500 χρόνια μέσα από τα μάτια των επισκεπτών της Θεσσαλονίκης

vivlioniki155

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Η Θεσσαλονίκη των περιηγητών: 1430-1930

Συγγραφέας: Αλέξανδρος Γρηγορίου, Ευάγγελος Χεκίμογλου

Έκδοση: Μίλητος (2008)

ISBN: 978-960-7265-91-3

Τιμή: Περίπου €90

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Η Θεσσαλονίκη στην μακραίωνη ιστορία της, υπήρξε πάντοτε πόλη, κέντρο διοικητικό, εμπορικό, θρησκευτικό. Η σπουδαιότητα αυτή δεν έμενε κλεισμένη μέσα στα τείχη της πόλης, αλλά η φήμη της κυκλοφορούσε μέσω των εμπορικών δρόμων της θαλάσσης ή με τις διηγήσεις των στρατιωτών που έρχονταν ορδές να την κατακτήσουν. Και η φήμη αυτή είναι που οδήγησε πολλούς περιηγητές στο παρελθόν να την επισκεφθούν και να δούνε ιδίοις όμμασι τα μνημεία, τον πλούτο, τις φυλές των ανθρώπων που έμεναν στην Θεσσαλονίκη. Και πολλοί από αυτούς άφησαν ντοκουμέντα αυτών των επισκέψεων, τα οποία σήμερα αποτελούν σημαντικά εργαλεία για τους ιστορικούς και τους αρχαιολόγους, για να μπορέσουν να κατανοήσουν την τοπογραφία της πόλης, τον πολιτισμό και τους ανθρώπους της.

Η έκδοση είναι άριστη. Σκληρό εξώφυλλο, δεμένο βιβλίο, πολύ καλή ποιότητα εκτύπωσης, τόσο των φωτογραφιών, όσο και του κειμένου. Υπάρχει πλουσιότατη βιβλιογραφία στο τέλος του βιβλίου, ενώ αμφότεροι οι συγγραφείς-επιμελητές (και κυρίως ο Χεκίμογλου) έχουν γνωστό έργο σχετικά με την ιστορία της πόλης μας. Τέλος το βιβλίο έγινε με χορηγία του ΟΠΑΠ και με την υποστήριξη της Εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών.

Το χρονικό διάστημα το οποίο εξετάζεται είναι 500 χρόνια ή μισή χιλιετία αν σας ακούγεται καλύτερο, από το 1430 μέχρι το 1930. Λογικό είναι μέσα σε τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα να έχουν περάσει πάρα πολλοί περιηγητές από την πόλη, οπότε έχει γίνει επιλογή των προς παρουσίαση κειμένων. Το βιβλίο χωρίζεται χρονικά σε 5 περιόδους και σε κάθε μία από αυτές υπάρχει το μεταφρασμένο κείμενο του κάθε περιηγητή, καθώς και σχόλια των συγγραφέων πάνω στο κείμενο αυτό. Επίσης υπάρχει και μικρός πρόλογος σε κάθε ένα από αυτά. Οι περίοδοι αυτές είναι:

  1. Περίοδος 1430-1650, από την άλωση της Θεσσαλονίκης έως τη σύσταση του γαλλικού προξενείου
  2. Περίοδος 1650-1794, από τη σύσταση του γαλλικού προξενείου έως τη σύνταξη του άτιτλου λογιστικού κατάστιχου της ελληνικής κοινότητας Θεσσαλονίκης
  3. Περίοδος 1794-1830, από το άτιτλο λογιστικό κατάστιχο της ελληνικής κοινότητας έως την απογραφή του 1830/35
  4. Περίοδος 1830-1888, από την απογραφή του 1830/35 έως τη σιδηροδρομική σύνδεση της Θεσσαλονίκης με την Ευρώπη
  5. Περίοδος 1888-1930, από τη σιδηροδρομική σύνδεση της Θεσσαλονίκης με την Ευρώπη έως το 1930

Από την 1η περίοδο, σημαντικότερη μου φάνηκε η περιγραφή του Gabriele Cavazza, ο οποίος επισκέφθηκε την Θεσσαλονίκη το 1591 και δίνει πολλές τοπογραφικές πληροφορίες για την πόλη, για τους κατοίκους, είναι δε από τους πρώτους που ονομάζουν την περιοχή γύρω από την Αψίδα του Γαλερίου ως «Καμάρα».

Από την 2η περίοδο, σημαντικότερη μου φάνηκε η περιγραφή του Alessandro Bisani, ο οποίος επισκέφθηκε την Θεσσαλονίκη το 1788, και περιγράφει όχι μόνο την πόλη και τους κατοίκους, αλλά κάνει αναφορά και στο εμπόριο της πόλης, το δικαστικό σύστημα και τα κοιμητήρια, ενώ σχολιάζει και τον τρόπο που έβλεπαν οι Τούρκοι τους Φράγκους.

Από την 3η περίοδο, σημαντικότερη μου φάνηκε η περιγραφή του Pliny Fisk, ο οποίος επισκέφθηκε την πόλη το 1821 και περιγράφει τις βιαιότητες ενάντια στον Ελληνικό πληθυσμό της Θεσσαλονίκης κατά τους πρώτους μήνες μετά την Επανάσταση της 25ης Μαρτίου του 1821.

Από την 4η περίοδο, σημαντικότερη μου φάνηκε η περιγραφή των Adolphe Joanne και Emile Isambert, οι οποίοι επισκέφθηκαν την πόλη το 1861 και των οποίων το κείμενο αποτελεί ίσως τον πρώτο Ευρωπαϊκό τουριστικό οδηγό για την Θεσσαλονίκη.

Από την 5η περίοδο, σημαντικότερη μου φάνηκε η περιγραφή του Gaston Nitzer, ο οποίος επισκέφθηκε την πόλη το 1915 και ήταν ένας από τους χιλιάδες Γάλλους που ήρθαν στην Θεσσαλονίκη κατά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Φυσικά μπορεί κάποιος διαβάζοντας να αξιολογήσει διαφορετικά τις διηγήσεις των περιηγητών ή των απλών επισκεπτών της πόλης. Το σημαντικό είναι ότι οι μαρτυρίες τους δίνουν σε μεγάλο βαθμό την εικόνα μιας πόλης ζωντανής, με τις ιδιαιτερότητές της, με τα μνημεία της, τα οποία τα περισσότερα ήταν αφημένα και παραμελημένα για πολλούς αιώνες. Σε πάρα πολλές περιγραφές, δίνεται η εικόνα του φυλετικού μωσαϊκού με τις ιδιαιτερότητες που αυτό έχει.

Ουσιαστικά η ίδρυση των προξενείων στην Θεσσαλονίκη είναι αυτή που «εκτοξεύει» τον αριθμό των περιηγητών στην πόλη. Επίσης η ένωση της Θεσσαλονίκης σιδηροδρομικά και ακτοπλοϊκά με την Ευρώπη διευκόλυνε πολύ τα ταξίδια αυτά. Γεγονός πάντως είναι ότι στα 500 χρόνια που μελετώνται, η πόλη άλλαξε μεν σε μεγάλο βαθμό, κράτησε όμως διαχρονικά κάποια από τα χαρακτηριστικά της και ευτυχώς αρκετά από τα μνημεία της.

Θεωρώ ότι είναι από τα σημαντικότερα βιβλία για την ιστορία της πόλης. Ίσως κάποιος πει ότι κοντά στα €90 είναι πολλά για ένα τέτοιο βιβλίο. Έχω πάντως παρατηρήσει ότι πολλά βιβλιοπωλεία το πουλάν σε πολύ χαμηλότερη τιμή. Νομίζω ότι αξίζει να το αποκτήσετε και αν έχετε υπομονή και θέληση, να μελετήσετε και κάποια βιβλία από την σπουδαία βιβλιογραφία του.

Advertisements

3 Σχόλια

Filed under ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ, Αλέξανδρος, Συγγραφείς, ΧΕΚΙΜΟΓΛΟΥ, Ευάγγελος

3 responses to “500 χρόνια μέσα από τα μάτια των επισκεπτών της Θεσσαλονίκης

  1. Παράθεμα: Η Θεσσαλονίκη στα τέλη του 19ου αιώνα: Εμπειρίες ξένων επισκεπτών της πόλης | Vivlioniki

  2. Παράθεμα: Η ιστορία της Πλατείας Ελευθερίας | Vivlioniki

  3. Παράθεμα: Η Εβραϊκή Κοινότητα της Θεσσαλονίκης σε μαρτυρίες μη Θεσσαλονικέων για διάστημα περίπου 1900 ετών. | Vivlioniki

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s