Οθωμανικά έγγραφα από το αρχείο Θεσσαλονίκης, από το 1605 έως το 1912

vivlioniki064

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Ιστορικά αρχεία Μακεδονίας: Αρχείον Θεσσαλονίκης 1695-1912

Συγγραφέας: Ιωάννης Βασδραβέλλης

Έκδοση: Εταιρεία Μακεδονικών Σπουδών (1995)

ISBN: 960-7265-26-2

Τιμή: Περίπου €20

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τα αρχεία ενός κράτους, αποτελούν από τα σημαντικότερα ντοκουμέντα για έναν ερευνητή και ιστορικό. Η πρόσβαση σε αυτά δεν είναι πάντα εύκολη, στο παρελθόν δε, πολλά από αυτά καταστράφηκαν είτε λόγω πολέμων, είτε λόγω μη δυνατότητας συντήρησής των. Το βιβλίο για το οποίο θα μιλήσουμε σήμερα, είναι από τα σημαντικότερα ιστορικά βιβλία, που κυκλοφορούν σχετικά με την πόλη και ασχολείται με το περιεχόμενο των Οθωμανικών αρχείων της πόλης της Θεσσαλονίκης, με πρώτη χρονολόγηση το 1605 και τελευταία το 1912.

Η έκδοση αποτελεί ανατύπωση του πρωτότυπου, το οποίο είχε κυκλοφορήσει το 1952, 40 χρόνια μόλις μετά την απελευθέρωση του βιβλίου. Δεν υπάρχουν φωτογραφίες στο κείμενο, ενώ υπάρχει ευρετήριο όρων και ονομάτων στο πίσω μέρος του βιβλίου. Η γλώσσα που χρησιμοποιείται είναι απλή καθαρεύουσα, οπότε ίσως δημιουργήσει μικρές δυσκολίες στην ανάγνωση, χωρίς όμως αυτό να σημαίνει ότι κάποιος δεν μπορεί να βγάλει νόημα.

Οι δυσκολίες με τα συγκεκριμένα αρχεία, έχουν να κάνουν κυρίως με την γλώσσα στην οποία αυτά ήταν γραμμένα και με τις δυσκολίες στη μετάφραση, καθώς διάφοροι όροι της Τούρκικης γλώσσας, δεν είχαν αντιστοιχία στα Ελληνικά. Το Αρχείο συνολικά είχε 337 κώδικες, από τους οποίους επιλέχθηκαν για μετάφραση 424 έγγραφα. Αυτά είναι,

  • αυτοκρατορικά φιρμάνια
  • ιεροδικαστικές αποφάσεις
  • κατάλογοι και πίνακες
  • διαταγές
  • εκθέσεις δικαστικών και διοικητικών αρχών

Το περιεχόμενό τους ποικίλει, από φορολογικά θέματα, μέχρι κοινωνικά ζητήματα, διαμάχες πολιτών, καταδίκες σε θάνατο, αγορανομικές διατάξεις, ζητήματα εξωτερικής πολιτικής, εμπορικά θέματα κα. Αξίζει κάποιος να τα διαβάζει, γνωρίζοντας παράλληλα τις ιστορικές εξελίξεις κατά εκείνη την χρονική περίοδο. Δυστυχώς για κάποια από αυτά τα έγγραφα, υπάρχουν παραπομπές σε άλλες εκδόσεις, όπου ο Βασδραβέλλης είχε μεταφράσει αυτά τα έγγραφα.

Το πρώτο έγγραφο του βιβλίου έχει ημερομηνία 14 Οκτωβρίου 1605 και ασχολείται με το αίτημα των φρουρών του παραλιακού τείχους της πόλης, να μην πληρώνουν φόρους. Τα υπόλοιπα έγγραφα ξεκινούν από το 1695 και παρέχουν απίστευτα πολλές ιστορικές πληροφορίες, ονόματα μητροπολιτών, τοπογραφικά στοιχεία της πόλης, γεγονότα σπουδαία ή πιο καθημερινά κα. Το κύριο μέρος του βιβλίου, έχει έγγραφα μέχρι το 1835, ενώ το παράρτημα του βιβλίου, περιέχει περιλήψεις αποφάσεων, μέχρι το 1912.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα έγγραφα, τα οποία καλύπτουν χρονικά την περίοδο της Ελληνικής Επαναστάσεως, από το 1821 έως και το 1835, χρονιά που διορίζεται ο πρώτος Έλληνας πρόξενος στην πόλη, ο Θεόδωρος Βαλλιάνος, για του οποίου τον διορισμό μιλάει το 424ο έγγραφο.

Το συναρπαστικό σε αυτά τα κείμενα, είναι ότι αποτελούν την επίσημη όψη της ιστορίας. Ο συγγραφέας δεν κάνει βιβλιογραφική ανασκόπηση, αλλά εξετάζει και μελετά άμεσα τις πηγές. Με βάση αυτά τα αρχεία, έχουν γραφτεί ιστορικά βιβλία, όχι μόνο σχετικά με την Θεσσαλονίκη. Επίσης έχουμε μάθει λεπτομέρειες για την κοινωνία της πόλης, για το δικαστικό σύστημα που επικρατούσε, για την λογική του Οθωμανικού Κράτους απέναντι στους πολίτες του, για την οικονομική και φορολογική πολιτική της Υψηλής Πύλης κτλ.

Το βιβλίο φυσικά δεν διαβάζεται όπως ένα μυθιστόρημα. Συμβουλεύω τον αναγνώστη, να πηγαίνει στα περιεχόμενα και να επιλέγει ένα από τα πολλά θέματα, τα οποία αναφέρονται. Επίσης, η πρώτη παράγραφος είναι ένα πανομοιότυπο κείμενο, όπου ο Σουλτάνος απευθύνεται στον δικαστή και τον κολακεύει, οπότε μπορεί να την αποφεύγει και να περνά κατευθείαν στην δεύτερη παράγραφο, όπου υπάρχει το κυρίως θέμα.

Προσωπικά βρήκα το βιβλίο αυτό εξαιρετικό και σημαντικότατο. Πρόκειται για ιστορικά ντοκουμέντα στην κυριολεξία και χρήζουν ιδιαίτερης μελέτης και προσοχής. Δεν νομίζω να απευθύνονται μόνο σε ιστορικούς, καθώς πιστεύω ότι και ο μέσος αναγνώστης και ο απλός εραστής της ιστορίας της Θεσσαλονίκης, μπορεί να τα διαβάσει άνετα, ιδιαίτερα μόλις συνηθίσει τον τρόπο γραφής.

Advertisements

1 σχόλιο

Filed under ΒΑΣΔΡΑΒΕΛΛΗΣ, Ιωάννης, Συγγραφείς

One response to “Οθωμανικά έγγραφα από το αρχείο Θεσσαλονίκης, από το 1605 έως το 1912

  1. Παράθεμα: Οθωμανικά έγγραφα από το αρχείο Μονής Βλαττάδων, από το 1466 έως το 1839 | Vivlioniki

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s