Ο κόσμος του Κουλέ Καφέ και της οδού Μουσών

vivlioniki083

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Το μονοπάτι στη θάλασσα

Συγγραφέας: Αντώνης Σουρούνης

Έκδοση: Καστανιώτης (2006)

ISBN: 978-960-03-4201-7

Τιμή: Περίπου €21

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Από τα πιο ευχάριστα για μένα βιβλία, είναι μυθιστορήματα, με αυτοβιογραφικό χαρακτήρα, που καταφέρνουν να συνδυάζουν την ενδιαφέρουσα πλοκή, με τα ιστορικά στοιχεία της Θεσσαλονίκης. Από τα καλύτερα, που έχω διαβάσει, είναι το «Ο γύρος του θανάτου» του Θωμά Κοροβίνη και το «Η μεγάλη πλατεία» του Νίκου Μπακόλα. Νιώθω ιδιαίτερα ευτυχής, που σε αυτά προσθέτω και αυτό το βιβλίο, για το οποίο θα μιλήσουμε σήμερα.

Η έκδοση είναι η κλασσική του Καστανιώτη, που μπορεί ο αναγνώστης να την αναγνωρίσει από μακρυά. Ωραίο βιβλίο εμφανισιακά, κλασσικό, λιτό, αξιοπρεπές. Ογκώδες κιόλας, με 650 σελίδες. Όταν το έπιασα στα χέρια μου για πρώτη φορά, σκέφτηκα «τι μπορεί να γράφει ο άνθρωπος, δεν βαριόταν;». Όταν το τελείωσα, σκέφτηκα «και το υπόλοιπο, πού είναι;».

Το βιβλίο είναι το αυτοβιογραφικό μυθιστόρημα του συγγραφέα. Μια διήγηση, που βγήκε από τα όσα είδε, έζησε, άκουσε ο Σουρούνης, μεγαλώνοντας στη γειτονιά του Κουλέ Καφέ, στην οδό Μουσών, που ακόμη και σήμερα υπάρχει στην Άνω Πόλη. Χρονικά η ιστορία ξεκινάει το 1942, με τη γέννηση του συγγραφέα και φτάνει μέχρι περίπου τα μέσα της δεκαετίας του ’50. Υπάρχουν βέβαια αρκετά μπρος και πίσω στον χρόνο κατά την διήγηση, που δένουν αρμονικά με το υπόλοιπο κείμενο.

Η γραφή είναι άμεση, από τα κείμενα εκείνα, που μπορούν να σε μεταφέρουν με ιδιαίτερη ευκολία στο περιβάλλον, όπου διαδραματίζονται τα γεγονότα. Βασικό πλεονέκτημα του Σουρούνη, το ότι όσα διηγείται, τα έχει ζήσει. Η φτώχεια, η αγωνία για το αύριο, η παιδική αθωότητα, οι πρώτοι έρωτες, οι κοινωνικές αδικίες και ανισότητες, οι λαϊκές δοξασίες και πολλά πολλά άλλα, περιγράφονται με μαεστρία μοναδική από τον συγγραφέα. Το κλίμα θυμίζει ιταλική ταινία, τουλάχιστον στα δικά μου τα μάτια, και πιο συγκεκριμένα αυτό της Μαλένα (χωρίς να υπάρχει η Μπελούτσι στο κείμενο…ίσως η Σουλάρα να της μοιάζει κάπως).

Το χιούμορ είναι ιδιαίτερα έντονο παντού, άλλες φορές πιο υπόγειο, άλλες πάλι σαρκαστικό, αυτοσαρκαστικό, δίνει ζωντάνια στο κείμενο, νομίζεις πως η ιστορία είναι γραμμένη για να γίνει τηλεοπτική σειρά ή ταινία στο σινεμά. Ο Σουρούνης καταφέρνει χωρίς χυδαιότητα καμία, να δημιουργεί σκηνές και εικόνες, που είναι βγαλμένες από τις σημαντικότερες κωμικές ταινίες του Ελληνικού Κινηματογράφου.

Άλλο τρομερό προσόν του βιβλίου, ο τρόπος που χτίζονται οι χαρακτήρες, πρωταγωνιστές και μη. Ηθογραφικό κείμενο μιας εποχής, που κάποιοι μπορεί και να την έζησαν, αλλά πιστεύω οι περισσότεροι την αναγνωρίζουν από ιστορίες των παλαιότερων και άλλα βιβλία. Ο Σουρούνης δεν χαϊδεύει τα πρόσωπα, δεν τα εξωραΐζει, τα αγαπά όμως, ακόμη και αυτά που πιτσιρικάς μπορεί να μην τα συμπαθούσε, στο βιβλίο, ως νοσταλγία ίσως του παρελθόντος, τα αγαπά, ακόμη και όταν περιγράφει το πόσο τον πλήγωσαν.

Η διήγηση ώρες ώρες είναι χειμαρρώδης. Εκμεταλλεύεται συχνά τη χρήση παρόμοιων λέξεων, για να πετύχει κλιμάκωση και ένταση, αλλά πετυχαίνει αυτό να μην κουράζει τον αναγνώστη, αντίθετα νομίζω ότι τον έχει συνέχεια μαζί του, σε κάθε σελίδα. Επίσης ενώ μιλάει για μία ιστορία ή ένα γεγονός, βρίσκει αφορμή να ξεφύγει και να αναφερθεί σε ένα άλλο. Και πάλι όμως ακροβατεί χωρίς να πέσει, καθώς οι υποθέσεις ενώνονται με μοναδικό τρόπο, σαν ραφή χωρίς ίχνος.

Στο μυθιστόρημα αυτό, η Θεσσαλονίκη είναι παρούσα σχεδόν παντού. Κυρίως βέβαια, η περιοχή του Κουλέ Καφέ, της εκκλησίας των Ταξιαρχών. Η παραλία και το κέντρο είναι σχετικά άγνωστος κόσμος, ξένος για τον Σουρούνη, η Εγνατία είναι το σύνορο των δύο κόσμων. Εξαιρετικές οι περιγραφές του από τον κόσμο της αγοράς (Καπάνι, Μοδιάνο, Λαδάδικα), χώροι, που ο συγγραφέας μεγάλωσε και δούλεψε πιτσιρικάς. Η Τούμπα και η Τριανδρία επίσης υπάρχουν στο κείμενο, γειτονιές, που η προσφυγιά μεγάλωσε, παρόμοιες με την γειτονιά του Σουρούνη. Εξαιρετικές οι περιγραφές και των Θεσσαλονικέων, τόσο των μεγαλοαστών, αλλά κυρίως της φτωχολογιάς. Πάρα πολλές επίσης οι τοπογραφικές αναφορές σε μαγαζιά, σινεμά, γωνιές της πόλης, που συνέβαλλαν στην δημιουργία της σύγχρονης ιστορίας της Θεσσαλονίκης.

Δεν είναι ιδιαίτερα σαφές, το πώς βγαίνει ο τίτλος του βιβλίου. Κρίνοντας από την αγάπη, που έχει ο Σουρούνης για την θάλασσα, πιστεύω ότι το μονοπάτι αυτό ήταν η οδός Μουσών για αυτόν.

Είναι το πρώτο έργο του Σουρούνη, που έπεσε στα χέρια μου, το είχα διαβάσει πριν από πολύ καιρό, αλλά νομίζω το ευχαριστήθηκα περισσότερο στην δεύτερη ανάγνωσή του. Και με σιγουριά μπορώ να πω, ότι πρόκειται από τα λίγα βιβλία, τα οποία και να τα διαβάσεις, πάλι θα γυρίσεις σε αυτά κάποια στιγμή. Εξαιρετικό κείμενο από κάθε άποψη, που πιστεύω σε κάποια χρόνια από τώρα, θα μπει δικαίως στην κατηγορία των «κλασσικών» μυθιστορημάτων για την πόλη μας.

Advertisements

5 Σχόλια

Filed under Συγγραφείς, ΣΟΥΡΟΥΝΗΣ, Αντώνης

5 responses to “Ο κόσμος του Κουλέ Καφέ και της οδού Μουσών

  1. Παράθεμα: Σχολικά χρόνια στο Κολλέγιο Ανατόλια, κατά την δεκαετία του ’50 | Vivlioniki

  2. Παράθεμα: Η εκατονταετής Μεγάλη Εβδομάδα της Θεσσαλονίκης | Vivlioniki

  3. Παράθεμα: Ο αριστουργηματικός «Λάκκος» του Τάκη Σιμώτα | Vivlioniki

  4. Παράθεμα: Μια αφήγηση για τη ζωή στο Κουλέ Καφέ τα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια | Vivlioniki

  5. Παράθεμα: Το πρώτο έργο του Αντώνη Σουρούνη | Vivlioniki

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s