Τσιγγάνοι, Εβραίοι, απαγορευμένοι έρωτες, Θεσσαλονίκη κτλ…

vivlioniki007

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Το βραχιόλι της φωτιάς

Συγγραφέας: Βεατρίκη Σαΐας-Μαγρίζου

Έκδοση: Καστανιώτης (2006)

ISBN: 960-03-4062-5

Τιμή: Περίπου €14

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Όπως έχουμε πει και σε άλλες αναρτήσεις στο παρελθόν και προβλέπεται να επαναλάβουμε αρκετές φορές, ο 20ος αιώνας στην Θεσσαλονίκη ήταν γεμάτος από πολλά και σημαντικά γεγονότα, τα οποία αποτέλεσαν έμπνευση για την συγγραφή αρκετών ιστορικών μυθιστορημάτων. Ιδιαίτερη πέραση φαίνεται να έχουν αυτά, τα οποία ακολουθούν την πορεία μιας οικογένειας σε βάθος χρόνου. Στην Vivlioniki έχουν παρουσιαστεί διάφορα τέτοια έργα, όπως της Κατερίνας Καριζώνη, της Δήμητρας Παπαναστασοπούλου και της Victoria Hislop. Ένα ακόμη προσθέτει στην συλλογή μας η Βεατρίκη Σαΐας-Μαγρίζου. Σίγουρα στατιστικά το δείγμα είναι μικρό, αλλά κάτι πρέπει να λέει το γεγονός ότι αυτά τα 4 βιβλία με παρόμοια θεματολογία, είναι γραμμένα από γυναίκες.

Η έκδοση του βιβλίου δεν έχει κάτι το ιδιαίτερο, όσοι έχετε διαβάσει στο παρελθόν κάτι από τον Καστανιώτη, θα ξέρετε ακριβώς τι να περιμένετε. Το εξώφυλλο είναι πλαστικοποιημένο με μια φωτογραφία κάποιας οικογένειας από παλιά. Τίποτα που να ενθουσιάζει γενικά, αλλά και τίποτα ιδιαίτερα αρνητικό από την άλλη. Στο τέλος υπάρχει και μία βιβλιογραφία, κυρίως για τα ιστορικά γεγονότα που αναφέρονται στο έργο.

Στην ιστορία μας, πρωταγωνίστρια είναι η οικογένεια των Μεντές και Μπενούτα Σαΐα. Το ζεύγος και τα εφτά συνολικά παιδιά τους (δύο κορίτσια και πέντε αγόρια) ζούνε στην Θεσσαλονίκη και αποτελούν μια τυπική Εβραϊκή οικογένεια αστών, οικονομικά τόσο ισχυρή, ώστε να ζούνε με πολλές ανέσεις. Όλα ξεκινάνε από την Μεγάλη Πυρκαγιά του 1917, που η οικογένεια θα χάσει το σπίτι της και θα φιλοξενηθεί τις πρώτες εκείνες δύσκολες ημέρες σε έναν καταυλισμό Τσιγγάνων. Η Μπενούτα, μαζί με δύο από τα παιδιά της, είναι αυτοί που θα μείνουν στον καταυλισμό και ως ένδειξη ευγνωμοσύνης θα χαρίσει στην κόρη αυτού που τους φιλοξένησε, ένα βραχιόλι της, που είναι αυτό του τίτλου. Το βραχιόλι θα μας απασχολήσει πάλι στο τέλος του βιβλίου.

Δεν υπάρχει ο κύριος πρωταγωνιστής σε όλο το έργο, αλλά αυτός αλλάζει ανάλογα με την χρονική περίοδο. Στην αρχή είναι η Μπενούτα, για λίγο θα πάρει αυτόν τον ρόλο η Φρίντα (το μεγαλύτερο παιδί της οικογένειας) και στο τέλος πρωταγωνιστής θα είναι ο Ιωσήφ (το μικρότερο παιδί της οικογένειας). Σε υποδεέστερους ρόλους οι υπόλοιποι, βιώνουν διάφορες καταστάσεις, που βοηθούν στο να σκιαγραφήσει η συγγραφέας την Θεσσαλονίκη εκείνης της εποχής, και κυρίως τις αντιλήψεις μιας Εβραϊκής οικογένειας της πόλης. Για παράδειγμα ο έρωτας της Φρίντας με έναν Χριστιανό, τον οποίο θα παντρευτεί, αφού αλλάξει θρήσκευμα, αποτελεί το μέσο για να δείξει πόσο κλειστές ήταν οι οικογένειες τότε και πόσο παράλογη θεωρούνταν μια κίνηση τέτοια. Η φυγή του Ραούλ για το Ισραήλ χρησιμεύει για να περιγράψει το κύμα φυγής πολλών Εβραίων της πόλης μας, κυρίως κατά την διάρκεια του Μεσοπολέμου. Και φυσικά, δεν θα μπορούσε να λείπουν τα γεγονότα της Κατοχής και τα στρατόπεδα συγκέντρωσης. Βέβαια, επειδή η συγγραφέας προφανώς ήθελε οπωσδήποτε ένα happy ending έχει γράψει ότι επέστρεψαν όλα τα αδέρφια ζωντανά, πράγμα εξαιρετικά σπάνιο.

Ενδιαφέρον είναι ότι στο μυθιστόρημα υπάρχει και ο Ρόμπυ Βαρσάνο, τον οποίο είχαμε συναντήσει στο μυθιστόρημα Σαουλίκο πρόσφατα. Τον γνωρίζει ο Ιωσήφ στο στρατόπεδο συγκεντρώσεως και θα γίνουν φίλοι καλοί, θα τον βοηθήσει δε στο να φτιάξει το μαγαζί του όταν επιστρέψουν αμφότεροι στην Θεσσαλονίκη.

Τα ιστορικά στοιχεία που παραθέτει δεν έχουν κάποια ιδιαίτερα σφάλματα, πέρα από το γεγονός ότι και εδώ υπάρχει λάθος στην χρονιά που αναφέρει τον Εμπρησμό του Κάμπελ (1932 λέει, αντί για 1931 που συνέβη, προφανώς αντέγραψε λάθος από τις πηγές της). Στο βιβλίο υπάρχουν λίγα τοπογραφικά στοιχεία για την πόλη, τα οποία δεν έχουν κάποιο ιδιαίτερο ενδιαφέρον.

Προσωπικά δεν με ενθουσίασε το βιβλίο, ίσως γιατί ένιωσα ότι έχω ξαναδιαβάσει κάτι παρόμοιο στο παρελθόν. Νομίζω ότι η συγγραφέας είχε μιαν καλή ιδέα για ένα ιστορικο μυθιστόρημα, το ξεκίνησε όμορφα, μετά πρέπει να βάλτωσε σε κάποια σημεία και δεν μπορούσε να το τελειώσει. Το βραχιόλι του τίτλου θα παραδοθεί στο τέλος στον Ιωσήφ, ιδέα που πιστεύω ότι είχε από την αρχή η συγγραφέας, αλλά το ενδιάμεσο είναι αρκετά άσχετο. H ύπαρξη των Τσιγγάνων πρέπει επίσης να ήταν στις αρχικές ιδέες της συγγραφέως, αλλά στο υπόλοιπο του βιβλίου εμφανίζονται ελάχιστα ως καθόλου. Ίσως να αρέσει σε άτομα που δεν έχουν ιδέα σχετικά με την ιστορία της πόλης και έχουν ακούσει ελάχιστα πράγματα για τον χαμό των Εβραίων. Δεν θα πάρει βραβείο λογοτεχνίας, αλλά παρέα για ένα Σαββατοκύριακο πιστεύω μπορεί να σας κάνει.

Advertisements

Σχολιάστε

Filed under Συγγραφείς, ΣΑΪΑΣ-ΜΑΓΡΙΖΟΥ, Βεατρίκη

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s