70 χρόνια που άλλαξαν τα πάντα στην Θεσσαλονίκη

vivlioniki156

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Θεσσαλονίκη, 1850-1918: Η <<πόλη των Εβραίων>> και η αφύπνιση των Βαλκανίων

Συγγραφέας: Συλλογικό έργο

Έκδοση: Εκάτη (1994)

ISBN: 960-7437-03-9

Τιμή: Περίπου €21

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Από τις σημαντικότερες περιόδους της ιστορίας της Θεσσαλονίκης, είναι αυτή που εξετάζεται σε αυτό το βιβλίο. Οι μεταρρυθμίσεις που ξεκίνησαν για την ανασυγκρότηση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας (Τανζιμάτ) είχαν άμεσες επιπτώσεις στην πόλη. Ο σιδηρόδρομος ένωσε την Θεσσαλονίκη με την Ευρώπη και ο εξευρωπαϊσμός της πόλης έγινε με γρήγορους ρυθμούς. Παράλληλα έχουμε αύξηση του εμπορίου και ισχυροποίηση της πόλης και του ρόλου της στον ευρύτερο χώρο των Βαλκανίων. Ακολουθούν οι εθνικές αφυπνίσεις των λαών της Βαλκανικής, την Επανάσταση των Νεότουρκων, τους δύο Βαλκανικούς Πολέμους, η πόλη περνά σε Ελληνικά χέρια, ο Α’ Παγκόσμιος Πόλεμος την μετατρέπει σε κέντρο επιχειρήσεων με εκατοντάδες χιλιάδες στρατιώτες από την Ευρώπη και τον υπόλοιπο κόσμο να μαθαίνουν την ύπαρξη της πόλης και τέλος η Μεγάλη Πυρκαγιά αλλάζει μια για πάντα το παλαιό πρόσωπο της πόλης.

Η έκδοση είναι καλή, με χάρτινο εξώφυλλο, ικανοποιητική εκτύπωση, κάποιες λίγες φωτογραφίες στο τέλος, μαζί με βιβλιογραφία και ένα σύντομο χρονολόγιο. Το πρωτότυπο είχε κυκλοφορήσει στα γαλλικά το 1992, οπότε εμείς έχουμε την μετάφραση του κειμένου. Πολλοί Έλληνες έχουν γράψει κομμάτια του βιβλίου, δεν γνωρίζω όμως αν στην ελληνική έκδοση του βιβλίου υπάρχουν τα πρωτότυπα κείμενά τους ή έχουν και αυτά μεταφραστεί από το γαλλική έκδοση.

Δεν έχω άποψη για τους ξένους συγγραφείς, αλλά μερικά από τα σπουδαιότερα ονόματα ερευνητών και συγγραφέων για την Θεσσαλονίκη έχουν γράψει κείμενα για το βιβλίο αυτό: Ηλίας Πετρόπουλος, Ρένα Μόλχο, Γεώργιος Βαφόπουλος, Μερόπη Αναστασιάδου, Βασίλης Κολώνας, Αλεξάνδρα Γερόλυμπου είναι μερικά από τα πιο γνωστά.

Το βιβλίο ξεκινά με ένα κείμενο του συγγραφέα της γαλλικής έκδοσης, του Gilles Veinstein με τίτλο «Το μυστικό της Θεσσαλονίκης», όπου φαίνεται ότι ναι μεν το βιβλίο κινείται γύρω από την ιστορία της Θεσσαλονίκης, αλλά βασικό θέμα είναι οι Εβραίοι της πόλης σε αυτό το χρονικό διάστημα. Από εκεί και πέρα, το βιβλίο χωρίζεται σε 7 διαφορετικά μέρη:

1. Πρόλογος

Δύο κείμενα άσχετα μεταξύ τους αποτελούν τον πρόλογο του βιβλίου. Το ένα είναι από τον Ηλία Πετρόπουλο, ο οποίος ενθυμείται την παιδική του ηλικία στην Θεσσαλονίκη του 1930 και τις σχέσεις του με τους Εβραίους της πόλης. Το άλλο είναι από τον Νίκο Μουτσόπουλο, το κείμενο του οποίου θα μπορούσε κάποιος να πει ότι είναι περίληψη του υπόλοιπου βιβλίου. Προσωπικά βρήκα πιο ενδιαφέρον του κείμενο του Πετρόπουλου (νομίζω δεν χρειάζεται να συμφωνείς με τον Πετρόπουλο για να βρεις τα κείμενά του ενδιαφέροντα).

2. Η Ισπανία των Βαλκανίων

Τέσσερα κείμενα που μιλούν αποκλειστικά για τους Εβραίους της Θεσσαλονίκης:

Το πρώτο από τον Gilles Veinstein, ο οποίος προσπαθεί να χωρέσει όσο το δυνατόν περισσότερες λεπτομέρειες σε ένα κείμενο ούτε 30 σελίδων, για να περιγράψει τον βίο και τα πεπραγμένα των Εβραίων της Θεσσαλονίκης από το 1492, χρονιά που έφτασαν οι πρώτοι Σεφαραδίτες στην Θεσσαλονίκη, έως τα μέσα του 19ου αιώνα, όπου είχε παρατηρηθεί μια κάμψη στο Εβραϊκό στοιχείο. Είναι ενδιαφέρον κείμενο και έχει και κάποιες πληροφορίες που δύσκολα θα βρείτε σε άλλα βιβλία.

Το δεύτερο κείμενο από την Ρένα Μόλχο, μία από τις σπουδαιότερες μορφές που έχουν μελετήσει τον Εβραϊσμό της Θεσσαλονίκης, ασχολείται με την αναγέννηση του Εβραϊκού στοιχείου στα χρόνια που εξετάζει το βιβλίο. Περιγράφει τις συνθήκες που συνετέλεσαν στην ανάπτυξη αυτή, αναφέρεται στις συνοικίες που διέμεναν οι Εβραίοι, στο εκπαιδευτικό έργο που επιτελέστηκε και στα φιλανθρωπικά ιδρύματα, τα νοσοκομεία και τα σωματεία που αναπτύχθηκαν και αποδεικνύουν τον ενεργητικότατο ρόλο που είχαν οι Εβραίοι Θεσσαλονικείς στην λειτουργία και την προκοπή της πόλης. Σπουδαίος παράγοντας στην ανάπτυξη των Εβράιων της πόλης μας ήταν η στάση που κράτησε το Ραβινάτο στις αλλαγές που γινόντουσαν.

Το τρίτο κείμενο από τον Haim Vidal Sephiha μιλάει για την γλώσσα των Σεφαραδίτων, καθώς επίσης και για την λογοτεχνική παραγωγή στην παράξενη αυτή γλώσσα που χρησιμοποιούσαν κυρίως, οι Εβραίοι της Θεσσαλονίκης. Ψιλοαδιάφορο φάνηκε σε μένα το κείμενο αυτό, ίσως να αρέσει σε άτομα που ενδιαφέρονται για γλωσσολογικά θέματα.

Τέλος, λαογραφικού χαρακτήρα είναι το τέταρτο κείμενο, από την Meri Badi, η οποία μιλάει για την γαστριμαργική παράδοση των Εβραίων της Θεσσαλονίκης, τις επιρροές της και τα βασικά χαρακτηριστικά της.

3. Η πολυπόθητη πόλη

Στο μέρος αυτό του βιβλίου, υπάρχουν πέντε κείμενα, τα οποία μιλάνε για τις υπόλοιπες κοινότητες, πέρα από την Εβραϊκή, οι οποίες κατοικούσαν στην Θεσσαλονίκη στο προς εξέταση χρονικό διάστημα.

Ο Francois Georgeon μιλάει για τους Μουσουλμάνους της πόλης. Διοικητές της πόλης, αλλά και μειονότητα μέσα σε αυτήν, προσπάθησαν να αλλάξουν μετά τις μεταρρυθμίσεις στα μέσα του 19ου αιώνα. Η Επανάσταση των Νεότουρκων προήλθε κυρίως από ομάδα Μουσουλμάνων, οι οποίοι καταλάβαιναν ότι το υπάρχον καθεστώς δεν μπορεί να υφίσταται για πολύ. Γίνεται επίσης λόγος για τους Ντονμέδες, την τόσο ξεχωριστή ομάδα Θεσσαλονικέων.

Η Κίρκη Γεωργιάδου στο κείμενό της μιλάει για τις δραστηριότητες της Ελληνικής κοινότητας στο χρονικό διάστημα 1850-1918. Οι προτεραιότητες των Ελλήνων ήταν η ανασύνταξή τους, μετά από μια περίοδο διωγμών που ακολούθησαν την Ελληνική Επανάσταση. Τα Τανζιμάτ βοήθησαν στην πνευματική και οικονομική ανάπτυξη των Ελλήνων, οι οποίοι άρχισαν πλέον να κυριαρχούν στο εμπόριο και στην οικονομία. Παραμένουν βέβαια πληθυσμιακά η τρίτη ισχυρότερη ομάδα. Ο Μακεδονικός Αγώνας στις αρχές του 20ου αιώνα θα παίξει σημαντικό ρόλο στην εθνική αφύπνιση των Ελλήνων της Θεσσαλονίκης. Η Γεωργιάδου μιλάει για τις Ελληνικές συνοικίες και την οργάνωση της Ελληνικής κοινότητας, με τον σημαντικό ρόλο που έπαιξε η Εκκλησία σε αυτήν την οργάνωση.

Ο Bernard Lory έχει γράψει ένα κείμενο, στο οποίο ίσως οφείλεται η μη ανάδειξη αυτού του βιβλίου. Μιλάει για την Σέρβικη, αλλά κυρίως την Βουλγάρικη κοινότητα της Θεσσαλονίκης. Ο συγγραφέας μιλάει για τους Σλάβους οι οποίοι είχαν εγκατασταθεί στα χωριά γύρω από την Θεσσαλονίκη, για την Εξαρχία, για την μικρή κοινότητα των Βουλγάρων της Θεσσαλονίκης. Γίνεται επίσης λόγος για τα γεγονότα των «Βαρκάρηδων» το 1903. Τέλος, αφιερώνει και ένα μικρό μέρος στον Σέρβικο παράγοντα και τον ρόλο του στην Θεσσαλονίκη.

Η Anahilde Ter Minassian γράφει το κείμενο για την Αρμένικη κοινότητα της πόλης. Με δεδομένο ότι πολύ μικρό μέρος του πληθυσμού της πόλης στο χρονικό διάστημα που εξετάζουμε ήταν Αρμένηδες, νομίζω ότι περισσότερο το κεφάλαιο αυτό μπήκε επειδή το βιβλίο πρωτοκυκλοφόρησε στην Γαλλία, όπου υπάρχει μεγάλη Αρμένικη κοινότητα. Στην πόλη μας οι Αρμένιοι ήρθαν στα τέλη του 19ου αιώνα, έχτισαν με την εκκλησία και το σχολείο τους, αλλά οργανώθηκαν περισσότερο και αυξήθηκαν σε νούμερα μετά τις σφαγές που υπέστησαν από τους Τούρκους, όταν πολλοί από αυτούς ήρθαν πρόσφυγες στην Θεσσαλονίκη και δημιούργησαν μια από τις πιο ζωντανές κοινότητες της πόλης.

Η Μερόπη Αναστασιάδου στο κείμενό της, κάνει αναφορά στους Δυτικούς, δηλαδή στους Φράγκους της Θεσσαλονίκης, οι οποίοι είχαν και δική τους γειτονιά. Ενδιαφέρον παρουσιάζει η αναφορά της στην οικογένεια των Abbot, από τις πιο γνωστές και πλούσιες, αλλά συνάμα και τραγικές οικογένειες. Τέλος, γίνεται αναφορά και στις ομάδες ιεραποστολών που επισκέφτηκαν την πόλη μας, ίδρυσαν σχολεία, άλλα ιδρύματα και έπαιξαν έναν σημαντικό ρόλο στην λειτουργία της πόλης.

4. Η κορύφωση του εκσυγχρονισμού

Όπως είπαμε και πριν, οι αλλαγές που έγιναν στην πόλη την περίοδο 1850-1918 ήταν πάρα πολλές και ιδιαίτερα σημαντικές, αφού ακόμη και σήμερα πολλές από αυτές τις συναντάμε στην καθημερινότητά μας. Κάποιες από τις αλλαγές αυτές μνημονεύουν οι συγγραφείς στα επόμενα 4 κείμενα.

Η Αλεξάνδρα Γερόλυμπου και ο Βασίλης Κολώνας μιλάνε για τις προσπάθειες εξωραϊσμού της πόλης, οι οποίες ξεκίνησαν με αφορμή την επίσκεψη του Σουλτάνου Αμπντούλ Μετσίντ στην Θεσσαλονίκη το 1859. Η διάνοιξη της σημερινής Βενιζέλου, το γκρέμισμα του θαλάσσιου τείχους, η σιδηροδρομική σύνδεση της πόλης με την Ευρώπη, η βελτίωση των κανόνων υγιεινής, η θεσμοθέτηση του Δημάρχου Θεσσαλονίκης, η επέκταση της πόλης ανατολικά, όλα αυτά και πολλά άλλα συντελούν στην ριζική αλλαγή της εικόνας της πόλης (ένα εκπληκτικό βιβλίο της Μερόπης Αναστασιάδου για αυτές τις αλλαγές είχαμε παρουσιάσει στην Vivlioniki παλαιότερα και μπορείτε να διαβάσετε κάποια πράγματα για αυτό εδώ). Οι πυρκαγιές του 1890 και του 1917, μαζί με πολλές μικρότερες, θα παίξουν επίσης ρόλο σε αυτήν την νέα διαμόρφωση της πόλης. Ιδιαίτερα ενδιαφέρον το μέρος που μιλάει για τις αρχιτεκτονικές αλλαγές στην πόλη, γραμμένο από τον Βασίλη Κολώνα, όπου με πρωτεργάτες αρχιτέκτονες όπως ο Vitaliano Poselli, ο Eli Modiano και ο Piero Arrigoni η πόλη συναντά τον αρχιτεκτονικό εκλεκτικισμό και ξεκολλάει μετά από αιώνες από την αρχιτεκτονική της Ανατολίτικης κουλτούρας.

Ο Donald Quataert γράφει ένα κείμενο για την βιομηχανική ανάπτυξη που γνώρισε η Θεσσαλονίκη. Με κυρίαρχη την υφαντουργία, άλλοι κλάδοι που γνώρισαν μεγάλη άνθηση ήταν η καπνοβιομηχανία, η μεταξουργία, οι μύλοι, ενώ πολύ γνωστή ήταν και η κεραμοποιία του Αλατίνι.

Από τον Paul Dumont διαβάζουμε ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον κείμενο για την ανάπτυξη του σοσιαλιστικού κινήματος στην Θεσσαλονίκη, το οποίο δεν θα μπορούσε να λείπει από μια πόλη που γνώριζε βιομηχανική ανάπτυξη και έτυχε οι συνθήκες της εποχής να βοηθούν ιδιαίτερα το κίνημα αυτό. Τον Αύγουστο του 1908 σημειώνεται η πρώτη σειρά μεγάλων απεργιών στην πόλη. Οι εργαζόμενοι σε συνεργασία με τους Νεότουρκους θα καταφέρουν μια σειρά ευνοϊκών ρυθμίσεων υπέρ τους, τουλάχιστον στην αρχή. Σχηματίζονται τα πρώτα συνδικάτα, η Πρωτομαγιά του 1909 είναι η πρώτη που γιορτάζεται μαζικά και γεννιέται η Σοσιαλιστική Εργατική Ομοσπονδία, γνωστή ως Φεντερασιόν με αρχηγό τον Αβραάμ Μπεναρόγια, Εβραίο της Θεσσαλονίκης.

Ο Paul Dumont θα γράψει και το τελευταίο κείμενο αυτού του μέρους του βιβλίου, το οποίο αναφέρεται στην γαλλική «εισβολή» στην καθημερινότητα των Θεσσαλονικέων εκείνης της εποχής, κάτι το οποίο μπορεί να συγκριθεί με την «εισβολή» των αγγλικών στην εποχή μας. Το ντύσιμο αρχίζει να έχει επιρροές από το Παρίσι, δημιουργούνται σχολεία όπου τα μαθήματα γίνονται στα γαλλικά (με σπουδαιότερο όλων αυτό της Alliance για τα Εβραιόπουλα της πόλης), κυκλοφορούν γαλλόφωνες εφημερίδες. Οι Θεσσαλονικείς μάλλον ζητούν μια διέξοδο προς την Ευρώπη, μέσω της γαλλικής γλώσσας, η οποία έχει γίνει τόσο διαδεδομένη, ώστε να την μιλάνε στην καθημερινότητά τους τα μέλη της ανώτερης τάξης της πόλης.

5. Στο μάτι του κυκλώνα

Σε αυτό το κομμάτι του βιβλίου βρισκόμαστε χρονικά στα πρώτα 20 χρόνια του 20ου αιώνα. Οι αλλαγές που γίνονται στην πόλη είναι κυρίως πολιτικές. Η Επανάσταση των Νεότουρκων ξεκινά από εδώ, μετά από λίγα χρόνια η πόλη αλλάζει κυρίαρχο, ο Α’ Παγκόσμιος Πόλεμος αφήνει το στίγμα του στην πόλη, το ίδιο και περισσότερο η Μεγάλη Πυρκαγιά του 1917. Μετά δε από αυτήν, μοιάζει να κλείνει το κεφάλαιο της Οθωμανικής Θεσσαλονίκης, αφού η νέα πόλη που σχεδιάζεται, δεν έχει καμία σχέση με αυτήν του 1912, όταν ο Ελληνικός Στρατός απελευθέρωνε την πόλη.

Το πρώτο κείμενο είναι από τους Paul Dumont και Francois Georgeon. O Paul Dumont μελετά ένα λεύκωμα κάποιου Juda Haim Perahia, Εβραίου της Θεσσαλονίκης, ο οποίος το έκανε για να θυμάται το Κίνημα του Ιουλίου του 1908, που ήταν η απαρχή για την επαναφορά του Συντάγματος του 1876. Υπάρχουν αναφορές για την «γέννηση» της Πλατείας Ελευθερίας και είναι έκδηλος ο ενθουσιασμός του δημιουργού για την εξέλιξη αυτή, μια εξέλιξη που έδωσε ελπίδες στους πληθυσμούς της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας ότι τα πράγματα θα πάνε προς το καλύτερο. Εκτός από το λεύκωμα αυτό, υπάρχουν και αναφορές στα γεγονότα που οδήγησαν στο Κίνημα των Νεότουρκων. Ο Francois Georgeon γράφει για τον εγκλεισμό του Αβδούλ Χαμίτ, του «Κόκκινου Σουλτάνου» στην Βίλα Αλατίνι, όταν εξορίστηκε εκεί από τους Νεότουρκους το 1909. Εκεί έμεινε ο Αβδούλ Χαμίτ μέχρι το 1912, λίγες μέρες πριν εισέλθει στην πόλη ο Ελληνικός Στρατός.

Ο Bernard Lory γράφει για την είσοδο των Ελλήνων στην Θεσσαλονίκη το 1912. Περιγράφει αρχικά τον Πρώτο Βαλκανικό Πόλεμο, τις κινήσεις των Σέρβων, των Βουλγάρων και των Ελλήνων, για να καταλήξει στον Οκτώβριο του 1912, όπου στον αγώνα δρόμου για το ποιος θα μπει πρώτος στην Θεσσαλονίκη, οι Έλληνες κέρδισαν πάνω στο νήμα. Μιλάει επίσης για τα βίαια γεγονότα που ακολούθησαν μεταξύ Ελληνικών και Βουλγαρικών στρατευμάτων μέσα στην πόλη το καλοκαίρι του 1913, όταν ξεκινούσε πλέον ο Δεύτερος Βαλκανικός Πόλεμος, ο οποίος ουσιαστικά τελείωσε με την Συνθήκη του Βουκουρεστίου τον Αύγουστο του 1913.

Ο Γιώργος Βαφόπουλος σε 5 σελίδες περιγράφει την Θεσσαλονίκη του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, όπου ήταν η βάση της Στρατιάς της Ανατολής, με αρχηγό τον Γάλλο αρχιστράτηγο Σαραΐγ. Γάλλοι, Άγγλοι, Ιταλοί, Σέρβοι, Ρώσοι, Σενεγαλέζοι, Ινδοί μαζί με τους Έλληνες σχηματίζουν ένα μοναδικό μωσαϊκό, που η πόλη δεν είχε και δεν ξαναείδε ποτέ. Τα γεγονότα της Εθνικής Αμύνης, τα οποία έπαιξαν σημαντικότατο ρόλο στην μετέπειτα πολιτική ιστορία της Ελλάδος, η Θεσσαλονίκη πρωτεύουσα της μισής Ελλάδας, όταν η υπόλοιπη μισή είναι με το μέρος του Βασιλέα Κωνσταντίνου. Μοναδική εποχή για την πόλη, για την οποία έχουν γραφτεί και θα συνεχίσουν να γράφονται πάρα πολλά βιβλία.

Το ταξίδι στο χρόνο του βιβλίου τελειώνει με το κείμενο της Αλέκας Καραδήμου-Γερόλυμπου για την Μεγάλη Πυρκαγιά του 1917, που άλλαξε εντελώς την εικόνα της Θεσσαλονίκης. Υπάρχουν αναφορές στο σχέδιο της ομάδας του Εμπράρ, στους λόγους που αυτό τελικά δεν ακολουθήθηκε παρά σε πολύ μικρό ποσοστό του. Ουσιαστικά από την παλιά Θεσσαλονίκη θα μείνουν πολύ λίγα σημεία, τα οποία σήμερα μας θυμίζουν πως πριν μόλις 100 χρόνια, η εικόνα της πόλης ήταν εντελώς διαφορετική. Για την Μεγάλη Πυρκαγιά έχουνε βγει δύο πολύ καλά βιβλία, ένα του Ηλία Πετρόπουλου και ένα της Αλέκας Καραδήμου-Γερόλυμπου, τα οποία έχουν παρουσιαστεί από την Vivlioniki.

6. Επίλογος

Ο Gilles Veinstein γράφει τον επίλογο του βιβλίου, με αναφορές στον Εβραϊκό πληθυσμό. Από τον φόβο αρχικά για την προσάρτηση της Θεσσαλονίκης στην Ελλάδα, έγιναν στη συνέχεια βήματα προσέγγισης των δύο πληθυσμών, παρά τις όποιες δυσκολίες. Οι Εβραίοι της Θεσσαλονίκης παρέμειναν ένα ισχυρό κομμάτι της πόλης, μέχρι το 1943, όπου αφανίστηκε περίπου το 96% αυτών. Ενδιαφέρον παρουσιάζει η άποψή του, ότι η Θεσσαλονίκη χάνοντας την ενδοχώρα της, έχασε μεγάλο μέρος της ισχύς της. Γεγονός που οφείλουν να καταλάβουν κάποια στιγμή οι πολιτικοί της χώρας και να δράσουν με τέτοιο τρόπο, ώστε να επανέλθει αυτή η σχέση, παρά τα όποια πολιτικά εμπόδια μπορεί να υπάρχουν. Αλλιώς η πόλη θα ζει σε μια παρατεταμένη παρακμή (οι τελευταίες δύο προτάσεις είναι δικά μου σχόλια κυρίως και όχι του συγγραφέα).

7. Παραρτήματα

Ένα σύντομο χρονολόγιο, η βιβλιογραφία, κάποιες φωτογραφίες και τα βιογραφικά των συγγραφέων κλείνουν το βιβλίο αυτό.

Νομίζω πως πρόκειται για ένα από τα σημαντικότερα βιβλία σχετικά με την ιστορία της πόλης, σε αυτήν την ταραγμένη περίοδο. Μπορεί να υπάρχουν διαφωνίες σχετικά με τις απόψεις κάποιων συγγραφέων, αλλά δεν παύει το βιβλίο να αποτελεί σημαντικό εργαλείο για κάποιον ιστορικό ή για κάποιον που θέλει να μάθει πράγματα για την πόλη. Βασική αρχή πιστεύω κάθε φορά που διαβάζουμε ένα βιβλίο ιστορικό, είναι ότι ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ η ΔΟΓΜΑΤΙΚΗ ΑΝΑΓΝΩΣΗ. Απόψεις διαβάζουμε, βασισμένες σε κάποια έρευνα, η οποία επίσης χρήζει διερεύνησης. Αξίζει να το ψάξετε και να το αποκτήσετε, το βρήκα εγώ σε παζάρι βιβλίων στην εξευτελιστική τιμή των €6, αλλά και στην κανονική τιμή του να το βρείτε, νομίζω ότι αξίζει τα λεφτά του. Άλλωστε δεν νομίζω ότι σε πολλά βιβλία μπορείτε να βρείτε τόσα κείμενα από τόσο σημαντικούς συγγραφείς.

Advertisements

Σχολιάστε

Filed under Συγγραφείς, ΣΥΛΛΟΓΙΚΟ ΕΡΓΟ

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s