορίες για τα γεγονότα εκείνων των ημερών. Αυτό βέβαια δεν αφαιρεί κάτι από την αξία του In Memoriam. Άλλωστε, το βιβλίο αυτό αποτελεί βιβλιογραφική πηγή για πάρα πολλά έργα του σήμερα και σίγουρα για πολλά που θα βγούνε στο μέλλον. Για τις χιλιάδες θυμάτων του Εβραϊσμού της Θεσσαλονίκης όμως, ήταν και είναι μια δικαίωση, να βγει κάποιος να μιλήσει, για τα δεινά, που πέρασαν.

Εις μνήμην λοιπόν, όσων χάθηκαν. Ποτέ Ξανά.

9 Σχόλια

Filed under ΜΟΛΧΟ, Μίκαελ, ΝΕΧΑΜΑ, Ιωσήφ, Συγγραφείς

9 responses to “Εις μνήμην των Εβραίων Θεσσαλονικέων, θυμάτων του Ολοκαυτώματος

  1. Παράθεμα: Μία από τις πρώτες αφηγήσεις για το χαμό των Εβραίων Θεσσαλονικέων | Vivlioniki

  2. Παράθεμα: Ένας γαλλικός τουριστικός οδηγός της Θεσσαλονίκης από το 1968 | Vivlioniki

  3. Παράθεμα: Το Ολοκαύτωμα όπως το έζησε ο Χάιντς Κούνιο | Vivlioniki

  4. Παράθεμα: Το μνημειώδες έργο του Νεχαμά για την ιστορία των Εβραίων Θεσσαλονικέων | Vivlioniki

  5. Παράθεμα: Οι Εβραίοι Θεσσαλονικείς στη μετάβαση από την Οθωμανική στη Ελληνική Θεσσαλονίκη | Vivlioniki

  6. Παράθεμα: Μια έρευνα για το Ολοκαύτωμα της Θεσσαλονίκης από το 1955 | Vivlioniki

  7. Παράθεμα: Δύο παλιοί οδηγοί για τα μνημεία και την ιστορία της Θεσσαλονίκης | Vivlioniki

  8. Παράθεμα: Κείμενα του Ηλία Πετρόπουλου για τους Εβραίους Θεσσαλονικείς και τους Εβραίους γενικά | Vivlioniki

  9. Παράθεμα: Ένα βιβλίο για το ρόλο του Ιταλικού Προξενείου Θεσσαλονίκης στη διάσωση Εβραίων Θεσσαλονικέων κατά την Κατοχή | Vivlioniki

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για την εξάλειψη των ανεπιθύμητων σχολίων. Μάθετε πως επεξεργάζονται τα δεδομένα των σχολίων σας.