Οι εμπειρίες του Θεσσαλονικέα Ιάκωβου Χαντάλι από το Ολοκαύτωμα

vivlioniki081

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Από το Λευκό Πύργο στις πύλες του Άουσβιτς

Συγγραφέας: Ιάκωβος Χαντάλι

Έκδοση: Παρατηρητής (1996)

ISBN: 960-260-825-0

Τιμή: Περίπου €8

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Στα πολλά βιβλία με εμπειρίες Εβραίων Θεσσαλονικέων από τα στρατόπεδα συγκεντρώσεως, προστίθεται και αυτό για το οποίο θα μιλήσουμε σήμερα. Συγγραφέας ο Ιάκωβος ή Τζέκυ Χαντάλι, ο οποίος έζησε σε νεαρή ηλικία τις διώξεις των Γερμανών στην Θεσσαλονίκη κατά των Εβραίων, τις εκτοπίσεις και τα δεινά των στρατοπέδων συγκεντρώσεως.

Η έκδοση είναι απλή και λιτή. Υπάρχουν κάποιες φωτογραφίες από το οικογενειακό αρχείο του συγγραφέα.

Το βιβλίο προλογίζει ο Elie Wiesel, κάτοχος του βραβείου Nobel Ειρήνης το 1986, κείμενο του οποίου είχαμε δει και σε ένα άλλο βιβλίο, που παρουσιάσαμε στη Vivlioniki σχετικό με το Ολοκαύτωμα της Θεσσαλονίκης (μπορείτε να διαβάσετε για αυτό πατώντας εδώ). Ο Wiesel με τον συγγραφέα ήταν μαζί στο στρατόπεδο Μπούνα, στο Άουσβιτς.

Το κύριο μέρος του βιβλίου, χωρίζεται σε 4 ενότητες:

  • Η πρώτη ενότητα μιλάει για τα παιδικά χρόνια του συγγραφέα στην Θεσσαλονίκη, από την γέννησή του το 1927 έως και τις πρώτες μέρες της Κατοχής.
  • Η δεύτερη ενότητα μιλάει για την ζωή στην Θεσσαλονίκη κατά την περίοδο της Κατοχής, από την είσοδο των Γερμανών στην πόλη, τις πρώτες διώξεις, το Μαύρο Σάββατο του Ιούλη του 1942, τα γκέτο και τις εκτοπίσεις.
  • Η τρίτη ενότητα μιλάει για τις εμπειρίες του συγγραφέα από την ημέρα, που έφυγε το τρένο από την Θεσσαλονίκη, έως την ημέρα που απελευθερώθηκε από τις Βρετανικές δυνάμεις. 7 Απριλίου του 1943 έφυγε από την πόλη μας και ελευθερώθηκε δύο χρόνια αργότερα, στις 15 Απριλίου του 1945.
  • Η τέταρτη ενότητα περιγράφει την ζωή του τα πρώτα χρόνια μετά την απελευθέρωσή του και λίγο μετά που έφτασε στο Ισραήλ, όπου και εγκαταστάθηκε μόνιμα.

Ο συγγραφέας ζούσε σε μια μεγαλοαστική οικογένεια της πόλης, χωρίς οικονομικά προβλήματα. Φοίτησε σε ιδιωτικά και δημόσια σχολεία και για αυτόν η ζωή προδιαγράφονταν με τους καλύτερους όρους. Ανήκε μάλιστα στους Εβραίους της πόλης μας, που είχαν αναπτύξει αρκετές σχέσεις με Χριστιανούς, ήξερε Ελληνικά και γενικά είχε αρχίσει να αφομοιώνεται με τον υπόλοιπο πληθυσμό. Ο αδερφός του δε, είχε πολεμήσει στο μέτωπο κατά των Ιταλών και είχε τραυματιστεί στο πόδι. Όλα αυτά άλλαξαν απότομα με την Κατοχή και όσα επακολούθησαν.

Στις περιγραφές του ο Χαντάλι μιλάει με λεπτομέρειες, οι οποίες όμως δεν είναι κουραστικές. Γράφει αρκετά πράγματα για τον αρχιραββίνο Κόρετς και δείχνει να θεωρεί ότι θα μπορούσε να σώσει το ποίμνιό του, αλλά δεν το έκανε. Το ζήτημα αυτό γενικά, σχετικά με τις ευθύνες του Κόρετς, θα συνεχίσει να ταλανίζει τους ιστορικούς για χρόνια, καθώς όπως έχουμε πει και στο παρελθόν, όλοι συμφωνούν στο ότι είχε ευθύνες, αλλά δεν είμαστε σίγουροι για το αν ήταν προδότης ή απλά ανίκανος.

Στα στρατόπεδα συγκέντρωσης ο Χαντάλι έζησε αρκετές δυσκολίες, αποφεύγοντας όμως τα ιδιαίτερα δύσκολα Κομμάντα. Μετά το Μπούνα του Άουσβιτς, μεταφέρθηκε και στα στρατόπεδα του Ντούρα, του Έρλιχ και τελικά έφτασε στο Μπέργκεν-Μπέλσεν, από όπου και απελευθερώθηκε. Όπως και σε όλους όσους έζησαν, η τύχη έπαιξε σημαντικό ρόλο στην επιβίωσή του, αν και ο ίδιος θεωρεί στον επίλογο, ότι δεν ήταν μόνο αυτός ο παράγοντας που τον έσωσε.

Ενδιαφέρον στο κείμενό του εμφανίζει η αναφορά του στον γιατρό Κουένκα, έναν Θεσσαλονικέα γιατρό, ο οποίος ως μέλος του Ερυθρού Σταυρού είχε αποφύγει τις διώξεις, αλλά τελικά οι Γερμανοί τον συνέλαβαν και είπαν ψέμματα πως ήθελε να αποδράσει. Άλλο σημαντικό στοιχείο στις περιγραφές του, είναι η αναφορά στην επίσκεψη Γερμανών κατοίκων στο Μπέργκεν-Μπέλσεν, μετά την απελευθέρωση, την οποία είχαν επιβάλλει οι Άγγλοι, ώστε να δούνε την φρίκη των στρατοπέδων από κοντά. Την επίσκεψη αυτή είχε αποτυπώσει ο Βρετανικός στρατός και είχε φτιάξει ένα ντοκιμαντέρ, με αφηγητή των Άλφρεντ Χίτσκοκ. Την δουλειά αυτήν, μπορείτε να δείτε στο YouTube 

Μετά την απελευθέρωση, ο συγγραφέας έζησε την εμπειρία των στρατοπέδων στο Μόναχο, για τους επονομαζόμενος «DPs», δηλαδή για άτομα χωρίς υπηκοότητα, οι οποίοι δεν ήθελαν να επαναπατριστούν στον τόπο, από όπου έφυγαν, αλλά θα πήγαιναν είτε στην Αμερική, είτε στο Ισραήλ. Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με αυτούς, ο αναγνώστης μπορεί να διαβάσει το εκπληκτικό βιβλίο της Ρίκας Μπενβενίστε με τίτλο «Αυτοί που επέζησαν«.

Το κείμενο του Χαντάλι δεν είναι ίσως το πιο σοκαριστικό από όσα με αυτήν την θεματολογία έχουν γραφτεί, αλλά δεν παύει να είναι μια ακόμη σημαντική μαρτυρία. Όπως και όλα τα υπόλοιπα αυτής της κατηγορίας, αξίζει να διαβαστεί, για να μην ξεχαστεί ποτέ η ακραία βαρβαρότητα, στην οποία μπορεί να φτάσει ο άνθρωπος, ακόμη και χωρίς ουσιαστικό λόγο.

Advertisements

1 σχόλιο

Filed under Συγγραφείς, ΧΑΝΤΑΛΙ, Ιάκωβος

One response to “Οι εμπειρίες του Θεσσαλονικέα Ιάκωβου Χαντάλι από το Ολοκαύτωμα

  1. Παράθεμα: Το Ολοκαύτωμα όπως το έζησε ο Χάιντς Κούνιο | Vivlioniki

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s