Τα παρτάλια της Θεσσαλονίκης

vivlioniki058

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Το παρτάλι

Συγγραφέας: Θεόδωρος Γρηγοριάδης

Έκδοση: Πατάκη (2000)

ISBN: 960-378-966-6

Τιμή: Περίπου €15

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Ο Βαρδάρης είναι για την Θεσσαλονίκη ένας ξεχωριστός κόσμος. Τυλιγμένος με τα πέπλα μυστηρίου για τους περισσότερους, ζει με τους δικούς του κανόνες, τους δικούς του ανθρώπους. Με αφορμή έναν από αυτούς τους κατοίκους, το βιβλίο για το οποίο θα μιλήσουμε σήμερα, ξετυλίγει μία από τις πιο ενδιαφέρουσες ιστορίες στον κόσμο της σύγχρονης Ελληνικής λογοτεχνίας.

Η έκδοση είναι απλή, με πλαστικοποιημένο εξώφυλλο, χωρίς κάτι το ιδιαίτερο. Λες και υπάρχει ντιρεκτίβα τα βιβλία να βγαίνουν σε αυτήν την μορφή.

Η ιστορία μας έχει πολλούς πρωταγωνιστές. Το Παρτάλι είναι ο κυριότερος. Δίπλα του ο Μανώλης (ή Μανουήλ), ο Μάικ, η Αλόη, η Ζωή και πολλοί άλλοι. Πρόσωπα ξεχωριστά, με κοινά ίσως ενδιαφέροντα, αλλά εκπροσωπούν διαφορετικούς κόσμους. Κύριος τόπος, που εκτυλίσσεται η ιστορία, η Θεσσαλονίκη, αλλά και η επαρχία της Θράκης και της Καβάλας. Ο χρόνος σε πολλά επίπεδα. Παρόν τα τέλη της δεκαετίας του 1970, αλλά πολύ συχνά η ιστορία μας πάει πίσω, μέχρι την Βουλγαρική Κατοχή, κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Στις υποσημειώσεις, σε κάποια σημεία, πηγαίνει και στο μέλλον.

Το έργο χωρίζεται σε 7 βασικά κεφάλαια, αν και το κάθε ένα από αυτά χωρίζεται σε μικρότερα, τα οποία μπορεί να μην έχουν τίτλους τα περισσότερα, αλλά είναι ευδιάκριτα, καθώς μοιάζουν να είναι διαφορετικές σκηνές από ταινία. Όπως είπαμε ο χρόνος είναι σε πολλά επίπεδα, αλλά το παρόν ξεκινά λίγο μετά την Μεταπολίτευση και τελειώνει στον μεγάλο σεισμό της Θεσσαλονίκης, το 1978. Για την υπόθεση του βιβλίου θα ήθελα να πω πολλά, φοβάμαι όμως ότι αποκαλύπτοντας πτυχές του, μπορεί να χαθεί μέρος της δυναμικής που αυτό φέρει. Θέματα όπως η ομοφυλοφιλία, οι τραβεστί, η Ελληνική επαρχία με τον συντηρητισμό της, η αστυφιλία, η ερωτική απελευθέρωση της δεκαετίας του ’70, ο μικροαστισμός και τα αδιέξοδά του, είναι κάποια από αυτά, τα οποία όμως δίνονται κεντημένα με πολύ όμορφο τρόπο. Κείμενο με αμέτρητες ανατροπές, αποκαλύψεις, που σταδιακά εξηγούν στον αναγνώστη τις απορίες, ενώ η εξέλιξη της ιστορίας είναι απρόβλεπτη μέχρι το τέλος του. Λίγοι είναι οι συγγραφείς, που καταφέρνουν να χτίσουν χαρακτήρες με τόσο πετυχημένο τρόπο, ξεφεύγοντας από στερεότυπα και ο Γρηγοριάδης σε αυτό το βιβλίο το πετυχαίνει μοναδικά.

Πέρα όμως από τον μύθο, το βιβλίο είναι γεμάτο και με ιστορία, η οποία μπλέκεται αριστοτεχνικά με τον μύθο. Πρόσωπα της Θεσσαλονίκης άλλες φορές εμφανίζονται όπως είναι στην πραγματικότητα (για παράδειγμα ο Ραγιάς, ο ιδιοκτήτης του βιβλιοπωλείου-μύθου της πόλης μας), ενώ άλλες φορές αποκτούν ψευδώνυμο, αλλά είναι πολύ ξεκάθαρη η ταυτότητά τους (όπως ο Άγης Τσιγκέλας, φιλόλογος-συγγραφέας, ο οποίος είχε δουλέψει στην Βόρεια Αφρική, κατευθείαν το μυαλό πάει στον Γιώργο Ιωάννου). Η ταβέρνα της Βέρας είναι επίσης υπαρκτό σκηνικό, το οποίο περιγράφει και ο Θωμάς Κοροβίνης στο βιβλίο του Κανάλ Ντ’αμούρ (με άλλο όνομα όμως).

Βέβαια ο Γρηγοριάδης δεν έχει σκοπό να περιγράψει την Θεσσαλονίκη, το βιβλίο κινείται γύρω από τις αλλαγές των ανθρώπων και τα πολλαπλά πρόσωπα, που αυτοί επιλέγουν να έχουν, για τους δικούς τους λόγους. Η διαφορετικότητα, που στην υπερσυντηρητική Ελλάδα έχει κατηγορηθεί σε πολλούς τομείς, εδώ γίνεται δικαίωμα των πρωταγωνιστών και ανάγκη επιβίωσής τους. Δεν στέκεται στην επιφάνεια των καταστάσεων ο συγγραφέας, αλλά ψάχνει το γιατί, δίνει βήμα στο περιθώριο να μιλήσει.

Μέσα σε όλα αυτά, η Θεσσαλονίκη είναι παρούσα παντού. Μαγαζιά, δρόμοι, τοπογραφικά στοιχεία εμφανίζονται συνέχεια. Με δεδομένο ότι ο Γρηγοριάδης έζησε την Θεσσαλονίκη στα τέλη της δεκαετίας του ’70, οι περιγραφές του αποκτούν και ιστορική σημασία, άσχετα αν αυτό δεν είναι ο κυρίαρχος σκοπός του βιβλίου. Ο Βαρδάρης, τα Πανεπιστήμια και η περιοχή της Κασσάνδρου, με τους άπειρους φοιτητές, που ακόμη και σήμερα την προτιμούν για κατοικία, λόγω της εγγύτητάς της με τα πανεπιστήμια, είναι τα κύρια μέρη που περιγράφονται, ενώ η Παλιά Παραλία, το Ντορέ, η Προξένου Κορομηλά επίσης έχουν τον δικό τους ρόλο.

Προσωπικά μου άρεσε το βιβλίο πάρα πολύ. Έχει συνεχείς ανατροπές και αποκαλύψεις, ένα ύφος ξεχωριστό, που δεν συναντάται συχνά, ενώ η γραφή ακολουθεί πολλά και διαφορετικά μοντέλα. Μόνο μονότονο δεν μπορεί να το πει κανείς. Εντελώς απελευθεροποιημένο, με λεξιλόγιο άλλες φορές λυρικό και άλλες απόλυτα ρεαλιστικό, μπορεί σε κάποιους να φανεί χυδαίο, αλλά νομίζω τότε χάνουν την ουσία του βιβλίου. Οι περιγραφές του και η ροή του λόγου είναι τόσο ζωντανά, που απορεί κανείς γιατί δεν έχει γίνει κινηματογραφική ταινία, αφού οι διάλογοι και οι περιγραφές το βοηθούν πολύ. Είχα διαβάσει κάπου, ότι ο συγγραφέας δεν ήθελε την μεταφορά του βιβλίου στο σινεμά και είχε διαλέξει να γίνει θεατρικό έργο. Θέλω να πιστεύω ότι κάποια στιγμή θα αλλάξει άποψη και θα μπορέσουμε να δούμε το Παρτάλι να ζωντανεύει και στον κινηματογράφο. Αξίζει να το διαβάσετε.

Advertisements

Σχολιάστε

Filed under ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ, Θεόδωρος, Συγγραφείς

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s