Οι «Βαρκάρηδες» της Θεσσαλονίκης, από μια αναρχική σκοπιά

vivlioniki123

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ

Τίτλος: Οι Βαρκάρηδες…: Η μηδενιστική ομάδα της Θεσσαλονίκης 1898-1903

Συγγραφέας: Άγνωστος

Έκδοση: Δαίμων του Τυπογραφείου (2009)

ISBN: –

Τιμή: Περίπου €2

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

Χθες στην Vivlioniki παρουσιάσαμε το βιβλίο του Γιάννη Μέγα για τους Βαρκάρηδες της Θεσσαλονίκης, την ομάδα νεαρών Βουλγάρων αναρχικών, οι οποίοι ήταν υπεύθυνοι για μια σειρά τρομοκρατικών ενεργειών το 1903 στην Θεσσαλονίκη. Σήμερα θα μιλήσουμε για ένα βιβλίο το οποίο επιχειρεί να ασκήσει μια κριτική στο έργο του Μέγα.

Η έκδοση είναι ιδιαίτερα συμπαθητική, με ένα όμορφο εξώφυλλο, δώρο ένας σελιδοδείκτης και προσεγμένη εκτύπωση. Υπάρχουν και κάποιες λίγες φωτογραφίες. Δυστυχώς δεν αναφέρεται πουθενά το όνομα του συγγραφέα. Επίσης δεν υπάρχει ISBN, αλλά αυτό δεν έχει και ιδιαίτερη σημασία, πέρα από το αν το χρησιμοποιείται για ανεύρεση στην βιβλιοθήκη σας.

Στην εισαγωγή το βιβλίο γράφει ότι σχεδόν αποκλειστική πηγή του είναι το βιβλίο του Μέγα και πιο συγκεκριμένα η πρώτη έκδοση του 1994 από τις εκδόσεις Τροχαλία. Η μόνη προσθήκη που αναφέρουν, είναι αποσπάσματα από το βιβλίο του Frederick Moore με τίτλο «The Balkan trail», ενός Αμερικανού δημοσιογράφου, ο οποίος ήταν παρών στα γεγονότα. Η κύρια ένστασή τους είναι ότι θεωρούν πως ο Μέγας δεν ερεύνησε τα γεγονότα από την μεριά των Βαρκάρηδων, δηλαδή δεν έψαξε «τη σκοπιά, τα κίνητρα, τις αντιλήψεις των ίδιων των πρωταγωνιστών». Επίσης αφήνει το βιβλίο να υπονοηθεί ότι ο Μέγας είχε εθνικιστικά κίνητρα στη συγγραφή, καθώς σύμφωνα με την άποψή τους πουθενά δεν αναφέρονται οι πρωταγωνιστές με το όνομα «Μακεδόνες», αλλά μόνο ως «Βούλγαροι». Επίσης φαίνεται να διαφωνούν με το ότι ο Μέγας δεν θεωρεί πρωτεύουσας σημασίας το αναρχικό και μηδενιστικό θεωρητικό υπόβαθρο των Βαρκάρηδων.

Όλο το βιβλίο ουσιαστικά είναι από εκεί και πέρα μια αντιγραφή του έργου του Μέγα, μια σύνοψη των όσων έγραψε αυτός, η οποία διαβάζεται αρκετά εύκολα. Δεν έχω διαβάσει την πρώτη έκδοση και δεν μπορώ να ξέρω τι ακριβώς γράφει και ποιές αλλαγές μπορεί να έχει σε σχέση με την δεύτερη έκδοση που έχω εγώ και βγήκε το 2010, μια χρονιά δηλαδή μετά το βιβλίο στο οποίο αναφέρομαι τώρα. Γεγονός πάντως είναι ότι,

  • ο Μέγας χρησιμοποιεί κείμενα του Frederick Moore (σελ. 45 η πρώτη αναφορά), τον αναφέρει δε και στις βιβλιογραφικές του πηγές.
  • στην «κατηγορία» για τις πηγές του Μέγα, το βιβλίο δεν αναφέρει ότι ο Μέγας έχει χρησιμοποιήσει Βουλγάρικη βιβλιογραφία σε μεγάλο βαθμό, από τα απομνημονεύματα του Shatev (ενός εκ των πρωταγωνιστών) μέχρι και Βουλγαρικά βιβλία ιστορίας, όπως το βιβλίο του Hristo Silianov.
  • η κατηγορία ότι ο Μέγας έχει εθνικιστικά κίνητρα για τη συγγραφή του βιβλίου είναι το λιγότερο αστεία, ειδικά για όποιον έχει διαβάσει άλλα έργα του Μέγα.
  • για το θεωρητικό υπόβαθρο των Βαρκάρηδων υπάρχουν πολλές αναφορές στο βιβλίο, τόσο για τις επιρροές που είχαν από τον Ρώσικο αναρχισμό, όσο και για επιρροές από τις Βουλγάρικες οργανώσεις που σκοπό είχαν την αυτονόμηση της Μακεδονίας.

Θεωρώ την κριτική που γίνεται στο βιβλίο του Μέγα άδικη και εντελώς αστήρικτη, ειδικά όταν ως μόνη βιβλιογραφία χρησιμοποιείται το έργο του Μέγα, δεν αμφισβητούνται οι πηγές του, δεν προστίθεται καμία νέα πηγή που να μπορεί να στοιχειοθετήσει κάποια από τις κατηγορίες εναντίον του Μέγα και ουσιαστικά επιχειρείται μια ηρωοποίηση των Βαρκάρηδων επιλέγοντας μέρος των κειμένων του Μέγα και παραλείποντας κάποια άλλα. Ίσως όντως η πρώτη έκδοση να διαφέρει σε πολύ μεγάλο βαθμό από την δεύτερη.

Πέρα από όσα είπαμε, θεωρώ χρήσιμη πάντα την ανάγνωση για ένα θέμα όσο το δυνατόν περισσότερων απόψεων και θέσεων. Το βιβλίο διατίθεται σε αστεία τιμή και είναι μια αξιοπρεπέστατη ποιοτικά έκδοση, οπότε σας συνιστώ να το διαβάσετε.

Advertisements

1 σχόλιο

Filed under ΑΓΝΩΣΤΟΣ, Συγγραφείς

One response to “Οι «Βαρκάρηδες» της Θεσσαλονίκης, από μια αναρχική σκοπιά

  1. Παράθεμα: Βιβλία Παραλίας (IX): Από την Σελανίκ στη Σαλονίκη | Vivlioniki

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s