Τα αρχιτεκτονικά στολίδια της Θεσσαλονίκης κατά τον τελευταίο αιώνα

vivlioniki128

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Θεσσαλονίκη 1912-2012: Η αρχιτεκτονική μιας εκατονταετίας

Συγγραφέας: Βασίλης Κολώνας

Έκδοση: University Studio Press (2012)

ISBN: 978-960-12-2132-8

Τιμή: Περίπου €55

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Αν ρωτήσεις κάποιον τι άποψη έχει για την ανοικοδόμηση της Θεσσαλονίκης τον τελευταίο αιώνα, το πιθανότερο είναι να σου πει ότι είναι αισχρή, ότι καταστράφηκε η πόλη, ότι για όλα φταίει η αντιπαροχή, ότι μας έπνιξαν τα μπετά κτλ. Και δεν θα έχει και απόλυτο άδικο, όντως ένα μέρος της πόλης καταστράφηκε εξαιτίας κάποιων ιδιαίτερων συνθηκών, τις οποίες είχε να αντιμετωπίσει η πόλη. Το βιβλίο αυτό μας δείχνει μια διαφορετική εικόνα. Δεν προσπαθεί να εξωραΐσει τα όποια λάθη έγιναν, δεν προσπαθεί να κρύψει τις ατέλειες, αλλά θέλει να αναδείξει τα κτίρια και τα έργα αυτά, τα οποία μπορεί να μην φαίνονται κρυμμένα πίσω από τόνους μπετόν, αλλά υπάρχουν τριγύρω μας, περπατώντας στο κέντρο της πόλης ή σε κάποιο προάστιο και σε κάποια από τις γειτονιές της Θεσσαλονίκης. Μην ξεχνάμε άλλωστε ότι η αρχιτεκτονική είναι η πρώτη από τις Καλές Τέχνες και τα μνημεία μιας πόλης τις περισσότερες φορές είναι έργα κάποιων καλλιτεχνών, συνήθως όχι γνωστών, των αρχιτεκτόνων.

Η έκδοση του βιβλίου είναι άριστη. Ποιότητα μοναδική στις φωτογραφίες (λεύκωμα θα το χαρακτήριζα), ευανάγνωστο βιβλίο, ευρετήριο αρχιτεκτόνων στο τέλος, ιδιαίτερα σημαντικό, αφού συνήθως τα ονόματά τους μένουν στην σκιά της δημοσιότητας, γραμμένα μόνο στα σχέδια της πολεοδομίας. Νομίζω ανήκει στα βιβλία-κοσμήματα μιας βιβλιοθήκης.

Το έργο-έρευνα δεν απευθύνεται μόνο σε αρχιτέκτονες, αν και κάποιος μηχανικός θα μπορέσει να το εκτιμήσει περισσότερο. Υπάρχουν ιστορικά στοιχεία με ιδιαίτερο ενδιαφέρον στις σελίδες, ενώ κάποιος αναγνώστης με λιγότερες σχετικές γνώσεις μπορεί να το ευχαριστηθεί απλά ξεφυλλίζοντάς το. Με χρονολογική σειρά το βιβλίο χωρίζεται σε 3 βασικά μέρη με τους εξής τίτλους:

  • Η αρχιτεκτονική της ανοικοδόμησης (1912-1940): Αν και όλο το κομμάτι αυτό του βιβλίου είναι τρομερά ενδιαφέρον, προσωπικά μου άρεσε περισσότερο η λεπτομερής παρουσίαση του σχεδίου Hébrard, μιας από τις πολλές «χαμένες ευκαιρίες» της Θεσσαλονίκης, ίσως την σπουδαιότερη. Και μόνο για την φωτογραφία με το πώς φαντάστηκε ο Γάλλος αρχιτέκτονας το Δημαρχείο και τα Δικαστήρια στην περιοχή όπου τώρα βρίσκεται η Αρχαία Ρωμαϊκή Αγορά, αξίζει να αγοράσετε το βιβλίο αυτό. Από εκεί και πέρα, οι αρχιτέκτονες θα διαβάσουν για μερικά από τα σημαντικότερα ονόματα αρχιτεκτόνων που δούλεψαν στην Θεσσαλονίκη. Είναι τόσα πολλά τα κτίρια, από τα περισσότερα περνάμε καθημερινά από έξω ή μπορεί και να δουλεύουμε σε αυτά, αλλά σπάνια μπορούμε να τα θαυμάσουμε.
  • Μεταπολεμική αρχιτεκτονική στη Θεσσαλονίκη (1947-1978): Το τέλος της Κατοχής έχει βρει μουδιασμένη όλη την Θεσσαλονίκη, με αποτέλεσμα η αρχιτεκτονική δραστηριότητα να είναι περιορισμένη. Η περίοδος αυτή χαρακτηρίζεται κυρίως από την «αντιπαροχή», το τεράστιο κύμα αστυφιλίας και τις ανάγκες για στέγαση να αυξάνονται δραματικά. Αλλά δεν λείπουν και κάποια μεγάλα έργα στην πόλη, τα οποία θα μείνουν κληρονομιά μέχρι τις μέρες μας. Η επιχωμάτωση της Νέας Παραλίας (αυτής που διαμορφώθηκε πρόσφατα), η Πλατεία Αριστοτέλους, η Πλατεία Ναυαρίνου, το Παλατάκι, μεγάλο μέρος της Πανεπιστημιούπολης, τα Δικαστήρια, ο Σιδηροδρομικός Σταθμός και το Αεροδρόμιο, αλλά και πολλά άλλα, αποτελούν έργα αυτής της περιόδου
  • Η σημερινή πόλη (1978-2012): Μετά τον σεισμό του 1978, η πόλη βρίσκει την κατάλληλη δικαιολογία για να «ξεφορτωθεί» παλαιότερα κτίσματα με την δικαιολογία της επικινδυνότητας. Άξια λόγου έργα είναι η ανάπλαση των Λαδάδικων και της Μονής Λαζαριστών, το Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού, το Νέο Δημαρχείο, η επέκταση της Οδοντιατρικής Σχολής (δεν είναι και η σημαντικότερη, αλλά ήθελα να τιμήσω λίγο και την σχολή μου!), το Μέγαρο Μουσικής και φυσικά η ανάπλαση της Νέας Παραλίας. Υπάρχουν και πολλά άλλα δημόσια και ιδιωτικά έργα, τα οποία μπορείτε να χαρείτε και να θαυμάσετε βέβαια.

Σίγουρα κάποια πράγματα θα μπορούσαν να γίνουν καλύτερα, πάντα θα ισχύει αυτό. Και σίγουρα η νοσταλγία θα μας κάνει να νομίζουμε ότι το παρελθόν ήταν καλύτερο σε όλα του. Όπως είπα και στην αρχή, δεν είναι σκοπός του βιβλίου να αγιοποιήσει κανέναν. Αυτό που καταφέρνει είναι να μας παρουσιάσει με μοναδικό τρόπο μερικά από τα στολίδια της Θεσσαλονίκης και να τα αναδείξει. Ίσως αν ακούγαμε περισσότερο τους αρχιτέκτονες, η πόλη μας να ήταν καλύτερη. Χαζεύοντας κάποια από τα αρχιτεκτονικά σχέδια, σίγουρα δεν μπορώ να κρίνω επιστημονικά, αλλά διακρίνω μια φαντασία και ένα όραμα, τα οποία για διάφορους λόγους (που δεν είναι του παρόντος να συζητηθούν) δεν ακολουθήθηκαν. Πιστεύω πως το βιβλίο θα σας αρέσει ιδιαίτερα, άσχετα αν είστε μηχανικοί. Νομίζω πως το βιβλίο αυτό θα σας κάνει να βγείτε μια βόλτα και να περπατήσετε στην πόλη και να προσέξετε όλα αυτά τα κτίρια-μνημεία τα οποία ομορφαίνουν την Θεσσαλονίκη.

Εκπληκτικό βιβλίο, να το αγοράσετε.

Advertisements

3 Σχόλια

Filed under ΚΟΛΩΝΑΣ, Βασίλης, Συγγραφείς

3 responses to “Τα αρχιτεκτονικά στολίδια της Θεσσαλονίκης κατά τον τελευταίο αιώνα

  1. Παράθεμα: Στοιχεία για την μεταπολεμική αρχιτεκτονική της Θεσσαλονίκης | Vivlioniki

  2. Παράθεμα: Το εξαιρετικό βιβλίο του Κολώνα για τη Θεσσαλονίκη εκτός των τειχών | Vivlioniki

  3. Παράθεμα: Το βιβλίο, που ανέδειξε το έργο του Vitaliano Poselli στους Θεσσαλονικείς | Vivlioniki

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.