Διαφημίσεις στις εφημερίδες της παλιάς Θεσσαλονίκης

vivlioniki205

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Ποιότης εξαιρετική: Εντίμως και εντύπως στις εφημερίδες, 1912-1972

Συγγραφέας: Πέρσα Αγραφιώτου-Ζαχοπούλου

Έκδοση: Ιανός (1999)

ISBN: 960-7771-24-9

Τιμή: Περίπου €15

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Για ένα ξεχωριστό και ιδιαίτερο λεύκωμα θα μιλήσουμε σήμερα, το οποίο διηγείται μέρος της ιστορίας της Θεσσαλονίκης, όχι όμως μέσα από φωτογραφίες κτιρίων και γειτονιών, αλλά μέσα από τις διαφημίσεις που δημοσιεύτηκαν στις εφημερίδες της πόλης μας.

Η έκδοση είναι πολύ καλή, με πολύ πετυχημένο εξώφυλλο. Οι φωτογραφίες είναι πολλές, οι περισσότερες σπάνιες και δεν θα τις συναντήσετε εύκολα σε άλλα έντυπα. Ο σχεδιασμός των σελίδων είναι τέτοιος, που βάζει τον αναγνώστη στην ατμόσφαιρα ενός ταξιδιού στο παρελθόν, το οποίο αν και διαφέρει πάρα πολύ σε σχέση με το σήμερα, εν τούτοις εμφανίζει και κάποια κοινά σημεία, τα οποία κάνουν την διερεύνησή του ακόμη πιο ενδιαφέρουσα.

Πριν από την παρουσίαση των διαφημίσεων, υπάρχει ένα πολύ ενδιαφέρον κείμενο της συγγραφέως για την εμπορική δραστηριότητα της πόλης, η οποία φυσικό είναι να σχετίζεται άμεσα με τις διαφημίσεις. Αξίζει να το διαβάσετε και να μην τρέξετε κατευθείαν να δείτε τις εικόνες (όπως κακώς έκανα εγώ).

Οι διαφημίσεις ταξινομούνται σε κεφάλαια ανάλογα με το προϊόν ή την υπηρεσία που προβάλανε. Κάτω από κάθε φωτογραφία, υπάρχει σχόλιο καθώς και η πηγή της φωτογραφίας. Το υλικό το μάζεψε η συγγραφέας από εφημερίδες που κυκλοφόρησαν μεταξύ 1912 και 1972.

Η εισαγωγή έχει κάποιες φωτογραφίες από την εμπορική δραστηριότητα της πόλης, με καταστήματα, βιοτεχνίες και τράπεζες. Σαν ορεκτικό, για το τι θα δούμε στην συνέχεια. Προσωπικά η προσοχή μου έπεσε στην εικόνα με το εσωτερικό του Τερκενλή από το 1948 και το περίπτερο του εργοστασίου παιχνιδιών Τουτουντζή στην 1η ΔΕΘ το 1926.

Το πρώτο κεφάλαιο παρουσιάζει διαφημίσεις αυτοκινήτων, με τις παλαιότερες να έρχονται από το μακρινό 1921. Πολλές μάρκες δεν κυκλοφορούν σήμερα. Υπάρχουν επίσης και ενδεικτικά μία διαφήμιση ενός βενζινάδικου και άλλη μία ενός συνεργείου αυτοκινήτων.

Το δεύτερο κεφάλαιο ασχολείται με διαφημίσεις αεροπορικών και ακτοπλοϊκών συγκοινωνιών. Από τις πρώτες πτήσεις εσωτερικού και εξωτερικού, μέχρι τις καταχωρήσεις για καράβια που ταξιδεύουν στον Νέο Κόσμο και μετέφεραν χιλιάδες Έλληνες μετανάστες στα άκρα της γης.

Το τρίτο κεφάλαιο μιλάει για τις ηλεκτρικές συσκευές. Η πόλη εκσυγχρονίζονταν, το βιοτικό επίπεδο ανέβαινε, η τεχνολογία προχωρούσε και σιγά σιγά οι Θεσσαλονικείς αποκτούσαν την δυνατότητα να πάρουν ένα ραδιόφωνο ή μία ηλεκτρική κουζίνα. Υπάρχει και μια διαφήμιση των σκευών μαγειρικής Pyrex, την ονομασία των οποίων χρησιμοποιούμε σήμερα όπως το Nes Cafe. Ενδιαφέρουσα επίσης, για όλους εμάς τους νεότερους που δεν τις προλάβαμε, η διαφήμιση για παγωνιέρες, από το 1940.

Το τέταρτο κεφάλαιο έχει διαφημίσεις για προϊόντα οικιακής χρήσης. Οι ραπτομηχανές Singer, που ήταν προίκα για τις γυναίκες παλιότερα, διαφήμιση για καροτσάκια μωρών από το 1924 κα.

Διαφημίσεις για είδη ρουχισμού έχει το πέμπτο κεφάλαιο, όπου ο αναγνώστης θα δει πώς ντύνονταν ο κόσμος παλιότερα και θα διαβάσει για προϊόντα, που παλιότερα ήταν τρομερά δημοφιλή, αλλά με τον καιρό χάθηκαν (πόσοι άραγε βάζουν τα παπούτσια τους σε καλαπόδια;).

Το έκτο κεφάλαιο ασχολείται με διαφημίσεις εκδηλώσεων, εγκαίνια ξενοδοχείων και διεξαγωγή αγώνων.

Το έβδομο είναι και το μεγαλύτερο σε έκταση κεφάλαιο, καθώς έχει διαφημίσεις για ταινίες. Ο κινηματογράφος αποτέλεσε βασική διασκέδαση των Θεσσαλονικέων και μεγάλο μέρος των διαφημίσεων στις εφημερίδες, προβάλανε τις παραστάσεις των διαφόρων σινεμά. Παρουσιάζονται επίσης διαφημίσεις των ίδιων των σινεμά, προβάλλοντας τα μοντέρνα μηχανήματά τους. Άσχετα από το αν σου άρεσε η Ναργκίς, η Βούρτση, η Βουγιουκλάκη, η Μονρόε ή η Βασιλειάδου, για όλους υπήρχαν ταινίες.

Το όγδοο κεφάλαιο έχει διαφημίσεις ποτών. Σουρωτή, Φιξ, Ταμ-Ταμ και πολλά άλλα, τα οποία υπάρχουν στις διηγήσεις των παλαιότερων.

Στο ένατο κεφάλαιο υπάρχουν διαφημίσεις φαγώσιμων προϊόντων. Έχει και μία της σοκολάτας Παυλίδου, η οποία λέει ότι η σοκολάτα του Παυλίδη περιέχει περισσότερες τονωτικές και θρεπτικές ουσίες από ένα καλό μπιφτέκι…

Το δέκατο κεφάλαιο έχει διαφημίσεις εφημερίδων, περιοδικών και εντύπων, καθώς και κάποιες από στιλό διαρκείας.

Λαχεία, Προ-Πο και γενικά την τύχη προωθούσαν οι διαφημίσεις του ενδέκατου κεφαλαίου.

Με την παράδοση που έχει η Θεσσαλονίκη στα προϊόντα καπνού, δεν θα μπορούσαν να λείπουν φυσικά διαφημίσεις τσιγάρων, που παρουσιάζονται στο δωδέκατο κεφάλαιο. Οι καπνοβιομηχανίες είχαν φτιάξει από τότε ειδικά τσιγάρα για γυναίκες. Σχεδόν όλες οι καπνοβιομηχανίες αυτές έκλεισαν με τα χρόνια, άσχετα από το γεγονός ότι τα Μακεδονικά καπνά θεωρούνταν από τα καλύτερα παγκοσμίως.

Το δέκατο τρίτο και τελευταίο κεφάλαιο έχει διαφημίσεις προϊόντων υγείας, φάρμακα και κλινικές ή γιατρούς. Το μουρουνέλαιο Berthe, το οποίο μπορεί να βρομούσε, αλλά μεγάλωσε γενιές και γενιές, παρουσίαση της Ασπιρίνης από το 1927, μέχρι και διαφήμιση των προφυλακτικών Ασπίς, από το 1929!

Το βιβλίο το βρήκα ιδιαίτερα ενδιαφέρον. Διαβάζεται πολύ εύκολα και είναι από αυτά, που πολλές φορές θέλεις να ανατρέξεις, για να ξαναδείς μια λεπτομέρεια ή να προσέξεις καλύτερα ένα λογότυπο. Πέρα από τα προϊόντα ή τις υπηρεσίες, οι διαφημίσεις αποτελούν και ιστορικά ντοκουμέντα, αφού παρέχουν πληροφορίες τοπογραφίας της πόλης. Για λόγους οικονομίας, σύμφωνα με την συγγραφέα, μόνο ένα μέρος των διαφημίσεων μπόρεσε να μπει στο βιβλίο, καθώς το σύνολο της πολυετούς της έρευνας, θα ήταν μια ιδιαίτερα ακριβή έκδοση. Στον Ραγιά το βρήκα με €7,5 και νομίζω πως έχει ένα αντίτυπο ακόμη (το αγόρασα το βιβλίο χθες, 24/9/2014). Νομίζω ότι αξίζει να το αποκτήσετε, είτε ενδιαφέρεστε με την ιστορία, είτε ασχολείστε με το marketing, είτε κάποιος δικός σας είχε κάποιες από τις εταιρείες που εμφανίζονται, είτε αν θέλετε να το κάνετε δώρο σε κάποιον που οδήγησε στην Εγνατία μια Μπερλιέτ, κάπνιζε τσιγάρα Φούκα, έπινε κρασιά Φάρσαλο και ντυνόταν στου Λαναρά. Πολύ καλή δουλειά και μπορεί να συμπληρωθεί στο μέλλον.

Advertisements

1 σχόλιο

Filed under ΑΓΡΑΦΙΩΤΟΥ-ΖΑΧΟΠΟΥΛΟΥ, Πέρσα, Συγγραφείς

One response to “Διαφημίσεις στις εφημερίδες της παλιάς Θεσσαλονίκης

  1. Παράθεμα: Κομμάτια ιστορίας της Θεσσαλονίκης μέσα από τις διαφημίσεις (1900-1940) | Vivlioniki

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s