Τα μυστήρια και τα μυστικά της Θεσσαλονίκης

vivlioniki012

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Η μυστική ιστορία της Θεσσαλονίκης

Συγγραφέας: Μάριος Μαρίνος Χαραλάμπους

Έκδοση: Αρχέτυπο (2002)

ISBN: 960-7928-49-0

Τιμή: Περίπου €21

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Πριν λίγο καιρό είχαμε μιλήσει μέσα από την Vivlioniki για ένα βιβλίο του Ευάγγελου Χεκίμογλου, σχετικά με άγνωστες πτυχές της Θεσσαλονίκης. Το βιβλίο είχε τίτλο «Τα μυστήρια της Θεσσαλονίκης«. Την ίδια περίπου περίοδο, ένας άλλος συγγραφέας, ο Μάριος Μαρίνος Χαραλάμπους, καταπιάνεται με το ίδιο θέμα, με μυστικά δηλαδή που κρύβει η πόλη, μέσα από την ζωή της κατά τους αιώνες. Το βιβλίο αυτό έμελλε να είναι από τα πιο ενδιαφέροντα που έχουν γραφτεί για την Θεσσαλονίκη.

Η έκδοση είναι απλή, καλή στο σύνολό της. Η βιβλιογραφία δεν είναι μαζεμένη κάπου, αλλά διασκορπισμένη μεταξύ σημειώσεων στο τέλος κάποιων κεφαλαίων, δεν υπάρχει ευρετήριο όρων και ονομάτων, ενώ στο τέλος υπάρχουν κάποιες φωτογραφίες από το προσωπικό αρχείο του συγγραφέα. Επίσης στο τέλος υπάρχει και μία συνέντευξη του συγγραφέα, η οποία νομίζω καλό θα ήταν ο αναγνώστης να την διαβάσει πριν ασχοληθεί με το υπόλοιπο κείμενο, είναι η καλύτερη μορφή προλόγου, σχετικά με το τι πρόκειται να διαβάσει έπειτα.

Το κυρίως μέρος του βιβλίου αποτελείται από 20 κεφάλαια, τα οποία έχουν ποικίλη θεματολογία. Άλλα μικρότερα και άλλα μεγαλύτερα, αναφέρονται σε πράγματα που σπάνια μπορεί κάποιος να διαβάσει σε άλλα βιβλία, αλλά έχουν τρομερό ενδιαφέρον, καθώς ακροβατούν στο όριο μεταξύ μύθου και αλήθειας.

Το 1ο κεφάλαιο εξετάζει τοπογραφικά στοιχεία της πόλης, ερευνώντας την κλίση της πόλης και προσπαθώντας να δώσει μια εικόνα της πόλης στα πρώτα της χρόνια. Αναφέρεται σε χειμάρρους και μικρά ποτάμια τα οποία βρίσκονταν μέσα στην πόλη, κάνει λόγο για το Ελληνιστικό Θρησκευτικό κέντρο της Θεσσαλονίκης κα. Στο τέλος του κεφαλαίου, αναφέρεται και στην έλλειψη σεβασμού των Θεσσαλονικέων απέναντι στο παρελθόν της πόλης, δίνοντας πολλά παραδείγματα καταπάτησης αρχαιοτήτων, κατά την διάρκεια της ανοικοδόμησης της πόλης κατά τα σύγχρονα χρόνια. Στο τέλος του κεφαλαίου αυτού, υπάρχουν πολλές σημειώσεις και μια σύντομη βιβλιογραφία.

Το 2ο κεφάλαιο αφιερώνεται κυρίως στην γνωστή οικογένεια των Άμποτ, οι οποίοι άφησαν το στίγμα τους στα 150 περίπου χρόνια που δραστηριοποιήθηκαν στην πόλη. Ένα μικρό μέρος του κεφαλαίου αναφέρεται και στο Ουρεντζίκ, το σημερινό Ρεντζίκι, περιοχή όπου πολλοί πρόξενοι της πόλης είχαν χτίσει τις επαύλεις τους για να μένουν.

Το 3ο κεφάλαιο είναι μια επιστολή του συγγραφέα στο περιοδικό Close Up, το οποίο το 2000 είχε κάνει ένα αφιέρωμα στους Άμποτ και ο συγγραφέας στέλνει γράμμα με τις διορθώσεις και τις παρατηρήσεις του.

Το 4ο κεφάλαιο μιλάει για την τεχνοτροπία Art Nouveau, χωρίς να έχει άμεση σχέση με την Θεσσαλονίκη, αν εξαιρέσει κανείς ότι υπάρχουν κτίρια στην πόλη επηρεασμένα από αυτό το στιλ.

Το 5ο κεφάλαιο δεν έχω καταλάβει την σημασία του, μιλάει γενικά για πράγματα και τομείς με τους οποίους ασχολήθηκε ο συγγραφέας, ενώ επίσης παρουσιάζει θεματολογία του υλικού των παρουσιάσεών του.

Το 6ο κεφάλαιο μιλάει για την υπόγεια σήραγγα, η οποία κατά τον συγγραφέα εκτείνονταν από την οδό Μπαλταδώρου μέχρι τον ναό των 12 Αποστόλων.

Το 7ο κεφάλαιο αφιερώνεται στον σιδηρόδρομο της Θεσσαλονίκης, την πλατεία του παλιού σιδηροδρομικού σταθμού και την άφιξη του πρώτου τραίνου στην πόλη από την Ευρώπη (πιο συγκεκριμένα από την Βιέννη), γεγονός που είχε εορταστεί με δεξίωση στην έπαυλη των Αλλατίνι στην Φράγκικη συνοικία.

Το 8ο κεφάλαιο κάνει αναφορές στην Φράγκικη συνοικία και σε κάποια χάνια που υπήρχαν στην οδό Μοναστηρίου.

Το 9ο κεφάλαιο είναι από τα πιο ενδιαφέροντα του βιβλίου και μιλάει για τους γνωστούς σε εμάς ως «Κήποι του Πασά», τους οποίους ο Χαραλάμπους αποκαλούσε «Άντρο των Δερβισών».

Το 10ο κεφάλαιο έχει μυστικιστική χροιά, αφού μιλά για στοιχειωμένα σπίτια της πόλης, για βρικόλακες, μέντιουμ, γενικά για παραφυσικά φαινόμενα.

Το 11ο κεφάλαιο μιλάει για τον Λευκό Πύργο, ένα κείμενο το οποίο δημοσιεύτηκε σε ένα βιβλίο για τον Λευκό Πύργο του Δημήτρη Τσιρόγλου και ασχολείται με το πότε χτίστηκε ο Πύργος.

Το 12ο κεφάλαιο είναι για μένα το πιο ενδιαφέρον και ίσως από τα σημαντικότερα κείμενα που έχουν γραφτεί για την πόλη, καθώς και αυτό για το οποίο το βιβλίο είχε συζητηθεί περισσότερο. Μιλάει για τις υπόγειες στοές της Θεσσαλονίκης, σήραγγες που διέτρεχαν υπόγεια την πόλη και για τις οποίες υπάρχουν αρκετά στοιχεία, που αποδεικνύουν την ύπαρξή τους. Χρονολογούνται από τα αρχαία χρόνια κάποιες από αυτές, χρησιμοποιήθηκαν τόσο από τους Ρωμαίους, όσο και από τους Βυζαντινούς, ενώ υπάρχουν και φωτογραφικά ντοκουμέντα σχετικά με αυτές.

Το 13ο κεφάλαιο ασχολείται με την Ροτόντα, την ιστορία και την χρησιμότητα του κτιρίου ανά τους αιώνες, ενώ εξετάζει και την ακουστική της.

Το 14ο κεφάλαιο θα μπορούσε να είναι ένα βιβλίο από μόνο του. Καταπιάνεται με τις απώλειες της πόλης, είτε αυτές είχαν να κάνουν με ζωές ανθρώπων, είτε με νεκροταφεία, μνημεία, τοπογραφικά στοιχεία κτλ. Τίτλος του κεφαλαίου είναι «Οι μεγάλες απώλειες της Θεσσαλονίκης»

Το 15ο κεφάλαιο έχει ποικίλη θεματολογία, αφού ασχολείται με τα κείμενα του Τομανά (όλα τα βιβλία του Τομανά έχουν παρουσιαστεί από την Vivlioniki), μιλάει για το ιστορικό βιβλιοπωλείο «Προμηθέας», το οποίο οι παλαιότεροι το πρόλαβαν στην Ερμού, ενώ τώρα αργοσβήνει στην οδό Βύρωνος, πίσω από το Μέγαρο Μοσκόφ κα.

Το 16ο κεφάλαιο μιλάει για την πρώτη Φράγκικη Συνοικία της Θεσσαλονίκης και τα καθολικά ιδρύματα (σχολεία, νοσοκομεία) τα οποία φτιάχτηκαν στην πόλη.

Το 17ο κεφάλαιο μιλάει για ένα κτίριο στην οδό Εδέσσης, το οποίο ο συγγραφέας υποστηρίζει ότι ήταν μετόχι του Μεγάλου Τεμένους της Μέκκας.

Το 18ο κεφάλαιο μιλάει για τα πορνεία της Θεσσαλονίκης, τουλάχιστον για κάποια από τα σημαντικότερα.

Το 19ο και το 20ο κεφάλαιο μιλάνε κυρίως για την Κωνσταντινούπολη, αν και υπάρχει και μία αναφορά για την γνωστή υπόγεια εξέδρα ή κρήνη, που βρίσκεται μπροστά στο Μπέη Χαμάμ στην Εγνατία.

Ο τρόπος γραφής του Χαραλάμπους είναι θα έλεγε κάποιος ιδιόρρυθμος, όπως βέβαια ιδιόρρυθμος ήταν και ο ίδιος ο συγγραφέας. Στηρίζεται αρκετά σε στοιχεία της προσωπικής του έρευνας, μαρτυρίες και εμπειρίες ανθρώπων και λιγότερο ίσως στις ήδη γνωστές πηγές (αυτό δεν σημαίνει βέβαια ότι δεν τις δέχεται). Το στοιχείο του μεταφυσικού και του παραφυσικού είναι ιδιαίτερα έντονο (αφιερώνει σχεδόν ένα ολόκληρο κεφάλαιο σχετικά), γεγονός που κάνει το βιβλίο να χάνει κάπως σε εγκυρότητα, καθώς η επιστήμη της Ιστορίας δεν δέχεται βαμπίρ, μέντιουμ και τα σχετικά.

Είναι αυτός όμως ο λόγος να μην διαβάσει κάποιος το βιβλίο; Κατηγορηματικά όχι. Το κείμενο περιέχει αρκετές ιστορικές λεπτομέρειες και ντοκουμέντα, μιλάει για πράγματα τα οποία συνήθως αποτελούν μύθους και αφηγήσεις παλαιότερων και ο Χαραλάμπους προσπαθεί να εξακριβώσει τι ισχύει και τι όχι. Ειδικά για το θέμα των υπόγειων στοών, οι οποίες χάθηκαν οι περισσότερες εξαιτίας της αντιπαροχής και της εποχής της ανοικοδόμησης, το βιβλίο του Χαραλάμπους είναι η κυριότερη πηγή πληροφοριών.

Προσωπικά βρήκα το βιβλίο εξαιρετικά ενδιαφέρον. Δεν είναι εύκολο στην ανάγνωσή του, ο αναγνώστης πρέπει να το διαβάζει ιδιαίτερα προσεκτικά και ίσως και να κρατά και σημειώσεις. Οι πληροφορίες που υπάρχουν είναι πολλές και υπάρχουν σημεία που μέχρι και κάποιος χάρτης χρειάζεται για να βγαίνει νόημα. Δυστυχώς το βιβλίο είναι εκτός κυκλοφορίας και μόνο σε παλαιοβιβλιοπωλεία μπορεί κάποιος να το βρει ή σε κάποιο στοκ ενός μικρού βιβλιοπωλείου. Από όσο προσπάθησα να μάθω, θεωρείται σχετικά σπάνιο, οπότε αν πέσει στην αντίληψή σας, αποκτήστε το οπωσδήποτε. Εγώ το βρήκα στο Λοξία, κοντά στη Ναυαρίνου.

Advertisements

1 σχόλιο

Filed under Συγγραφείς, ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΥΣ, Μάριος Μαρίνος

One response to “Τα μυστήρια και τα μυστικά της Θεσσαλονίκης

  1. Παράθεμα: Μια συλλογή ποιημάτων για δρόμους της Θεσσαλονίκης | Vivlioniki

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s