Περιήγηση μνήμης στη Σαλονίκη I: Τσιμισκή, Αγίας Σοφίας, Παύλου Μελά, Εθνικής Αμύνης

vivlioniki144

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Η διαδρομή της μνήμης: Τσιμισκή, Αγίας Σοφίας, Διαγώνιος

Συγγραφέας: Γιώργος Αναστασιάδης, Ευάγγελος Χεκίμογλου

Έκδοση: University Studio Press (1997)

ISBN: 960-12-0581-0

Τιμή: Περίπου €17

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Ένα από τα πλεονεκτήματα που έχουν όσοι μελετούν την σύγχρονη ιστορία της Θεσσαλονίκης, είναι το φωτογραφικό υλικό. Ιδιαίτερα φωτογενής πόλη η Σαλονίκη, λόγω διαφόρων καταστάσεων έτυχε να «ποζάρει» πάρα πολλές φορές μπροστά στην κάμερα ενός φωτογράφου, ερασιτέχνη ή επαγγελματία. Το λεύκωμα αυτό χρησιμοποιεί κάποιες από αυτές τις φωτογραφίες, είτε από την ιδιωτική συλλογή του συλλέκτη Νίκου Πολίτη, είτε από εφημερίδες του παρελθόντος και δίνει τοπογραφικά στοιχεία για την Θεσσαλονίκη του όχι και τόσο μακρινού παρελθόντος.

Η έκδοση είναι πολύ καλή, με ωραίο, πλαστικοποιημένο εξώφυλλο, μεγάλους χαρακτήρες και υψηλή ανάλυση των φωτογραφιών, οι οποίες είναι στο σύνολό τους καθαρές και ευδιάκριτες. Το κιτρινωπό χρώμα του χαρτιού συντελεί και αυτό στο ταξίδι προς το παρελθόν, το οποίο ανάλογα με την ηλικία του αναγνώστη, μπορεί να είναι μεγάλο ή μικρο.

Η περιήγηση ξεκινά από την οδό Τσιμισκή, τον εμπορικότερο δρόμο της Θεσσαλονίκης σήμερα, ο οποίος όμως μέχρι και την πυρκαγιά του 1917 δεν είχε καμία σχέση με την σημερινή του αίγλη. Η παλαιά οδός Τσιμισκή (μέρος της οποίας είναι η σημερινή οδός Αγίου Μηνά) ήταν πολύ πιο στενή και περνούσε δίπλα από κτίρια τα οποία σήμερα είναι κρυμμένα πίσω από τις πολυκατοικίες της σημερινής οδού Τσιμισκή. Η περιήγηση ξεκινά από τα δυτικά και πηγαίνει ανατολικά, αντίθετα δηλαδή με τη ροή των αυτοκινήτων. Το μεγαλύτερο μέρος της σημερινής Τσιμισκή είναι κατασκεύασμα της εποχής του Μεσοπολέμου, αφού ο δρόμος διασχίζει περιοχή που είχε καεί στην πυρκαγιά του 1917. Τα πρώτα μέγαρα που χτίστηκαν απέκτησαν μεγάλη αξία από την πρώτη στιγμή, ήταν το νέο κέντρο της πόλης. Υπάρχουν πάρα πολλές φωτογραφίες και τα κείμενα που τις συνοδεύουν είναι ιδιαίτερα επεξηγηματικά. Σε συνδυασμό με υλικό από εφημερίδες, μαθαίνουμε τι υπήρχε σε κάθε κτίριο, τους ενοίκους και τους επαγγελματίες που στεγάζονταν σε αυτά. Η βόλτα όμως δεν είναι μόνο γεωγραφική, αλλά και μια βόλτα στον χρόνο, καθώς η περιοχή δεν έμεινε αμετάβλητη, κάποιοι φεύγαν, κάποιοι νέοι ερχόντουσαν, μαγαζιά έκλειναν και νέες επιχειρήσεις έπαιρναν την θέση τους. Αλλά και ιστορικά γεγονότα που στιγμάτισαν την πόλη έλαβαν μέρος στο χώμα ή στην άσφαλτο της Τσιμισκή. Την επόμενη φορά λοιπόν που θα την περπατήσετε, ρίξτε μια ματιά προς τα πάνω και δείτε πάνω από το φύλλωμα των δέντρων τις όψεις μερικών κτιρίων, οι οποίες έχουν δει πάρα πολλά και ευτυχώς αρκετές από αυτές είναι ακόμη στη θέση τους και δεν έχουν γίνει θύμα κάποιου εργολάβου.

Άλλος σπουδαίος δρόμος της πόλης μας, που ξεκινά από την παραλία και τελειώνει στην Άνω Πόλη, άσχετα αν πολλοί νομίζουν ότι τερματίζει στην Εγνατία, είναι η οδός Αγίας Σοφίας. Παλαιότερη από την Τσιμισκή, απέκτησε την σημερινή της μορφή επίσης μετά την Μεγάλη Πυρκαγιά του 1917. Εδώ η περιήγηση ξεκινά από την παραλία και φτάνει μέχρι και την Πλατεία Μακεδονομάχων (είναι η πλατεία μπροστά από την Αχειροποίητο), ενώ δεν θα μπορούσαν να μην γίνουν αναφορές και στην Πλατεία της Αγίας Σοφίας, καθώς και στην Ερμού, περίπου μέχρι την Αριστοτέλους. Και εδώ μερικές φωτογραφίες είναι συγκλονιστικές και σπάνιες, ενώ τα κείμενα παραμένουν διαφωτιστικά των γεγονότων.

Το βιβλίο μιλάει μεν για την Διαγώνιο, αλλά ουσιαστικά πρόκειται για την οδό Παύλου Μελά, η οποία διασχίζει διαγωνίως την πόλη και ξεκινά από την Αγία Σοφία για να καταλήξει στον Λευκό Πύργο. Πρόκειται για εντελώς καινούριο δρόμο, αφού η χάραξή του έγινε μετά την Πυρκαγιά του 1917. Στην σύντομη ιστορία της, έζησε ιδιαίτερα έντονα την Κατοχή, πρωτάκουσε κάποια από τα καλύτερα τραγούδια του Τσιτσάνη από τον ίδιο τον συνθέτη, είδε σινεμά στα Ηλύσια και βίωσε την δολοφονία του καπνεμπόρου Μοσκόφ μπροστά στο ομώνυμο μέγαρο.

Υπάρχει και μια αναφορά στην οδό Εθνικής Αμύνης, η οποία για κάποιο λόγο δεν μπήκε στον τίτλο του βιβλίου. Παλαιότερος των υπολοίπων, η πρώην Χαμιντιέ ήταν δημιούργημα της Οθωμανικής διοίκησης. Ξεκινώντας από τον Λευκό Πύργο, κατέληγε στο Συντριβάνι (το οποίο ήταν σε ελαφρώς διαφορετική θέση από την σημερινή του) και έζησε ουκ ολίγες αλλαγές στα κτίριά της. Από τα παλιά «σουλτανικά» δεν έχει μείνει κανένα πλέον.

Στο βιβλίο υπάρχουν πάρα πολλές λεπτομέρειες, κάποιες μπορεί να σας αρέσουν, άλλες μπορεί να σας βρουν εντελώς αδιάφορους. Αυτό που άρεσε περισσότερο σε μένα, είναι ότι το βιβλίο μιλάει για δρόμους που περπατάμε καθημερινά και αποτέλεσε κίνητρο για να παρατηρήσω τοποθεσίες και ονόματα σε αυτές τις οδούς (πχ λύθηκε η απορία μου σχετικά με το μέγαρο στην Αγίας Σοφίας με το όνομα «Νέα Διονύσια», για το πού και τι ήταν τα «Παλιά Διονύσια). Νομίζω ότι είναι από τις καλύτερες εκδόσεις που κυκλοφορούν, με πολύ καλή ποιότητα. Λεύκωμα με πολύ καλό φωτογραφικό υλικό, αλλά και κείμενα τα οποία δεν μένουν στην απλή αναφορά, αλλά είναι αποτέλεσμα ιστορικής έρευνας. Να το αγοράσετε και να το διαβάσετε περπατώντας την Τσιμισκή, την Αγίας Σοφίας, την Διαγώνιο και την Εθνικής Αμύνης.

Advertisements

2 Σχόλια

Filed under ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ, Γιώργος, Συγγραφείς, ΧΕΚΙΜΟΓΛΟΥ, Ευάγγελος

2 responses to “Περιήγηση μνήμης στη Σαλονίκη I: Τσιμισκή, Αγίας Σοφίας, Παύλου Μελά, Εθνικής Αμύνης

  1. Παράθεμα: Περιήγηση μνήμης στη Σαλονίκη ΙΙ: Το παραλιακό μέτωπο της πόλης | Vivlioniki

  2. Παράθεμα: Εικόνες και πληροφορίες για τη Θεσσαλονίκη στα τέλη του 19ου και στις αρχές του 20ου αιώνα | Vivlioniki

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.